Eén op de drie kinderen praat online met vreemden. Op straat zou je in paniek raken, online haalt iedereen z’n schouders op.

Astrid Oosenbrug zit aan tafel, en ze draagt een complete garderobe aan petten: medeoprichter van DIVD, CEO van DIVD Academy, interim-directeur bij HackShield en Public Affairs & CSR Officer bij ESET.

We beginnen bij HackShield, de gratis game die kinderen van 8 tot 12 tot Cyber Hero opleidt, en belanden al snel bij Roblox. Randal bekent dat hij zichzelf binnen een half uur betrapte terwijl hij stiekem naar zolder liep om zijn eigen poppetje op de loopband te laten farmen. Hoe houd je jong hackerstalent op het goede pad? Bij de DIVD Academy gaat dat over ethiek: je kunt aantonen dat je in een systeem zit, maar je past geen cijfers aan. Astrid legt uit waarom Victor met maga2020! wel mocht inloggen maar verder niets aanraakte, hoe moneymuling werkt, en waarom het datalek bij Clinical Diagnostics voor sommige vrouwen letterlijk levensbedreigend is. Plus: meidenhuizen, dark patterns en het eindeloze kat-en-muis-spel om schermtijd.

Over Astrid Oosenbrug

Astrid Oosenbrug is medeoprichter van DIVD (Dutch Institute for Vulnerability Disclosure, bekend van onder meer de Kaseya-zaak in 2021) en medeoprichter en CEO van DIVD Academy. Ze is interim-directeur bij HackShield en doet Public Affairs & CSR bij antivirusbedrijf ESET. Van 2012 tot 2017 was ze Tweede Kamerlid voor de PvdA en gold ze als het meest digitale Kamerlid; tot juni 2025 was ze bijna zeven jaar voorzitter van COC Nederland. Ze keert in deze aflevering terug om twee lijnen te verbinden: kinderen veilig en ethisch leren omgaan met internet, en de strijd voor een veiliger en eerlijker net.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/astridoosenbrug/
• Website: https://www.divd.nl/who-we-are/team/people/astrid-oosenbrug/

Sponsor: Red de AI Wet

Kim van Sparrentak neemt het op tegen de techbro’s om duidelijke regels te maken voor kunstmatige intelligentie. Red de AI Wet besluiter je hier.

In deze aflevering

0:00:00 Het meest digitale Kamerlid en een waslijst aan petten
0:02:18 HackShield uitgelegd: gamen om Cyber Hero te worden (8-12 jaar)
0:05:48 Roblox als verslavingsmachine, en Randal die zichzelf betrapt
0:09:06 Dark patterns: waarom zelfs het klikgeluid is uitgedacht
0:11:14 Meidenhuizen: gezellig, met een zieke wereld eronder
0:13:39 Eén op de drie kinderen praat online met vreemden
0:17:26 Kat-en-muis met schermtijd: de Word-truc en de Unix-computer
0:25:32 Interim-directeur bij HackShield: governance en de stekker eruit
0:28:46 Een onbetrouwbare overheid en de preventieparadox
0:32:13 Gedrogeerd en gefilmd: 80.000 Nederlandse IP-adressen
0:35:21 Waar meld je het als je per ongeluk klikt?
0:46:31 DIVD Academy: van digitaal belletje trekken tot ethisch hacken
0:58:39 Rebootcamp met de politie en ronselen via Discord
0:59:55 Werkt een social-mediaverbod voor jongeren?
1:06:33 Trumps wachtwoord en de grens van responsible disclosure
1:08:09 Vraag Arnoud Wokker: moet programmeren en AI een schoolvak worden?
1:13:28 Moneymuling: hoe kinderen ongemerkt witwassers worden
1:21:02 Clinical Diagnostics: als een datalek levensbedreigend wordt

Genoemd in deze aflevering

• HackShield Future Cyber Heroes, gratis game cyberweerbaarheid voor 8-12 jaar
• DIVD, vrijwilligers die kwetsbaarheden opsporen en melden
• DIVD Academy: The Ethical Hacker, gratis online hackcursus
• Offlimits, meldpunt online misbruik (voorheen Helpwanted)
• ATKM, autoriteit om kinderporno en terreurmateriaal te melden
• Stichting Cyberbrein, Henk van Ee begeleidt jonge cyberbreinen
• Effectevaluatie HackShield (Saxion), onafhankelijk onderzoek naar het lespakket
• Datalek Clinical Diagnostics, achtergrond bij het bevolkingsonderzoek-lek

Tips van de tafel

Astrid Oosenbrug: zet bij games als Roblox de chatfunctie uit; kies waar mogelijk voor “alleen mensen die je kent”. Astrid Oosenbrug: per ongeluk op iets verkeerds geklikt? Meld het laagdrempelig bij Offlimits of de ATKM in plaats van het weg te klikken. Randal Peelen: maak schermtijdafspraken samen mét je kind en leg uit waaróm, in plaats van alleen te verbieden, want een verbod lossen ze creatief op. Jurian Ubachs: spreek elkaar aan op gedrag dat niet oké is, ook bij een grap; wacht niet tot het slachtoffer dat zelf moet doen.