Chruinnigh scaifte taobh amuigh de Theacht Laighean i mBAC Dé Máirt na seachtaine seo agus iad ag ágóidíocht de bharr fadhb thithíocht na Gaeltachta. 

Bhí an lucht agóide ag éileamh ar an Aire Tithíochta James Browne dul i mbun gnímh láithreach maidir leis an ghéarchéim thithíochta agus teanga sa Ghaeltacht. 

Tá sé acu go bhfuil an ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas agus tá muintir na Gaeltachta buailte go dona leis. 

Labhair Áine Ní Bhreisleáin le Seachtain faoin léirsiú. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Seachtain

'An ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas sa Ghaeltacht'

Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís ar feadh coicíse agus i mbliana tá an ceol i gcroílár an chéiliúradh. 




Is é téama na bliana seo ná ‘A Ghaeilge, mo cheol thú’, agus s’iad Róisín Seoighe, ball den ghrúpa ceoil IMLÉ, agus Conor Curley ón bhanna ceoil Fontaines D.C., ambasadóirí na féile. 




Tá dhá thuras ar leith ag an bheirt ambasadóir leis an teanga. 




Tógadh Róisín le Gaeilge i gcroílár na Gaeltachta agus cumann sí ceol nua-aimseartha ins an teanga, agus tá Conor anois ag iarraidh ath-thosú lena chuid aistir foghlamtha. 




Léiríonn téama na bliana seo an gaol láidir atá idir an Ghaeilge agus an ceol agus tá an teanga á úsáid ag Conor agus Róisín ina gcuid liricí. 




Tá sé coitianta anois do cheoltóirí móra le rá an Ghaeilge a fhigh isteach ina gcuid ceoil ceoltóirí ar nós CMAT, Fontaines D.C., Denise Chalia agus Kneecap. 




Ach cad é atá mar spreagadh ar an treocht seo? 




Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Róisín Seoighe, Ambasadóir Sheachtain na Gaeilge, agus bean Gaeltachta go smior í, faoin fís atá aici don Ghaeilge agus don Ghaeltacht. 




Foclóir: 




Ceol a chumadh: To compose music 




Faitíos: Apprehension 




Aistrigh: Translate 




Béim: Emphasis 




Eispéireas: Experience 




Céad cuimhní: First memories 




Nósanna: Traditions or customs 




Éalú uaigh: Escape from it 




Drogall: Hesitation 




Seanchas: Storytelling  




Ag casadh ceol: Playing music 




Camchuairt: A tour 




A scaradh: To seperate 




Dushlán: Challenge 




Iomráiteach: Prominent 




Slí bheatha: Career 




Figh: Weave 

Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís ar feadh coicíse agus i mbliana tá an ceol i gcroílár an chéiliúradh.&nbsp;
 
Is é téama na bliana seo ná ‘A Ghaeilge, mo cheol thú’, agus s’iad Róisín Seoighe, ball den ghrúpa ceoil IMLÉ, agus Conor Curley ón bhanna ceoil Fontaines D.C., ambasadóirí na féile.&nbsp;
 
Tá dhá thuras ar leith ag an bheirt ambasadóir leis an teanga.&nbsp;
 
Tógadh Róisín le Gaeilge i gcroílár na Gaeltachta agus cumann sí ceol nua-aimseartha ins an teanga, agus tá Conor anois ag iarraidh ath-thosú lena chuid aistir foghlamtha.&nbsp;
 
Léiríonn téama na bliana seo an gaol láidir atá idir an Ghaeilge agus an ceol agus tá an teanga á úsáid ag Conor agus Róisín ina gcuid liricí.&nbsp;
 
Tá sé coitianta anois do cheoltóirí móra le rá an Ghaeilge a fhigh isteach ina gcuid ceoil ceoltóirí ar nós CMAT, Fontaines D.C., Denise Chalia agus Kneecap.&nbsp;
 
Ach cad é atá mar spreagadh ar an treocht seo?&nbsp;
 
Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Róisín Seoighe, Ambasadóir Sheachtain na Gaeilge, agus bean Gaeltachta go smior í, faoin fís atá aici don Ghaeilge agus don Ghaeltacht.&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Ceol a chumadh: To compose music&nbsp;
 
Faitíos: Apprehension&nbsp;
 
Aistrigh: Translate&nbsp;
 
Béim: Emphasis&nbsp;
 
Eispéireas: Experience&nbsp;
 
Céad cuimhní: First memories&nbsp;
 
Nósanna: Traditions or customs&nbsp;
 
Éalú uaigh: Escape from it&nbsp;
 
Drogall: Hesitation&nbsp;
 
Seanchas: Storytelling &nbsp;
 
Ag casadh ceol: Playing music&nbsp;
 
Camchuairt: A tour&nbsp;
 
A scaradh: To seperate&nbsp;
 
Dushlán: Challenge&nbsp;
 
Iomráiteach: Prominent&nbsp;
 
Slí bheatha: Career&nbsp;
 
Figh: Weave&nbsp;

Róisín Seoighe: ‘Tá mé oscailte do chomhoibriú le Fontaine’s D.C!’ 

Tá an t-oileán beag seo ag athrú ar go leor, leor bealaí - ó thaobh na  polaitíochta de, ó thaobh an chultúir de agus ó thaobh ár bhféiniúlachta de. 




Agus leis na hathruithe sin, tá díospóireacht  ag teacht chun cinn arís is arís eile, is é sin,  reifreann faoin teorainn agus faoi Éire Aontaithe. 




Ach cé comh réadúil is atá an fís sin maidir le hÉire Aontaithe? 




Ag Ard Fheis Chonradh na Gaeilge i mBéal Feirste ar na mallaibh, ghlac an eagraíocht le rún ar son ghníomhú i dtreo “Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta”. 




Ach le conspóid agus le teannas go minic ina scáil ar aon díospóireacht pholaitiúil faoin nGaeilge – go háirithe ó thuaidh -  an bhfuil baol an go dtiocfadh ísliú stádais ar an teanga in Éire Ath-Aontaithe? 




Agus í ag taifeadadh beo ag an Ard Feis, phléigh Áine Ní Bhreisleáin taighde úr ar thodhchaí na Gaeilge agus na Gaeltachta in Éirinn Aontaithe leis an údar Róisín Nic Liam (scoláire dochtúireachta PhD in Ollscoil na Banríona), agus le hUachtarán Chonradh na Gaeilge, Ciarán Mac Giolla Bhéin. 




 




Foclóir: 




Ag bailiú nirt: Gaining momentum 




Dlús: Accerlate or to hasten 




Is mithid dúinn: It’s time for us 




Claochlaitheach: Transformative  




Ionchur: Input 




Claonadh: Bias 




Ag amharc go cúng: Looking narrowly 




Rúin: Motions 




Críochdheighilt: Partition 




Ualach: Burden 




Deis chneasaithe: Opportunity for healing 




Uirlis dheighilte: A tool of separation 




Dlínse: Jurisdiction  




Fréamhaithe: Rooted 




Toil: Desire or will 




Ionchas: Expectation  




Creatlach: Framework 




Idirbheartaíocht: Negotiation 




Rinneadh muid talamh slán daofa: We took them for granted 




Samhail: Model 




Am-scála: Time frame 




Aineolach: Uninformed or ignorant 




Géilleadh: Surrender 




Soiléireacht: Clarity 




An cheist a chíoradh: To discuss the issue 




Beidh seo ar leas..: This will benefit.. 




 

Tá an t-oileán beag seo ag athrú ar go leor, leor bealaí - ó thaobh na &nbsp;polaitíochta de, ó thaobh an chultúir de agus ó thaobh ár bhféiniúlachta de.&nbsp;
 
Agus leis na hathruithe sin, tá díospóireacht &nbsp;ag teacht chun cinn arís is arís eile, is é sin, &nbsp;reifreann faoin teorainn agus faoi Éire Aontaithe.&nbsp;
 
Ach cé comh réadúil is atá an fís sin maidir le hÉire Aontaithe?&nbsp;
 
Ag Ard Fheis Chonradh na Gaeilge i mBéal Feirste ar na mallaibh, ghlac an eagraíocht le rún ar son ghníomhú i dtreo “Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta”.&nbsp;
 
Ach le conspóid agus le teannas go minic ina scáil ar aon díospóireacht pholaitiúil faoin nGaeilge – go háirithe ó thuaidh - &nbsp;an bhfuil baol an go dtiocfadh ísliú stádais ar an teanga in Éire Ath-Aontaithe?&nbsp;
 
Agus í ag taifeadadh beo ag an Ard Feis, phléigh Áine Ní Bhreisleáin taighde úr ar thodhchaí na Gaeilge agus na Gaeltachta in Éirinn Aontaithe leis an údar Róisín Nic Liam (scoláire dochtúireachta PhD in Ollscoil na Banríona), agus le hUachtarán Chonradh na Gaeilge, Ciarán Mac Giolla Bhéin.&nbsp;
 
&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Ag bailiú nirt: Gaining momentum&nbsp;
 
Dlús: Accerlate or to hasten&nbsp;
 
Is mithid dúinn: It’s time for us&nbsp;
 
Claochlaitheach: Transformative &nbsp;
 
Ionchur: Input&nbsp;
 
Claonadh: Bias&nbsp;
 
Ag amharc go cúng: Looking narrowly&nbsp;
 
Rúin: Motions&nbsp;
 
Críochdheighilt: Partition&nbsp;
 
Ualach: Burden&nbsp;
 
Deis chneasaithe: Opportunity for healing&nbsp;
 
Uirlis dheighilte: A tool of separation&nbsp;
 
Dlínse: Jurisdiction &nbsp;
 
Fréamhaithe: Rooted&nbsp;
 
Toil: Desire or will&nbsp;
 
Ionchas: Expectation &nbsp;
 
Creatlach: Framework&nbsp;
 
Idirbheartaíocht: Negotiation&nbsp;
 
Rinneadh muid talamh slán daofa: We took them for granted&nbsp;
 
Samhail: Model&nbsp;
 
Am-scála: Time frame&nbsp;
 
Aineolach: Uninformed or ignorant&nbsp;
 
Géilleadh: Surrender&nbsp;
 
Soiléireacht: Clarity&nbsp;
 
An cheist a chíoradh: To discuss the issue&nbsp;
 
Beidh seo ar leas..: This will benefit..&nbsp;
 
&nbsp;

Éire Aontaithe: Would it demote or promote our national language? 

Do phobal iargúlta ar chósta thiar thuaidh na tíre, tá an tseirbhís aeir go Baile Átha Cliath riachtanach. 




I nDún na nGall, áit nach bhfuil iarnród ná mótarbhealach ar bith ann, tá go leor daoine ag brath ar an aerfort le dul go dtí an phríomhchathair. 




Tá an sceideal eitilte mar a bhí ag athrú anois áfach. 




Agus leis an athrú sin, tá míshástacht, imní agus fearg ag fás. 




Fógraíodh seachtain ó shin go raibh conradh úr PSO sínithe ag an Roinn Iompair le comhlacht eitlíochta. 




De réir an amchlár nua, tiocfaidh deireadh le heitiltí fillte i lár an lae idir an dá aerfort.  




De réir lucht feachtais ar son chúram ailse, beidh tionchar diúltach ag an sceideal úr ar na céadta duine atá ag fáil cóir leigheas i mBaile Átha Cliath. 




Mar sin de, cad é an chúis taobh thiar den athrú amchláir seo? 




Agus cad é an chéad chéim eile don phobal nach bhfuil sásta glacadh leis? 




Ar Seachtain, ;abhair Áine Ní Bhreisleáin faoin fhearg atá ar an phobal áitiúil i nDún na nGall de bharr na n-athruithe atá le teacht. 




Foclóir: 




Eitiltí fillte: Return flights 




Mí-bhuntáiste eacnamúil: Economic disadvantage 




Raflaí: Rumours 




Ag reachtáil: Running/Organise 




Tairiscint: A tender 




Ailse: Cancer 




Ag fulaingt: Suffering 




Corruair: Sometimes 




Otharlann: Hospital 




Tromchúiseach: Grave 




Cóir leighis: Medical treatment 




Galar croí: Heart disease 




Imirce: Emigration 




Infheistíocht: Investment 




Le bheith ar an ghannchuid: To be short on something 




Feiliúnach: Suitable 




Ciall tráchtála: Commercial sense 




Brabús: Profit 




Éileamh: Demand 




Do Ladar a chur isteach i rud: To weigh in on something or to meddle 




Folamh: Empty 

Do phobal iargúlta ar chósta thiar thuaidh na tíre, tá an tseirbhís aeir go Baile Átha Cliath riachtanach.&nbsp;
 
I nDún na nGall, áit nach bhfuil iarnród ná mótarbhealach ar bith ann, tá go leor daoine ag brath ar an aerfort le dul go dtí an phríomhchathair.&nbsp;
 
Tá an sceideal eitilte mar a bhí ag athrú anois áfach.&nbsp;
 
Agus leis an athrú sin, tá míshástacht, imní agus fearg ag fás.&nbsp;
 
Fógraíodh seachtain ó shin go raibh conradh úr PSO sínithe ag an Roinn Iompair le comhlacht eitlíochta.&nbsp;
 
De réir an amchlár nua, tiocfaidh deireadh le heitiltí fillte i lár an lae idir an dá aerfort. &nbsp;
 
De réir lucht feachtais ar son chúram ailse, beidh tionchar diúltach ag an sceideal úr ar na céadta duine atá ag fáil cóir leigheas i mBaile Átha Cliath.&nbsp;
 
Mar sin de, cad é an chúis taobh thiar den athrú amchláir seo?&nbsp;
 
Agus cad é an chéad chéim eile don phobal nach bhfuil sásta glacadh leis?&nbsp;
 
Ar Seachtain, ;abhair Áine Ní Bhreisleáin faoin fhearg atá ar an phobal áitiúil i nDún na nGall de bharr na n-athruithe atá le teacht.&nbsp;
 
Foclóir:&nbsp;
 
Eitiltí fillte: Return flights&nbsp;
 
Mí-bhuntáiste eacnamúil: Economic disadvantage&nbsp;
 
Raflaí: Rumours&nbsp;
 
Ag reachtáil: Running/Organise&nbsp;
 
Tairiscint: A tender&nbsp;
 
Ailse: Cancer&nbsp;
 
Ag fulaingt: Suffering&nbsp;
 
Corruair: Sometimes&nbsp;
 
Otharlann: Hospital&nbsp;
 
Tromchúiseach: Grave&nbsp;
 
Cóir leighis: Medical treatment&nbsp;
 
Galar croí: Heart disease&nbsp;
 
Imirce: Emigration&nbsp;
 
Infheistíocht: Investment&nbsp;
 
Le bheith ar an ghannchuid: To be short on something&nbsp;
 
Feiliúnach: Suitable&nbsp;
 
Ciall tráchtála: Commercial sense&nbsp;
 
Brabús: Profit&nbsp;
 
Éileamh: Demand&nbsp;
 
Do Ladar a chur isteach i rud: To weigh in on something or to meddle&nbsp;
 
Folamh: Empty&nbsp;

'An ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas sa Ghaeltacht'

Seachtain

In 1 playlist(s)

Seachtain

Social links

Recent clips