Het zou het schoolvoorbeeld moeten zijn van militaire samenwerking in Europa: het Future Combat Air System (FCAS). Een gevechtsvliegtuig gemaakt door Frankrijk - Duitsland en Spanje samen, dat Europa minder afhankelijk zou moeten maken van de huidige vliegtuigen van Amerikaanse makelij. Maar ... het project komt maar niet van de grond. Hoe komt dat? Daarover Nathan Meershoek, Universitair Docent EU Recht en Aanbestedingsrecht met een focus op defensie & veiligheid, verbonden aan de Universiteit Utrecht. 

Het toestel zou de Franse Rafale en de Duitse Eurofighter moeten vervangen, maar de samenwerking tussen de twee landen loopt allesbehalve soepel. Het Franse Dassault en Airbus ruziën over de taakverdeling, de Fransen beschuldigen de Duitsers van vanalles en andersom. Bovendien, zegt Meershoek mist de politieke wil. Bij de aankondiging van het project in 2017, namen de Fransen het voortouw. Maar inmiddels zijn de tijden veranderd, en richt ook Duitsland zich meer op hun eigen defensie-industrie. 'Daarbij pas het niet om een ondergeschikte rol te spelen', zegt Meershoek. 

Het FCAS-project is al meerdere keren dood verklaard. Is er nog hoop? Wat zegt dit over de Europese defensiesamenwerking? En, hoe voorkomen we dat niet alle Europese projecten in politiek gekissebis verzanden? 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.