Hoogleraar Martijn Kitzen sluit niet uit dat Donald Trump Iran al vóór de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen opnieuw aanvalt. 'Ik ben er niet gerust op dat hij zo lang gaat wachten', zegt hij. Militair gezien is wachten logisch: Amerikaanse versterkingen zijn onderweg naar het Midden-Oosten en komen naar verwachting eind november aan. Maar, zegt Kitzen: ‘Je weet maar nooit bij Trump.’  

In deze aflevering van In het Defensief spreken we Kitzen tijdens de Future of War Conference op het Marineterrein in Amsterdam. Hij is hoogleraar irreguliere oorlogsvoering en special operations aan de Nederlandse Defensie Academie en hoogleraar militaire wetenschappen aan de Universiteit Leiden. We bespreken met hem de oorlogen in Iran en Oekraïne en wat die ons leren over de toekomst van oorlogvoering. 

In Oekraïne spelen drones een steeds grotere rol. Ook worden ze zelfstandiger en kan AI helpen bij het identificeren van doelen. De ontwikkelingen gaan snel, maar volgens Kitzen moeten we niet te snel conclusies trekken. ‘Je moet niet één oorlog bekijken en zeggen: zo ziet de volgende oorlog eruit.’ Tanks en onderzeeboten zijn dus niet zomaar afgeschreven. 

Vooral het gebruik van AI bij het selecteren van doelen roept vragen op. ‘Vroeger kon je met traditionele inlichtingen misschien vijftig doelwitten op een dag identificeren. Nu heb je in een mum van tijd 250 doelen’, zegt Kitzen. Menselijke controle blijft daarom essentieel. Volgens Kitzen moeten we toe naar een wereld waarin we dit soort systemen kunnen gebruiken met betekenisvolle menselijke controle, ‘volgens onze eigen normen en waarden.’ 

Naast traditionele oorlogsvoering nemen ook sabotage en cyberaanvallen een grotere plaats in. Daardoor vervaagt de grens tussen oorlog en vrede. Toch waarschuwt Kitzen ervoor om te snel te zeggen dat we al in oorlog zijn. ‘Dan wordt het een self-fulfilling prophecy’ zegt hij. De uitdaging is om hybride dreigingen beter aan te pakken, zonder onnodig bij te dragen aan escalatie.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.