In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: 
Wetenschappelijk dating advies. (geintje)
Hoogenergetische onzichtbare deeltjes uit de ruimte in de grootste telescoop op aarde (nieuws)
De wetenschap en bewustzijn van een kijkersvraag. (kijkersvraag)
https://scientias.nl/ruimtetelescoop-ontdekt-extreem-zeldzame-einsteinring-in-bekend-sterrenstelsel/ Euclid missie, niet euclidische meetkunde, bewijs van Einstein in 1919. (nieuws)

Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 




0:00 Intro over o.a. Valentijnsdag 

1:41 500 jaar oude dagboeken over de Kleine IJstijd 

6:44 Wetenschappelijk datingadvies. (geintje) 

13:16 De Einsteinring en de Euclid-missie

23:55 Hoog energetische onzichtbare deeltjes uit de ruimte in de grootste telescoop op aarde 

38:03 Luisteraarsvraag: bewustzijn, buitenaards leven, quantumvelden en meer 

1:03:00 Blue Ghost-missie-update

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder:&nbsp;<ul><li>Wetenschappelijk dating advies. (geintje)</li><li>Hoogenergetische onzichtbare deeltjes uit de ruimte in de grootste telescoop op aarde (nieuws)</li><li>De wetenschap en bewustzijn van een kijkersvraag. (kijkersvraag)</li><li><a href="https://scientias.nl/ruimtetelescoop-ontdekt-extreem-zeldzame-einsteinring-in-bekend-sterrenstelsel/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://scientias.nl/ruimtetelescoop-ontdekt-extreem-zeldzame-einsteinring-in-bekend-sterrenstelsel/</a> Euclid missie, niet euclidische meetkunde, bewijs van Einstein in 1919. (nieuws)</li></ul>Volg ons op <a href="https://www.tiktok.com/@scientias_nl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">TikTok</a>, <a href="https://www.instagram.com/scientias/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Instagram</a>, <a href="https://bsky.app/profile/scientias-nl.bsky.social" rel="noopener noreferrer" target="_blank">BlueSky</a>, <a href="https://mastodon.nl/@scientias" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Mastodon</a> en <a href="https://www.facebook.com/scientias/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Facebook&nbsp;</a> 0:00 Intro over o.a. Valentijnsdag 1:41 500 jaar oude dagboeken over de Kleine IJstijd 6:44 Wetenschappelijk datingadvies. (geintje) 13:16 De Einsteinring en de Euclid-missie23:55 Hoog energetische onzichtbare deeltjes uit de ruimte in de grootste telescoop op aarde 38:03 Luisteraarsvraag: bewustzijn, buitenaards leven, quantumvelden en meer 1:03:00 Blue Ghost-missie-update

Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week. 

Dé podcast van&nbsp;<a href="http://scientias.nl/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Scientias.nl</a>&nbsp;over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.

Scientias Podcast

Natuurkunde en het bewustzijn | Scientias Podcast 5

In deze aflevering praten Diederik en Krijn over PFAS in het Nederlandse drinkwater. Wat zijn PFAS precies, waarom gebruiken we ze op zoveel plaatsen en wanneer vormen ze een risico? (en waarom we er echt zo snel mogelijk mee moeten proberen te stoppen).

Daarna beantwoorden ze een luisteraarsvraag: hoe werkt geur eigenlijk? Van Aristoteles en het reukvermogen van zalmen tot herinneringen die door geur worden opgeroepen, communicerende planten en de werking van geurreceptoren op moleculair niveau.

00:00 Intro
01:15 PFAS in Nederlands drinkwater
02:59 Wat zijn PFAS eigenlijk?
05:04 Waarom zitten PFAS in blusschuim?
10:04 Duizenden verschillende PFAS-stoffen
13:59 Wanneer wordt PFAS schadelijk?
15:26 Hoe bepaalt het RIVM de grenswaarde?
20:04 Hoe zorgelijk is PFAS in drinkwater?
23:23 Hoe werkt geur eigenlijk?
25:10 Aristoteles en de eerste ideeën over geur
28:01 Geur bij de Egyptenaren
29:02 Hoe ruiken vissen onder water?
33:06 Hoe vinden zalmen hun geboorterivier terug?
36:08 Waarom roept geur zulke sterke herinneringen op?
43:03 Hoe is het reukvermogen geëvolueerd?
44:07 Planten communiceren met geurstoffen
46:07 Sluipwespen volgen chemische signalen
51:00 Hoe herkent onze neus verschillende geuren?
53:01 Zo werkt een geurreceptor
59:02 Hoe goed is de menselijke neus?
1:01:12 Een geurreceptor op moleculair niveau bekeken

In deze aflevering praten Diederik en Krijn over PFAS in het Nederlandse drinkwater. Wat zijn PFAS precies, waarom gebruiken we ze op zoveel plaatsen en wanneer vormen ze een risico? (en waarom we er echt zo snel mogelijk mee moeten proberen te stoppen).
Daarna beantwoorden ze een luisteraarsvraag: hoe werkt geur eigenlijk? Van Aristoteles en het reukvermogen van zalmen tot herinneringen die door geur worden opgeroepen, communicerende planten en de werking van geurreceptoren op moleculair niveau.
00:00 Intro 01:15 PFAS in Nederlands drinkwater 02:59 Wat zijn PFAS eigenlijk? 05:04 Waarom zitten PFAS in blusschuim? 10:04 Duizenden verschillende PFAS-stoffen 13:59 Wanneer wordt PFAS schadelijk? 15:26 Hoe bepaalt het RIVM de grenswaarde? 20:04 Hoe zorgelijk is PFAS in drinkwater? 23:23 Hoe werkt geur eigenlijk? 25:10 Aristoteles en de eerste idee&euml;n over geur 28:01 Geur bij de Egyptenaren 29:02 Hoe ruiken vissen onder water? 33:06 Hoe vinden zalmen hun geboorterivier terug? 36:08 Waarom roept geur zulke sterke herinneringen op? 43:03 Hoe is het reukvermogen ge&euml;volueerd? 44:07 Planten communiceren met geurstoffen 46:07 Sluipwespen volgen chemische signalen 51:00 Hoe herkent onze neus verschillende geuren? 53:01 Zo werkt een geurreceptor 59:02 Hoe goed is de menselijke neus? 1:01:12 Een geurreceptor op moleculair niveau bekeken

PFAS in ons drinkwater en hoe werkt Geur eigenlijk? - Scientias Podcast 89

Wie krijgt het miljoen? En heeft AI nou wel of niet de Navier-Stokesvergelijking opgelost, een van de millenniumproblemen, opgesteld door het Clay Mathematichs Institute of Cambridge, Massachusetts (VS). Diederik legt uit aan Krijn hoe het nou eigenlijk zit met die vloeistofdynamica, een nogal pittige tak van de natuurkunde. Luister hier naar de 88ste aflevering van de Scientias Podcast.

00:00:00 Introductie
00:01:32 Kaartjes voor het Wetenschapspodcastfestival
00:03:11 Heeft AI een groot wiskundeprobleem opgelost?
00:06:30 Wat kun je met een vergelijking?
00:09:32 De Navier-Stokesvergelijking voorspelt vloeistofstromen
00:12:16 Leonhard Euler en vloeistoffen zonder viscositeit
00:17:59 Navier voegt stroperigheid toe
00:23:21 George Gabriel Stokes komt tot dezelfde vergelijking
00:24:14 De geschiedenis kort samengevat
00:26:19 Computational fluid dynamics
00:28:55 Wervelingen en vorticiteit
00:31:29 Waarom drie dimensies zoveel moeilijker zijn
00:34:51 Waarom een mogelijke singulariteit ertoe doet
00:37:02 Het Millennium Prize Problem
00:38:05 Córdoba en Martínez-Zoroa zetten de eerste stap
00:42:42 Buckmaster en Alpöge schakelen AI in
00:46:05 Het laatste theorema van Fermat
00:51:32 Hoe Lean wiskundige bewijzen controleert
00:54:57 OpenAI mengt zich in de zoektocht
00:58:30 Samenwerkende autonome AI-agents
00:59:53 Tienduizend agents werken aan Navier-Stokes
01:01:11 De geclaimde oplossing
01:01:56 De strijd om prioriteit en erkenning
01:05:35 Wat betekent AI voor de wiskunde?
01:06:48 Het computerbewijs van het vierkleurenprobleem
01:10:25 Wie beheerst de wiskunde van de toekomst?
01:16:42 Afsluiting

 

Wie krijgt het miljoen? En heeft AI nou wel of niet de <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Navier-Stokesvergelijkingen">Navier-Stokesvergelijking</a> opgelost, een van de <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Millenniumprijsprobleem">millenniumproblemen</a>, opgesteld door het Clay Mathematichs Institute of Cambridge, Massachusetts (VS). Diederik legt uit aan Krijn hoe het nou eigenlijk zit met die vloeistofdynamica, een nogal pittige tak van de natuurkunde. Luister hier naar de 88ste aflevering van de <a href="https://scientias.nl/nieuws/video/podcast/">Scientias Podcast</a>.
00:00:00 Introductie 00:01:32 Kaartjes voor het Wetenschapspodcastfestival 00:03:11 Heeft AI een groot wiskundeprobleem opgelost? 00:06:30 Wat kun je met een vergelijking? 00:09:32 De Navier-Stokesvergelijking voorspelt vloeistofstromen 00:12:16 Leonhard Euler en vloeistoffen zonder viscositeit 00:17:59 Navier voegt stroperigheid toe 00:23:21 George Gabriel Stokes komt tot dezelfde vergelijking 00:24:14 De geschiedenis kort samengevat 00:26:19 Computational fluid dynamics 00:28:55 Wervelingen en vorticiteit 00:31:29 Waarom drie dimensies zoveel moeilijker zijn 00:34:51 Waarom een mogelijke singulariteit ertoe doet 00:37:02 Het Millennium Prize Problem 00:38:05 C&oacute;rdoba en Mart&iacute;nez-Zoroa zetten de eerste stap 00:42:42 Buckmaster en Alp&ouml;ge schakelen AI in 00:46:05 Het laatste theorema van Fermat 00:51:32 Hoe Lean wiskundige bewijzen controleert 00:54:57 OpenAI mengt zich in de zoektocht 00:58:30 Samenwerkende autonome AI-agents 00:59:53 Tienduizend agents werken aan Navier-Stokes 01:01:11 De geclaimde oplossing 01:01:56 De strijd om prioriteit en erkenning 01:05:35 Wat betekent AI voor de wiskunde? 01:06:48 Het computerbewijs van het vierkleurenprobleem 01:10:25 Wie beheerst de wiskunde van de toekomst? 01:16:42 Afsluiting
&nbsp;

Navier-Stokesvergelijking opgelost door AI? - Scientias Podcast 88

In aflevering 87 gaan we verder met de Nancy Grace Roman Space Telescope. Dit keer draait alles om de vraag wat deze ruimtetelescoop daadwerkelijk gaat ontdekken.

Diederik legt uit waarom onze huidige methoden om exoplaneten te vinden een groot deel van alle planeten missen. Via gravitationele microlensing kan Roman juist planeten met wijde banen en zelfs losgeslagen planeten zonder moederster opsporen.

Daarna wordt het nog spectaculairder. Met een geavanceerde coronagraaf probeert Roman het verblindende licht van sterren zo nauwkeurig weg te werken dat het gereflecteerde licht van een exoplaneet zichtbaar wordt. Daarvoor gebruikt de telescoop maskers, vervormbare spiegels, duizenden actuatoren, interferentie en detectoren die afzonderlijke fotonen kunnen registreren.

Van Einstein en gekromde ruimtetijd tot diffractie, Airy-patronen en direct gefotografeerde exoplaneten: een diepe duik in de natuurkunde achter een van de bijzonderste ruimtetelescopen van dit moment.
 
00:00 Intro
00:57 Terugblik op de Roman-telescoop
01:51 Waarom een panoramatelescoop?
03:23 Wat is surveyastronomie?
04:25 Het Hertzsprung-Russelldiagram
05:05 Edwin Hubble en het uitdijende heelal
06:14 Roman en de zoektocht naar exoplaneten
06:52 Hoe Kepler exoplaneten ontdekte
08:34 De transitmethode uitgelegd
10:11 Waarom we zoveel exoplaneten missen
12:26 Het probleem van planeten met wijde banen
14:12 Meetbias en de kans op een transit
16:08 Wat is surveyastronomie in het Nederlands?
17:38 Microlensing als oplossing
18:52 Einstein en de kromming van ruimtetijd
22:48 Zwaartekracht als lens
24:14 Hoe microlensing werkt
27:04 Hoe een planeet zichzelf verraadt
28:33 Roman kijkt naar het centrum van de Melkweg
30:16 Honderden miljoenen sterren observeren
31:30 Planeten rond de snowline
32:29 Losgeslagen planeten zonder ster
35:03 Exoplaneten rechtstreeks fotograferen
38:30 Hoe werkt een coronagraaf?
38:53 Waarom een ster nooit een perfect puntje is
40:54 Het Airy-patroon
42:16 Waarom telescopen zelf patronen in sterrenlicht maken
43:45 De herkenbare spikes van James Webb
44:28 Waarom iedereen sterren anders ziet
46:23 Hoe blokkeer je sterrenlicht?
46:37 Speckles: nepplaneten in je detector
47:45 Vervormbare spiegels en duizenden actuatoren
49:23 Sterlicht vernietigen met interferentie
49:56 Pairwise probing
51:51 Wachten op individuele fotonen
53:04 De atmosfeer van een exoplaneet onderzoeken
53:27 Eeuwen aan slimme oplossingen
55:55 De Roman-telescoop als eindresultaat
56:50 Afsluiting

In aflevering 87 gaan we verder met de Nancy Grace Roman Space Telescope. Dit keer draait alles om de vraag wat deze ruimtetelescoop daadwerkelijk gaat ontdekken.
Diederik legt uit waarom onze huidige methoden om exoplaneten te vinden een groot deel van alle planeten missen. Via gravitationele microlensing kan Roman juist planeten met wijde banen en zelfs losgeslagen planeten zonder moederster opsporen.
Daarna wordt het nog spectaculairder. Met een geavanceerde coronagraaf probeert Roman het verblindende licht van sterren zo nauwkeurig weg te werken dat het gereflecteerde licht van een exoplaneet zichtbaar wordt. Daarvoor gebruikt de telescoop maskers, vervormbare spiegels, duizenden actuatoren, interferentie en detectoren die afzonderlijke fotonen kunnen registreren.
Van Einstein en gekromde ruimtetijd tot diffractie, Airy-patronen en direct gefotografeerde exoplaneten: een diepe duik in de natuurkunde achter een van de bijzonderste ruimtetelescopen van dit moment. &nbsp; 00:00 Intro 00:57 Terugblik op de Roman-telescoop 01:51 Waarom een panoramatelescoop? 03:23 Wat is surveyastronomie? 04:25 Het Hertzsprung-Russelldiagram 05:05 Edwin Hubble en het uitdijende heelal 06:14 Roman en de zoektocht naar exoplaneten 06:52 Hoe Kepler exoplaneten ontdekte 08:34 De transitmethode uitgelegd 10:11 Waarom we zoveel exoplaneten missen 12:26 Het probleem van planeten met wijde banen 14:12 Meetbias en de kans op een transit 16:08 Wat is surveyastronomie in het Nederlands? 17:38 Microlensing als oplossing 18:52 Einstein en de kromming van ruimtetijd 22:48 Zwaartekracht als lens 24:14 Hoe microlensing werkt 27:04 Hoe een planeet zichzelf verraadt 28:33 Roman kijkt naar het centrum van de Melkweg 30:16 Honderden miljoenen sterren observeren 31:30 Planeten rond de snowline 32:29 Losgeslagen planeten zonder ster 35:03 Exoplaneten rechtstreeks fotograferen 38:30 Hoe werkt een coronagraaf? 38:53 Waarom een ster nooit een perfect puntje is 40:54 Het Airy-patroon 42:16 Waarom telescopen zelf patronen in sterrenlicht maken 43:45 De herkenbare spikes van James Webb 44:28 Waarom iedereen sterren anders ziet 46:23 Hoe blokkeer je sterrenlicht? 46:37 Speckles: nepplaneten in je detector 47:45 Vervormbare spiegels en duizenden actuatoren 49:23 Sterlicht vernietigen met interferentie 49:56 Pairwise probing 51:51 Wachten op individuele fotonen 53:04 De atmosfeer van een exoplaneet onderzoeken 53:27 Eeuwen aan slimme oplossingen 55:55 De Roman-telescoop als eindresultaat 56:50 Afsluiting

Natuurkunde en het bewustzijn | Scientias Podcast 5

In 1 playlist(s)

Scientias Podcast

Social links

Follow podcast

Recent clips