Tar éis bás a athar, gheall Séamus Ó Tuama go gcríochnódh sé féin an leabhar a bhí tosaithe ag a dhaid, Diarmuid. 

Leabhar ar stair Bhéal Feirste atá ann ó pheirspictíocht phoblachtánach, le scéal muintir Uí Thuama féin agus an t-eispéireas a bhí acu féin fite fuaite le stair chorraitheach na cathrach féin. 

Leanann an leabhar turas na clainne, ó fhear óg Corcaíoch a bhog ó thuaidh i ndiaidh an Ghorta Mhóir, tríd na pogroms le linn na 1920ídí, agus na Trioblóidí a lean, go dtí Séamus agus a hathair Diarmuid agus an ról a bhí acu i réabhlóid na Gaeilge sa chathair. 

Bhí an-aithne ag Gaeil Bhéal Feirste ar mhuintir Uí Thuama, go háirithe mar gheall ar obair Dhiarmuid mar phríomhoide Bhunscoil Phobal Feirste, an chéad scoil lán-Ghaeilge i dTuaisceart Éireann. 

Ar Seachtain, labhraíonn Séamus Ó Tuama faoina leabhar úr ‘Béal Feirste: Belfast’ agus faoin saol sa chathair a mhúnlaigh a mhuintir.  

Cé gur scéal é atá lán de choimhlint agus de thráma thar na glúnta, feiceann Séamus toradh dearfach sa lá atá inniu ann i bhfoirm na hathbheochana cultúrtha agus teanga atá ag bláthú i mBéal Feirste. 

Foclóir:  

Dornán de pháistí: A handful of children 

Obair dheonach: Voluntary work 

Tiomsú airgid: Fundraising 

Cinnteacht: Certainty 

D’fhág sé a lorg: He left his mark 

Leac uaighe: Gravestone 

Borb: Abrupt  

Fréamhaithe: Rooted 

Do shinsir: Your ancestors 

Cartlann mhíleata: Military archives 

Críochdheighilt: Partition 

A shin-seanathair: His great-grandfather 

Ceannaire: Leader 

Dearfach: Positive 

Saorstát: Free state 

Scoilt: Divide 

Creatlach: Framework 

Bearna: A gap 

*Suirbhé le haghaidh deis dearbhán 500 euro One4All a bhuachaint: Téigh chuig mypodcastfeedback.com agus cur an cód ‘POD’ isteach.* 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Seachtain

Stair Bhéal Feirste: ‘Stair a mhúnlaigh mo mhuintir’ - Séamus Ó Tuama 

Tá Seachtain ag teacht beo ó Fhleadh Cheoil na hÉireann 2026! 

Ar feadh seachtaine tháinig na sluaite go Béal Feirste chun sult a bhaint as an cheol, na comórtais agus as an chathair féin. 

Den chéad uair riamh, bhí Fleadh Cheoil na hÉireann á reáchtáil i bpríomhchathair an Tuaiscirt agus Comhaltas Ceoltóirí Éireann ag céiliúradh 75 bliain ar an fhód. 

Chuir Séamus agus Caoimhe Uí Fhlatharta as an Aird Mhóir i nGaeltacht Chonamara gach duine faoi gheasa lena gcuid ceoil thraidisiúnta le linn na Fleidhe.  

Bhí siad báite sa cheol ó bhí siad sa chliabhán agus anois tá siad ag tabhairt an cheoil sin ar fud an domhain. 

Bhí Séamus agus Caoimhe i gcuideachta Áine Ní Bhreisleáin. 

Live at the Fleadh: The Conamara duo i gcroílar na reabhlóide trad 

Tá Seachtain beo ag Fleadh Cheoil na hÉireann 2026!

Is é seo an chéad uair don Fleadh teacht go Béal Feirste, áit ina mbeidh breis agus 800,000 cuairteoir ag freastal ar an bhféile!

Le linn na seachtaine seo, tiocfaidh anam isteach sa chathair  le taibhithe sráide, seisiúin ceoil, seónna stáitse, céilithe, agus comórtais.

Ach le 75 bliain á chéiliúradh ag Comhaltas Ceoltóirí Éireann, amharcann muid siar ar an meath a bhí tagtha ar an gceol traidisiúnta sular bunaíodh an eagraíocht.

Agus fiosraíonn muid cad chuige a  bhfuil daoine ar fud fad na cruinne chomh tógtha le ceol traidisiúnta na hÉireann?

Beirt cheoltóir atá fite fuaite go dlúth le ceiliúradh na seachtaine seo ná an fidléir iomráiteach Dónal O’Connor agus an t-amhránaí agus portaire béil cumasach Róise Ní Mhurchú.

Bhí an beirt i gcomhluadar Áine Ní Bhreisleáin ag an bhFleadh.

Tá Seachtain beo ag Fleadh Cheoil na hÉireann 2026!
Is é seo an chéad uair don Fleadh teacht go Béal Feirste, áit ina mbeidh breis agus 800,000 cuairteoir ag freastal ar an bhféile!
Le linn na seachtaine seo, tiocfaidh anam isteach sa chathair &nbsp;le taibhithe sráide, seisiúin ceoil, seónna stáitse, céilithe, agus comórtais.
Ach le 75 bliain á chéiliúradh ag Comhaltas Ceoltóirí Éireann, amharcann muid siar ar an meath a bhí tagtha ar an gceol traidisiúnta sular bunaíodh an eagraíocht.
Agus fiosraíonn muid cad chuige a &nbsp;bhfuil daoine ar fud fad na cruinne chomh tógtha le ceol traidisiúnta na hÉireann?
Beirt cheoltóir atá fite fuaite go dlúth le ceiliúradh na seachtaine seo ná an fidléir iomráiteach Dónal O’Connor agus an t-amhránaí agus portaire béil cumasach Róise Ní Mhurchú.
Bhí an beirt i gcomhluadar Áine Ní Bhreisleáin ag an bhFleadh.

Live at the Fleadh: The ancient art of lilting

Ag an am seo bliana, téann na sluaite déagóirí ar a n-oilithreacht teanga bhliantúil chun na Gaeltachta.   




Ó Thír Chonaill go Gaillimh, ó Mhaigh Eo go Ciarraí, bíonn na coláistí samhraidh i gceantair Ghaeltachta éagsúla, ag mealladh daoine óga ó gach cearn d'Éirinn. 




Sa bhliain seo chuaigh thart, d'fhreastail beagnach 30 míle dálta ar na cúrsaí seo, ach níor éirigh leis na mílte áit a fháil faraor. 




Do chuid mhór déagóirí, is í seo an chéad uair dóibh tréimhse a chaitheamh as baile agus a bheith tumtha go hiomlán i saol agus i gcultúr na Gaeilge. 




Agus taobh thiar den éispéiris Ghaeltachta, tá an bhean tí, na mná atá ina gcroílár d'eispéireas na gcoláistí samhraidh. 




Ach an bhféadfá féin seisear scoláire déag a thabhairt isteach i do theach féin, faoi do chúram féin ar feadh coicíse nó níos mó? 




Ar Seachtain labhraíonn an t-iriseoir Áine Ní Bhreisleáin faoi na coláistí samhraidh agus faoi na mná tí atá ina gcnámh droma acu. 




Maoinithe ag an Scéim Tuairiscithe Daonlathais Áitiúil. 




 




Foclóir: 




Éispéireas: Experience 




Tóir: Demand 




Liostaí feithimh: Waiting lists 




Corruair: sometimes  




Clár siamsaíochta: Entertainment programme 




Ildánach: Versatile 




Cláraithe: Registered 




An t-uasmhéid: The maximum 




Bhí an t-eallach le blí agat: You had to milk the cattle 




Riachtanais bia: Dietary requirements 




Slabhra: Chain 




Nasc: Link 




Cuimhní: Memories 




Cloch mhíle: Milestone 




Ag freastal: Attending 




Srianta: Constrained 




Ó ghlúin go glúin: From generation to generation 




Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism 

Ag an am seo bliana, téann na sluaite déagóirí ar a n-oilithreacht teanga bhliantúil chun na Gaeltachta. &nbsp;&nbsp;
 
Ó Thír Chonaill go Gaillimh, ó Mhaigh Eo go Ciarraí, bíonn na coláistí samhraidh i gceantair Ghaeltachta éagsúla, ag mealladh daoine óga ó gach cearn d'Éirinn.&nbsp;
 
Sa bhliain seo chuaigh thart, d'fhreastail beagnach 30 míle dálta ar na cúrsaí seo, ach níor éirigh leis na mílte áit a fháil faraor.&nbsp;
 
Do chuid mhór déagóirí, is í seo an chéad uair dóibh tréimhse a chaitheamh as baile agus a bheith tumtha go hiomlán i saol agus i gcultúr na Gaeilge.&nbsp;
 
Agus taobh thiar den éispéiris Ghaeltachta, tá an bhean tí, na mná atá ina gcroílár d'eispéireas na gcoláistí samhraidh.&nbsp;
 
Ach an bhféadfá féin seisear scoláire déag a thabhairt isteach i do theach féin, faoi do chúram féin ar feadh coicíse nó níos mó?&nbsp;
 
Ar Seachtain labhraíonn an t-iriseoir Áine Ní Bhreisleáin faoi na coláistí samhraidh agus faoi na mná tí atá ina gcnámh droma acu.&nbsp;
 
Maoinithe ag an Scéim Tuairiscithe Daonlathais Áitiúil.&nbsp;
 
&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Éispéireas: Experience&nbsp;
 
Tóir: Demand&nbsp;
 
Liostaí feithimh: Waiting lists&nbsp;
 
Corruair: sometimes &nbsp;
 
Clár siamsaíochta: Entertainment programme&nbsp;
 
Ildánach: Versatile&nbsp;
 
Cláraithe: Registered&nbsp;
 
An t-uasmhéid: The maximum&nbsp;
 
Bhí an t-eallach le blí agat: You had to milk the cattle&nbsp;
 
Riachtanais bia: Dietary requirements&nbsp;
 
Slabhra: Chain&nbsp;
 
Nasc: Link&nbsp;
 
Cuimhní: Memories&nbsp;
 
Cloch mhíle: Milestone&nbsp;
 
Ag freastal: Attending&nbsp;
 
Srianta: Constrained&nbsp;
 
Ó ghlúin go glúin: From generation to generation&nbsp;
 
Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism&nbsp;

Stair Bhéal Feirste: ‘Stair a mhúnlaigh mo mhuintir’ - Séamus Ó Tuama

In 1 playlist(s)

Seachtain

Social links

Recent clips