Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken en waarom een wesp slaan het domste is wat je kunt doen.

Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken en waarom een wesp slaan het domste is wat je kunt doen.

De beste wetenschappers geven antwoord op spraakmakende vragen. Zo leer je binnen 15 minuten waarom muggen altijd jou moeten hebben en hoe robots ons leven redden. Van donkere materie tot verliefdheid bij dieren: alles komt voorbij!

Deze podcast heeft een Creative Commons-licentie (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam zeker niet te vermelden.

De Universiteit van Nederland Podcast

840. Waarom heb je alleen in augustus last van wespen?

Ben jij iemand die razendsnel knopen doorhakt, of heb je regelmatig last van keuzestress? Keuzes maken doen we allemaal, maar wat gebeurt er eigenlijk in je brein op het moment dat je een beslissing neemt? En waarom kan de een het beter dan de ander? 

Hersenonderzoeker Anne Urai (Universiteit Leiden) onderzoekt hoe verschillende hersengebieden samenwerken om tot een keuze te komen. Groepen hersencellen verzamelen bewijs voor verschillende opties, totdat één keuze de overhand krijgt. Wist je dat je vervolgens aan de grootte van je pupillen kunt zien hoe onzeker iemand is over een beslissing? Voor de echte twijfelaars deelt Anne ook nog praktische tips om makkelijker knopen door te hakken en met meer vertrouwen achter je keuze te staan.

Voor haar onderzoek ontving Anne Urai de Heineken Young Scientists Award for Social Sciences.

00:00 Kan jij goed kiezen? 

00:56 Wat gebeurt er in je hersenen als je een keuze maakt?

02:54 Hoe snel je brein een keuze maakt verschilt per persoon

03:58 Keuzes maken onder tijdsdruk

04:30 Mensen die ouder zijn, doen langer over keuzes 

05:38 Keuze herhalen vs wisselen 

07:10 Hoe maak je een moeilijke keuze?

07:31 Het stappenplan voor het maken van een keuze! 

09:45: https://www.leidenpsychologyblog.nl/articles/how-to-make-big-decisions

10:04 Wanneer gebruik je een keuzematrix?

Ben jij iemand die razendsnel knopen doorhakt, of heb je regelmatig last van keuzestress? Keuzes maken doen we allemaal, maar wat gebeurt er eigenlijk in je brein op het moment dat je een beslissing neemt? En waarom kan de een het beter dan de ander?&nbsp;
Hersenonderzoeker Anne Urai (Universiteit Leiden) onderzoekt hoe verschillende hersengebieden samenwerken om tot een keuze te komen. Groepen hersencellen verzamelen bewijs voor verschillende opties, totdat &eacute;&eacute;n keuze de overhand krijgt. Wist je dat je vervolgens aan de grootte van je pupillen kunt zien hoe onzeker iemand is over een beslissing? Voor de echte twijfelaars deelt Anne ook nog praktische tips om makkelijker knopen door te hakken en met meer vertrouwen achter je keuze te staan.
Voor haar onderzoek ontving Anne Urai de Heineken Young Scientists Award for Social Sciences.
00:00 Kan jij goed kiezen?&nbsp;
00:56 Wat gebeurt er in je hersenen als je een keuze maakt?
02:54 Hoe snel je brein een keuze maakt verschilt per persoon
03:58 Keuzes maken onder tijdsdruk
04:30 Mensen die ouder zijn, doen langer over keuzes&nbsp;
05:38 Keuze herhalen vs wisselen&nbsp;
07:10 Hoe maak je een moeilijke keuze?
07:31 Het stappenplan voor het maken van een keuze!&nbsp;
09:45: https://www.leidenpsychologyblog.nl/articles/how-to-make-big-decisions
10:04 Wanneer gebruik je een keuzematrix?

851. Dit is waarom kiezen zo moeilijk is; en zo los je het op

China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid aan de universiteit van Aarhus in Denemarken geeft antwoord.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid aan de universiteit van Aarhus in Denemarken geeft antwoord.
Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts &lsquo;Dagkoers&rsquo; en &lsquo;Toegevoegde Waarde&rsquo; op in je podcast-app.

850. Hoe kan Europa nog concurreren met Amerika en China? (UvNL ❤️ FD)

Het internet is kwetsbaarder dan je misschien denkt; één programmeur liet al een keer een deel van het internet crashen, waar giganten als Netflix en Spotify last van hadden. In deze aflevering laat softwareonderzoeker Ayushi Rastogi (Rijksuniversiteit Groningen) je de wereld zien achter de apps en websites die jij elke dag gebruikt. Daar wordt namelijk wereldwijd aan gebouwd en gaat niet alleen over techniek, maar vooral ook over menselijk vertrouwen. 

Dat maakt het internet krachtig, maar is ook haar zwakte. Ayushi onderzoekt hoe we dat internet in de toekomst betrouwbaar en eerlijk voor iedereen houden. Want in een tijd waarin AI razendsnel nieuwe code genereert, maar ook onvoorspelbare fouten maakt, is dat één van de belangrijke vragen van deze tijd. 

Voor haar onderzoek ontving Ayushi Rastogi de Heineken Young Scientists Award for Natural Sciences.

Omdat veel wetenschappers die in Nederland werken Engels spreken, maar we hun onderzoek ook willen laten zien, hebben we voor het eerst in lange tijd een aflevering die deels in het Engels is. Voor wie toch liever in het Nederlands luistert, is dit de link naar de nagesynchroniseerde versie op YouTube: https://youtu.be/G1W-at8UFns.

0:00 Kan één iemand het hele internet laten crashen?
0:54 Wat is het internet?
1:19 Hoe werkt programmeertaal?
1:46 Wie werkt er aan het internet?
1:53 Hoe werkt open source software?
2:26 Wat gebeurt er als een programmeur bepaalde codes weghaalt?
3:48 Kunnen programmeurs niet elke keer zelf hun code schrijven?
4:38 Wat zijn gate keepers in programmeren?
5:16 Wat gebeurde er tijdens de laatste grote wereldwijde IT-storing?
6:01 Wat is het Blue Screen of Death (BSoD)?
6:10 Waarom maakt het uit wie software ontwikkelt?
7:15 Waarom is er ongelijkheid tussen mannelijke en vrouwelijke ontwikkelaars?
8:08 Wat gebeurt er als AI onze codes gaat schrijven?

Benieuwd naar de studies die Ayushi noemt? Je vindt ze hier: 
Article on how self-tracking apps exclude women https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/12/how-self-tracking-apps-exclude-women/383673/
Study showing how factors influencing the decision to accept or reject incoming software changes are both technical and social. https://doi.org/10.1109/TSE.2022.3165056 and https://arxiv.org/pdf/2106.01885
Study showing how contributions from women are evaluated in comparison to their male counterparts: https://doi.org/10.7717/peerj-cs.111
Similar differences were seen across geographical location https://doi.org/10.1145/3239235.3240504
Humans are likely to miss errors AI introduces: https://doi.org/10.48550/arXiv.2607.08885 and https://doi.org/10.1109/CHASE66643.2025.00016
Future of human-AI collaboration: https://doi.org/10.1016/j.jss.2025.112699
Balancing Speed, Reliability, and Fairness: https://doi.org/10.1145/3786583.3786888 and https://doi.org/10.1145/3757060 and https://doi.org/10.1007/s10664-023-10401-z

Het internet is kwetsbaarder dan je misschien denkt; &eacute;&eacute;n programmeur liet al een keer een deel van het internet crashen, waar giganten als Netflix en Spotify last van hadden. In deze aflevering laat softwareonderzoeker Ayushi Rastogi (Rijksuniversiteit Groningen) je de wereld zien achter de apps en websites die jij elke dag gebruikt. Daar wordt namelijk wereldwijd aan gebouwd en gaat niet alleen over techniek, maar vooral ook over menselijk vertrouwen.&nbsp;
Dat maakt het internet krachtig, maar is ook haar zwakte. Ayushi onderzoekt hoe we dat internet in de toekomst betrouwbaar en eerlijk voor iedereen houden. Want in een tijd waarin AI razendsnel nieuwe code genereert, maar ook onvoorspelbare fouten maakt, is dat &eacute;&eacute;n van de belangrijke vragen van deze tijd.&nbsp;
Voor haar onderzoek&nbsp;ontving&nbsp;Ayushi Rastogi&nbsp;de Heineken Young Scientists Award&nbsp;for Natural Sciences.
Omdat veel wetenschappers die in Nederland werken Engels spreken, maar we hun onderzoek ook willen laten zien, hebben we voor het eerst in lange tijd een aflevering die deels in het Engels is. Voor wie toch liever in het Nederlands luistert, is dit de link naar de nagesynchroniseerde versie op YouTube:&nbsp;<a href="https://youtu.be/G1W-at8UFns">https://youtu.be/G1W-at8UFns</a>.
0:00&nbsp;Kan &eacute;&eacute;n iemand het hele internet laten crashen? 0:54 Wat is het internet? 1:19 Hoe werkt programmeertaal? 1:46 Wie werkt er aan het internet? 1:53 Hoe werkt open source software? 2:26 Wat gebeurt er als een programmeur bepaalde codes weghaalt? 3:48 Kunnen programmeurs niet elke keer zelf hun code schrijven? 4:38 Wat zijn gate keepers in programmeren? 5:16 Wat gebeurde er tijdens de laatste grote wereldwijde IT-storing? 6:01 Wat is het Blue Screen of Death (BSoD)? 6:10 Waarom maakt het uit wie software ontwikkelt? 7:15 Waarom is er ongelijkheid tussen mannelijke en vrouwelijke ontwikkelaars? 8:08 Wat gebeurt er als AI onze codes gaat schrijven?
Benieuwd naar de studies die Ayushi noemt? Je vindt ze hier:&nbsp;
<ol>
<li>Article on how self-tracking apps exclude women <a href="https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/12/how-self-tracking-apps-exclude-women/383673/">https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/12/how-self-tracking-apps-exclude-women/383673/</a></li>
<li>Study showing how factors influencing the decision to accept or reject incoming software changes are both technical and social. https://doi.org/10.1109/TSE.2022.3165056 and <a href="https://arxiv.org/pdf/2106.01885">https://arxiv.org/pdf/2106.01885</a></li>
<li>Study showing how contributions from women are evaluated in comparison to their male counterparts: <a href="https://doi.org/10.7717/peerj-cs.111">https://doi.org/10.7717/peerj-cs.111</a></li>
<li>Similar differences were seen across geographical location <a href="https://doi.org/10.1145/3239235.3240504">https://doi.org/10.1145/3239235.3240504</a></li>
<li>Humans are likely to miss errors AI introduces: https://doi.org/10.48550/arXiv.2607.08885 and <a href="https://doi.org/10.1109/CHASE66643.2025.00016">https://doi.org/10.1109/CHASE66643.2025.00016</a></li>
<li>Future of human-AI collaboration: <a href="https://doi.org/10.1016/j.jss.2025.112699">https://doi.org/10.1016/j.jss.2025.112699</a></li>
<li>Balancing Speed, Reliability, and Fairness: <a href="https://doi.org/10.1145/3786583.3786888">https://doi.org/10.1145/3786583.3786888</a>&nbsp;and <a href="https://doi.org/10.1145/3757060">https://doi.org/10.1145/3757060</a> and <a href="https://doi.org/10.1007/s10664-023-10401-z">https://doi.org/10.1007/s10664-023-10401-z</a></li>
</ol>

840. Waarom heb je alleen in augustus last van wespen?

In 1 playlist(s)

De Universiteit van Nederland Podcast

Social links

Follow podcast

Recent clips