Lockheed Martin en Airbus zijn zomaar twee belangrijke klanten die het Noord-Hollandse Alkmaar goed weten te vinden. De luchtvaartbedrijven kopen er materiaal in bij Photonfirst, een bedrijf met 45 werknemers. Ook de Franse Naval Group - bekend van de Nederlandse onderzeeboten in aanbouw - en de Ariane Group (van de Arianeraketten) kloppen inmiddels al bij het nog relatief onbekende Photonfirst in Alkmaar aan de deur. 

In deze aflevering van de podcast 'In het defensief' vertelt ceo Leendert-Jan Nijstad hoe zijn bedrijf aan zulke prestigieuze klandizie is gekomen. Volgens hem maakt Photonfirst een 'uniek' product, om precies te zijn: fotonische meetsystemen van glasvezel. Deze geavanceerde systemen maken gebruik van licht (fotonen) in plaats van elektriciteit (elektronen) om data te verzamelen en analyseren. Ze functioneren bij uiterst extreme omstandigheden, zoals kou en hitte en extreem hoge druk. 

De meetsystemen van Photonfirst detecteren volgens Nijstad elke trilling, elke bocht, elke loszittend element en zelfs de corrosie in bijvoorbeeld een vliegtuig. Zo kunnen Lockheed Martin en Airbus tijdig zien of het toestel aan onderhoud toe is. De Ariane Group kijkt met de chips van Photonfirst of een raketinstallatie na de lanceren van een eerste raket nog een tweede keer kan worden gebruikt, legt Nijstad uit. 

Dit werkt ook voor defensiematerieel, zegt hij. De krijgsmacht wil zo weinig mogelijk materieel in onderhoud hebben en zo veel mogelijk spullen paraat hebben staan voor oefeningen en in geval van nood. Dankzij de metingen van Photonfirst kunnen bijvoorbeeld schepen of straaljagers 'op het juiste moment' naar de garage worden gestuurd.

Photonfirst bestaat nu twintig jaar, zegt Nijstad, maar pas sinds vijf jaar geldt bij het bedrijf niet meer 'product zoekt markt' maar 'markt weet product te vinden'. Wat je met fotonen kan, is volgens Nijstad op dit moment nog ongeëvenaard. Mede dankzij de hulp van de ministeries van Defensie en Economische Zaken en kenniscentra als TNO en het Lucht- en Ruimtevaartcentrum heeft Photonfirst voet aan de grond gekregen in het buitenland. Nijstad is hier positief over, maar vindt dat er nog meer moet gebeuren om innovatie te stimuleren. Zo is het nog moeilijk om financiering te krijgen om een echt veelbelovend product naar de markt te brengen, zegt hij.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.