Iedere vrijdag zit ik in het BNR-programma Zakendoen. Mijn medegast is Arnoud Boot, en we zijn het regelmatig met elkaar oneens. Afgelopen week was een uitzondering.

Arnoud ging los over de uitspraken van demissionair minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken. Haar departement stelde in een persbericht dat de pensioenen structureel met 14% zijn gestegen door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Het leger communicatiedeskundigen vond het blijkbaar nodig iets positiefs te brengen over dat nieuwe stelsel, zodat er meer vertrouwen komt.

Dat is een rare boodschap. Toezichthouder AFM wijst er juist op dat pensioenfondsen niet te veel gouden bergen mogen beloven.

Het klinkt alsof de pot met pensioengeld op magische wijze is vergroot. Dat is natuurlijk niet zo. Kort gezegd is de pot iets persoonlijker geworden. Daardoor hoeft wat minder reserve apart te worden gehouden voor slechte tijden.

Wat wel structureel is veranderd, is dat er meer risico genomen kan worden en dus meer rendement kan worden gemaakt. We zouden het in deze tijden van beursrecords bijna vergeten, maar koersen kunnen ook weleens dalen. En dat gebeurt vaak genoeg. De S&P 500 liet sinds 1928 elke vier jaar een correctie van 20% zien. En herinnert u zich de Japanse beurs nog? De Nikkei stond in 1990 op 40.000 en ging daar vorig jaar pas weer doorheen.

Ja, op lange termijn loont het nemen van risico en krijg je er meer rendement voor terug. Alleen kan die lange termijn weleens langer zijn dan menig gepensioneerde kan overleven.

En o wee als het een keer tegen zit. De tegenstanders zullen dan ongetwijfeld wijzen op het casinopensioen, een framing die schadelijk is en dom. De risico’s waren er altijd al. Alleen zag je ze niet omdat de reserves werden gebruikt om tussentijdse koersdalingen af te dekken. Die reserves zijn er nu nog, maar minder.

Waarom is het zo fout om meteen met die 14% te gooien? De minister schept hoge verwachtingen. Maar bij hoge verwachtingen is de kans op teleurstelling het grootst en dat wil je bij pensioenen juist zo min mogelijk. En het wantrouwen is al zo groot, omdat weinig mensen snappen hoe een pensioenfonds werkt. En ja, pensioenen kunnen harder stijgen, maar ze kunnen ook harder dalen. Dat was men even vergeten in het persbericht van het ministerie.

Pensioenfondsen moeten hun stinkende best doen om zoveel mogelijk rendement te maken. Dat is al moeilijk genoeg. Vertrouwen krijg je niet door gouden bergen te beloven, maar met goed bestuur. Om vertrouwen te krijgen, kun je beter alle ex-politici verbannen uit pensioenfondsen. Ze hebben daar niets te zoeken.

Ik wil bestuurders met verstand van zaken, die met beide benen op de grond staan en hun gezond verstand gebruiken. En weinig ego. De meeste ex-politici vallen niet in die categorie.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via c.zeijl@cardano.com. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.