Europa is nog lang niet klaar voor een gewapend conflict. De bezuinigingen op de strijdkrachten van het continent waren sinds het einde vande Koude Oorlog zo drastisch dat de Europese legers daarvan nog verre van bekomen zijn. Zelfs nu nog, ook al gaan de defensiebudgetten inmiddels al weer enige jaren flink omhoog. 

Die waarschuwing geeft Mart de Kruif af in deze editie van de podcast ‘In het defensief'. De oud-Commandant der Landstrijdkrachten verzucht spottend dat je een krijgsmacht ‘in één dag kunt afbreken’ door gewoon alle militairen te ontslaan, de kazernes te sluiten en het materieel af te stoten. Maar het opbouwen van een strijdmacht kost veel meer tijd, weet hij. ‘Zeker één tot twee jaar', zegt hij. Als het al niet veel meer is.  

Die tijd is er amper, nu de Russische dreiging alsmaar toeneemt. Om de versterking van de militaire capaciteiten te versnellen, is het volgens de voormalige landmachtbaas dan ook zaak dat de krijgsmacht en de defensie-industrie de handen snel ineen slaan. ‘Defensie moet de deuren opengooien’, vindt hij. Kennisinstellingen en de industrie moeten als het ware ‘live’  kunnen meekijken met de ontwikkelingen aan het front in Oekraïne, zodat ze daarop meteen kunnen inspelen met innovaties.   

Volgens De Kruif denkt defensie, waar hij zelf het grootste deel van zijn carrière doorbracht, nog te weinig innovatief. ‘De industrie moet heel goed weten wat defensie wil. De krijgsmacht moet daarvoor écht anders gaan werken en gaan denken in effecten, in wat er nodig is op het slagveld.’ De industrie kan daarmee aan de slag in plaats van dat het leger, zoals tot voor kort, precies uitschrijft wat voor boot, vliegtuig of voertuig het wil en waar alle knopjes moeten zitten. En dan jaren gaat zitten wachten tot het desbetreffende materieel klaar is. 

De Kruif denkt wel dat de huidige landmachtleiding daarvan doordrongen is. Hij prijst het zondag bekend geworden besluit van de Commandant der Strijdkrachten om zo snel mogelijk tot 1200 drone- en counterdrone-experts aan te nemen en die aan alle legereenheden toe te voegen. Dat is volgens De Kruif een duidelijk geleerde les van de oorlogen in Oekraïne en Iran die naar meer smaakt.    

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.