Ruim 2 miljoen Nederlanders combineren een betaalde baan met mantelzorg voor een naaste. Door vergrijzing stijgt de zorgvraag, terwijl ontgroening het aantal beschikbare mensen om die zorg te verlenen juist verkleint. Dat legt druk op zowel de arbeidsmarkt als het zorgstelsel tegelijkertijd, omdat er steeds meer mantelzorg nodig is. 

De Sociaal-Economische Raad (SER) bracht donderdag 19 februari een advies uit aan de rijksoverheid over hoe werk en mantelzorg beter te combineren zijn. Naar schatting wordt 18% van alle werkgerelateerde uitval veroorzaakt door mantelzorgtaken.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt presentator Nina van den Dungen het SER-advies met drie gasten:

• Ruben Houweling – hoogleraar Arbeidsrecht en kroonlid van de SER, voorzitter van de commissie die het advies schreef.
• Cécile Boot – hoogleraar Gezond Werken bij Amsterdam UMC, onderzoeker naar de effecten van mantelzorg op werkenden.
• Jeroen Vermeulen – oprichter en CEO van Zorggenoot, een platform dat mantelzorgers ondersteunt bij regelgeving en administratie via AI.

De SER werkt in zijn advies langs twee sporen. Het eerste richt zich op het vergemakkelijken van de combinatie werk en mantelzorg. Centraal daarin staat een voorstel voor acht weken doorbetaald zorgverlof op 70 procent, vergelijkbaar met de WW en de ziektewet. Het tweede spoor richt zich op het beheersen van de groeiende vraag naar mantelzorg, via preventie en investering in de formele zorgsector.

Houweling licht toe waarom de SER kiest voor collectieve financiering: mantelzorg is volgens de raad een maatschappelijk risico dat buiten de invloedssfeer van individuele werkgevers valt. Boot benadrukt de rol van cultuurverandering op de werkvloer. Uit onderzoek blijkt dat gesprekken over mantelzorg in 80% van de gevallen tot een praktische oplossing leiden, maar die gesprekken vinden nog weinig plaats. "Mijn droom is dat het geven van mantelzorg net zo normaal wordt als het krijgen van kinderen," zegt ze.

Vermeulen wijst op een complicerende factor: een gemiddeld mantelzorgtraject duurt zeven jaar. Verlofweken bieden in veel gevallen tijdelijke verlichting, maar lossen het structurele probleem niet op. Een deel van de verklaring waarom bestaande regelingen zo weinig worden gebruikt, ligt volgens hem in de versnippering van het aanbod. "Als je de hulpvraag niet weet, stel je hem niet en raak je overbelast," zegt hij. Zijn platform Zorggenoot probeert als één loket die informatiekloof te dichten. 

Vragen of opmerkingen over deze aflevering?
Mail de redactie: Stijn Goossens