Shownotes:

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.
Pinguins: https://www.youtube.com/watch?v=9dfWzp7rYR4 
Lithium: https://scientias.nl/gebied-waar-lithium-gewonnen-kan-worden-veel-droger-dan-modellen-aangeven-en-dat-kan-een-grote-impact-hebben-op-de-energietransitie/ 
Waarom plopt een biertje?
https://scientias.nl/plop-zegt-het-biertje-als-je-het-opent-maar-wat-gebeurt-er-dan-eigenlijk-precies/ 
Hoe ongezond is zomertijd?
https://scientias.nl/de-klok-verzetten-slecht-voor-je-gezondheid-onzin-zeggen-deze-wetenschappers-het-is-juist-beter-voor-je/ 
Luchtfilters https://en.wikipedia.org/wiki/Corsi%E2%80%93Rosenthal_Box https://scientias.nl/zo-maak-je-eenvoudig-zelf-een-luchtfilter-dat-de-lucht-binnenshuis-schoon-houdt/




00:00 Intro

00:29 1 april?

03:12 Agenda van de aflevering

03:44 Is er wel genoeg lithium bereikbaar?

06:35 Bier! Waarom plopt het nou zo mooi?

12:10 Zomertijd? Ongezond? Toch niet?

27:03 Bouw een luchtfilter

31:40 Afsluiter: volgende week hoe de maan werd gevormd

Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 

Shownotes:In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.<ul><li>Pinguins: <a href="https://www.youtube.com/watch?v=9dfWzp7rYR4" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.youtube.com/watch?v=9dfWzp7rYR4</a>&nbsp;</li><li>Lithium: <a href="https://scientias.nl/gebied-waar-lithium-gewonnen-kan-worden-veel-droger-dan-modellen-aangeven-en-dat-kan-een-grote-impact-hebben-op-de-energietransitie/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://scientias.nl/gebied-waar-lithium-gewonnen-kan-worden-veel-droger-dan-modellen-aangeven-en-dat-kan-een-grote-impact-hebben-op-de-energietransitie/</a>&nbsp;</li><li>Waarom plopt een biertje?</li><li><a href="https://scientias.nl/plop-zegt-het-biertje-als-je-het-opent-maar-wat-gebeurt-er-dan-eigenlijk-precies/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://scientias.nl/plop-zegt-het-biertje-als-je-het-opent-maar-wat-gebeurt-er-dan-eigenlijk-precies/</a>&nbsp;</li><li>Hoe ongezond is zomertijd?</li><li><a href="https://scientias.nl/de-klok-verzetten-slecht-voor-je-gezondheid-onzin-zeggen-deze-wetenschappers-het-is-juist-beter-voor-je/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://scientias.nl/de-klok-verzetten-slecht-voor-je-gezondheid-onzin-zeggen-deze-wetenschappers-het-is-juist-beter-voor-je/</a>&nbsp;</li><li>Luchtfilters https://en.wikipedia.org/wiki/Corsi%E2%80%93Rosenthal_Box https://scientias.nl/zo-maak-je-eenvoudig-zelf-een-luchtfilter-dat-de-lucht-binnenshuis-schoon-houdt/</li></ul> 00:00 Intro00:29 1 april?03:12 Agenda van de aflevering03:44 Is er wel genoeg lithium bereikbaar?06:35 Bier! Waarom plopt het nou zo mooi?12:10 Zomertijd? Ongezond? Toch niet?27:03 Bouw een luchtfilter31:40 Afsluiter: volgende week hoe de maan werd gevormdVolg ons op <a href="https://www.tiktok.com/@scientias_nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">TikTok</a>, <a href="https://www.instagram.com/scientias/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Instagram</a>, <a href="https://bsky.app/profile/scientias-nl.bsky.social" rel="noopener noreferrer" target="_blank">BlueSky</a>, <a href="https://mastodon.nl/@scientias" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Mastodon</a> en <a href="https://www.facebook.com/scientias/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Facebook </a>

Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week. 

Dé podcast van&nbsp;<a href="http://scientias.nl/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Scientias.nl</a>&nbsp;over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.

Scientias Podcast

Pinguïns, bier en zomertijd | Scientias Podcast 11

Diederik en Krijn zijn in Teylers Museum te gast. Ze spreken met Trienke van der Spek over het zijn van conservator op zo'n mooie plek. Voordat ze daaraan beginnen vertelt Diederik het verhaal van Pieter Teylers en vele andere oude bekenden uit de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis passeren de revue.

Aan het eind nog even een kleine shoutout naar de huidige tentoonstelling over Gevaarlijke Boeken. https://teylersmuseum.nl/nl/zien-en-doen/gevaarlijke-boeken

Shownotes:
https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001819 de iguandodon die Trienke noemde van de toverlantaarn
https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001799 prehistorisch landschap
https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/collectie/wetenschap de hele collectie van Teylers

https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/verhalen?d7001cc8f963=d7ef1aa3-4c94-48ee-89df-c93b2d2325a0 Geschiedenis van het museum

Diederik en Krijn zijn in Teylers Museum te gast. Ze spreken met Trienke van der Spek over het zijn van conservator op zo'n mooie plek. Voordat ze daaraan beginnen vertelt Diederik het verhaal van Pieter Teylers en vele andere oude bekenden uit de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis passeren de revue.
Aan het eind nog even een kleine shoutout naar de huidige tentoonstelling over Gevaarlijke Boeken. https://teylersmuseum.nl/nl/zien-en-doen/gevaarlijke-boeken
Shownotes:
<ul>
<li aria-level="1"><a href="https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001819">https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001819</a> de iguandodon die Trienke noemde van de toverlantaarn</li>
<li aria-level="1"><a href="https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001799">https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001799</a> prehistorisch landschap</li>
<li aria-level="1"><a href="https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/collectie/wetenschap">https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/collectie/wetenschap</a> de hele collectie van Teylers</li>
</ul>
<a href="https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/verhalen?d7001cc8f963=d7ef1aa3-4c94-48ee-89df-c93b2d2325a0">https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/verhalen?d7001cc8f963=d7ef1aa3-4c94-48ee-89df-c93b2d2325a0</a> Geschiedenis van het museum

Teylers Museum en waarom het zo'n belangrijke plek is voor de wetenschap - Scientias Podcast 64

Het vierde deel over ASML en hoe nu chips gebouwd worden. Daarnaast een belangrijk onderzoek over Antarctica en waarom het daar ineens zoveel sneller opwarmt...

Shownotes:

Waarom Antarctica zo snel smelt: https://scientias.nl/onderzoekers-snappen-eindelijk-waarom-het-zee-ijs-op-antarctica-zo-snel-smelt/

http://dx.doi.org/10.1038/s41558-026-02601-4

00:00:00 Intro
00:00:54 Antarctica en waarom het zo'n belangrijk continent is bij klimaatverandering
00:33:56 ASML en hoe ze nú die ongelofelijk kleine chips kan bouwen
00:55:00 Hoe kwamen we bij het verschil tussen hardware en software? We gaan verder bij 1947!
01:05:15 Afsluiting 

Het vierde deel over ASML en hoe nu chips gebouwd worden. Daarnaast een belangrijk onderzoek over Antarctica en waarom het daar ineens zoveel sneller opwarmt...
Shownotes:
Waarom Antarctica zo snel smelt: <a href="https://scientias.nl/onderzoekers-snappen-eindelijk-waarom-het-zee-ijs-op-antarctica-zo-snel-smelt/">https://scientias.nl/onderzoekers-snappen-eindelijk-waarom-het-zee-ijs-op-antarctica-zo-snel-smelt/</a>
<a href="http://dx.doi.org/10.1038/s41558-026-02601-4">http://dx.doi.org/10.1038/s41558-026-02601-4</a>
00:00:00 Intro 00:00:54 Antarctica en waarom het zo'n belangrijk continent is bij klimaatverandering 00:33:56 ASML en hoe ze n&uacute; die ongelofelijk kleine chips kan bouwen 00:55:00 Hoe kwamen we bij het verschil tussen hardware en software? We gaan verder bij 1947! 01:05:15 Afsluiting&nbsp;

Antarctica en hoe maak je een computer deel 5 - Scientias Podcast 63

In deze aflevering van de Scientias Podcast duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in twee totaal verschillende, maar even fascinerende werelden. Eerst reizen we de ruimte in, naar een bizarre exoplaneet die mogelijk een compleet nieuw type planeet vertegenwoordigt. Een wereld met een waterstofrijke atmosfeer, zwaveldioxide en temperaturen die eerder aan de hel doen denken dan aan een plek waar leven mogelijk is.

Daarna keren we terug naar de aarde voor deel 4 van onze serie over computers. Want hoe maken we chips eigenlijk zo ongelooflijk klein? En waarom is een Nederlands bedrijf uit Veldhoven daarbij onmisbaar geworden? Van de allereerste experimenten met fotolithografie tot de technologische revolutie van ASML: dit is het verhaal van hoe we computers bouwden en hoe Nederland daarin een sleutelrol kreeg.

Een aflevering over verre planeten, gesmolten oceanen, slimme lenzen en de machines die de moderne wereld mogelijk maken.

Shownotes:
Planeet: https://scientias.nl/deze-vreemde-planeet-ruikt-naar-rotte-eieren/ 
http://dx.doi.org/10.1038/s41550-026-02815-8 
Eerste foto ooit van Joseph Nicéphore Niépce: https://nl.wikipedia.org/wiki/Uitzicht_vanuit_het_raam_in_Le_Gras uit ~1827 en https://www.hrc.utexas.edu/niepce-heliograph/ 
NASA L98-59 d https://science.nasa.gov/exoplanet-catalog/l-98-59-d/ 
Officiële TESS-pagina: https://science.nasa.gov/mission/tess/ 
ESPRESSO-pagina ESO: https://www.eso.org/sci/facilities/paranal/instruments/espresso.html 
ASML-geschiedenis: https://www.asml.com/en/company/about-asml/history
En Philips NatLab: https://www.philips.nl/a-w/philips-museum/verhalen/130-years-of-philips.html 

00:00:00 Intro aflevering 62
00:01:00 Recap vorige week
00:02:20 Exoplaneten waarom deze wel interessant is
00:33:10 ASML! De geschiedenis van chiplithografie
01:07:35 Einde: wat gaan we volgende week doen?

In deze aflevering van de Scientias Podcast duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in twee totaal verschillende, maar even fascinerende werelden. Eerst reizen we de ruimte in, naar een bizarre exoplaneet die mogelijk een compleet nieuw type planeet vertegenwoordigt. Een wereld met een waterstofrijke atmosfeer, zwaveldioxide en temperaturen die eerder aan de hel doen denken dan aan een plek waar leven mogelijk is.
Daarna keren we terug naar de aarde voor deel 4 van onze serie over computers. Want hoe maken we chips eigenlijk zo ongelooflijk klein? En waarom is een Nederlands bedrijf uit Veldhoven daarbij onmisbaar geworden? Van de allereerste experimenten met fotolithografie tot de technologische revolutie van ASML: dit is het verhaal van hoe we computers bouwden en hoe Nederland daarin een sleutelrol kreeg.
Een aflevering over verre planeten, gesmolten oceanen, slimme lenzen en de machines die de moderne wereld mogelijk maken.
Shownotes:
<ul>
<li aria-level="1">Planeet: <a href="https://scientias.nl/deze-vreemde-planeet-ruikt-naar-rotte-eieren/">https://scientias.nl/deze-vreemde-planeet-ruikt-naar-rotte-eieren/</a>&nbsp;</li>
<li aria-level="1"><a href="http://dx.doi.org/10.1038/s41550-026-02815-8">http://dx.doi.org/10.1038/s41550-026-02815-8</a>&nbsp;</li>
<li aria-level="1">Eerste foto ooit van Joseph Nic&eacute;phore Ni&eacute;pce:<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Uitzicht_vanuit_het_raam_in_Le_Gras"> https://nl.wikipedia.org/wiki/Uitzicht_vanuit_het_raam_in_Le_Gras</a> uit ~1827 en <a href="https://www.hrc.utexas.edu/niepce-heliograph/">https://www.hrc.utexas.edu/niepce-heliograph/</a>&nbsp;</li>
<li aria-level="1">NASA L98-59 d <a href="https://science.nasa.gov/exoplanet-catalog/l-98-59-d/">https://science.nasa.gov/exoplanet-catalog/l-98-59-d/</a>&nbsp;</li>
<li aria-level="1">Offici&euml;le TESS-pagina: <a href="https://science.nasa.gov/mission/tess/">https://science.nasa.gov/mission/tess/</a>&nbsp;</li>
<li aria-level="1">ESPRESSO-pagina ESO: <a href="https://www.eso.org/sci/facilities/paranal/instruments/espresso.html">https://www.eso.org/sci/facilities/paranal/instruments/espresso.html</a>&nbsp;</li>
<li aria-level="1">ASML-geschiedenis: <a href="https://www.asml.com/en/company/about-asml/history">https://www.asml.com/en/company/about-asml/history</a></li>
<li aria-level="1">En Philips NatLab:&nbsp;<a href="https://www.philips.nl/a-w/philips-museum/verhalen/130-years-of-philips.html">https://www.philips.nl/a-w/philips-museum/verhalen/130-years-of-philips.html</a>&nbsp;</li>
</ul>
00:00:00 Intro aflevering 62 00:01:00 Recap vorige week 00:02:20 Exoplaneten waarom deze wel interessant is 00:33:10 ASML! De geschiedenis van chiplithografie 01:07:35 Einde: wat gaan we volgende week doen?

Pinguïns, bier en zomertijd | Scientias Podcast 11

In 1 playlist(s)

Scientias Podcast

Social links

Follow podcast

Recent clips