De Europese leiders zijn bijeen op Cyprus voor een informele top die allesbehalve ontspannen is. Op de agenda staan twee grote thema’s: geopolitiek en de nieuwe meerjarenbegroting. Maar vooral de wereldwijde spanningen drukken hun stempel.

Eerst draait het om Oekraïne. President Volodymyr Zelensky is zelf aanwezig en kan eindelijk goed nieuws krijgen: de langverwachte EU-lening van 90 miljard euro ligt klaar. Ook het twintigste sanctiepakket tegen Rusland is goedgekeurd. Zelensky zal daarnaast opnieuw aandringen op versnelling van het EU-lidmaatschap, al blijft dat politiek gevoelig.

Daarna verschuift de focus naar het Midden-Oosten. De situatie daar raakt Europa direct, onder meer via de energieprijzen en de veiligheid van de Straat van Hormuz.

Een opvallend onderwerp is artikel 42.7 van het EU-verdrag, de Europese wederzijdse bijstandsclausule. Die lijkt op het NAVO-principe van collectieve verdediging, maar is vaag in de uitvoering. De recente spanningen rond Cyprus maken de discussie extra relevant, al wordt vooral gekeken naar hoe zo’n clausule praktisch zou werken.

Tussen alle crises door proberen de leiders ook vooruit te kijken naar de meerjarenbegroting (2028-2034). Voorzitter Antonio Costa wil tempo maken, maar de verschillen zijn groot: zuidelijke landen willen een grote begroting, terwijl noordelijke lidstaten juist terughoudend zijn.

Opvallend is de afwezigheid van Viktor Orbán. Zijn mogelijke vertrek uit de Europese top zorgt in de wandelgangen voor opluchting én een nieuw politiek krachtenveld binnen de EU.

Ondertussen is EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič in de Verenigde Staten om te onderhandelen over een handelsdeal. Ook daar zijn de meningen verdeeld: sommige lidstaten willen snel tekenen, anderen eisen extra waarborgen.

🎙️Make Europe Great Again! is een podcast van BNR, waarin we dagelijks inzoomen op de worstelingen van Europa. Onze Europakenners geven jou elke maandag tot en met donderdag een update in ongeveer 10 minuten, over hoe Europa zich handhaaft in de tijd van Donald Trump, Vladimir Poetin, en Xi Jinping. Elke vrijdag duiken we langer in een onderwerp in een XL-versie van MEGA. Vragen of reacties? Stuur een mail naar mega@bnr.nl