Van klimaat tot stikstof, grondstoffen en ons water. We duiken van de ene in de andere crisis. Volgens Triodos-econoom mogen we dat geen ongelukjes meer noemen. Ze zijn het logische gevolg van een systeem dat is ingericht op groei.

Deze aflevering in het kort
☑️ Waarom ‘crisis’ het verkeerde woord is voor wat er nu gebeurt
☑️ Hoe het bbp van een meetlat een stuurinstrument werd
☑️ Zes aanpassingen, van waarde en eigendom tot geld

Van de Azië-crisis tot de bankencrisis, een eurocrisis, corona en nu weer de energiecrisis. Hans Stegeman maakte ze als econoom allemaal van dichtbij mee, bij het Centraal Planbureau, bij Rabobank en nu bij Triodos Bank. En ergens onderweg zag hij iets wat hij niet meer kon ontzien: dit zijn geen losse ongelukken. Het is een economie die alleen stabiel blijft zolang ze groeit en daarom steeds meer kapotmaakt. In zijn boek Dit is geen crisis legt hij uit waarom een aardbeving goed is voor het bbp, wat ‘fluisterkapitalisme’ is en waarom de doorrekening van het CPB belangrijker lijkt dan de Troonrede.

🎧 Luister ook | Toekomst van textielrecyclers hangt aan een zijden draadje

Maar Stegeman blijft niet hangen in de diagnose. Hij komt met zes aanpassingen die samen een ander systeem vormen. Waarom van elke euro winst van de grootste Nederlandse en Duitse bedrijven 80 cent eigenlijk ten koste gaat van mens en natuur. Wat we kunnen leren van de sociale woningbouw in Wenen en van de arbeidersraad van zijn schoonvader in een Joegoslavische kolenmijn. En waarom geld geen neutraal doorgeefluik is, maar een versneller. Reken op een gesprek dat je munitie geeft voor de volgende verjaardag, waar iemand weer zegt: zo werkt het nu eenmaal.

🎧 Luister ook | Elke dag krijgen 1100 huishoudens een nieuwe cv-ketel

De nieuwe klimaattop is begonnen, in het Turkse Antayla. Maar de verwachtingen zijn niet heel hoog. Landen zijn verdeeld en de Verenigde Staten doen niet meer mee. Daarom richten de onderhandelaars zich vooral op praktische afspraken waar weinig weerstand tegen is. Meer energie in de vorm van elektriciteit bijvoorbeeld. Denk aan fabrieken die overstappen van gas naar stroom, meer elektrische auto's en warmtepompen in huizen. Wel noemt Harm het ronduit teleurstellend hoeveel gebrek aan daadkracht er is. ‘De klimaatcrisis wacht niet op politieke compromissen, maar vraagt om leiders die nu eindelijk doorpakken. Ik heb er twee woorden voor: slappe hap!’

☑️ Over het programma
The Green Quest is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in The Green Quest. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.