Met verbazing zag ik de oproep om extra belasting te heffen op Shell en andere oliemaatschappijen. Het klinkt natuurlijk wel lekker. De grote oliemaatschappijen maken veel winst en dan belast de overheid het weg om die arme burger te compenseren voor de gestegen benzineprijs.

Ondanks dat deze mediastorm alweer is gaan liggen, kan ik me er erg boos over maken. Het feit dat politici dit roepen geeft aan dat je als ondernemer niets hebt te zoeken in deze socialistische heilstaat. Je hebt tientallen jaren geleden een enorm risico genomen om te investeren in een oliebron. En dan zit het een keer mee en dan pikt de overheid het gelijk weer in. Dit soort berichten is zo ongelofelijk slecht voor het imago van het ondernemingsklimaat  van Nederland. Je moet nadenken over de consequenties van dit soort uitspraken. Bedrijven zien Nederland niet meer als een aantrekkelijk land om in te investeren. Maar we klagen wel dat Shell stopt met de biobrandstoffen fabriek in Pernis. En we klagen dat de NAM zich terugtrekt uit de gasopslag in Nederland. Als je alleen maar loopt te schoppen is het niet zo vreemd dat de andere partij afscheid neemt.

Daarnaast wordt die winst natuurlijk niet hier in Nederland gemaakt. Als je alle oliebronnen in Nederland gaat belasten ben je snel klaar. Nederland wint 82.000 vaten per dag en staat daarmee op plek nummer 50 van de wereld. Bovendien zijn er geen Nederlandse oliemaatschappijen. Shell is geen Nederlands bedrijf meer. Afgelopen weekend kwam Aramco met cijfers naar buiten. Die zagen een winststijging van 25% naar U$ 32,5 miljard. Als je Shell extra wilt belasten, dan moet je dat ook bij Aramco doen. Veel succes.

En je moet natuurlijk wel consequent zijn. Als je extra belasting gaat heffen als de olieprijzen hoog zijn en dat ten gunste laat komen aan de consument, moet je het tegenovergestelde doen als de olieprijs laag is. Dus hogere accijnzen bij lage olieprijzen om Shell te helpen. Dat is natuurlijk even belachelijk als het huidige linkse voorstel. Maar consequent zijn en politiek bedrijven zijn twee tegenovergestelde dingen. Het viel me wel op dat D66 zich in de kaart liet kijken. Ook zij kiezen voor dit populistische standpunt.

Een van de belangrijke conclusies uit het Draghi en het Wennink rapport was dat we in Europa concurrerender moeten zijn. Als we onze bedrijven blijven pesten, gaan ze weg. En dat heeft op lange termijn een sterk negatief effect op de economie. Maar op het moment dat de benzineprijs even stijgt, wordt het vuurtje van populisme met deze rapporten aangestoken. Zou dat geen gat in de markt zijn, politici die consequent zijn en naar de lange termijn effecten van hun uitspraken kijken? Of zou je alleen maar kiezers trekken met populistische pietpraat?

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via c.zeijl@cardano.com. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.