Níl aon taifead ann de Ghaeilge Loch Garman.  




Mar sin de, an bhfuil sí caillte ar fad nó an bhfuil fianaise ar bith ann faoin chineál Gaeilge a bhíodh ann?  




Agus cad iad na teangacha eile a bhí á labhairt sa chontae in éineacht leis an nGaeilge? 




Labhair Ciarán Dunbar leis an Dr Conchubhar Ó Crualaoich, Príomhoifigeach Logainmneacha leis an mBrainse Logainmneacha, comh-údar Gaelic Wexford: 1400 – 1660, agus thar rud ar bith eile, fear de bhunadh Bhaile Loch Garman. 




Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism 

Níl aon taifead ann de Ghaeilge Loch Garman. &nbsp;
 
Mar sin de, an bhfuil sí caillte ar fad nó an bhfuil fianaise ar bith ann faoin chineál Gaeilge a bhíodh ann? &nbsp;
 
Agus cad iad na teangacha eile a bhí á labhairt sa chontae in éineacht leis an nGaeilge?&nbsp;
 
Labhair Ciarán Dunbar leis an Dr Conchubhar Ó Crualaoich, Príomhoifigeach Logainmneacha leis an mBrainse Logainmneacha, comh-údar Gaelic Wexford: 1400 – 1660, agus thar rud ar bith eile, fear de bhunadh Bhaile Loch Garman.&nbsp;
 
Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism&nbsp;

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Seachtain

Wexford: Cén saghas Gaeilge a labhraíodh i nGaeltacht Loch Garman? 

Tá clú agus cáil ar Chontae an Chláir sa lá atá inniu ann mar gheall ar an gceol, ach ní i bhfad ó shin a bhí Gaeltacht fhairsing láidir sa chontae.  

Mar a bheadh foláireamh soiléir ann ó aimsir a chuaigh thart, chaill an Clár a cainteoirí dúchais lenár linn féin.  

Agus ansin, rinneadh dearmad gur ann di riamh. 

Ach tá daoine ag obair chun stair na Gaeltachta sin a chur in iúl do mhuintir an chontae agus fiú chun Coláiste Gaeilge Charraig a’ Chabhaltaigh a oscailt in athuair. 

Duine acu sin ná an Dr Síle Níc Ní Choincheannain. Is léachtóir san oideachas le saineolas sa Ghaeilge í i gColáiste Mhuire gan Smál, Luimneach. 

Labhair sí le Ciarán Dunbar faoi Ghaeilge agus faoi Ghaeltacht an Chláir, agus faoi na hiarrachtaí chun Coláiste Eoghan Uí Chomhraidhe a oscailt arís. 

An Clár: An contae a chaill a chuid Gaeilge ach a choinnigh an ceol 

Tréigeadh go leor oileán Éireannach thar na blianta. 

Oileán Ghabhla mar shampla, áit a bhfuil cáil air mar gheall ar an amhrán Báidín Fheilimí. Tá sé suite tuairim is míle amach ó chósta Dhún na nGall. 

Agus tráth dá raibh, bhí na scórtha teaghlach ina gcónaí ann. 

D'fhág siad an t-oileán sna 1960í áfach. 

D'fhág na pobail a bhí ag saothrú a slí beatha ón talamh agus ón fharraige agus bhog siad anonn go dtí an mhórthír. 

Anois, leathchéad bliain ina dhiaidh sin, tá beatha ag teacht ar ais chuig an oileán de réir mar atá daoine ag filleadh ar a chladach arís. 

Ar Seachtain, labhair an t-iriseoir Áine Ní Bhreisleáin faoin bheocht agus faoin bhfuinneamh nua atá á chur ar ais i nGabhla. 

 

Foclóir: 

Bád farantóireachta: Ferry 

Go buan: Permanently  

Earraí: Goods 

Ag dul i léig: Declining 

Banaíodh an t-oileán: The island was deserted  

Ar leac an dorais: On the doorstep 

Deontas: Grant 

Gineadóirí: Generators  

Athchóirigh: Renovate 

Bonneagar: Infrastructure 

Leathanbhanda: Broadband 

Ag obair go cianda: Working remotely 

Uathúil: Unique 

Sainiúil: Distinctive 

Teas: Heat 

Ar cíos: Rent 

Iargúltacht: Remoteness 

 

Rebuilding Oileán Ghabhla: Daoine ag filleadh tar éis 50 bliain 

Is brionglóid í atá ag cuid mhaith againn, éalú ó ghnóthacht agus ó ghleo shaol na cathrach, ar thóir saol níos simplí san iargúltacht. 

 

Ach, an é nóisean rómánsúil seafóideach é sin atá againn? 

Nó an é an bliss atá muid ag brionglóidí faoi le fada?  

Cúig bliana ó shin, bhog Aedín Ní Thiarnaigh, a bhí cúig bliana is fiche d’aois ag an am, óna baile dúchais i gContae Loch Garman go hInis Meáin amuigh ar chósta thiar na hÉireann, áit a bhfuil sí ina cónaí ó shin i leith. 

Cad é a mheall bean óg chuig oileán Gaeltachta iargúlta i lár na farraige? 

Agus cad é mar atá an saol laethúil di agus í scartha ón mhórthír. 

Ar Seachtain,  labhraíonn Aedín faoi bhuaicphointí agus faoi íslephointí shaol an saol oileánach, agus í ag ceiliúradh a clochmhíle pearsanta. 

 

Foclóir: 

Taighde: Research 

Ina cíor thuathail: In chaos or turned upside down  

Tiarna Talún: Landlord  

Crosbhealach: Crossroad 

An mhórthír: The mainland 

Ligthe i ndearmad: Forgotten 

An t-éileamh: The demand 

Spleách: Dependent on 

Scaití: Occasionally 

Réiteach: Solution 

An córas lastais: The cargo system 

Bád farantóireachta: The ferry 

Na duganna: The docks 

Aistriúcháin: Translations 

Turais teoraithe: Guided tours 

Amhrasach: Suspicious  

Iargúlta: Remote 

Oidhreacht: Heritage 

Cneasaigh: Heal 

Tuar: Foresee or forecast 

Wexford: Cén saghas Gaeilge a labhraíodh i nGaeltacht Loch Garman?

In 1 playlist(s)

Seachtain

Social links

Recent clips