Wat als je een cel niet aanpast, maar helemaal zelf opbouwt vanaf het begin? In laboratoria wordt gewerkt aan kunstmatige cellen, opgebouwd uit biologische bouwstenen en ontworpen voor één specifieke taak. We begrijpen het nog niet, en juist dat maakt de ambitie zo groot.

Want er zit nog een verrassend gat in onze kennis. De biotechnologie past al jaren succesvol levende cellen aan, maar hoe zo'n cel precies werkt, hoe al die bouwstenen samen tot één resultaat komen, begrijpen we nog steeds niet. In de praktijk blijft de cel een blackbox.

Zelf een cel opbouwen is daarom zowel een fundamentele zoektocht naar hoe leven werkt, als de opmaat naar een compleet nieuwe manier van produceren. Nature is our next technology. En dat is niet voor niks. Kunstmatige cellen kunnen straks ook buiten het lab aan de slag, en kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om plastic in het milieu af te breken of een giftige stof in het menselijk lichaam.

Nederland wordt internationaal erkend als een van de weinige plekken waar al bijna tien jaar gecoördineerd en fundamenteel onderzoek plaatsvindt. Toch moet er nu gehandeld worden, willen we dat die voorsprong blijft bestaan. Volgens Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft, heeft Europa als geheel goede coördinatie nodig, wil het voorop blijven lopen op landen als de Verenigde Staten en China. Dogterom wil kosten wat het kost voorkomen dat er patenten komen en toepassingen worden weggekocht. De technologie moet voor iedereen beschikbaar blijven. 

Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in gesprek met Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft. We duiken in de ontwikkeling van kunstmatige cellen, horen wat de toekomstdromen zijn - zodra deze technologie bestaat - en bespreken tot slot hoe we de koppositie vast kunnen houden. Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. 

Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl

Gast 

Marileen Dogterom

Video 

www.youtube.com/@bnrtech

Over De Technoloog

Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. 

Over de makers

Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio.

Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of  TV.

Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits.

Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.