Ongeveer de helft van de uitbehandelde patiënten met agressieve lymfeklierkanker geneest na CAR-T-celtherapie. Een commerciële behandeling kost al snel meer dan 300.000 euro. Het LUMC opende op 24 september een eigen CAR-T-afdeling, met behandeling, onderzoek en een eigen productielab op korte afstand van elkaar. Toch blijft de standaardbehandeling voorlopig bij de farmaceut: het Leidse lab maakt vooral cellen voor nieuwe toepassingen die nog in onderzoek zijn.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen of academische productie CAR-T-celtherapie betaalbaarder en breder toepasbaar kan maken. Te gast zijn Joost Vermaat, internist-hematoloog in het LUMC, en Rosa de Groot, onderzoeker en hoofd van het celproductielab van de afdeling Hematologie van het LUMC.

Vermaat legt uit hoe de behandeling werkt: afweercellen van de patiënt krijgen in het lab een nieuwe antenne waarmee ze kankercellen herkennen. CAR-T kwam tot nu toe pas aan het einde van het ziektetraject, maar schuift op naar de tweede lijn. Hij is open over de keerzijde: een storm van eiwitten met hoge koorts, neurologische bijwerkingen en soms een opname op de intensive care. Vorig jaar behandelde het LUMC 38 patiënten.

De Groot beschrijft het productieproces in de cleanroom, een verdieping onder de afdeling, waar de cellen binnen een week klaar kunnen zijn. Waarom de therapie bij de een aanslaat en bij de ander niet, weet ook zij niet precies; patiënten bij wie het niet werkt lijken een uitgeput immuunsysteem te hebben. Ze werkt aan uitbreiding naar auto-immuunziekten, waarvoor het LUMC samen met Amsterdam UMC een klinische studie uitvoert, en naar kankersoorten met een andere oorsprong, zoals acute leukemie, longkanker en eierstokkanker.

Verder gaat het over de afweging om patiënten met een kleine kans op genezing de behandeling niet te geven, over het overleg met het Zorginstituut over zinnige zorg en acceptabele vergoeding, en over de samenwerking tussen de Nederlandse academische centra.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.