De Nederlandse zorg leunt steeds zwaarder op digitale systemen, en die worden vaak geleverd door een handjevol grote IT-bedrijven. Dat maakt de sector kwetsbaar: één verstoring bij een leverancier in de keten kan tientallen ziekenhuizen tegelijk raken. Dat bleek in april 2026, toen een ransomware-aanval op softwareleverancier ChipSoft zorginstellingen dwong systemen offline te halen en terug te vallen op noodprocedures.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe kwetsbaar de Nederlandse zorg digitaal is, en hoe ziekenhuizen zich wapenen tegen hackers, uitval en sabotage. Dit is deel vier en het slot van de serie Zorg in tijden van crisis. Te gast zijn Bert Moorlag, Corporate Information Security Officer (CISO) bij het UMC Groningen en voorzitter van het CISO-netwerk van de umc's, en Suzanne Bakermans, senior adviseur zorg en bedrijfsvoering bij Berenschot, die dreigingsanalyses opstelt voor zorginstellingen.

Moorlag schetst een sector die digitaal permanent onder vuur ligt: ziekenhuizen worden dagelijks aangevallen, en de dreiging verschuift. Naast hit-and-run met ransomware en losgeld ziet hij steeds vaker spionage en pogingen om gegevens te manipuleren. Een aangepaste bloedgroep of bloeddruk in een dossier is levensgevaarlijk, en moeilijker te ontdekken dan een platgelegd systeem. Hij legt uit hoe het zorgexpertisecentrum Z-CERT helpt bij incidenten, waarom honderd procent veiligheid een illusie is, en hoe het UMCG met red teaming en oefeningen test hoe ver aanvallers kunnen komen.

Bakermans neemt de luisteraar mee naar de werkvloer op het moment dat het patiëntendossier uitvalt: de arts staat blind aan het bed, zonder digitaal dossier en zonder papieren terugval. Ze legt uit hoe ziekenhuizen kritieke processen, beheersmaatregelen en herstelvermogen op orde brengen, en waarom kleinere zorgorganisaties zoals de wijkzorg en de VVT achterblijven. Ook de nieuwe Cyberbeveiligingswet komt aan bod, die cyberveiligheid een verplichte bestuurstaak maakt en bestuurders een trainings- en meldplicht oplegt.

Verder gaat het over de groeiende afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven, over digitale autonomie en exit-strategieën, en over wat een gewone zorgmedewerker zelf kan doen.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.