Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.

De bomen lijken tot in de hemel te groeien in Veldhoven, eind jaren '90. Het internet gaat de wereld compleet veranderen, dat is de overtuiging. Als blijkt dat tech-bedrijven en hun beleggers wel erg ver op de zaken vooruit zijn gaan lopen stort dat geloof in de toekomst volledig in. En voor het eerst moeten ook de ASML'ers aan een crisis geloven.

In deze vierde aflevering hoor je over de jaren vlak na de internetzeepbel. Jaren waarin het bestuur van ASML met de botte bijl door het bedrijf heen moet. En dat is nog niet eens hun grootste probleem. Want de oh zo belangrijke leveranciers van de chipmachinemaker blijken nog vele malen harder te worden geraakt door die beurscrash.

We vertellen je hoe de ASML'ers zich realiseerden dat ze een verantwoordelijkheid dragen voor iedereen om zich heen. En je komt er ook achter dat de Veldhovenaren al wel vaker botsten met die nabije omgeving. Want hun rebelse, tegendraadse gedrag werd niet overal gewaardeerd.

Over Ons ASML

De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.

Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?

Je hoort:
Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.
Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.
Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.
Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.
En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans

Muziek: Gijs Friesen

Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.
De bomen lijken tot in de hemel te groeien in Veldhoven, eind jaren '90. Het internet gaat de wereld compleet veranderen, dat is de overtuiging. Als blijkt dat tech-bedrijven en hun beleggers wel erg ver op de zaken vooruit zijn gaan lopen stort dat geloof in de toekomst volledig in. En voor het eerst moeten ook de ASML'ers aan een crisis geloven.
In deze vierde aflevering hoor je over de jaren vlak na de internetzeepbel. Jaren waarin het bestuur van ASML met de botte bijl door het bedrijf heen moet. En dat is nog niet eens hun grootste probleem. Want de oh zo belangrijke leveranciers van de chipmachinemaker blijken nog vele malen harder te worden geraakt door die beurscrash.
We vertellen je hoe de ASML'ers zich realiseerden dat ze een verantwoordelijkheid dragen voor iedereen om zich heen. En je komt er ook achter dat de Veldhovenaren al wel vaker botsten met die nabije omgeving. Want hun rebelse, tegendraadse gedrag werd niet overal gewaardeerd.
Over Ons ASML
De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML&rsquo;ers hadden nooit gedacht dat juist d&iacute;e machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.
In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.
Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg priv&eacute;college over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?
Je hoort:
<ul>
<li>Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.</li>
<li>Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.</li>
<li>Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.</li>
<li>Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.</li>
<li>En hoe het kabinet in het diepste geheim twee&euml;neenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.</li>
</ul>
Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.
Over de makers
<a href="https://nl.linkedin.com/in/maxim-van-mil">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://nl.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216">Dani&euml;l Mol</a> is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.
Eindredactie: <a href="https://nl.linkedin.com/in/annick-van-der-leeuw-nijland-73097724">Annick van der Leeuw</a> en <a href="https://www.linkedin.com/in/wschouwenaars?utm_source=share_via&amp;utm_content=profile&amp;utm_medium=member_android">Wesley Schouwenaars</a>
Eindmontage en mixage: <a href="https://nl.linkedin.com/in/jeanne-heeremans-48606012a">Jeanne Heeremans</a>
Muziek: <a href="https://nl.linkedin.com/in/gijsfriesen">Gijs Friesen</a>
Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML

Ons ASML - Aflevering 4. De bully uit Brabant

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.

In de jaren '90 ontsnapt ASML ternauwernood aan de ondergang. Op het moment dat moederbedrijf Philips het eigenlijk allemaal te duur vindt, is er nog maar één reddingsboei over: een deal met het grootste techbedrijf ter wereld. Maar ook dan al gooit de geopolitiek roet in het eten. De grote oplossing? Een simpele videoband, onder de arm van ingenieur Martin van den Brink. Een videoband die nooit eerder werd vertoond. Maar wij krijgen 'm te zien.

In deze derde aflevering beleef je de spannende jaren '90 van de ASML'ers, de jaren waarin ze hun eerste successen meemaken. We gaan nog eens in het archief rondneuzen voor documenten uit die tijd, vertellen je over de tegendraadse aanpak van de Veldhovenaren in de chipmachinemarkt, en komen erachter wat voor keerpunt die ene videoband voor het bedrijf was.

Over Ons ASML

De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.

Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?

Je hoort:
Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.
Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.
Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.
Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.
En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans

Muziek: Gijs Friesen

Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.
In de jaren '90 ontsnapt ASML ternauwernood aan de ondergang. Op het moment dat moederbedrijf Philips het eigenlijk allemaal te duur vindt, is er nog maar &eacute;&eacute;n reddingsboei over: een deal met het grootste techbedrijf ter wereld. Maar ook dan al gooit de geopolitiek roet in het eten. De grote oplossing? Een simpele videoband, onder de arm van ingenieur Martin van den Brink. Een videoband die nooit eerder werd vertoond. Maar wij krijgen 'm te zien.
In deze derde aflevering beleef je de spannende jaren '90 van de ASML'ers, de jaren waarin ze hun eerste successen meemaken. We gaan nog eens in het archief rondneuzen voor documenten uit die tijd, vertellen je over de tegendraadse aanpak van de Veldhovenaren in de chipmachinemarkt, en komen erachter wat voor keerpunt die ene videoband voor het bedrijf was.
Over Ons ASML
De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML&rsquo;ers hadden nooit gedacht dat juist d&iacute;e machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.
In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.
Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg priv&eacute;college over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?
Je hoort:
<ul>
<li>Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.</li>
<li>Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.</li>
<li>Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.</li>
<li>Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.</li>
<li>En hoe het kabinet in het diepste geheim twee&euml;neenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.</li>
</ul>
Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.
Over de makers
<a href="https://nl.linkedin.com/in/maxim-van-mil">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://nl.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216">Dani&euml;l Mol</a> is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.
Eindredactie: <a href="https://nl.linkedin.com/in/annick-van-der-leeuw-nijland-73097724">Annick van der Leeuw</a> en <a href="https://www.linkedin.com/in/wschouwenaars?utm_source=share_via&amp;utm_content=profile&amp;utm_medium=member_android">Wesley Schouwenaars</a>
Eindmontage en mixage: <a href="https://nl.linkedin.com/in/jeanne-heeremans-48606012a">Jeanne Heeremans</a>
Muziek: <a href="https://nl.linkedin.com/in/gijsfriesen">Gijs Friesen</a>
Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML

Ons ASML - Aflevering 3. De videoband van 99 miljoen

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.

Je zou het niet zeggen als je nu over het bedrijventerrein in Veldhoven rondloopt, maar de oprichting van ASML was absoluut geen glorieuze gelegenheid. In een oude fabriekshal van Philips, met daarnaast een lekkende bouwvakkershut, gaat een stel ingenieurs van start. Ze zijn ervan overtuigd dat ze in een sterfhuisconstructie zijn beland, dat Philips van hen af wil. En misschien hebben ze daar nog wel gelijk in ook.

In deze tweede aflevering duiken we de vroege geschiedenis van ASML in. We ontdekken het archief van het bedrijf, weggestopt op de bovenste verdieping van het hoofdkantoor. En daar vinden we onder meer de geboorteakte van het bedrijf. 

Ook reizen we samen met Frits van Hout af naar 1984, en gaan we terug naar de plek waar het allemaal begon. Hoe was die tijd voor hem en zijn collega's? En hoe wisten ze de wanhoop toch van zich af te schudden? Een sleutelfiguur daarin was de eerste CEO, Gjalt Smit. Ook hem hebben we voor de microfoon weten te krijgen. Hij vertelt hoe hij de ASML'ers nieuwe hoop in wist te praten. Hoop, die essentieel zou blijken voor ASML, tot op de dag van vandaag.

Over Ons ASML

De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.

Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?

Je hoort:
Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.
Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.
Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.
Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.
En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans

Muziek: Gijs Friesen

Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML.

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.
Je zou het niet zeggen als je nu over het bedrijventerrein in Veldhoven rondloopt, maar de oprichting van ASML was absoluut geen glorieuze gelegenheid. In een oude fabriekshal van Philips, met daarnaast een lekkende bouwvakkershut, gaat een stel ingenieurs van start. Ze zijn ervan overtuigd dat ze in een sterfhuisconstructie zijn beland, dat Philips van hen af wil. En misschien hebben ze daar nog wel gelijk in ook.
In deze tweede aflevering duiken we de vroege geschiedenis van ASML in. We ontdekken het archief van het bedrijf, weggestopt op de bovenste verdieping van het hoofdkantoor. En daar vinden we onder meer de geboorteakte van het bedrijf.&nbsp;
Ook reizen we samen met Frits van Hout af naar 1984, en gaan we terug naar de plek waar het allemaal begon. Hoe was die tijd voor hem en zijn collega's? En hoe wisten ze de wanhoop toch van zich af te schudden? Een sleutelfiguur daarin was de eerste CEO, Gjalt Smit. Ook hem hebben we voor de microfoon weten te krijgen. Hij vertelt hoe hij de ASML'ers nieuwe hoop in wist te praten. Hoop, die essentieel zou blijken voor ASML, tot op de dag van vandaag.
Over Ons ASML
De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML&rsquo;ers hadden nooit gedacht dat juist d&iacute;e machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.
In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.
Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg priv&eacute;college over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?
Je hoort:
<ul>
<li>Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.</li>
<li>Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.</li>
<li>Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.</li>
<li>Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.</li>
<li>En hoe het kabinet in het diepste geheim twee&euml;neenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.</li>
</ul>
Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.
Over de makers
<a href="https://nl.linkedin.com/in/maxim-van-mil">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://nl.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216">Dani&euml;l Mol</a> is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.
Eindredactie: <a href="https://nl.linkedin.com/in/annick-van-der-leeuw-nijland-73097724">Annick van der Leeuw</a> en <a href="https://www.linkedin.com/in/wschouwenaars?utm_source=share_via&amp;utm_content=profile&amp;utm_medium=member_android">Wesley Schouwenaars</a>
Eindmontage en mixage: <a href="https://nl.linkedin.com/in/jeanne-heeremans-48606012a">Jeanne Heeremans</a>
Muziek: <a href="https://nl.linkedin.com/in/gijsfriesen">Gijs Friesen</a>
Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML.

Ons ASML - Aflevering 2. Jongens zonder toekomst

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.

Iedereen heeft het over ASML. Bij BNR raken we er niet over uitgepraat, in de media is elke beweging van het bedrijf nieuws, en zelfs wereldmachten bemoeien zich met wat er in Veldhoven gebeurt. Daar wordt de belangrijkste en meest complexe machine ter wereld gemaakt. Maar die club technologische meesterbreinen blijkt een nogal eigenzinnige, tegendraadse instelling te hebben. Kunnen ze zich dat nog permitteren, ook nu ze een technologische supermacht zijn?

In deze eerste aflevering maak je kennis met die machine van ASML. En dan leer je ook een van de gezichten achter het bedrijf kennen. We reizen af naar Veldhoven voor een bezoek aan de mysterieuze en futuristische cleanroom, en we verkennen het terrein met de eerste ASML’er. We ontmoeten ook de vrouw die twaalf jaar van haar leven wijdde aan een zoektocht naar de succesfactor van het bedrijf. En we gaan naar Instituut Clingendael, waar de chipmachinemaker nauwlettend in de gaten wordt gehouden door geopolitieke analisten.

Over Ons ASML

De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.

Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?

Je hoort:
Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.
Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.
Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.
Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.
En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans

Muziek: Gijs Friesen

Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML.

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML.
Iedereen heeft het over ASML. Bij BNR raken we er niet over uitgepraat, in de media is elke beweging van het bedrijf nieuws, en zelfs wereldmachten bemoeien zich met wat er in Veldhoven gebeurt. Daar wordt de belangrijkste en meest complexe machine ter wereld gemaakt. Maar die club technologische meesterbreinen blijkt een nogal eigenzinnige, tegendraadse instelling te hebben. Kunnen ze zich dat nog permitteren, ook nu ze een technologische supermacht zijn?
In deze eerste aflevering maak je kennis met die machine van ASML. En dan leer je ook een van de gezichten achter het bedrijf kennen. We reizen af naar Veldhoven voor een bezoek aan de mysterieuze en futuristische cleanroom, en we verkennen het terrein met de eerste ASML&rsquo;er. We ontmoeten ook de vrouw die twaalf jaar van haar leven wijdde aan een zoektocht naar de succesfactor van het bedrijf. En we gaan naar Instituut Clingendael, waar de chipmachinemaker nauwlettend in de gaten wordt gehouden door geopolitieke analisten.
Over Ons ASML
De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML&rsquo;ers hadden nooit gedacht dat juist d&iacute;e machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.
In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.
Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg priv&eacute;college over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?
Je hoort:
<ul>
<li>Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.</li>
<li>Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.</li>
<li>Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.</li>
<li>Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.</li>
<li>En hoe het kabinet in het diepste geheim twee&euml;neenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.</li>
</ul>
Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.
Over de makers
<a href="https://nl.linkedin.com/in/maxim-van-mil">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://nl.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216">Dani&euml;l Mol</a> is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.
Eindredactie: <a href="https://nl.linkedin.com/in/annick-van-der-leeuw-nijland-73097724">Annick van der Leeuw</a> en <a href="https://www.linkedin.com/in/wschouwenaars?utm_source=share_via&amp;utm_content=profile&amp;utm_medium=member_android">Wesley Schouwenaars</a>
Eindmontage en mixage: <a href="https://nl.linkedin.com/in/jeanne-heeremans-48606012a">Jeanne Heeremans</a>
Muziek: <a href="https://nl.linkedin.com/in/gijsfriesen">Gijs Friesen</a>
Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML.

Ons ASML - Aflevering 1. Vrijbuiters uit Veldhoven

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, tippen we je graag een nieuwe podcast die je misschien ook interessant vindt: Ons ASML. Benieuwd? Luister hier alvast de trailer!

De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML'ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.

Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitiek analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?

Dit hoor je vanaf 16 oktober in Ons ASML:
Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.
Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.
Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.
Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.
En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans

Muziek: Gijs Friesen

Ons ASML is een journalistiek onafhankelijke podcast van BNR Nieuwsradio.

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, tippen we je graag een nieuwe podcast die je misschien ook interessant vindt: Ons ASML. Benieuwd? Luister hier alvast de trailer! De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML'ers hadden nooit gedacht dat juist d&iacute;e machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.
In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.
Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg priv&eacute;college over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitiek analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?
Dit hoor je vanaf 16 oktober in Ons ASML:
<ul>
<li>Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.</li>
<li>Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.</li>
<li>Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.</li>
<li>Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.</li>
<li>En hoe het kabinet in het diepste geheim twee&euml;neenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.</li>
</ul>
Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.
Over de makers
<a href="https://nl.linkedin.com/in/maxim-van-mil">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://nl.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216">Dani&euml;l Mol</a> is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.
Eindredactie: <a href="https://nl.linkedin.com/in/annick-van-der-leeuw-nijland-73097724">Annick van der Leeuw</a> en <a href="https://www.linkedin.com/in/wschouwenaars?utm_source=share_via&amp;utm_content=profile&amp;utm_medium=member_android">Wesley Schouwenaars</a>
Eindmontage en mixage: <a href="https://nl.linkedin.com/in/jeanne-heeremans-48606012a">Jeanne Heeremans</a>
Muziek: <a href="https://nl.linkedin.com/in/gijsfriesen">Gijs Friesen</a>
Ons ASML is een journalistiek onafhankelijke podcast van BNR Nieuwsradio.

TRAILER | Ons ASML 

In de Diepte is terug! Vanaf volgende week hoor je de eerste twee afleveringen van het derde seizoen. Na Terug naar de Oerknal met Govert Schilling en Baan door het Brein met Iris Sommer is het nu tijd voor een nieuw avontuur: Reis naar de kern. Een fascinerende duik in de wereld van de allerkleinste deeltjes, waar de allergrootste vragen worden beantwoord. 

Waar is alle materie uit opgebouwd, en welke wetten volgen die deeltjes om alles op aarde en de rest van het heelal vorm te geven? Wat is antimaterie, en wat heeft quantumtheorie daarmee te maken? Je denkt misschien dat dat ver van je normale belevingswereld afstaat, maar al deze inzichten worden dagelijks gebruikt. Van de GPS op je telefoon, tot de scanners in ziekenhuizen. 

Reis naar de kern wordt gepresenteerd door Ivo van Vulpen, deeltjesonderzoeker bij CERN in Genève en verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. 

In vijf afleveringen zoomen we in op de wereld van het atoom, de quantummechanica, antimaterie en de ontdekking van het Higgs Boson. 

Abonneer je op Reis naar de kern via Spotify of Apple Podcasts en mis geen aflevering. Wil je alles in één keer luisteren? Je vindt de hele serie vanaf 10 juli in de BNR-app. 

In de Diepte is terug! Vanaf volgende week hoor je de eerste twee afleveringen van het derde seizoen. Na Terug naar de Oerknal met Govert Schilling en Baan door het Brein met Iris Sommer is het nu tijd voor een nieuw avontuur: Reis naar de kern. Een fascinerende duik in de wereld van de allerkleinste deeltjes, waar de allergrootste vragen worden beantwoord.&nbsp; Waar is alle materie uit opgebouwd, en welke wetten volgen die deeltjes om alles op aarde en de rest van het heelal vorm te geven? Wat is antimaterie, en wat heeft quantumtheorie daarmee te maken? Je denkt misschien dat dat ver van je normale belevingswereld afstaat, maar al deze inzichten worden dagelijks gebruikt. Van de GPS op je telefoon, tot de scanners in ziekenhuizen.&nbsp; Reis naar de kern wordt gepresenteerd door Ivo van Vulpen, deeltjesonderzoeker bij CERN in Gen&egrave;ve en verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.&nbsp; In vijf afleveringen zoomen we in op de wereld van het atoom, de quantummechanica, antimaterie en de ontdekking van het Higgs Boson.&nbsp; Abonneer je op Reis naar de kern via Spotify of Apple Podcasts en mis geen aflevering. Wil je alles in &eacute;&eacute;n keer luisteren? Je vindt de hele serie vanaf 10 juli in de BNR-app.&nbsp;

TRAILER | In de Diepte seizoen 3: Reis naar de kern

“Kernenergie is veilig!”, “Nee, het brengt enorme risico’s met zich mee! En wat te denken van dat afval?!”, “Dat kun je hartstikke veilig opslaan!”, “Maar kernenergie is veel te duur!”, “Nee hoor, en wat als er geen zon en wind is voor doe windmolen en zonnepanelen van jou?!”

Kernenergie is terug van weggeweest. Niet alleen op de politieke agenda - het nieuwe kabinet wil niet minder dan 4 nieuwe centrales gaan bouwen - maar ook in het publieke debat. En dat debat is soms even explosief als de bom waarmee het nucleaire tijdperk begon. Voor- en tegenstanders buitelen over elkaar heen met feiten en verwijten over veiligheid, betaalbaarheid, etc. Althans, ieder kamp zégt feiten te gebruiken en verwijten de ander dat juist niet te doen. Kortom, het is hard tegen hard. Maar wie heeft er nu gelijk? Of kun je die vraag helemaal niet - of niet geheel - beantwoorden? Waar eindigen de feiten en beginnen de meningen? Wanneer verandert ‘weten’ in ‘vinden’ en ‘geloven’?

In Splijtstof duiken wetenschapsjournalist Diederik Jekel en presentator & afgestudeerd cultuurwetenschapper Daan Nieber in het kernenergiedebat om deze vragen te beantwoorden. Zonder een kant te kiezen, dat mag de luisteraar zelf doen. Als bèta (Diederik) en alfa (Daan) kunnen zij zowel uitleggen hoe kernenergie werkt als laten zien hoe het verleden ons denken over deze technologie en onze cultuur hebben beïnvloed. Van kernsplitsing voor dummies en Small Modular Reactors tot de invloed van de Simpsons op de publieke opinie en een nucleaire religie om toekomstige generaties te wijzen op het gevaar van kernafval. Het komt allemaal voorbij.   

In elk van de 8 afleveringen staat een onderdeel van het kernenergiedebat centraal. En Diederik en Daan blijven daarvoor niet alleen in de studio. Verschillende afleveringen beginnen op locatie. Zo laat Diederik Daan in aflevering 2 in een werkende onderzoeksreactor kennis maken met de zogenoemde Cherenkov straling, een mysterieuze blauwe gloed die ontstaat bij een nucleaire kettingreactie onderwater. Voor de aflevering over nucleair afval dalen ze naar een Belgisch onderzoekslab 250 meter onder de grond. En de laatste aflevering trappen ze af in Wunderland Kalkar, een extreem dure kerncentrale net over de grens in Duitsland die uiteindelijk nooit in gebruik werd genomen en verbouwd werd tot pretpark. Want hoe voorkomen we straks niet eindigen met vier peperdure pretparken in Borssele, Terneuzen en op de Tweede Maasvlakte? 

Door te ontrafelen waar voor- en tegenstanders over botsen, te onderzoeken waar de zekerheid eindigt en onzekerheid begint, kan de luisteraar van Splijtstof uiteindelijk zelf een keuze maken over het nut en de noodzaak van kernenergie. We gaan van kernenergie als ‘splijtstof’ naar stof tot nadenken. En hij/zij/hen kan op feestjes en verjaardagen de blits maken met fijne feitjes, wonderbaarlijke weetjes en fascinerende verhalen. 

Splijtstof is een podcast van BNR. 

“Kernenergie is veilig!”, “Nee, het brengt enorme risico’s met zich mee! En wat te denken van dat afval?!”, “Dat kun je hartstikke veilig opslaan!”, “Maar kernenergie is veel te duur!”, “Nee hoor, en wat als er geen zon en wind is voor doe windmolen en zonnepanelen van jou?!”
Kernenergie is terug van weggeweest. Niet alleen op de politieke agenda - het nieuwe kabinet wil niet minder dan 4 nieuwe centrales gaan bouwen - maar ook in het publieke debat. En dat debat is soms even explosief als de bom waarmee het nucleaire tijdperk begon. Voor- en tegenstanders buitelen over elkaar heen met feiten en verwijten over veiligheid, betaalbaarheid, etc. Althans, ieder kamp zégt feiten te gebruiken en verwijten de ander dat juist niet te doen. Kortom, het is hard tegen hard. Maar wie heeft er nu gelijk? Of kun je die vraag helemaal niet - of niet geheel - beantwoorden? Waar eindigen de feiten en beginnen de meningen? Wanneer verandert ‘weten’ in ‘vinden’ en ‘geloven’?
In Splijtstof duiken wetenschapsjournalist Diederik Jekel en presentator &amp; afgestudeerd cultuurwetenschapper Daan Nieber in het kernenergiedebat om deze vragen te beantwoorden. Zonder een kant te kiezen, dat mag de luisteraar zelf doen. Als bèta (Diederik) en alfa (Daan) kunnen zij zowel uitleggen hoe kernenergie werkt als laten zien hoe het verleden ons denken over deze technologie en onze cultuur hebben beïnvloed. Van kernsplitsing voor dummies en Small Modular Reactors tot de invloed van de Simpsons op de publieke opinie en een nucleaire religie om toekomstige generaties te wijzen op het gevaar van kernafval. Het komt allemaal voorbij.   
In elk van de 8 afleveringen staat een onderdeel van het kernenergiedebat centraal. En Diederik en Daan blijven daarvoor niet alleen in de studio. Verschillende afleveringen beginnen op locatie. Zo laat Diederik Daan in aflevering 2 in een werkende onderzoeksreactor kennis maken met de zogenoemde Cherenkov straling, een mysterieuze blauwe gloed die ontstaat bij een nucleaire kettingreactie onderwater. Voor de aflevering over nucleair afval dalen ze naar een Belgisch onderzoekslab 250 meter onder de grond. En de laatste aflevering trappen ze af in Wunderland Kalkar, een extreem dure kerncentrale net over de grens in Duitsland die uiteindelijk nooit in gebruik werd genomen en verbouwd werd tot pretpark. Want hoe voorkomen we straks niet eindigen met vier peperdure pretparken in Borssele, Terneuzen en op de Tweede Maasvlakte? 
Door te ontrafelen waar voor- en tegenstanders over botsen, te onderzoeken waar de zekerheid eindigt en onzekerheid begint, kan de luisteraar van Splijtstof uiteindelijk zelf een keuze maken over het nut en de noodzaak van kernenergie. We gaan van kernenergie als ‘splijtstof’ naar stof tot nadenken. En hij/zij/hen kan op feestjes en verjaardagen de blits maken met fijne feitjes, wonderbaarlijke weetjes en fascinerende verhalen. 
Splijtstof is een podcast van <a href="https://www.bnr.nl/podcast/splijtstof">BNR</a>.

Luister nu naar Splijtstof, een podcast over kernenergie

Vanaf vandaag in je podcastapp: Kuipers en de Kosmos. André Kuipers vertelt zijn onwaarschijnlijke verhaal. Van zijn selectie door de ESA en zijn training in Sterrenstad tot zijn reizen naar het ISS en terugkeer naar de Aarde.  

Je vindt Kuipers en de kosmos op BNR.nl/Kuipers 

Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/kuipers-en-de-kosmos-bnr/id1766499928

Spotify: https://open.spotify.com/show/5K0cY1lPTbIQDIKEufTiyV?si=415c57562ecd4fde

Kuipers en de Kosmos is een podcast van BNR en Quest

Vanaf vandaag in je podcastapp: Kuipers en de Kosmos. André Kuipers vertelt zijn onwaarschijnlijke verhaal. Van zijn selectie door de ESA en zijn training in Sterrenstad tot zijn reizen naar het ISS en terugkeer naar de Aarde.  
Je vindt Kuipers en de kosmos op BNR.nl/Kuipers 
Apple Podcasts: <a href="https://podcasts.apple.com/nl/podcast/kuipers-en-de-kosmos-bnr/id1766499928">https://podcasts.apple.com/nl/podcast/kuipers-en-de-kosmos-bnr/id1766499928</a>
Spotify: <a href="https://open.spotify.com/show/5K0cY1lPTbIQDIKEufTiyV?si=415c57562ecd4fde">https://open.spotify.com/show/5K0cY1lPTbIQDIKEufTiyV?si=415c57562ecd4fde</a>
Kuipers en de Kosmos is een podcast van BNR en Quest

Nieuws: Kuipers en de Kosmos

In het Polderlab in Oud Ade werken wetenschappers van de Universiteit Leiden samen met mensen van de WUR, Naturalis, boeren en vrijwilligers. De landbouw zoals we die nu kennen kan niet zo doorgaan: de bodem daalt en daarbij komen veel te veel stoffen vrij die we niet in de atmosfeer willen. Maar hoe moet dat dan? In net Polderlab zoeken ze het uit.

Stichting de Buffelbes exploiteert in de polder een voedselbos, er groeien noten, fruit, cranberry's en zelfs hop en rijst.

In het Polderlab in Oud Ade werken wetenschappers van de Universiteit Leiden samen met mensen van de WUR, Naturalis, boeren en vrijwilligers. De landbouw zoals we die nu kennen kan niet zo doorgaan: de bodem daalt en daarbij komen veel te veel stoffen vrij die we niet in de atmosfeer willen. Maar hoe moet dat dan? In net Polderlab zoeken ze het uit.
Stichting de Buffelbes exploiteert in de polder een voedselbos, er groeien noten, fruit, cranberry's en zelfs hop en rijst.

Polderlab: de landbouw van de toekomst

Sneeuwkrab, of Snow Crab, bekend van het TV programma "The Deadliest Catch", doen het niet goed. Door een onderzeese hittegolf is 90% van de krabben verdwenen. De krabvisserij in Alaska zette tot voor kort 200 miljoewn dollar per jaar om. Dat is nu wel anders. 

Sneeuwkrab, of Snow Crab, bekend van het TV programma "The Deadliest Catch", doen het niet goed. Door een onderzeese hittegolf is 90% van de krabben verdwenen. De krabvisserij in Alaska zette tot voor kort 200 miljoewn dollar per jaar om. Dat is nu wel anders.

Sneeuwkrabben zijn er slecht aan toe

Over diepzeediertjes die broeikasgassen eten, immuuncellen die zichzelf opofferen en de zoektocht naar planeten. Over de nieuwste medicijnen, zonnecellen en sensoren. Kortom: hoe werkt de wereld om ons heen en hoe kunnen we hem nog beter maken?

Wetenschap Vandaag | BNR

Op dit moment is een van de belangrijkste ruimtemissies ooit onderweg. Het gaat om de JUICE missie naar de ijsmanen van Jupiter. JUICE staat voor: Jupiter Icy Moons Explorer. Doel van de missie: kijken of er onder het ijs op de manen Ganymedes, Callisto en Europa leven mogelijk is. 

In deze aflevering komen sterrenkundige Rob van den Berg en Astrobioloog Inge Loes ten Kate aan het woord. 

Op dit moment is een van de belangrijkste ruimtemissies ooit onderweg. Het gaat om de JUICE missie naar de ijsmanen van Jupiter. JUICE staat voor: Jupiter Icy Moons Explorer. Doel van de missie: kijken of er onder het ijs op de manen Ganymedes, Callisto en Europa leven mogelijk is. 
In deze aflevering komen sterrenkundige Rob van den Berg en Astrobioloog Inge Loes ten Kate aan het woord.

Buitenaards leven gezocht: de JUICE missie

Een kamkwal met de naam 'Zeewalnoot' kan zich onder bepaalde omstandigheden verjongen. Noorse onderzoekers lieten de kwallen verhongeren, en het dier bracht zichzelf terug in een jeugdige staat om later, als er ruim voedsel was, gewoon weer volwassen te worden. Dit Noorse onderzoek kan belangrijke inzichten brengen in het proces van veroudering. 

Een kamkwal met de naam 'Zeewalnoot' kan zich onder bepaalde omstandigheden verjongen. Noorse onderzoekers lieten de kwallen verhongeren, en het dier bracht zichzelf terug in een jeugdige staat om later, als er ruim voedsel was, gewoon weer volwassen te worden. Dit Noorse onderzoek kan belangrijke inzichten brengen in het proces van veroudering.

Zeewalnoot kan zichzelf verjongen

AI is veelbelovend, maar de introductie van Kunstmatige Intelligentie in ziekenhuizen over de wereld gaat niet zonder slag of stoot. De Mayo Clinic in de Verenigde Staten waarschuwt voor een aantal problemen, zoals 'alarmmoeheid' bij zorgverleners. Ook zijn er ethische vragen bij AI in de zorg. 

AI is veelbelovend, maar de introductie van Kunstmatige Intelligentie in ziekenhuizen over de wereld gaat niet zonder slag of stoot. De Mayo Clinic in de Verenigde Staten waarschuwt voor een aantal problemen, zoals 'alarmmoeheid' bij zorgverleners. Ook zijn er ethische vragen bij AI in de zorg.

AI in de zorg: geen makkelijk huwelijk

Muggen zijn veel beter in het zien van infrarood straling dan we dachten. Onderzoekers kwamen erachter dat muggen infrarood kunnen zien vanaf een afstand van zeker 70 centimer, in plaats van de veronderstelde 10 centimeter. Dat komt omdat muggen hun zintuigen combineren: ze nemen warmte, geur en infrarood tegelijk waar en vergroten zo dus hun efficiëntie.  

Muggen zijn veel beter in het zien van infrarood straling dan we dachten. Onderzoekers kwamen erachter dat muggen infrarood kunnen zien vanaf een afstand van zeker 70 centimer, in plaats van de veronderstelde 10 centimeter. Dat komt omdat muggen hun zintuigen combineren: ze nemen warmte, geur en infrarood tegelijk waar en vergroten zo dus hun efficiëntie.

Muggen zien infrarood van verre

Raketten om satellieten de ruimte in te brengen gebruiken veel vervuilende brandstof en dat kan anders. Spinlaunch, een Californische bedrijf, is druk bezig om satellieten de ruimte in te slingeren met behulp van een supersnel draaiende arm, vergelijkbaar met de middeleeuwse katapulten die gebruikt werden om kastelen te belegeren. In 2026 moeten de eerste kunstmanen rond de aarde worden geslingerd. 

Raketten om satellieten de ruimte in te brengen gebruiken veel vervuilende brandstof en dat kan anders. Spinlaunch, een Californische bedrijf, is druk bezig om satellieten de ruimte in te slingeren met behulp van een supersnel draaiende arm, vergelijkbaar met de middeleeuwse katapulten die gebruikt werden om kastelen te belegeren. In 2026 moeten de eerste kunstmanen rond de aarde worden geslingerd.

De ruimte in met slingerarm in plaats van raket.

Onderzoek aan de langzaamst bewegende onderzeese rug ter wereld, de Gakkelrug, heeft iets onverwachts aangetoond. Volgens de theorie zou de aardkorst bij die onderzeese rug heel gelijkmatig moeten zijn, overal even dik. Maar dat is dus niet het geval: de korst varieert in dikte tussen de drie en negen kilometer. 

Onderzoek aan de langzaamst bewegende onderzeese rug ter wereld, de Gakkelrug, heeft iets onverwachts aangetoond. Volgens de theorie zou de aardkorst bij die onderzeese rug heel gelijkmatig moeten zijn, overal even dik. Maar dat is dus niet het geval: de korst varieert in dikte tussen de drie en negen kilometer.

Aardkorst veel grilliger dan verwacht

Bij het NIOZ, het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, wordt al heel erg lang gekeken naar het ons omringende water. Hoe houden we de zee buiten? En hoe doen we dat zonder de bijzondere natuur aan onze kusten de nek om te draaien? En wat is de prijs?

De Afdeling Wetenschap van BNR ging op bezoek bij Jim van Belzen, estuariene ecoloog bij de WUR en het NIOZ. In Yerseke, op een steenworp van de Oosterscheldekering.

Bij het NIOZ, het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, wordt al heel erg lang gekeken naar het ons omringende water. Hoe houden we de zee buiten? En hoe doen we dat zonder de bijzondere natuur aan onze kusten de nek om te draaien? En wat is de prijs?
De Afdeling Wetenschap van BNR ging op bezoek bij Jim van Belzen, estuariene ecoloog bij de WUR en het NIOZ. In Yerseke, op een steenworp van de Oosterscheldekering.

Afdeling Wetenschap: De Prijs van Droge Voeten

Een dierentuin is denk ik wel de spannendste plek om dierenarts te zijn. Ik ga langs bij Christine Kaandorp om van haar te horen wat daar allemaal bij komt kijken.  

Hoe zorg je voor dieren waar niet eens medicijnen voor op de markt zijn? Dieren die zo groot, of gevaarlijk zijn, dat je ze niet even op een onderzoekstafel legt? Wat zijn de meest bijzondere dingen die ze heeft meegemaakt? En hoe krijg je eigenlijk zo'n baan?

Een dierentuin is denk ik wel de spannendste plek om dierenarts te zijn. Ik ga langs bij Christine Kaandorp om van haar te horen wat daar allemaal bij komt kijken.  
Hoe zorg je voor dieren waar niet eens medicijnen voor op de markt zijn? Dieren die zo groot, of gevaarlijk zijn, dat je ze niet even op een onderzoekstafel legt? Wat zijn de meest bijzondere dingen die ze heeft meegemaakt? En hoe krijg je eigenlijk zo'n baan?

Hoe het is om als dierenarts in een dierentuin te werken

In Afdeling Wetenschap gaat Karlijn Meinders elke week langs bij onderzoekers, die al hun tijd besteden aan dat ene wetenschappelijke onderwerp, zodat wij er allemaal wat van kunnen leren. Want zeg nou eerlijk: wat weten jij en ik nou echt over luchtkwaliteit, onze genen, elektronica recyclen, water slimmer hergebruiken of het fokken van bedreigde diersoorten?

Wetenschappers leggen in dit nieuwe wetenschapsprogramma van BNR vanaf hun werkplek uit waarom ze het onderzoek doen dat ze doen en wat ze ermee hopen te bereiken. Wat voor impact zouden de oplossingen waar ze aan werken kunnen hebben? Wat is hun ultieme doel als onderzoeker? En tegen welke uitdagingen lopen ze allemaal aan?  

Is er op de universiteit een experiment of een lab te bekijken? Dan gaan we er zeker langs. En mag het, dan meldt Karlijn zich natuurlijk meteen als proefpersoon. Een wekelijks radioprogramma vol interessante weetjes en oplossingen voor kleine en grote problemen. Alles altijd vanuit verwondering. Want wat begrijpen we veel nog niet aan deze wereld en hoe mooi is het om dat te ontdekken.

Maar dat is niet alles: in deze podcastfeed kun je ook nog steeds terecht voor het dagelijkse wetenschapsnieuws. Te moeilijk om uit leggen? Dat bestaat hier niet. Alles komt voorbij in deze wetenschapsrubriek, maar dan wel lekker kort. Wat je kunt verwachten is breed: van innovatieve medicijnen tot fossiele vondsten, nieuwe planeten, ongekend dierengedrag en uitermate sensitieve sensoren.  

Geen kennis van astronomie, celbiologie, of nanotechnologie? Geen probleem. Karlijn helpt je er met alle liefde doorheen. Heb je een tip? Een mooi onderzoek waar we zeker bij langs moeten? Laat het weten: wetenschap@bnr.nl

Over de maker

Karlijn Meinders is al jaren als wetenschapsredacteur en presentator werkzaam bij BNR. Ze maakte programma's over innovatie en techniek, maar is het liefs elke dag bezig met wetenschap en de mensen achter de onderzoeken.

In Afdeling Wetenschap gaat Karlijn Meinders elke week langs bij onderzoekers, die al hun tijd besteden aan dat ene wetenschappelijke onderwerp, zodat wij er allemaal wat van kunnen leren. Want zeg nou eerlijk: wat weten jij en ik nou echt over luchtkwaliteit, onze genen, elektronica recyclen, water slimmer hergebruiken of het fokken van bedreigde diersoorten?
Wetenschappers leggen in dit nieuwe wetenschapsprogramma van BNR vanaf hun werkplek uit waarom ze het onderzoek doen dat ze doen en wat ze ermee hopen te bereiken. Wat voor impact zouden de oplossingen waar ze aan werken kunnen hebben? Wat is hun ultieme doel als onderzoeker? En tegen welke uitdagingen lopen ze allemaal aan?  
Is er op de universiteit een experiment of een lab te bekijken? Dan gaan we er zeker langs. En mag het, dan meldt Karlijn zich natuurlijk meteen als proefpersoon. Een wekelijks radioprogramma vol interessante weetjes en oplossingen voor kleine en grote problemen. Alles altijd vanuit verwondering. Want wat begrijpen we veel nog niet aan deze wereld en hoe mooi is het om dat te ontdekken.
Maar dat is niet alles: in deze podcastfeed kun je ook nog steeds terecht voor het dagelijkse wetenschapsnieuws. Te moeilijk om uit leggen? Dat bestaat hier niet. Alles komt voorbij in deze wetenschapsrubriek, maar dan wel lekker kort. Wat je kunt verwachten is breed: van innovatieve medicijnen tot fossiele vondsten, nieuwe planeten, ongekend dierengedrag en uitermate sensitieve sensoren.  
Geen kennis van astronomie, celbiologie, of nanotechnologie? Geen probleem. Karlijn helpt je er met alle liefde doorheen. Heb je een tip? Een mooi onderzoek waar we zeker bij langs moeten? Laat het weten: <a href="mailto:wetenschap@bnr.nl">wetenschap@bnr.nl</a>
Over de maker
Karlijn Meinders is al jaren als wetenschapsredacteur en presentator werkzaam bij BNR. Ze maakte programma's over innovatie en techniek, maar is het liefs elke dag bezig met wetenschap en de mensen achter de onderzoeken.

Afdeling Wetenschap

Over diepzeediertjes die broeikasgassen eten, immuuncellen die zichzelf opofferen en de zoektocht naar planeten. Over de nieuwste medicijnen, zonnecellen en sensoren. Kortom: hoe werkt de wereld om ons heen en hoe kunnen we hem nog beter maken?

Wetenschap Vandaag

Social links:

Follow the podcast:

1,407 clip(s)

39 clip(s)