50 bliain ó shin, chuaigh beirt bhall den IRA Sealadach i mbun ghnímh a chuir cor nua i stair na hÉireann. 

Bhí leannáin Eddie Gallagher agus Marion Coyle ar aon sa phríosún.  Mar sin, bheartaigh an bheirt acu iad a scaoileadh saor ar bhealach éigin.   

Ach, d’imigh an eachtra a bheartaigh siad go hiomlán as smacht. 

Ar Seachtain, cuimhníonn an Dr. Mícheál Ó hAodha, leachtóir in Ollscoil Luimnigh, siar ar fhuadach Tiede Herrema, eachtra a tharraing aird an domhain ar Éireann. 

 

Foclóir: 

Fuadaigh: Kidnap 

Léigear: Siege 

Géill: Yield 

Níos críonna: More shrewd 

Tionscol: Industry 

Gabh: Capture 

Ar éigean: Scarcely  

Áibhéil a dhéanamh: To exaggerate 

Bá: Affinity 

Báúil: Friendly 

Ar teitheadh: Fleeing 

Páirtí: Partner 

Neamhghnách: Unusual  

Oilte: Proficient or trained 

Ficheall: Chess – fi - hill 

Aigne: Mind 

Níos boige: Softer 

Diúl: Suck - dule 

Eisceachtúil: Exceptional 

Leannáin: Lovers 

50 bliain ó shin, chuaigh beirt bhall den IRA Sealadach i mbun ghnímh a chuir cor nua i stair na hÉireann.&nbsp;
Bhí leannáin Eddie Gallagher agus Marion Coyle ar aon sa phríosún. &nbsp;Mar sin, bheartaigh an bheirt acu iad a scaoileadh saor ar bhealach éigin. &nbsp;&nbsp;
Ach, d’imigh an eachtra a bheartaigh siad go hiomlán as smacht.&nbsp;
Ar Seachtain, cuimhníonn an Dr. Mícheál Ó hAodha, leachtóir in Ollscoil Luimnigh, siar ar fhuadach Tiede Herrema, eachtra a tharraing aird an domhain ar Éireann.&nbsp;
&nbsp;
Foclóir:&nbsp;
Fuadaigh: Kidnap&nbsp;
Léigear: Siege&nbsp;
Géill: Yield&nbsp;
Níos críonna: More shrewd&nbsp;
Tionscol: Industry&nbsp;
Gabh: Capture&nbsp;
Ar éigean: Scarcely &nbsp;
Áibhéil a dhéanamh: To exaggerate&nbsp;
Bá: Affinity&nbsp;
Báúil: Friendly&nbsp;
Ar teitheadh: Fleeing&nbsp;
Páirtí: Partner&nbsp;
Neamhghnách: Unusual &nbsp;
Oilte: Proficient or trained&nbsp;
Ficheall: Chess – fi - hill&nbsp;
Aigne: Mind&nbsp;
Níos boige: Softer&nbsp;
Diúl: Suck - dule&nbsp;
Eisceachtúil: Exceptional&nbsp;
Leannáin: Lovers&nbsp;

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Seachtain

Gunnaí, Grá, agus Géarchéim: The kidnapping of Tiede Herrema 

Ba é an t-ionsaí ba mharfaí i stair Mheiriceá. 

Ar an 11ú lá de mhí Mheán Fómhair 2001, bhuail dá eitleán isteach sna Twin Towers in Manhattan, Nua Eabharc.  

Bhí na mílte duine ag obair iontu ag an am.  

Tharla na hionsaithe i gcroílár na cathrach a ba ghnóthaí sa tír, ar ghnáthlá oibre, gan aon rabhadh.  

Maraíodh beagnach trí mhíle duine sa tubaiste a thit amach. Chonaic milliúin de dhaoine an t-uafás seo ag titim amach beo ar an teilifís. 

Spreag na hionsaithe cogaí san Afganastáin agus in Iaráic. Chuaigh SAM sa tóir ar cheannaire Al-Qaeda Osama bin Laden go láithreach agus mhair an toraíocht i bhfad.  

D’athraigh imeachtaí 9/11 slándáil an aerthaistil ar fud an domhain go deo. 

Anois, 25 bliana ar aghaidh ó ionsaíodh an tIonad Trádála Domhanda, cad é an lorg a d'fhág 9/11 orainn? 

Ar Seachtain tugann Pearse O’Reilly a chuntas pearsanta féin den lá tragóideach sin agus faoin tionchar a bhí a bhí ag 9/11 ar Nua Eabhrac ina dhiaidh sin. 

 

 

Foclóir: 

Greanta: Engraved 

Eispéireas: Experience 

Mí-ádh: Misfortune 

Dúshlán: Challenge 

Sa deireadh thiar thall: Eventually 

Greamaithe: Stuck 

Ionsaí sceimhlitheoireachta: Terror attack 

Faitíos: Fear 

Smionagar: Rubble 

Tubaiste: Carnage 

Deatach: Smoke 

Ganntanas: A lack of 

Misneach: Courage 

Gaolta: Relatives 

Cogadh Domhanda: World War 

Uafás: Horror 

Sáinnithe: Stranded   

‘Bhí na fóin phóca ag bualadh sa rubble thíos fúm’: Cuimhní ó 9/11 

Ní rud éasca é a bheith i do sheasamh os comhair slua agus iarracht a dhéanamh iad a chur ag gáire.  

Agus seans gur deacra i bhfad an dúshlán é sin a dhéanamh trí Ghaeilge. 

Sin é go díreach an seó a bhí i gceist ag an fuirseoir Síomha Hennessy a chruthú do Fhéile Imill Bhaile Átha Cliath áfach.  

Beidh Síomha ag léiriú a seó nua dátheangach, Gaelmaxxing, in Bewley’s Café Theatre ón 8 go dtí an 12 Meán Fómhair. 

Ar Seachtain, labhair Síomha Hennessy le Tessa Fleming faoin inspioráid dá seó nua. 

 

Foclóir:  

Fuirseoir: Comedian 

Dátheangach: Bi-lingual 

Ré: Era 

Searbh: Bitter 

Eisceachtúil: Exceptional 

Cúng: Narrow 

Greann: Humour 

Gaolta: Related 

Dún Éideann: Edinburgh 

Ag spocadh as: Making fun of 

Faraor: Alas 

Buan: Permanent 

Tacú: Supporting 

Díomá: Disappointment 

Uaillmhianach: Ambitious 

Impigh ar: To beg 

Comedy Gaeilge at Dublin Fringe: ‘Tá seónna grinn níos fearr i nGaeilge’ 

Tá deireadh ag teacht leis an samhradh agus tá daltaí fud fad na tíre ag filleadh ar an scoil. 

Chaith thart ar tríocha míle acu seal sa Ghaeltacht ag na coláistí samhraidh le seachtainí beaga anuas, ag cur feabhais ar a gcuid Gaeilge. 

Is nós bliantiúil é do go leor daoine óga, agus b’fhéidir nach smaoiníonn siad mórán faoi. 

Ach cé chomh fada is a dtéann traidisiún na gcoláistí samhraidh siar? 

Cén fáth ar cuireadh tús leo sa chéad dul síos? 

Agus cén fáth gur tharraing siad an oiread sin trioblóide orthu féin le linn bhlianta órga athbheochan na Gaeilge? 

Ar Seachtain labhraíonn an Dr Máire McCafferty faoi tús na gcoláistí samhraidh. 

 

Foclóir: 

Ceardchumann: Trade Union 

Oilte: Skilled 

Daideo: Grandfather 

Tóir: Demand 

Ballraíocht: Membership 

Uirbeach: Urban 

Laidin: Latin 

Athbheochan:Revival 

Uasaicme, íosaicme: Upper class, lower class 

Siamsa: Entertainment 

Tréimhse an-chorrach: Turbulent time 

Ag tabhairt fogha faoi: To attack 

I gCeann Chlochair: In Clogherhead 

Ag déanamh athris ar: Imitating  

Éigeantach: Mandatory 

Laochra: Heroes 

Dódh Coláiste Uladh: Coláiste Uladh was burnt 

Go sonrach: Particularly  

Críochdheighilt: Partition 

Maoiniú: Funding 

Dlús a chur faoi: To accelerate or speed up 

Gunnaí, Grá, agus Géarchéim: The kidnapping of Tiede Herrema

In 1 playlist(s)

Seachtain

Social links

Recent clips