Tá lá de na laethanta is tábhachtaí san fhéilire ag teannadh linn, All-Ireland Final Day.  Tá dhá chraobh bainte amach ag Dún na nGall cheana ach is iad Ciarraí an foireann is rathúla i stair peile na tíre seo agus iad sa tóir ar chraobh uimhir 39 i mbliana.  Le stair shaibhir peile fhoireann Jack O’Connor agus draíocht fhoireann Jim McGuinness, amharcann Tadhg Evans, eagraí spóirt leis The Wicklow People, siar ar bhlianta órga na bhfathach peile seo. 




Foclóir:
I bhfeighil: In charge
Ré órga: Golden era
Sean-naimhde: Old enemies
Go smior: To the core
Craobh: Championship
Tréimshe: Period of time
Tréaslú: Congratulations
Athimirt: replay
Dul san iomaíocht: To compete
An lámh in uachtar: The upper hand
Sár-choimhlint: Super contest
Rogha na coitiantachta: The front runner
Ní mar a shíltear a bhítear: Things are not as they seem
A leithéid: The likes of
Neodrach: Neutral
Pointe beirithe: Boiling point

Tá lá de na laethanta is tábhachtaí san fhéilire ag teannadh linn, All-Ireland Final Day. &nbsp;Tá dhá chraobh bainte amach ag Dún na nGall cheana ach is iad Ciarraí an foireann is rathúla i stair peile na tíre seo agus iad sa tóir ar chraobh uimhir 39 i mbliana. &nbsp;Le stair shaibhir peile fhoireann Jack O’Connor agus draíocht fhoireann Jim McGuinness, amharcann Tadhg Evans, eagraí spóirt leis The Wicklow People, siar ar bhlianta órga na bhfathach peile seo.&nbsp;
 
Foclóir:
<ul>
 <li>I bhfeighil: In charge</li>
 <li>Ré órga: Golden era</li>
 <li>Sean-naimhde: Old enemies</li>
 <li>Go smior: To the core</li>
 <li>Craobh: Championship</li>
 <li>Tréimshe: Period of time</li>
 <li>Tréaslú: Congratulations</li>
 <li>Athimirt: replay</li>
 <li>Dul san iomaíocht: To compete</li>
 <li>An lámh in uachtar: The upper hand</li>
 <li>Sár-choimhlint: Super contest</li>
 <li>Rogha na coitiantachta: The front runner</li>
 <li>Ní mar a shíltear a bhítear: Things are not as they seem</li>
 <li>A leithéid: The likes of</li>
 <li>Neodrach: Neutral</li>
 <li>Pointe beirithe: Boiling point</li>
</ul>

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Seachtain

An troid ar son Sam: The Gaeltacht’s glory days 

Ba é an t-ionsaí ba mharfaí i stair Mheiriceá. 

Ar an 11ú lá de mhí Mheán Fómhair 2001, bhuail dá eitleán isteach sna Twin Towers in Manhattan, Nua Eabharc.  

Bhí na mílte duine ag obair iontu ag an am.  

Tharla na hionsaithe i gcroílár na cathrach a ba ghnóthaí sa tír, ar ghnáthlá oibre, gan aon rabhadh.  

Maraíodh beagnach trí mhíle duine sa tubaiste a thit amach. Chonaic milliúin de dhaoine an t-uafás seo ag titim amach beo ar an teilifís. 

Spreag na hionsaithe cogaí san Afganastáin agus in Iaráic. Chuaigh SAM sa tóir ar cheannaire Al-Qaeda Osama bin Laden go láithreach agus mhair an toraíocht i bhfad.  

D’athraigh imeachtaí 9/11 slándáil an aerthaistil ar fud an domhain go deo. 

Anois, 25 bliana ar aghaidh ó ionsaíodh an tIonad Trádála Domhanda, cad é an lorg a d'fhág 9/11 orainn? 

Ar Seachtain tugann Pearse O’Reilly a chuntas pearsanta féin den lá tragóideach sin agus faoin tionchar a bhí a bhí ag 9/11 ar Nua Eabhrac ina dhiaidh sin. 

 

 

Foclóir: 

Greanta: Engraved 

Eispéireas: Experience 

Mí-ádh: Misfortune 

Dúshlán: Challenge 

Sa deireadh thiar thall: Eventually 

Greamaithe: Stuck 

Ionsaí sceimhlitheoireachta: Terror attack 

Faitíos: Fear 

Smionagar: Rubble 

Tubaiste: Carnage 

Deatach: Smoke 

Ganntanas: A lack of 

Misneach: Courage 

Gaolta: Relatives 

Cogadh Domhanda: World War 

Uafás: Horror 

Sáinnithe: Stranded   

‘Bhí na fóin phóca ag bualadh sa rubble thíos fúm’: Cuimhní ó 9/11 

Ní rud éasca é a bheith i do sheasamh os comhair slua agus iarracht a dhéanamh iad a chur ag gáire.  

Agus seans gur deacra i bhfad an dúshlán é sin a dhéanamh trí Ghaeilge. 

Sin é go díreach an seó a bhí i gceist ag an fuirseoir Síomha Hennessy a chruthú do Fhéile Imill Bhaile Átha Cliath áfach.  

Beidh Síomha ag léiriú a seó nua dátheangach, Gaelmaxxing, in Bewley’s Café Theatre ón 8 go dtí an 12 Meán Fómhair. 

Ar Seachtain, labhair Síomha Hennessy le Tessa Fleming faoin inspioráid dá seó nua. 

 

Foclóir:  

Fuirseoir: Comedian 

Dátheangach: Bi-lingual 

Ré: Era 

Searbh: Bitter 

Eisceachtúil: Exceptional 

Cúng: Narrow 

Greann: Humour 

Gaolta: Related 

Dún Éideann: Edinburgh 

Ag spocadh as: Making fun of 

Faraor: Alas 

Buan: Permanent 

Tacú: Supporting 

Díomá: Disappointment 

Uaillmhianach: Ambitious 

Impigh ar: To beg 

Comedy Gaeilge at Dublin Fringe: ‘Tá seónna grinn níos fearr i nGaeilge’ 

Tá deireadh ag teacht leis an samhradh agus tá daltaí fud fad na tíre ag filleadh ar an scoil. 

Chaith thart ar tríocha míle acu seal sa Ghaeltacht ag na coláistí samhraidh le seachtainí beaga anuas, ag cur feabhais ar a gcuid Gaeilge. 

Is nós bliantiúil é do go leor daoine óga, agus b’fhéidir nach smaoiníonn siad mórán faoi. 

Ach cé chomh fada is a dtéann traidisiún na gcoláistí samhraidh siar? 

Cén fáth ar cuireadh tús leo sa chéad dul síos? 

Agus cén fáth gur tharraing siad an oiread sin trioblóide orthu féin le linn bhlianta órga athbheochan na Gaeilge? 

Ar Seachtain labhraíonn an Dr Máire McCafferty faoi tús na gcoláistí samhraidh. 

 

Foclóir: 

Ceardchumann: Trade Union 

Oilte: Skilled 

Daideo: Grandfather 

Tóir: Demand 

Ballraíocht: Membership 

Uirbeach: Urban 

Laidin: Latin 

Athbheochan:Revival 

Uasaicme, íosaicme: Upper class, lower class 

Siamsa: Entertainment 

Tréimhse an-chorrach: Turbulent time 

Ag tabhairt fogha faoi: To attack 

I gCeann Chlochair: In Clogherhead 

Ag déanamh athris ar: Imitating  

Éigeantach: Mandatory 

Laochra: Heroes 

Dódh Coláiste Uladh: Coláiste Uladh was burnt 

Go sonrach: Particularly  

Críochdheighilt: Partition 

Maoiniú: Funding 

Dlús a chur faoi: To accelerate or speed up 

An troid ar son Sam: The Gaeltacht’s glory days

In 1 playlist(s)

Seachtain

Social links

Recent clips