Ní rud éasca é a bheith i do sheasamh os comhair slua agus iarracht a dhéanamh iad a chur ag gáire.  

Agus seans gur deacra i bhfad an dúshlán é sin a dhéanamh trí Ghaeilge. 

Sin é go díreach an seó a bhí i gceist ag an fuirseoir Síomha Hennessy a chruthú do Fhéile Imill Bhaile Átha Cliath áfach.  

Beidh Síomha ag léiriú a seó nua dátheangach, Gaelmaxxing, in Bewley’s Café Theatre ón 8 go dtí an 12 Meán Fómhair. 

Ar Seachtain, labhair Síomha Hennessy le Tessa Fleming faoin inspioráid dá seó nua. 

 

Foclóir:  

Fuirseoir: Comedian 

Dátheangach: Bi-lingual 

Ré: Era 

Searbh: Bitter 

Eisceachtúil: Exceptional 

Cúng: Narrow 

Greann: Humour 

Gaolta: Related 

Dún Éideann: Edinburgh 

Ag spocadh as: Making fun of 

Faraor: Alas 

Buan: Permanent 

Tacú: Supporting 

Díomá: Disappointment 

Uaillmhianach: Ambitious 

Impigh ar: To beg 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

<p>Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. </p>

Seachtain

Comedy Gaeilge at Dublin Fringe: ‘Tá seónna grinn níos fearr i nGaeilge’ 

Ba é an t-ionsaí ba mharfaí i stair Mheiriceá. 

Ar an 11ú lá de mhí Mheán Fómhair 2001, bhuail dá eitleán isteach sna Twin Towers in Manhattan, Nua Eabharc.  

Bhí na mílte duine ag obair iontu ag an am.  

Tharla na hionsaithe i gcroílár na cathrach a ba ghnóthaí sa tír, ar ghnáthlá oibre, gan aon rabhadh.  

Maraíodh beagnach trí mhíle duine sa tubaiste a thit amach. Chonaic milliúin de dhaoine an t-uafás seo ag titim amach beo ar an teilifís. 

Spreag na hionsaithe cogaí san Afganastáin agus in Iaráic. Chuaigh SAM sa tóir ar cheannaire Al-Qaeda Osama bin Laden go láithreach agus mhair an toraíocht i bhfad.  

D’athraigh imeachtaí 9/11 slándáil an aerthaistil ar fud an domhain go deo. 

Anois, 25 bliana ar aghaidh ó ionsaíodh an tIonad Trádála Domhanda, cad é an lorg a d'fhág 9/11 orainn? 

Ar Seachtain tugann Pearse O’Reilly a chuntas pearsanta féin den lá tragóideach sin agus faoin tionchar a bhí a bhí ag 9/11 ar Nua Eabhrac ina dhiaidh sin. 

 

 

Foclóir: 

Greanta: Engraved 

Eispéireas: Experience 

Mí-ádh: Misfortune 

Dúshlán: Challenge 

Sa deireadh thiar thall: Eventually 

Greamaithe: Stuck 

Ionsaí sceimhlitheoireachta: Terror attack 

Faitíos: Fear 

Smionagar: Rubble 

Tubaiste: Carnage 

Deatach: Smoke 

Ganntanas: A lack of 

Misneach: Courage 

Gaolta: Relatives 

Cogadh Domhanda: World War 

Uafás: Horror 

Sáinnithe: Stranded   

‘Bhí na fóin phóca ag bualadh sa rubble thíos fúm’: Cuimhní ó 9/11 

Tá deireadh ag teacht leis an samhradh agus tá daltaí fud fad na tíre ag filleadh ar an scoil. 

Chaith thart ar tríocha míle acu seal sa Ghaeltacht ag na coláistí samhraidh le seachtainí beaga anuas, ag cur feabhais ar a gcuid Gaeilge. 

Is nós bliantiúil é do go leor daoine óga, agus b’fhéidir nach smaoiníonn siad mórán faoi. 

Ach cé chomh fada is a dtéann traidisiún na gcoláistí samhraidh siar? 

Cén fáth ar cuireadh tús leo sa chéad dul síos? 

Agus cén fáth gur tharraing siad an oiread sin trioblóide orthu féin le linn bhlianta órga athbheochan na Gaeilge? 

Ar Seachtain labhraíonn an Dr Máire McCafferty faoi tús na gcoláistí samhraidh. 

 

Foclóir: 

Ceardchumann: Trade Union 

Oilte: Skilled 

Daideo: Grandfather 

Tóir: Demand 

Ballraíocht: Membership 

Uirbeach: Urban 

Laidin: Latin 

Athbheochan:Revival 

Uasaicme, íosaicme: Upper class, lower class 

Siamsa: Entertainment 

Tréimhse an-chorrach: Turbulent time 

Ag tabhairt fogha faoi: To attack 

I gCeann Chlochair: In Clogherhead 

Ag déanamh athris ar: Imitating  

Éigeantach: Mandatory 

Laochra: Heroes 

Dódh Coláiste Uladh: Coláiste Uladh was burnt 

Go sonrach: Particularly  

Críochdheighilt: Partition 

Maoiniú: Funding 

Dlús a chur faoi: To accelerate or speed up 

A tale of revival and controversy: Tús na gcoláistí samhraidh 

Tar éis bás a athar, gheall Séamus Ó Tuama go gcríochnódh sé féin an leabhar a bhí tosaithe ag a dhaid, Diarmuid. 

Leabhar ar stair Bhéal Feirste atá ann ó pheirspictíocht phoblachtánach, le scéal muintir Uí Thuama féin agus an t-eispéireas a bhí acu féin fite fuaite le stair chorraitheach na cathrach féin. 

Leanann an leabhar turas na clainne, ó fhear óg Corcaíoch a bhog ó thuaidh i ndiaidh an Ghorta Mhóir, tríd na pogroms le linn na 1920ídí, agus na Trioblóidí a lean, go dtí Séamus agus a hathair Diarmuid agus an ról a bhí acu i réabhlóid na Gaeilge sa chathair. 

Bhí an-aithne ag Gaeil Bhéal Feirste ar mhuintir Uí Thuama, go háirithe mar gheall ar obair Dhiarmuid mar phríomhoide Bhunscoil Phobal Feirste, an chéad scoil lán-Ghaeilge i dTuaisceart Éireann. 

Ar Seachtain, labhraíonn Séamus Ó Tuama faoina leabhar úr ‘Béal Feirste: Belfast’ agus faoin saol sa chathair a mhúnlaigh a mhuintir.  

Cé gur scéal é atá lán de choimhlint agus de thráma thar na glúnta, feiceann Séamus toradh dearfach sa lá atá inniu ann i bhfoirm na hathbheochana cultúrtha agus teanga atá ag bláthú i mBéal Feirste. 

Foclóir:  

Dornán de pháistí: A handful of children 

Obair dheonach: Voluntary work 

Tiomsú airgid: Fundraising 

Cinnteacht: Certainty 

D’fhág sé a lorg: He left his mark 

Leac uaighe: Gravestone 

Borb: Abrupt  

Fréamhaithe: Rooted 

Do shinsir: Your ancestors 

Cartlann mhíleata: Military archives 

Críochdheighilt: Partition 

A shin-seanathair: His great-grandfather 

Ceannaire: Leader 

Dearfach: Positive 

Saorstát: Free state 

Scoilt: Divide 

Creatlach: Framework 

Bearna: A gap 

*Suirbhé le haghaidh deis dearbhán 500 euro One4All a bhuachaint: Téigh chuig mypodcastfeedback.com agus cur an cód ‘POD’ isteach.* 

Comedy Gaeilge at Dublin Fringe: ‘Tá seónna grinn níos fearr i nGaeilge’

In 1 playlist(s)

Seachtain

Social links

Recent clips