De Europese Commissie heeft haar langverwachte energieplan gepresenteerd. Aanleiding is de oorlog rond Iran, die Europa in korte tijd miljarden extra kostte: in de eerste vijftig dagen gaf de EU zo’n 24 miljard euro extra uit aan fossiele energie-import.

Met het plan – AccelerateEU – wil Brussel vooral grip krijgen op een energiemarkt die steeds grilliger wordt. Hoewel Europa minder afhankelijk is van het Midden-Oosten dan voorheen, zorgen verstoringen rond de Straat van Hormuz alsnog voor wereldwijde schommelingen. LNG-tankers wijken bijvoorbeeld uit naar Azië, waardoor prijzen in Europa oplopen.

De kern van het plan: meer samenwerking. Lidstaten moeten beter informatie delen over voorraden en maatregelen. Zo komt er een Europees ‘brandstofobservatorium’ en gaat Brussel de inzet van strategische reserves coördineren. Ook worden regels voor het vullen van gasvoorraden flexibeler.

Daarnaast wil de Commissie het voor landen makkelijker maken om bedrijven en huishoudens tijdelijk te steunen, via soepelere staatssteunregels. Tegelijkertijd worden aanbevelingen gedaan, zoals het belasten van overwinsten van energiebedrijven en het stimuleren van energiebesparing en duurzame alternatieven.

Toch blijft het vooral een langetermijnstrategie. Het plan bevat weinig harde verplichtingen en legt de nadruk op bestaande instrumenten. Bovendien blijft er een ongelijkheid tussen lidstaten: niet elk land heeft dezelfde financiële ruimte om burgers en bedrijven te compenseren.

Ondertussen gaat de geopolitiek door. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk praten met tientallen landen over mogelijke militaire inzet rond de Straat van Hormuz. En er is ook goed nieuws: via de herstelde Druzhba-pijpleiding stroomt weer olie naar Hongarije en Slowakije, waardoor een belangrijke EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne en nieuwe sancties tegen Rusland eindelijk zijn goedgekeurd.

🎙️Make Europe Great Again! is een podcast van BNR, waarin we dagelijks inzoomen op de worstelingen van Europa. Onze Europakenners geven jou elke maandag tot en met donderdag een update in ongeveer 10 minuten, over hoe Europa zich handhaaft in de tijd van Donald Trump, Vladimir Poetin, en Xi Jinping. Elke vrijdag duiken we langer in een onderwerp in een XL-versie van MEGA. Vragen of reacties? Stuur een mail naar mega@bnr.nl