Doordat de wereld steeds verder vergrijst en meer mensen recht hebben op een pensioen, stevenen we af op een wereldwijde pensioencrisis. Daarvoor waarschuwt Larry Flink, de topman van vermogensbeheerder BlackRock. ‘Als je naar de Verenigde Staten kijkt, dan zie je dat er te veel mensen zijn die te weinig sparen voor hun oude dag’, legt econoom Edin Mujagic uit. 

Doordat de wereld steeds verder vergrijst en meer mensen recht hebben op een pensioen, stevenen we af op een wereldwijde pensioencrisis. Daarvoor waarschuwt Larry Flink, de topman van vermogensbeheerder BlackRock. ‘Als je naar de Verenigde Staten kijkt, dan zie je dat er te veel mensen zijn die te weinig sparen voor hun oude dag’, legt econoom Edin Mujagic uit.

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.

Macro met Boot en Mujagić  | BNR

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.

Arnoud Boot (1960, Huizen) is hoogleraar Corporate Finance en Financiële Markten aan de Universiteit van Amsterdam. Arnoud Boot wil de luisteraar met zijn bijdragen aan het denken zetten. “Niets is mooier dan in discussie gaan over waar het economisch beleid naartoe moet.”

Edin Mujagić (1977, Bosnië-Herzegovina) is hoofdeconoom bij OHV Vermogensbeheer. Mujagić wil de vergeten lessen uit de economische historie gebruiken om het heden te duiden. “Een gids zijn door de wondere wereld van de economie, kan het voor een macro-econoom nog leuker worden?”

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.
Arnoud Boot (1960, Huizen) is hoogleraar Corporate Finance en Financiële Markten aan de Universiteit van Amsterdam. Arnoud Boot wil de luisteraar met zijn bijdragen aan het denken zetten. “Niets is mooier dan in discussie gaan over waar het economisch beleid naartoe moet.”
Edin Mujagić (1977, Bosnië-Herzegovina) is hoofdeconoom bij OHV Vermogensbeheer. Mujagić wil de vergeten lessen uit de economische historie gebruiken om het heden te duiden. “Een gids zijn door de wondere wereld van de economie, kan het voor een macro-econoom nog leuker worden?”

Macro met Boot en Mujagić | BNR | Payt

Hét zakelijke nieuwsprogramma van de Nederlandse radio. Presentatie: Thomas van Zijl. Elke dag een nieuwe editie online, en elke dag om 12.00 uur te horen op BNR Nieuwsradio. 

Hét zakelijke nieuwsprogramma van de Nederlandse radio. Presentatie: Thomas van Zijl. Elke dag een nieuwe editie online, en elke dag om 12.00 uur te horen op BNR Nieuwsradio.

Zakendoen | BNR

Deze feed bevat alle afleveringen van:
BNR Beurs
BNR Beleggerspanel
BNR Economenpanel
Buiten de Beurs
Column Corné van Zeijl
De Economische stand van Nederland
Doorgelicht
Economie update
EK update: Derk dwars door Duitsland
En Gratis Bier Voor Iedereen
Het Nieuwe Geld
Levenspioniers
Macro met Boot en Mujagić
Rotterdam in de Olie
Van Alle Markten Thuis

Deze feed bevat alle afleveringen van:
<ul>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/beurs">BNR Beurs</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/zakendoen-beleggen">BNR Beleggerspanel</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/zakendoen-beleggen">BNR Economenpanel</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/buiten-de-beurs">Buiten de Beurs</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/corne-van-zeijl">Column Corné van Zeijl</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-economische-stand-van-nederland">De Economische stand van Nederland</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/doorgelicht">Doorgelicht</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/economie-update">Economie update</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/ek-update-derk-dwars-door-duitsland">EK update: Derk dwars door Duitsland</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/en-gratis-bier-voor-iedereen">En Gratis Bier Voor Iedereen</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/het-nieuwe-geld">Het Nieuwe Geld</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/levenspioniers">Levenspioniers</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/macro-met-boot-en-mujagic">Macro met Boot en Mujagić</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/rotterdam-in-de-olie">Rotterdam in de Olie</a></li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/vanallemarktenthuis">Van Alle Markten Thuis</a></li>
</ul>

BNR Economie

Macro met Boot en Mujagić

‘We stevenen af op een pensioencrisis’

Volgens demissionair minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mariëlle Paul gaan de pensioenen structureel met 14 pensioen omhoog. Het gaat volgens de VVD-minister om pensioenen die in het afgelopen jaar al zijn overgegaan naar het nieuwe stelsel. 'Niets van waar', zegt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Deze cijfers zijn willekeurig ergens vandaan gehaald.’  

Wat is er aan de hand?  

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet voortgangsrapportages opstellen over de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, het zogenaamde invaren. Een deel van de fondsen is begin deze maand overgestapt, voor veel pensioenfondsen staat dit gepland op 1 januari aanstaande.

Het ministerie heeft nu een brief aan de Tweede Kamer gestuurd, vergezeld van meerdere bijlagen van diverse instanties, zoals de AFM, De Nederlandsche Bank, SEO, Netspar, Ipsos en E&Y. Om het allemaal zo transparant en duidelijk mogelijk te maken. Maar die rapportages en bijlagen hebben het niet over de voorlopige rendementen die sommige pensioenfondsen mogelijk al hebben behaald. Sterker, die partijen noemen die 14 procent nergens want geen enkele partij durft deze uitspraken te doen.

Die verwijzing van de minister komt voort uit artikelen van PensioenPro, die gebaseerd zijn op cijfers van pensioenadviseur Aon.  Deze cijfers hebben alleen niets te maken met de informatie van de instanties die de voortgangsrapportages zorgvuldig onderbouwen. Maar de minister zet het cijfer prominent in het persbericht.

Die 14 procent is dus volledig uit de lucht gegrepen?  

Dit had ze nooit mogen doen, maar het wordt nog veel erger: het is manipulatie van de berichtgeving. Geld komt niet uit de lucht vallen. Het is onmogelijk dat je er 14 procent op vooruitgaat door de pot op een andere manier in de maatschappij te steken. Er is immers nog precies evenveel geld. 

De AON-rapportage waar de minister naar verwijst, meldt bovendien geen 14 procent, maar 13,6 procent. En belangrijker nog: dat cijfer is gebaseerd op slechts een paar pensioenfondsen die per 1 januari jongstleden zijn overgestapt. Een latere AON-publicatie laat echter zien dat de fondsen die als eerste zijn overgestapt hun pensioenen met 7 à 8 procent hebben verhoogd. Door de inflatie kunnen ze dat echter niet bijbenen en al hebben moeten verlagen. Het hele verhaal van die 14 procent klopt dus volledig niet. 

Waarom doet ze het dan? 

Dit is profileringsdrang van het ministerie of van de minister zelf, omdat er binnenkort weer verkiezingen aankomen. Ze kan dan zeggen: ‘Kijk eens naar het pensioenstelsel, wij hebben iets goed gedaan.’ Maar het gepresenteerde getal is onjuist en leidt tot onverantwoord gedrag. 

Het zet toekomstige pensioenfondsen onder druk om te laten zien dat mensen erop vooruitgaan. Dit leidt tot overhaaste besluitvorming: wanneer iemand bijna pensioengerechtigd is, voelt het pensioenfonds zich gedwongen snel over te stappen, omdat men anders 14 procent misloopt. 

Kortom: het huidige beleid leidt opnieuw tot onverantwoord gedrag. Het ondermijnt bovendien het hoofddoel van de overstap van het pensioenstelsel: transparantie, heldere communicatie en vertrouwen creëren. 

En nu? 

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet hierop worden aangesproken door de AFM. Want foutieve cijfers en manipulerende berichtgeving mag niet. Dit moet stoppen. 

 

Volgens&nbsp;demissionair minister&nbsp;van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mari&euml;lle Paul&nbsp;gaan de&nbsp;pensioenen structureel met 14 pensioen omhoog. Het gaat volgens de VVD-minister om&nbsp;pensioenen&nbsp;die in het afgelopen jaar al zijn overgegaan naar het nieuwe stelsel. 'Niets van waar', zegt macro-econoom Arnoud Boot.&nbsp;&lsquo;Deze cijfers zijn willekeurig ergens vandaan gehaald.&rsquo;&nbsp;&nbsp;
Wat is er aan de hand?&nbsp;&nbsp;
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet voortgangsrapportages opstellen over de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, het zogenaamde invaren. Een deel van de fondsen is begin deze maand overgestapt, voor veel pensioenfondsen staat dit gepland op 1 januari aanstaande.
Het ministerie heeft nu <a href="https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/01/22/pensioenen-dankzij-nieuwe-stelsel-flink-omhoog">een brief aan de Tweede Kamer gestuurd</a>, vergezeld van meerdere bijlagen van diverse instanties, zoals de AFM, De Nederlandsche Bank, SEO,&nbsp;Netspar,&nbsp;Ipsos&nbsp;en E&amp;Y. Om het allemaal zo transparant en duidelijk mogelijk te maken. Maar die rapportages en bijlagen hebben het niet over de voorlopige rendementen die sommige pensioenfondsen mogelijk al hebben behaald. Sterker, die partijen noemen die 14 procent nergens&nbsp;want geen enkele partij durft deze uitspraken te doen.
Die verwijzing van de minister komt voort uit<a href="https://pensioenpro.nl/aon-pensioenen-bij-ingevaren-fondsen-gemiddeld-14-hoger/"> artikelen van&nbsp;PensioenPro</a>, die gebaseerd zijn op cijfers van pensioenadviseur&nbsp;Aon.&nbsp;&nbsp;Deze cijfers hebben alleen niets te maken met de informatie van de instanties die de voortgangsrapportages zorgvuldig onderbouwen. Maar de minister zet&nbsp;het cijfer prominent&nbsp;in het persbericht.
Die 14 procent is dus volledig uit de lucht gegrepen?&nbsp;&nbsp;
Dit had ze nooit mogen doen, maar het wordt nog veel erger: het is manipulatie van de berichtgeving. Geld komt niet uit de lucht vallen. Het is onmogelijk dat je er 14 procent op vooruitgaat door de pot op een andere manier in de maatschappij te steken. Er is immers nog precies evenveel geld.&nbsp;
De AON-rapportage waar de minister naar verwijst, meldt bovendien geen 14 procent, maar 13,6 procent. En belangrijker nog: dat cijfer is gebaseerd op slechts een paar pensioenfondsen die per 1 januari jongstleden zijn overgestapt. Een latere AON-publicatie laat echter zien dat de fondsen die als eerste zijn overgestapt hun pensioenen met 7 &agrave; 8 procent hebben verhoogd. Door de inflatie kunnen ze dat echter niet bijbenen en al hebben moeten verlagen. Het hele verhaal van die 14 procent klopt dus volledig niet.&nbsp;
Waarom doet ze het dan?&nbsp;
Dit is profileringsdrang van het ministerie of van de minister zelf, omdat er binnenkort weer verkiezingen aankomen. Ze kan dan zeggen: &lsquo;Kijk eens naar het pensioenstelsel, wij hebben iets goed gedaan.&rsquo; Maar het gepresenteerde getal is onjuist en leidt tot onverantwoord gedrag.&nbsp;
Het zet toekomstige pensioenfondsen onder druk om te laten zien dat mensen erop vooruitgaan. Dit leidt tot overhaaste besluitvorming: wanneer iemand bijna pensioengerechtigd is, voelt het pensioenfonds zich gedwongen snel over te stappen, omdat men anders 14 procent misloopt.&nbsp;
Kortom: het huidige beleid leidt opnieuw tot onverantwoord gedrag. Het ondermijnt bovendien het hoofddoel van de overstap van het pensioenstelsel: transparantie, heldere communicatie en vertrouwen cre&euml;ren.&nbsp;
En nu?&nbsp;
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet hierop worden aangesproken&nbsp;door de AFM. Want&nbsp;foutieve&nbsp;cijfers en&nbsp;manipulerende berichtgeving&nbsp;mag niet.&nbsp;Dit moet stoppen.&nbsp;
&nbsp;

‘Minister Paul manipuleert met foutieve cijfers over pensioenstijging van 14 procent’

De Amerikaanse president Donald Trump gaf gisteren een langdurige speech op het World Economic Forum in Davos. ‘Het was weer een aaneenschakeling van dingen waarbij je je afvroeg waar die cijfers vandaan komen en of dat echt zo werkt’, zegt Edin Mujagic. ‘Maar hij zei ook een aantal zaken waar ik als macro-econoom op aansla.’ 

Waar sloeg je dan op aan? 

Hij zei bijvoorbeeld dat de Amerikaanse economie het geweldig doet sinds zijn aantreden een jaar geleden: nagenoeg geen inflatie en uitzonderlijk hoge economische groei. Dat klopt niet helemaal. Nagenoeg geen inflatie is een behoorlijke overdrijving van de werkelijkheid in Amerika. De economische groei in Amerika is inderdaad hoog geweest. Vorig jaar was die hoog en dit jaar zal die ook hoog zijn, maar uitzonderlijk hoog is het nou ook weer niet. Hij had wel gelijk toen hij zei dat dat beter is dan de andere combinatie: lage groei en hoge inflatie. Dat is een recept voor misère en achteruitgang. Daar is geen speld tussen te krijgen. 

De Amerikaanse president Donald Trump gaf gisteren een langdurige speech op het World Economic Forum in Davos. &lsquo;Het was weer een aaneenschakeling van dingen waarbij je je afvroeg waar die cijfers vandaan komen en of dat echt zo werkt&rsquo;, zegt Edin Mujagic. &lsquo;Maar hij zei ook een aantal zaken waar ik als macro-econoom op aansla.&rsquo;&nbsp;
Waar sloeg je dan op aan?&nbsp;
Hij zei bijvoorbeeld dat de Amerikaanse economie het geweldig doet sinds zijn aantreden een jaar geleden: nagenoeg geen inflatie en uitzonderlijk hoge economische groei. Dat klopt niet helemaal. Nagenoeg geen inflatie is een behoorlijke overdrijving van de werkelijkheid in Amerika. De economische groei in Amerika is inderdaad hoog geweest. Vorig jaar was die hoog en dit jaar zal die ook hoog zijn, maar uitzonderlijk hoog is het nou ook weer niet. Hij had wel gelijk toen hij zei dat dat beter is dan de andere combinatie: lage groei en hoge inflatie. Dat is een recept voor mis&egrave;re en achteruitgang. Daar is geen speld tussen te krijgen.&nbsp;

‘Europa kan economisch best iets leren van Amerika’

Dat het aantal mensen met een baan toch in armoede leeft, is het gevolg van weggevallen steunmaatregelen. De energietoeslag die tijdens de coronapandemie in het leven werd geroepen heeft de gevolgen van de hoge inflatie als het ware ‘gecamoufleerd’, zegt macro-econoom Edin Mujagic. Uit CBS-cijfers blijkt dat in 2024 zo'n 2 procent van alle werkenden in armoede leeft, dat zijn 175.000 mensen – fors meer dan in de jaren ervoor toen er zelfs sprake van een daling.

Is het alleen het wegvallen van de steunmaatregelen?

Het gaat om een aanzienlijke groep mensen. Sommigen van hen hebben niet het hele jaar gewerkt of maken weinig uren tegen lage tarieven. Dat geldt zowel voor zzp’ers als voor werknemers in loondienst. Tegelijkertijd willen veel van hen juist méér werken. Dat lukt alleen niet altijd.

Een belangrijke oorzaak is de zogenoemde frictiewerkloosheid: niet elke werkloze kan elke openstaande vacature vervullen. Opleiding en ervaring sluiten vaak niet aan. Daardoor blijven mensen vastzitten in de groep van de werkende armen.  De hoge inflatie raakt deze mensen ontzettend hard.

Maar het is toch te gek voor woorden dat een rijk land als Nederland hiermee te maken heeft? 

Niet rond kunnen komen hangt niet alleen af van het inkomen. Wie structureel meer uitgeeft dan er binnenkomt, is in mijn ogen geen ‘werkende arme’: dan heb je er zelf voor gezorgd dat de eindjes niet aan elkaar te knopen zijn. Voor de meeste mensen in deze groep geldt echter juist dat zij niet lukraak geld uitgeven. 

In de afgelopen vijftig jaar is de productiviteit van mensen ruimschoots verdubbeld, onder meer door technologische vooruitgang en globalisering. Tegelijkertijd zijn de lonen veel minder hard gestegen dan die productiviteit. De winsten daarvan zijn ergens anders terechtgekomen: bij bedrijfswinsten en aan de top, bij ceo’s. 

Welke effecten zie je daarvan terug in de maatschappij?  

Het verklaart misschien waarom mensen in rijke, westerse, landen op populistische partijen stemmen. De gouden bergen die beloofd werden, door technologische vooruitgang en globalisering, hebben de meeste mensen nooit gezien. De onderkant van de samenleving, mensen met lage inkomens, wordt het hardst geraakt door aanhoudende inflatie.

Sinds de jaren zeventig is sprake van structurele inflatie: prijzen stijgen vrijwel elk jaar. Het is dan ook niet vreemd dat de groep werkende armen de afgelopen decennia alleen maar is gegroeid – niet alleen in Nederland, maar ook in de Europese Unie en de Verenigde Staten.

Dat het aantal mensen met een baan toch in armoede leeft, is het gevolg van weggevallen steunmaatregelen. De energietoeslag die tijdens de coronapandemie in het leven werd geroepen heeft de gevolgen van de hoge inflatie als het ware &lsquo;gecamoufleerd&rsquo;, zegt macro-econoom Edin Mujagic. Uit CBS-cijfers blijkt dat in 2024 zo'n 2 procent van alle werkenden in armoede leeft, dat zijn 175.000 mensen &ndash; fors meer dan in de jaren ervoor toen er zelfs sprake van een daling.
Is het alleen het wegvallen van de steunmaatregelen?
Het gaat om een aanzienlijke groep mensen. Sommigen van hen hebben niet het hele jaar gewerkt of maken weinig uren tegen lage tarieven. Dat geldt zowel voor zzp&rsquo;ers als voor werknemers in loondienst. Tegelijkertijd willen veel van hen juist m&eacute;&eacute;r werken. Dat lukt alleen niet altijd.
Een belangrijke oorzaak is de zogenoemde frictiewerkloosheid: niet elke werkloze kan elke openstaande vacature vervullen. Opleiding en ervaring sluiten vaak niet aan. Daardoor blijven mensen vastzitten in de groep van de werkende armen. &nbsp;De hoge inflatie raakt deze mensen ontzettend hard.
Maar het is toch te gek&nbsp;voor woorden dat een rijk land als Nederland hiermee te maken&nbsp;heeft?&nbsp;
Niet rond kunnen komen hangt niet alleen af van het inkomen. Wie structureel meer uitgeeft dan er binnenkomt, is in mijn ogen geen &lsquo;werkende arme&rsquo;: dan heb je er zelf voor gezorgd dat de eindjes niet aan elkaar te knopen zijn. Voor de meeste mensen in deze groep geldt echter juist dat zij niet lukraak geld uitgeven.&nbsp;
In de afgelopen vijftig jaar is de productiviteit van mensen ruimschoots verdubbeld, onder meer door technologische vooruitgang en globalisering. Tegelijkertijd zijn de lonen veel minder hard gestegen dan die productiviteit. De winsten daarvan zijn ergens anders terechtgekomen: bij bedrijfswinsten en aan de top, bij ceo&rsquo;s.&nbsp;
Welke effecten zie je daarvan terug&nbsp;in de maatschappij?&nbsp;&nbsp;
Het verklaart misschien waarom mensen in rijke, westerse, landen op populistische partijen stemmen. De gouden bergen die beloofd werden, door technologische vooruitgang en globalisering, hebben de meeste mensen nooit gezien. De onderkant van de samenleving, mensen met lage inkomens, wordt het hardst geraakt door aanhoudende inflatie.
Sinds de jaren zeventig is sprake van structurele inflatie: prijzen stijgen vrijwel elk jaar. Het is dan ook niet vreemd dat de groep werkende armen de afgelopen decennia alleen maar is gegroeid &ndash; niet alleen in Nederland, maar ook in de Europese Unie en de Verenigde Staten.

‘We stevenen af op een pensioencrisis’

In 2 playlist(s)

Macro met Boot en Mujagić

Social links

Follow podcast

Recent clips