Het zijn vreemde tijden, maar je verbaast je bijna nergens meer over. Een van de opmerkelijkste berichten deze week was het vertrek van de Verenigde Arabische Emiraten, de VAE, uit de OPEC. Toen dat nieuws naar buiten kwam, was er geen enkele reactie in de olieprijs te zien. Sterker nog, na wat verse dreigende taal en de nodige oorlogszuchtige memes uit de US, schoot de prijs van een vat naar een vers record van $ 125. Opvallend was dat de lange termijn olieprijs een heel ander beeld liet zien. Olie met levering in bijvoorbeeld 2030 bewoog helemaal niet, noppes, nada.

Je ziet veel Midden-Oosten experts een beetje gissen naar de reden achter het vertrek. Al langere tijd botert het niet tussen Saoedi-Arabië, the leader of the OPEC band, en de Emiraten. Daarnaast wil de VAE al langere tijd haar productiecapaciteit uitbreiden. Als ze uit de OPEC stappen hebben ze alle vrijheid om dat te doen.

OPEC-vergaderingen waren altijd al vol strijd. Alle leden willen een hogere olieprijs, maar niemand wil minder verkopen om dat te bereiken. Er zijn te veel free riders. Een van de belangrijkste is de Verenigde Staten. Die produceren steeds meer, waardoor de OPEC een steeds kleiner marktaandeel heeft. Het groepje OPEC landen moest daardoor steeds meer capaciteit inleveren om hetzelfde prijseffect te bereiken. Ook na de uitbreiding met een aantal landen naar OPEC+ in 2016 is er structureel niet veel veranderd.

Voor de lange termijn maakt het nogal wat uit. De extra productie van de VAE zal de vraag – aanbodverhoudingen verder uit het lood slaan. Al voor de Iran oorlog was er al sprake van een onbalans. De OPEC leden moesten alle zeilen bijzetten om de olieprijs een beetje hoog te houden. Er was flink wat overaanbod. Tel daarbij ook nog de verwachte stijging van het aanbod uit Venezuela. Van de beloftes over voorspoed en democratie zal waarschijnlijk weinig terecht komen. Maar die extra olieproductie, daar mag je wel van uitgaan.

Wie iets wil zeggen over de olieprijs moet niet alleen naar het aanbod kijken, maar ook naar de vraag. De Iran oorlog heeft ons geleerd dat spreiding van energiebronnen essentieel is. Er zal daardoor meer vraag naar alternatieven voor fossiel komen en meer uit andere regio’s. Ook als de Straat van Hormuz ooit weer eens een keer opengaat zullen  eerst de leeg getrokken voorraden moeten worden aangevuld. En gezien deze olieschok ervaring zal menig land de neiging hebben om extra voorraad aan te houden. Dus op korte termijn zal de olieprijs nog wel even hoog blijven, maar op lange termijn is het een heel ander verhaal. Dat is misschien een schrale troost als je weer eens de spaarpot van de kinderen moet stuk slaan om te kunnen tanken.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via c.zeijl@cardano.com. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.