Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís ar feadh coicíse agus i mbliana tá an ceol i gcroílár an chéiliúradh. 




Is é téama na bliana seo ná ‘A Ghaeilge, mo cheol thú’, agus s’iad Róisín Seoighe, ball den ghrúpa ceoil IMLÉ, agus Conor Curley ón bhanna ceoil Fontaines D.C., ambasadóirí na féile. 




Tá dhá thuras ar leith ag an bheirt ambasadóir leis an teanga. 




Tógadh Róisín le Gaeilge i gcroílár na Gaeltachta agus cumann sí ceol nua-aimseartha ins an teanga, agus tá Conor anois ag iarraidh ath-thosú lena chuid aistir foghlamtha. 




Léiríonn téama na bliana seo an gaol láidir atá idir an Ghaeilge agus an ceol agus tá an teanga á úsáid ag Conor agus Róisín ina gcuid liricí. 




Tá sé coitianta anois do cheoltóirí móra le rá an Ghaeilge a fhigh isteach ina gcuid ceoil ceoltóirí ar nós CMAT, Fontaines D.C., Denise Chalia agus Kneecap. 




Ach cad é atá mar spreagadh ar an treocht seo? 




Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Róisín Seoighe, Ambasadóir Sheachtain na Gaeilge, agus bean Gaeltachta go smior í, faoin fís atá aici don Ghaeilge agus don Ghaeltacht. 




Foclóir: 




Ceol a chumadh: To compose music 




Faitíos: Apprehension 




Aistrigh: Translate 




Béim: Emphasis 




Eispéireas: Experience 




Céad cuimhní: First memories 




Nósanna: Traditions or customs 




Éalú uaigh: Escape from it 




Drogall: Hesitation 




Seanchas: Storytelling  




Ag casadh ceol: Playing music 




Camchuairt: A tour 




A scaradh: To seperate 




Dushlán: Challenge 




Iomráiteach: Prominent 




Slí bheatha: Career 




Figh: Weave 

Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís ar feadh coicíse agus i mbliana tá an ceol i gcroílár an chéiliúradh.&nbsp;
 
Is é téama na bliana seo ná ‘A Ghaeilge, mo cheol thú’, agus s’iad Róisín Seoighe, ball den ghrúpa ceoil IMLÉ, agus Conor Curley ón bhanna ceoil Fontaines D.C., ambasadóirí na féile.&nbsp;
 
Tá dhá thuras ar leith ag an bheirt ambasadóir leis an teanga.&nbsp;
 
Tógadh Róisín le Gaeilge i gcroílár na Gaeltachta agus cumann sí ceol nua-aimseartha ins an teanga, agus tá Conor anois ag iarraidh ath-thosú lena chuid aistir foghlamtha.&nbsp;
 
Léiríonn téama na bliana seo an gaol láidir atá idir an Ghaeilge agus an ceol agus tá an teanga á úsáid ag Conor agus Róisín ina gcuid liricí.&nbsp;
 
Tá sé coitianta anois do cheoltóirí móra le rá an Ghaeilge a fhigh isteach ina gcuid ceoil ceoltóirí ar nós CMAT, Fontaines D.C., Denise Chalia agus Kneecap.&nbsp;
 
Ach cad é atá mar spreagadh ar an treocht seo?&nbsp;
 
Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Róisín Seoighe, Ambasadóir Sheachtain na Gaeilge, agus bean Gaeltachta go smior í, faoin fís atá aici don Ghaeilge agus don Ghaeltacht.&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Ceol a chumadh: To compose music&nbsp;
 
Faitíos: Apprehension&nbsp;
 
Aistrigh: Translate&nbsp;
 
Béim: Emphasis&nbsp;
 
Eispéireas: Experience&nbsp;
 
Céad cuimhní: First memories&nbsp;
 
Nósanna: Traditions or customs&nbsp;
 
Éalú uaigh: Escape from it&nbsp;
 
Drogall: Hesitation&nbsp;
 
Seanchas: Storytelling &nbsp;
 
Ag casadh ceol: Playing music&nbsp;
 
Camchuairt: A tour&nbsp;
 
A scaradh: To seperate&nbsp;
 
Dushlán: Challenge&nbsp;
 
Iomráiteach: Prominent&nbsp;
 
Slí bheatha: Career&nbsp;
 
Figh: Weave&nbsp;

Róisín Seoighe: ‘Tá mé oscailte do chomhoibriú le Fontaine’s D.C!’ 

Chruinnigh scaifte taobh amuigh de Theacht Laighean i mBAC Dé Máirt na seachtaine seo agus iad ag ágóidíocht de bharr fadhb thithíocht na Gaeltachta. 

Bhí an lucht agóide ag éileamh ar an Aire Tithíochta James Browne dul i mbun gnímh láithreach maidir leis an ghéarchéim thithíochta agus teanga sa Ghaeltacht. 

Tá sé acu go bhfuil an ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas agus tá muintir na Gaeltachta buailte go dona leis. 

Labhair Áine Ní Bhreisleáin le Seachtain faoin léirsiú. 

'An ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas sa Ghaeltacht'

Tá an t-oileán beag seo ag athrú ar go leor, leor bealaí - ó thaobh na  polaitíochta de, ó thaobh an chultúir de agus ó thaobh ár bhféiniúlachta de. 




Agus leis na hathruithe sin, tá díospóireacht  ag teacht chun cinn arís is arís eile, is é sin,  reifreann faoin teorainn agus faoi Éire Aontaithe. 




Ach cé comh réadúil is atá an fís sin maidir le hÉire Aontaithe? 




Ag Ard Fheis Chonradh na Gaeilge i mBéal Feirste ar na mallaibh, ghlac an eagraíocht le rún ar son ghníomhú i dtreo “Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta”. 




Ach le conspóid agus le teannas go minic ina scáil ar aon díospóireacht pholaitiúil faoin nGaeilge – go háirithe ó thuaidh -  an bhfuil baol an go dtiocfadh ísliú stádais ar an teanga in Éire Ath-Aontaithe? 




Agus í ag taifeadadh beo ag an Ard Feis, phléigh Áine Ní Bhreisleáin taighde úr ar thodhchaí na Gaeilge agus na Gaeltachta in Éirinn Aontaithe leis an údar Róisín Nic Liam (scoláire dochtúireachta PhD in Ollscoil na Banríona), agus le hUachtarán Chonradh na Gaeilge, Ciarán Mac Giolla Bhéin. 




 




Foclóir: 




Ag bailiú nirt: Gaining momentum 




Dlús: Accerlate or to hasten 




Is mithid dúinn: It’s time for us 




Claochlaitheach: Transformative  




Ionchur: Input 




Claonadh: Bias 




Ag amharc go cúng: Looking narrowly 




Rúin: Motions 




Críochdheighilt: Partition 




Ualach: Burden 




Deis chneasaithe: Opportunity for healing 




Uirlis dheighilte: A tool of separation 




Dlínse: Jurisdiction  




Fréamhaithe: Rooted 




Toil: Desire or will 




Ionchas: Expectation  




Creatlach: Framework 




Idirbheartaíocht: Negotiation 




Rinneadh muid talamh slán daofa: We took them for granted 




Samhail: Model 




Am-scála: Time frame 




Aineolach: Uninformed or ignorant 




Géilleadh: Surrender 




Soiléireacht: Clarity 




An cheist a chíoradh: To discuss the issue 




Beidh seo ar leas..: This will benefit.. 




 

Tá an t-oileán beag seo ag athrú ar go leor, leor bealaí - ó thaobh na &nbsp;polaitíochta de, ó thaobh an chultúir de agus ó thaobh ár bhféiniúlachta de.&nbsp;
 
Agus leis na hathruithe sin, tá díospóireacht &nbsp;ag teacht chun cinn arís is arís eile, is é sin, &nbsp;reifreann faoin teorainn agus faoi Éire Aontaithe.&nbsp;
 
Ach cé comh réadúil is atá an fís sin maidir le hÉire Aontaithe?&nbsp;
 
Ag Ard Fheis Chonradh na Gaeilge i mBéal Feirste ar na mallaibh, ghlac an eagraíocht le rún ar son ghníomhú i dtreo “Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta”.&nbsp;
 
Ach le conspóid agus le teannas go minic ina scáil ar aon díospóireacht pholaitiúil faoin nGaeilge – go háirithe ó thuaidh - &nbsp;an bhfuil baol an go dtiocfadh ísliú stádais ar an teanga in Éire Ath-Aontaithe?&nbsp;
 
Agus í ag taifeadadh beo ag an Ard Feis, phléigh Áine Ní Bhreisleáin taighde úr ar thodhchaí na Gaeilge agus na Gaeltachta in Éirinn Aontaithe leis an údar Róisín Nic Liam (scoláire dochtúireachta PhD in Ollscoil na Banríona), agus le hUachtarán Chonradh na Gaeilge, Ciarán Mac Giolla Bhéin.&nbsp;
 
&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Ag bailiú nirt: Gaining momentum&nbsp;
 
Dlús: Accerlate or to hasten&nbsp;
 
Is mithid dúinn: It’s time for us&nbsp;
 
Claochlaitheach: Transformative &nbsp;
 
Ionchur: Input&nbsp;
 
Claonadh: Bias&nbsp;
 
Ag amharc go cúng: Looking narrowly&nbsp;
 
Rúin: Motions&nbsp;
 
Críochdheighilt: Partition&nbsp;
 
Ualach: Burden&nbsp;
 
Deis chneasaithe: Opportunity for healing&nbsp;
 
Uirlis dheighilte: A tool of separation&nbsp;
 
Dlínse: Jurisdiction &nbsp;
 
Fréamhaithe: Rooted&nbsp;
 
Toil: Desire or will&nbsp;
 
Ionchas: Expectation &nbsp;
 
Creatlach: Framework&nbsp;
 
Idirbheartaíocht: Negotiation&nbsp;
 
Rinneadh muid talamh slán daofa: We took them for granted&nbsp;
 
Samhail: Model&nbsp;
 
Am-scála: Time frame&nbsp;
 
Aineolach: Uninformed or ignorant&nbsp;
 
Géilleadh: Surrender&nbsp;
 
Soiléireacht: Clarity&nbsp;
 
An cheist a chíoradh: To discuss the issue&nbsp;
 
Beidh seo ar leas..: This will benefit..&nbsp;
 
&nbsp;

Éire Aontaithe: Would it demote or promote our national language? 

Do phobal iargúlta ar chósta thiar thuaidh na tíre, tá an tseirbhís aeir go Baile Átha Cliath riachtanach. 




I nDún na nGall, áit nach bhfuil iarnród ná mótarbhealach ar bith ann, tá go leor daoine ag brath ar an aerfort le dul go dtí an phríomhchathair. 




Tá an sceideal eitilte mar a bhí ag athrú anois áfach. 




Agus leis an athrú sin, tá míshástacht, imní agus fearg ag fás. 




Fógraíodh seachtain ó shin go raibh conradh úr PSO sínithe ag an Roinn Iompair le comhlacht eitlíochta. 




De réir an amchlár nua, tiocfaidh deireadh le heitiltí fillte i lár an lae idir an dá aerfort.  




De réir lucht feachtais ar son chúram ailse, beidh tionchar diúltach ag an sceideal úr ar na céadta duine atá ag fáil cóir leigheas i mBaile Átha Cliath. 




Mar sin de, cad é an chúis taobh thiar den athrú amchláir seo? 




Agus cad é an chéad chéim eile don phobal nach bhfuil sásta glacadh leis? 




Ar Seachtain, ;abhair Áine Ní Bhreisleáin faoin fhearg atá ar an phobal áitiúil i nDún na nGall de bharr na n-athruithe atá le teacht. 




Foclóir: 




Eitiltí fillte: Return flights 




Mí-bhuntáiste eacnamúil: Economic disadvantage 




Raflaí: Rumours 




Ag reachtáil: Running/Organise 




Tairiscint: A tender 




Ailse: Cancer 




Ag fulaingt: Suffering 




Corruair: Sometimes 




Otharlann: Hospital 




Tromchúiseach: Grave 




Cóir leighis: Medical treatment 




Galar croí: Heart disease 




Imirce: Emigration 




Infheistíocht: Investment 




Le bheith ar an ghannchuid: To be short on something 




Feiliúnach: Suitable 




Ciall tráchtála: Commercial sense 




Brabús: Profit 




Éileamh: Demand 




Do Ladar a chur isteach i rud: To weigh in on something or to meddle 




Folamh: Empty 

Do phobal iargúlta ar chósta thiar thuaidh na tíre, tá an tseirbhís aeir go Baile Átha Cliath riachtanach.&nbsp;
 
I nDún na nGall, áit nach bhfuil iarnród ná mótarbhealach ar bith ann, tá go leor daoine ag brath ar an aerfort le dul go dtí an phríomhchathair.&nbsp;
 
Tá an sceideal eitilte mar a bhí ag athrú anois áfach.&nbsp;
 
Agus leis an athrú sin, tá míshástacht, imní agus fearg ag fás.&nbsp;
 
Fógraíodh seachtain ó shin go raibh conradh úr PSO sínithe ag an Roinn Iompair le comhlacht eitlíochta.&nbsp;
 
De réir an amchlár nua, tiocfaidh deireadh le heitiltí fillte i lár an lae idir an dá aerfort. &nbsp;
 
De réir lucht feachtais ar son chúram ailse, beidh tionchar diúltach ag an sceideal úr ar na céadta duine atá ag fáil cóir leigheas i mBaile Átha Cliath.&nbsp;
 
Mar sin de, cad é an chúis taobh thiar den athrú amchláir seo?&nbsp;
 
Agus cad é an chéad chéim eile don phobal nach bhfuil sásta glacadh leis?&nbsp;
 
Ar Seachtain, ;abhair Áine Ní Bhreisleáin faoin fhearg atá ar an phobal áitiúil i nDún na nGall de bharr na n-athruithe atá le teacht.&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Eitiltí fillte: Return flights&nbsp;
 
Mí-bhuntáiste eacnamúil: Economic disadvantage&nbsp;
 
Raflaí: Rumours&nbsp;
 
Ag reachtáil: Running/Organise&nbsp;
 
Tairiscint: A tender&nbsp;
 
Ailse: Cancer&nbsp;
 
Ag fulaingt: Suffering&nbsp;
 
Corruair: Sometimes&nbsp;
 
Otharlann: Hospital&nbsp;
 
Tromchúiseach: Grave&nbsp;
 
Cóir leighis: Medical treatment&nbsp;
 
Galar croí: Heart disease&nbsp;
 
Imirce: Emigration&nbsp;
 
Infheistíocht: Investment&nbsp;
 
Le bheith ar an ghannchuid: To be short on something&nbsp;
 
Feiliúnach: Suitable&nbsp;
 
Ciall tráchtála: Commercial sense&nbsp;
 
Brabús: Profit&nbsp;
 
Éileamh: Demand&nbsp;
 
Do Ladar a chur isteach i rud: To weigh in on something or to meddle&nbsp;
 
Folamh: Empty&nbsp;

The Donegal disconnect: Gan traein, gan mótarbhealach agus anois gan an midday flight 

Tá an sciar is déanaí de na comhaid a bhaineann le Jeffrey Epstein ag cothú ceannlínte nuachta ar fud an domhain i gcónaí, coicís ó foilsíodh iad.

Tá breis agus trí mhilliún comhaid scaoilte sa chuid is déanaí,  físeáin, grianghraifeanna, ríomhphoist, téacsanna, agus tuairiscí nuachta fiú.

Tá na mílte ainmneacha luaite sna cáipéisí - cé go bhfuil sé tábhachtach le cur ina luí ar dhaoine nach ionann a bheith luaite sna comhaid is a rá go raibh aon olc nó éagóir déanta ag na daoine sin.

I measc na gcáipéisí atá curtha ar fáil don phobal, tá tagairtí go leor ann d’Éirinn.

Ar Seachtain, glacann an t-iriseoir Ciarán Dunbar muid tríd na snáithíní a cheanglaíonn Jeffery Epstein leis an tír bheag seo.

Foclóir:
Comhaid: Files
Cáipéisí: Documents
Diabhlaíocht: Devilment
Mí-úsáid ghnéis: Sexual abuse
Clár na gciontóirí gnéis: Sex offenders register
Curtha ina leith: He was accused of
Seilbh a ghlacadh ar: To take possession of
Faic: Nothing
Cloí le: Abide by or stick with
Éagóir: wrongdoing
An chloch is mó ar a phaidrín: His greatest concern
Gar: Favour
Teaghlach ríoga na Breataine: British Royal Family
Líomhaint: Allegation
Comhaontú Aoine an Chéasta: Good Friday Agreement
Príomh-ailtire: Main architects
Smál: Stain or taint
Beannacht: Blessing
Ciontaíodh é: He was found guilty
Neamhaird: Ignore
Tá aiféala air: He regrets

Tá an sciar is déanaí de na comhaid a bhaineann le Jeffrey Epstein ag cothú ceannlínte nuachta ar fud an domhain i gcónaí, coicís ó foilsíodh iad.
Tá breis agus trí mhilliún comhaid scaoilte sa chuid is déanaí,&nbsp; físeáin, grianghraifeanna, ríomhphoist, téacsanna, agus tuairiscí nuachta fiú.
Tá na mílte ainmneacha luaite sna cáipéisí - cé go bhfuil sé tábhachtach le cur ina luí ar dhaoine nach ionann a bheith luaite sna comhaid is a rá go raibh aon olc nó éagóir déanta ag na daoine sin.
I measc na gcáipéisí atá curtha ar fáil don phobal, tá tagairtí go leor ann d’Éirinn.
Ar Seachtain, glacann an t-iriseoir Ciarán Dunbar muid tríd na snáithíní a cheanglaíonn Jeffery Epstein leis an tír bheag seo.
Foclóir:
<ul>
 <li>Comhaid: Files</li>
 <li>Cáipéisí: Documents</li>
 <li>Diabhlaíocht: Devilment</li>
 <li>Mí-úsáid ghnéis: Sexual abuse</li>
 <li>Clár na gciontóirí gnéis: Sex offenders register</li>
 <li>Curtha ina leith: He was accused of</li>
 <li>Seilbh a ghlacadh ar: To take possession of</li>
 <li>Faic: Nothing</li>
 <li>Cloí le: Abide by or stick with</li>
 <li>Éagóir: wrongdoing</li>
 <li>An chloch is mó ar a phaidrín: His greatest concern</li>
 <li>Gar: Favour</li>
 <li>Teaghlach ríoga na Breataine: British Royal Family</li>
 <li>Líomhaint: Allegation</li>
 <li>Comhaontú Aoine an Chéasta: Good Friday Agreement</li>
 <li>Príomh-ailtire: Main architects</li>
 <li>Smál: Stain or taint</li>
 <li>Beannacht: Blessing</li>
 <li>Ciontaíodh é: He was found guilty</li>
 <li>Neamhaird: Ignore</li>
 <li>Tá aiféala air: He regrets</li>
</ul>

Epstein, the files agus an nasc le hÉirinn 

I mí an Mheithimh 2020, baineadh siar as daoine ar fud na tíre nuair a chualathas faoi bhás neamhchoitianta buachalla óig i dtuaisceart Bhéal Feirste.  

Tháinig na póilíní ar chorp Noah Donohoe, a bhí sna luath-dhéaga, i ndraein stoirme i dtuaisceart na cathrach, i bhfad óna theach féin, sé lá tar éis dó imeacht ar iarraidh.  

Tá go leor ceisteanna ann go fóill faoina bhás agus osclaíodh ionchoisne trí seachtaine ó shin chun iarracht a dhéanamh cuid de na ceisteanna sin a fhreagairt.  

Ar Seachtain, labhair an t-iriseoir Liam Tunney faoi na bomaití is suntasaí san ionchoisne go dtí seo. 

Noah Donohoe: Eolas suntasach ag teacht amach ón ionchoisne 

Sa bhliain 2005, thiar i gceantar tuaithe i nGaeltacht Dhún na nGall, tharla ionsaí fíochmhar a d’fhág smál ar an phobal ann le breis agus fiche bliain anuas. 

Dúnmharaíodh Shaun Duffy, fear a bhí 36 bliain d'aois, ina theach féin  tar éis oíche cheiliúrtha ar an 29 Eanáir.  Níor cúisíodh éinne as an dúnmharú a tharla bliain is fiche ó shin. Tá achainí úr déanta ag na Gardaí ar dhuine ar bith a bhfuil eolas acu faoi dhúnmharú. 

Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin




Foclóir: 




An Clochán Liath: Dungloe 




Ceantar tuaithe: Rural area 




Faoi ghlas: Locked  




Stróicthe: Ripped 




Ba léir: It was obvious 




Saighead: Arrow 




Sciathán: Arm 




Adhlacóir: Undertaker 




Geallghlacadóireacht: Betting 




Ar leac an dorais: On the doorstep 




Ag cíoradh: Combing  




Ráitis: Statements 




Feiceálach: Visible 




Ráflaí: Rumours 




Naimhde: Enemies 




Fíochmhar: Savage 




Na beithígh: Horses or cattle 




Ina sheilbh: In his possession 




Leid: Tip or advice 




Coiste cróinéara: Coroner's inquest 




Ag achainí ar dhaoine: Appealing to people 

Sa bhliain 2005, thiar i gceantar tuaithe i nGaeltacht Dhún na nGall, tharla ionsaí fíochmhar a d’fhág smál ar an phobal ann le breis agus fiche bliain anuas.&nbsp;
Dúnmharaíodh Shaun Duffy, fear a bhí 36 bliain d'aois, ina theach féin &nbsp;tar éis oíche cheiliúrtha ar an 29 Eanáir. &nbsp;Níor cúisíodh éinne as an dúnmharú a tharla bliain is fiche ó shin. Tá achainí úr déanta ag na Gardaí ar dhuine ar bith a bhfuil eolas acu faoi dhúnmharú.&nbsp;
Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin
 
Foclóir:&nbsp;
 
An Clochán Liath: Dungloe&nbsp;
 
Ceantar tuaithe: Rural area&nbsp;
 
Faoi ghlas: Locked &nbsp;
 
Stróicthe: Ripped&nbsp;
 
Ba léir: It was obvious&nbsp;
 
Saighead: Arrow&nbsp;
 
Sciathán: Arm&nbsp;
 
Adhlacóir: Undertaker&nbsp;
 
Geallghlacadóireacht: Betting&nbsp;
 
Ar leac an dorais: On the doorstep&nbsp;
 
Ag cíoradh: Combing &nbsp;
 
Ráitis: Statements&nbsp;
 
Feiceálach: Visible&nbsp;
 
Ráflaí: Rumours&nbsp;
 
Naimhde: Enemies&nbsp;
 
Fíochmhar: Savage&nbsp;
 
Na beithígh: Horses or cattle&nbsp;
 
Ina sheilbh: In his possession&nbsp;
 
Leid: Tip or advice&nbsp;
 
Coiste cróinéara: Coroner's inquest&nbsp;
 
Ag achainí ar dhaoine: Appealing to people&nbsp;

Dunmharú Shaun Duffy: Pobal beag Gaeltachta ina dhiaidh an ionsaí  

Ag dul siar na cianta, rinneadh ceiliúradh ag an am tábhachtach seo den bhliain.  Ba é Imbolc ceann de mhórfhéilte an fhéilire Cheiltigh.  Agus ag croílár an cheiliúrtha sin tá Bríd.  Ach cad é an ceangal idir Bríd an bandia agus Bríd an naomh, más ann dó ar chor ar bith? Agus cérbh iad na bandéithe eile a shleamhnaigh as cuimhne na ndaoine le himeacht ama?

­

Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Ríonach Uí Ógáin (iar-stiúrthóir Cnuasach Bhéaloideas Éireann)

­

­

Foclóir:

­

Seanda: Ancient

­

Laethanta cinn ráithe: Quarter days

­

Lá Leathach an Earraigh: Spring equinox

­

Is ionann é: It's the same thing

­

Lón bia: Food supply

­

Ídithe: Depleted

­

Tréithe: Features

­

Luachra: Rushes

­

Barra: Crops

­

Eallach: Cattle

­

Comhbhá: Kinship

­

Fite fuaite: Intertwined

­

Giolla: Servant

­

Tóir: Popularity

­

Baile fearain: Townland

­

An charthanacht: The charity

­

An Mhaighdean Mhuire: The Virgin Mary

­

Cráifeach: Religious

Ag dul siar na cianta, rinneadh ceiliúradh ag an am tábhachtach seo den bhliain. &nbsp;Ba é Imbolc ceann de mhórfhéilte an fhéilire Cheiltigh. &nbsp;Agus ag croílár an cheiliúrtha sin tá Bríd. &nbsp;Ach cad é an ceangal idir Bríd an bandia agus Bríd an naomh, más ann dó ar chor ar bith? Agus cérbh iad na bandéithe eile a shleamhnaigh as cuimhne na ndaoine le himeacht ama?
­
Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Ríonach Uí Ógáin (iar-stiúrthóir Cnuasach Bhéaloideas Éireann)
­
­
Foclóir:
­
Seanda: Ancient
­
Laethanta cinn ráithe: Quarter days
­
Lá Leathach an Earraigh: Spring equinox
­
Is ionann é: It's the same thing
­
Lón bia: Food supply
­
Ídithe: Depleted
­
Tréithe: Features
­
Luachra: Rushes
­
Barra: Crops
­
Eallach: Cattle
­
Comhbhá: Kinship
­
Fite fuaite: Intertwined
­
Giolla: Servant
­
Tóir: Popularity
­
Baile fearain: Townland
­
An charthanacht: The charity
­
An Mhaighdean Mhuire: The Virgin Mary
­
Cráifeach: Religious

Bríd: Bandia págánta nó bean naofa? 

Deir eagrais iascaireachta go bhfuil beagnach 2,300 post i mbaol tar éis chinneadh ón Aontas Eorpach atá “tubaisteach”, dar leo. I mí na Nollag, ag cruinniú sa Bhruiséil, fógraíodh go mbeidh ciorrú ollmhór ar an méid iasc is féidir a thabhairt i dtír in Éirinn. Tiocfaidh an t-athrú seo i bhfeidhm i mbliana. Cén tionchar a bheas aige seo ar iascairí agus ar lucht próiseála atá fostaithe sa tír seo? Céard atá i ndán don earnáil iascaireachta amach anseo? 




Láithreoir: Róisín Ní Mhaoláin, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin 




Foclóir: 




Earnáil: Sector 




Aontas Eorpach: European Union 




Domhain: Deep 




Slí beatha: Livelihood 




Comhphobal: Ccommunity 




Uasmhéid: Maximum 




Tubaisteach: Disastrous 




Imeall: Border 




Bia mara: Seafood 




Táillí: Fees 




Monarcha : Factory 




Eagrais: Oorganisations 




Spotsolas: Spotlight 




Baol: Danger/fear 




Cé: Quay/dock 




Neodrach: Neutral 

Deir eagrais iascaireachta go bhfuil beagnach 2,300 post i mbaol tar éis chinneadh ón Aontas Eorpach atá “tubaisteach”, dar leo. I mí na Nollag, ag cruinniú sa Bhruiséil, fógraíodh go mbeidh ciorrú ollmhór ar an méid iasc is féidir a thabhairt i dtír in Éirinn. Tiocfaidh an t-athrú seo i bhfeidhm i mbliana. Cén tionchar a bheas aige seo ar iascairí agus ar lucht próiseála atá fostaithe sa tír seo? Céard atá i ndán don earnáil iascaireachta amach anseo?&nbsp;
 
Láithreoir: Róisín Ní Mhaoláin, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Earnáil: Sector&nbsp;
 
Aontas Eorpach: European Union&nbsp;
 
Domhain: Deep&nbsp;
 
Slí beatha: Livelihood&nbsp;
 
Comhphobal: Ccommunity&nbsp;
 
Uasmhéid: Maximum&nbsp;
 
Tubaisteach: Disastrous&nbsp;
 
Imeall: Border&nbsp;
 
Bia mara: Seafood&nbsp;
 
Táillí: Fees&nbsp;
 
Monarcha : Factory&nbsp;
 
Eagrais: Oorganisations&nbsp;
 
Spotsolas: Spotlight&nbsp;
 
Baol: Danger/fear&nbsp;
 
Cé: Quay/dock&nbsp;
 
Neodrach: Neutral&nbsp;

Tubaisteach do na Gaeltachtaí: 2,300 fishing jobs i mbaol 

An bhfuil éigeandáil teanga sa Ghaeltacht?  

De réir tuarascáil nua-eisithe - tá. 

Deirtear go neamhbhalbh sa tuairisc seo go gcaithfear “idirghabháil phráinneach chuimsitheach” a dhéanamh sula sleamhnaíonn an Ghaeilge níos faide siar mar theanga sa Ghaeltacht. 

Mar sin, an bhfuil an Ghaeilge ag fáil bháis mar theanga sna ceantair? 

Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: John Prendergast 

Éigeandáil teanga sa Ghaeltacht: An bhfuil an Ghaeilge ag sleamhnú uainn? 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Seachtain

Social links:

157 clip(s)