In deze laatste aflevering van het jaar beantwoorden Annieke en Huib nog meer luisteraarsvragen, deze week met een focus op drones, onderwaterspionage, cyberaanvallen op infrastructuur en de kwetsbaarheid van Nederland in de digitale strijd. 

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal

 

In deze laatste aflevering van het jaar beantwoorden Annieke en Huib nog meer luisteraarsvragen, deze week met een focus op drones, onderwaterspionage, cyberaanvallen op infrastructuur en de kwetsbaarheid van Nederland in de digitale strijd.&nbsp;
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal
&nbsp;

Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar? 

Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten.

In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren.

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk

Montage en redactie: Tiemen Hageman 

Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra

Artwork: Matteo Bal

Terwijl in Oekra&iuml;ne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd.&nbsp;Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gr&oacute;&oacute;t is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?&nbsp;
Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet&nbsp;en:&nbsp;Dit wil je &eacute;cht niet weten.
In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman&nbsp;
Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal

Schaduwoorlog

Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar? 

Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten.

In Schaduwoorlog ontleedt en analyseert Huib samen met adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering.

Terwijl in Oekra&iuml;ne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd.&nbsp;Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gr&oacute;&oacute;t is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?&nbsp;
Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet&nbsp;en:&nbsp;Dit wil je &eacute;cht niet weten.
In Schaduwoorlog ontleedt en analyseert Huib samen met adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering.

Wat jullie wilden weten over drones en de nieuwe dreiging vanuit Washington

Intro

Introductie van de sleepwet in 2017

Voorstel tot verruiming van sleepwet in 2022

De presentatie van de nieuwe inlichtingenwet

De belangrijkste veranderingen in de wet

Minister Heerma over het risico van de wet

Minister Yeşilgöz over de noodzaak van de wet

Hoe moeten we deze wet beoordelen?

Expert Jan-Jaap Oerlemans over de wet

Wat kan de luisteraar ervan merken?

‘Een ontluisterende ervaring’: zo beschrijft onderzoeksjournalist Huib Modderkolk de presentatie van de nieuwe inlichtingenwet. Met Annieke Kranenberg bespreekt hij wat de plannen van het kabinet precies inhouden voor de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Met de nieuwe wetgeving krijgen de diensten ruimere bevoegdheden om dreigingen uit landen als Rusland, China en Iran sneller en wendbaarder aan te pakken. Onder het nieuwe ‘opponentenregime’ hoeft er voor veel hack- en tapoperaties niet langer per afzonderlijk doelwit vooraf toestemming te worden gevraagd.

Met expert Jan-Jaap Oerlemans analyseren Huib en Annieke in deze aflevering de juridische en maatschappelijke gevolgen: terwijl de diensten meer slagkracht eisen tegen hybride dreigingen, worden de toezichthouders samengevoegd en neemt het toezicht vooraf af. Wat betekenen deze verruimingen voor de privacy van burgers en wat zijn de risico’s op de lange termijn?

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal

&lsquo;Een ontluisterende ervaring&rsquo;: zo beschrijft onderzoeksjournalist Huib Modderkolk de presentatie van de nieuwe inlichtingenwet. Met Annieke Kranenberg bespreekt hij wat de plannen van het kabinet precies inhouden voor de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Met de nieuwe wetgeving krijgen de diensten ruimere bevoegdheden om dreigingen uit landen als Rusland, China en Iran sneller en wendbaarder aan te pakken. Onder het nieuwe &lsquo;opponentenregime&rsquo; hoeft er voor veel hack- en tapoperaties niet langer per afzonderlijk doelwit vooraf toestemming te worden gevraagd.
Met expert Jan-Jaap Oerlemans analyseren Huib en Annieke in deze aflevering de juridische en maatschappelijke gevolgen: terwijl de diensten meer slagkracht eisen tegen hybride dreigingen, worden de toezichthouders samengevoegd en neemt het toezicht vooraf af. Wat betekenen deze verruimingen voor de privacy van burgers en wat zijn de risico&rsquo;s op de lange termijn?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal

AIVD en MIVD krijgen meer bevoegdheden: dit gaat er veranderen

NAVO-Vliegtuigen gesignaleerd bij Kaliningrad

De EA-37B: een vliegend cyberwapen

Dick Berlijn over de EA-37B

Wordt de NAVO pro-actiever?

Russische piloot beschiet Brits toestel (2022)

Clash Chinese en Amerikaanse toestellen (2001)

Recente confrontatie tussen China en de VS

Wat kan de luisteraar hiervan merken?

In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de Navo zich voorbereidt op een mogelijke confrontatie met Rusland rond de Baltische staten. Aanleiding is een opvallende en uitzonderlijk grootschalige luchtoefening boven de oostflank van het bondgenootschap, rondom de Russische exclave Kaliningrad en de strategische Suwalki-corridor. Oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn legt uit welke boodschap dit aan het Kremlin geeft: als Rusland de Navo test, slaat de alliantie direct toe op z'n meest kwetsbare plek. 

Daarnaast bespreken Annieke en Huib dat dit soort machtsvertoon in het schemergebied tussen oorlog en vrede niet zonder risico’s is. Ze blikken terug op eerdere incidenten waarbij miscommunicatie of intimidatie in de lucht bijna tot een escalatie leidde, zoals een Russische piloot die in 2022 een raket afvuurde op een Brits spionagevliegtuig en de beruchte botsing boven het Chinese eiland Hainan in 2001.

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal

In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de Navo zich voorbereidt op een mogelijke confrontatie met Rusland rond de Baltische staten. Aanleiding is een opvallende en uitzonderlijk grootschalige luchtoefening boven de oostflank van het bondgenootschap, rondom de Russische exclave Kaliningrad en de strategische Suwalki-corridor. Oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn legt uit welke boodschap dit aan het Kremlin geeft: als Rusland de Navo test, slaat de alliantie direct toe op z'n meest kwetsbare plek.&nbsp;
Daarnaast bespreken Annieke en Huib dat dit soort machtsvertoon in het schemergebied tussen oorlog en vrede niet zonder risico&rsquo;s is. Ze blikken terug op eerdere incidenten waarbij miscommunicatie of intimidatie in de lucht bijna tot een escalatie leidde, zoals een Russische piloot die in 2022 een raket afvuurde op een Brits spionagevliegtuig en de beruchte botsing boven het Chinese eiland Hainan in 2001.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal

Zo wil de Navo terugslaan als Rusland de Baltische staten aanvalt

Het publieke Strava-account van de MIVD-baas

Het veiligheidsrisico van sportapps

Hoe je telefoon continu data over jou deelt

Een Iranese aanval op basis van Strava-data

Wat ging er mis bij de MIVD?

Wat kun je zelf doen om je data te beschermen?

Jarenlang was het Strava-account openbaar van Peter Reesink, de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) , waardoor zijn sportactiviteiten, woonadres en reispatronen eenvoudig te achterhalen waren. De Volkskrant ontdekte dit na een tip van een buitenlandse onderzoeker. Reesink had de Strava-app verwijderd, maar niet het bijbehorende account.

Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg duiden in deze Schaduwoorlog-aflevering hoe pijnlijk dit is voor de MIVD, omdat al sinds 2018 is bekend dat sportapps en locatiedata ernstige veiligheidsrisico’s kunnen opleveren. Daarnaast bespreken ze hoe locatiegegevens via advertentienetwerken en databrokers worden verzameld en verkocht. Onderzoekers hebben hiermee medewerkers van veiligheidsdiensten, militaire locaties en zelfs bewegingen van hooggeplaatste personen kunnen reconstrueren. Dat maakt dergelijke data ook waardevol voor buitenlandse inlichtingendiensten.

Lees hier het verhaal van Huib Modderkolk over deze zaak

Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven

Lees verder:
Defensie verhoogt de Alert State
2018: Publieke Strava-accounts tonen geheime militaire bases
Minister Bijleveld verbiedt gebruik sportapps voor militairen
Advertentiedata gebruiken om Poetin te traceren
In 2024 bleek uit advertentiedata wie op geheime Amerikaanse bases werken

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Josefien Overeem en Corinne van Duin
Artwork: Matteo Bal

 

Jarenlang was het Strava-account openbaar van Peter Reesink, de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) , waardoor zijn sportactiviteiten, woonadres en reispatronen eenvoudig te achterhalen waren. De Volkskrant ontdekte dit na een tip van een buitenlandse onderzoeker. Reesink had de Strava-app verwijderd, maar niet het bijbehorende account. Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg duiden in deze Schaduwoorlog-aflevering hoe pijnlijk dit is voor de MIVD, omdat al sinds 2018 is bekend dat sportapps en locatiedata ernstige veiligheidsrisico&rsquo;s kunnen opleveren. Daarnaast bespreken ze hoe locatiegegevens via advertentienetwerken en databrokers worden verzameld en verkocht. Onderzoekers hebben hiermee medewerkers van veiligheidsdiensten, militaire locaties en zelfs bewegingen van hooggeplaatste personen kunnen reconstrueren. Dat maakt dergelijke data ook waardevol voor buitenlandse inlichtingendiensten.
Lees hier&nbsp;<a href="https://www.volkskrant.nl/binnenland/mivd-directeur-had-openbaar-account-bij-strava-activiteiten-jarenlang-te-volgen~bfe15ff4/">het verhaal </a>van Huib Modderkolk over deze zaak
Kaarten voor het theatercollege <a href="https://webwinkel.volkskrant.nl/products/in-de-digitale-loopgraven">In de digitale loopgraven</a>
Lees verder:
<ul>
<li><a href="https://www.defensie.nl/actueel/nieuws/2025/05/14/defensie-verhoogt-de-alert-state">Defensie verhoogt de Alert State</a></li>
<li><a href="https://www.youtube.com/watch?v=0IB8p-YpXwA">2018: Publieke Strava-accounts tonen geheime militaire bases</a></li>
<li><a href="https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2240501-verbod-hardloop-apps-voor-militairen-privegegevens-zo-te-achterhalen">Minister Bijleveld verbiedt gebruik sportapps voor militairen</a></li>
<li><a href="https://www.wired.com/story/how-pentagon-learned-targeted-ads-to-find-targets-and-vladimir-putin/">Advertentiedata gebruiken om Poetin te traceren</a></li>
<li><a href="https://www.wired.com/story/phone-data-us-soldiers-spies-nuclear-germany/">In 2024 bleek uit advertentiedata wie op geheime Amerikaanse bases werken</a></li>
</ul>
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Josefien Overeem en Corinne van Duin Artwork: Matteo Bal
&nbsp;

Wat jullie wilden weten over drones en de nieuwe dreiging vanuit Washington

In 1 playlist(s)

Schaduwoorlog

Social links

Follow podcast

Recent clips