Darubini ya Afrika (Kiswahili)

Kenya imezindua rasmi ujenzi wa reli ya kisasa ya SGR kutoka Naivasha hadi Kisumu na Malaba.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na Martin Wren, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya siasa kutoka Nairobi-Kenya, Abedi alimuuliza kama mradi huu wa reli ya SGR utakuwa na mchango gani katika kukuza uchumi wa Kenya na ukanda wa Afrika Mashariki kwa ujumla, Martin Wren alianza kwa kuelezea.

Nigeria na Uingereza zimesaini makubaliano mapya ya kuharakisha kurejeshwa kwa Wanigeria wanaoishi Uingereza bila hadhi halali.Abedi Jean dela croix na ripoti kamili

Rais Samia Suluhu Hassan wa Tanzania ametoa wito mkubwa wa mfumo wa kodi wa haki, uwazi, na thabiti ulioundwa ili kuondoa ukandamizaji dhidi ya walipa kodi huku ukikuza ukuaji wa uchumi.Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Jerry Muro, yeye ni mchambuzi wa siasa za kimataifa kutoka Tanzania, Ayam alimuuliza kama taarifa hizi zikoje, Jerry Muro alianza kwa kufafanua zaidi.

Umoja wa Mataifa na UNICEF wameomba ulinzi wa wafanyakazi wao katika eneo linalodhibitiwa na waasi wa M23 mashariki mwa Drc. Mwandishi wetu Austere Malivika na ripoti kamili kutoka Goma-Drc.

Marekani imewaita viongozi wakuu wa DRC na Rwanda mjini Washington nchini Marekani, kwa mazungumzo kuhusu mchakato wa amani uliokwama mashariki mwa Drc.Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Omar Kavota, ambaye ni mchambuzi wa siasa za Drc na maziwa makuu kutoka Beni-Drc, ambapo Omar Kavota alianza kwa kufafanua zaidi kuhusiana na taarifa hii.

Rais wa Jamhuri ya Congo, Denis Sassou Nguesso, amechaguliwa tena kwa asilimilia 94.82 ya kura zote zilizohesabiwa. Abedi Jean dela croix na ripoti kamili.

Waziri wa mambo ya nje wa Kenya amesema Urusi imekubali kusitisha kuwatuma raia wa Kenya kupigana katika vita vya Ukraine, kufuatia mazungumzo yaliyofanyika Moscow.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na Martin Wren, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya kisiasa kutoka Nairobi-Kenya, Abedi alimuuliza kama taarifa hizi zikoje kiundani, Martin Wren alianza kwa kueleza.

Watu wasiopungua 23 wameuawa na 108 kujeruhiwa katika mashambulizi ya kujitoa mhanga yaliyoshukiwa kutokea katika mji wa Maiduguri, kaskazini mashariki mwa Nigeria.Manasse bin Bendera na dondoo zaidi.

Waziri wa Mambo ya Nje wa Ufaransa, Jean-Noël Barrot, ameanza ziara ya siku mbili katika mji mkuu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati, Bangui. Mengi zaidi ni ndani ya ripoti hii ambayo imeandaliwa na Abedi Jean dela croix.

Maelfu ya wakazi wa mji wa Goma wameandamana jana Alkhamisi hadi katika ofisi za Umoja wa Mataifa, MONUSCO, kupinga mashambulizi ya ndege zisizo na rubani, maarufu kama drone. Mwandishi wetu Austere Malivika na ripoti kamili kutoka Goma-Drc.

Waziri Mkuu wa zamani wa Burundi, Jenerali Alain-Guillaume Bunyoni, ambaye anatumikia kifungo cha maisha jela kwa kosa la kupanga njama dhidi ya rais, amepewa ruhusa na kuachiwa kwa muda kwa sababu za matibabu. Mwandishi wetu Balen Havyarinama na maelezo kamili.

 Vikosi vya serikali ya Sudan Kusini vimetangaza kuutwaa tena mji wa Akobo uliokuwa ukishikiliwa na waasi.   Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mwandishi wetu Cassius Ochokombege kutoka Kampala-Uganda, Abedi alimuuliza kama kiujumla hali ikoje katika mji wa Akobo, Cassius alianza kwa kueleza.

Upinzani nchini Congo-Brazzaville bado umegawanyika, huku baadhi ya vyama vikisusia uchaguzi na wagombea kadhaa wakiwa gerezani au uhamishoni. Manasse bin Bendera na dondoo zaidi.

Mashambulizi ya anga yaliyofanywa usiku wa kuamkia hii leo yamesababisha vifo vya watu kadhaa katika mji wa Goma mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo. Mwandishi wetu Austere Malivika na ripoti kamili kutoka Goma-Drc.

Rais wa Madagascar, Michael Randrianirina, ameivunja serikali nzima ya nchi hiyo, ikiwa ni pamoja na kumfukuza kazi Waziri Mkuu. Manasse bin Bendera na dondoo zaidi.

Serikali ya Tanzania imesema matumizi ya magari ya umeme yanaweza kupunguza utegemezi wa mafuta na kulinda mazingira, huku ikiwahimiza wadau kuwekeza katika teknolojia hiyo mpya ya usafiri. Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Nevile Meena, ambaye ni mchambuzi huru kutoka Tanzania, Nevile Meena alianza kwa kueleza kwa kina kuhusiana na taarifa hii.

Waasi katika eneo la Tigray nchini Ethiopia wanasema wanaamini serikali ya shirikisho inajiandaa kuanzisha vita tena dhidi ya jimbo hilo la kaskazini.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mwandishi wetu Coletta Wanjohi, Abedi alimuuliza TPLF ina ushahidi gani kama serkali ya shirikisho inapanga kuwashambulia, Coletta alianza kwa kueleza. 

Msemaji wa jeshi la Sudan Kusini amesema wanajeshi kadhaa, wakiwemo maafisa wawili, watafikishwa mahakama ya kijeshi kufuatia mauaji ya raia yaliyotokea mwezi uliopita.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mwandishi wetu Cassius Ochokombege kutoka Kampala-Uganda, Abedi alimuuliza kama ni tukio gani hasa la mauaji ya raia lililotokea Sudan Kusini mwezi uliopita?

dan imeishutumu Ethiopia kwa kuruhusu ndege zisizo na rubani kurushwa kutoka eneo lake kushambulia Sudan mwezi Februari na Machi.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mwandishi wetu ambaye anafuatilia masuala ya pembe ya Afrika Coletta Wanjohi, Abedi alimuuliza kama ni ushahidi gani ambao Sudan imeutoa kuishutumu Ethiopia kuruhusu mashambulizi ya droni kutoka eneo lake, Coletta alianza kwa kufafanua zaidi.

Rais wa Afrika Kusini, Cyril Ramaphosa, amesema mzozo unaoongezeka Mashariki ya Kati unaathiri minyororo ya usambazaji barani Afrika na kusababisha kupanda kwa bei za nishati.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na Kapele Mutachi, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya siasa kutoka Durban hapa nchini, Abedi alimuuliza kama mzozo wa Mashariki ya Kati unaathirije uchumi wa bara la Afrika kwa ujumla, Kapele alianza kwa kutoa mtazamo wake.

Uganda: Benki Kuu ya Uganda itaanza mwezi huu mpango wa kununua dhahabu ndani ya nchi, ikiungana na mataifa mengine duniani yanayoongeza akiba ya dhahabu kufuatia kupanda kwa bei ya madini hayo. Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mwandishi wetu Cassius Ochokombege kutoka Kampala-Uganda, Abedi alimuuliza ni kwa nini benki kuu ya Uganda imeamua kuanza mpango huo, Cassius alianza kwa kufafanua zaidi.

AU: Wataalamu wa masuala ya kimataifa wanaonya kuwa nchi za Afrika huenda zikaanza kuhisi athari barani humo, hasa katika bei za mafuta, gharama za chakula na uhusiano wa kidiplomasia. Kulichambua hili Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Navile Meena, ambaye ni mchambuzi huru kutoka Dar es salaam-Tanzania, ambapo Navile Meena alianza kwa kutoa mtazamo wake.

Aliyekuwa Waziri Mkuu wa Tunisia, Ali Larayedh, amehukumiwa kifungo cha miaka 24 jela kwa tuhuma za kuwezesha raia wa Tunisia kusafiri kwenda Syria kujiunga na makundi ya kijihadi katika muongo uliopita. Abedi Jean dela croix na ripoti kamili.

Viongozi wa Mkoa wa Kivu Kaskazini – Drc, katika maeneo yanayodhibitiwa na M23, wametoa wito kwa wakaazi wa mji wa mpakani wa Ishasha, ulioko kwenye mpaka kati ya Uganda na Drc, kujitenga na wapiganaji wa FDLR wanaodaiwa kupiga kambi katika hifadhi ya Taifa ya Virunga. Mwandishi wetu Austere Malivika na ripoti kamili kutoka Drc.

Ethiopia: Rais wa Israeli Isaac Herzog amewasili Addis Ababa nchini Ethiopia hii leo, kuanza ziara ya kikazi ya siku mbili nchini humo.Abedi Jean dela croix na ripoti kamili.

Afrika Kusini: Serikali ya Afrika Kusini imesema katika bajeti yake ya mwaka kuwa itapendekeza mfumo wa kusimamia nidhamu ya fedha za umma.Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Kapele Mutachi, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya Uchumi kutoka Durban hapa nchini, Abedi alimuuliza kama nini mtazamo wake kuhusiana na taarifa hii, Kapele Mutachi alianza kwa kujibu.

Chad imefunga mpaka wake wa mashariki na Sudan, kufuatia mapigano ya mwishoni mwa wiki yaliyochochewa na vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Sudan, ambapo wanajeshi watano wa Chad waliuawa.Manasse bin Bendera na mengi zaidi.

Mikutano maalum imeanza Jumatatu hadi Jumatano wiki hii mjini Beni, kupitia harakati za Gavana wa Kivu Kaskazini Jemadari Eva Somo, kujadili suala nyeti la waasi wa ADF, kufuatia miaka ya mauaji na juhudi zisizozaa matunda. Mwandishi wetu M’molelwa M’seke Dide na ripoti kamili kutoka Beni-Drc.

Kenya: Serikali ya Urusi imekanusha ripoti ya kiintelijensia iliyowasilishwa bungeni ikidai kuwa zaidi ya Wakenya 1,000 wamesajiliwa kujiunga na jeshi la nchi hiyo.Mwandishi wetu Luke Wasike na ripoti kamili kutoka Nairobi-Kenya

Drc: Wakazi wa mji wa Uvira mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, wanaitaka serikali kufungua haraka mpaka kati ya nchi hiyo na Burundi ili kurahisisha shughuli za kijamii na kiuchumi.Awali Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mwandishi wa habari wa kujitegemea Thomson Undji, Abedi alimuuliza kama kufungwa kwa mpaka huo kunaathiri kiasi gani wananchi wa kawaida, Thomson alianza kwa kueleza.

Ivory Coast inatafakari kupunguza bei ya kakao kwa wakulima ili kuendana na Ghana, wakati wazalishaji wakubwa duniani wakikabiliwa na mgogoro katika sekta hiyo. Abedi Jean dela croix na ripoti kamili.

Mapigano kati ya jeshi la serikali ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya congo na waasi wa M23 yanaendelea mashariki mwa nchi hiyo licha ya makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyopaswa kuanza kutekelezwa jana Jumatano. Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na mbunge mstaafu wa Drc Kizerbo Kasereka kutoka Oicha-Drc, Abedi alimuuliza ni kwa nini makubaliano hayatekelezwi, Mhe Kizerbo Kasereka alianza kwa kueleza.

Gabon: Mdhibiti wa vyombo vya habari nchini Gabon ametangaza kufungwa kwa muda kwa mitandao ya kijamii.Abedi Jean dela croix na ripoti kamili.

Drc: Waasi wa AFC/M23 nchini Drc, wanawahimiza wapiganaji wa FDLR kuondoka katika misitu ya nchi hiyo na kurejea nchini kwao Rwanda.Mwandishi wetu Austere Malivika na ripoti kamili kutoka Goma-Drc.

Tanzania: Mmoja wa wazalishaji wa mafuta ya mawese katika mkoa wa Kigoma nchini Tanzania, ametengeneza mashine ya kuchakata mabaki ya zao la mawese ili kuzalisha umeme mbadala na mkaa mbadala.Mwandishi wetu Prosper Kwigize na ripoti kamili kutoka Tanzania.

Afrika Kusini: Kiwango rasmi cha ukosefu wa ajira nchini Afrika Kusini kimeshuka hadi asilimia 31.4 katika robo ya nne ya mwaka 2025 kutoka asilimia 31.9 katika robo ya tatu.Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Kapele Mutachi, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya Uchumi kutoka Durban hapa nchini Afrika Kusini ambapo Kapele alianza kwa kutoa mtazamo wake kuhusiana na taarifa hii.

Drc: Rais wa zamani wa Kenya, Uhuru Kenyatta, anayesimamia mchakato wa amani katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, amesema kuwa wanafanya maendeleo.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na Asokolo Itabelo, mchambuzi wa siasa kutoka Durban hapa nchini, Abedi alimuuliza kama anakubaliana na kauli ya Rais wa zamani wa Kenya Uhuru Kenyatta, Asokolo alianza kwa kueleza.

Kenya: Usumbufu umeripotiwa katika viwanja vya ndege kote Kenya baada ya wafanyakazi wa usafiri wa anga kuanza mgomo baridi.Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na Martin Wren, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya siasa kutoka Nairobi-Kenya, Abedi alimuuliza ni kwa nini wafanyakazi hao wanagoma, Martin alianza kwa kufafanua zaidi kuhusiana na sakata hilo.

Drc: Ulimwengu mzima unasherehekea Siku ya Radio duniani. Nini umuhimu wa Redio katika maeneo yenye ukosefu wa usalama.l?

Ikiwa leo dunia nzima inaadhmisha siku ya Radio kimataifa, nchini Tanzania radio hususani radio jamii zimetajwa kuendelea kuaminika na kutoa mchango mkubwa katika kukabiliana na mabadiliko ya tabia nchi na kuongeza ajira kwa vijana.

Ethiopia: Afrika Kusini imechaguliwa na nchi wanachama wa Umoja wa Afrika kuhudumu kwa muhula wa miaka miwili katika Baraza la Amani na Usalama la chombo hicho cha bara. Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Nixon Katembo, Ayam alimuuliza ni masuala gani ambayo Afrika Kusini itayapa kipaumbele, Nixon alianza kwa kujibu.

Drc: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inataka kufanya dhamana yake ya kimataifa kuwa ya kwanza kati ya nyingi, waziri wake wa fedha aliiambia Reuters, wakati nchi hiyo inapanda soko la sasa la metali na kuimarika kwa uhusiano na Marekani. Ayam Shekifu alifanya mahojiano na mbunge mstaafu wa Drc Kizerbo Kasereka, ambapo Kizerbo Kasereka alianza kwa kueleza.

Hatimaye serikali ya kenya imevunja ukimya kuhusiana na suala la wakenya wanaotafuta ajira nchini Urusi, wengi wao wakijipata kusajiliwa na jeshi la Urusi kwenye vita dhidi ya ukraine.Mwandishi wetu Luke Wasike na ripori kamili.

Serikali ya Tanzania imeanzisha juhudi za kidiplomasia, kuishawishi Umoja wa Ulaya kuondoa zuio la misaada ya maendeleo yenye thamani ya Euro milioni 156.Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Jerry Muro, ambaye ni mchambuzi wa masuala ya siasa kutoka Tanzania, ambapo Jerry Muro alianza kwa kueleza zaidi kuhusiana na taarifa hii.

Kampuni ya mawasiliano ya “Telkom Networks Malawi”, imesaini mkataba wa makubaliano wa miaka minne na shirika la “Hope for the Blind”, kuwasaidia wanafunzi 63 wenye ulemavu na yatima mbalimbali nchini kote. Mwandishi wetu Richard Mwafulirwa na ripoti kamili kutoka Malawi.

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, amefungua rasmi Soko Kuu Jipya la Kariakoo jijini Dar es Salaam, hatua kubwa kuelekea kurejesha kitovu cha biashara baada ya soko la awali kuharibiwa na moto mnamo Julai 2021. Ayam Shekifu alifanya mahojiano na Jerry Muro, ambaye ni mchambuzi wa siasa za kimataifa kutoka Dar es salaam-Tanzania, ambapo Jerry Muro alianza kueleza kwa kina kuhusiana na taarifa hii.

Serikali ya Tanzania yatenga Shilingi za Tanzania bilioni 15.7, ili kuimarisha ufadhili wa Magonjwa yasiyoambukiza. Ayam Shekifu alifanya mahojiano na mchambuzi wa siasa za kimataifa “Jerry Muro” kutoka nchini Tanzania, ambapo Jerry Muro alianza kwa kuthibitisha taarifa hii.  

 Afrika Kusini imesema Ijumaa kuwa waziri wake wa biashara amesaini makubaliano ya ushirikiano wa kiuchumi wakati wa ziara rasmi nchini China. Abedi Jean dela croix na dondoo zaidi.

Mkurugenzi Mtendaji wa Tume Huru ya Mipaka na Uchaguzi nchini Kenya, Marjan Hussein, amejiuzulu. Abedi Jean dela croix alifanya mahojiano na Martin Wren ambaye ni mchanganuzi wa masuala ya siasa kutoka Nairobi-Kenya, Abedi alimuuliza ni kwa nini Marjan Hussein amejiuzulu, Martin Wren alianza kwa kueleza.

Serikali ya Tanzania imezindua rasmi matumizi ya droni katika kilimo, hatua inayolenga kuongeza uzalishaji katika sekta hiyo. Ayam Shekifu alifanya mahojiano na mchambuzi huru “Navile Meena” kutoka nchini Tanzania, Ayam alimuuliza kama taarifa zenyewe zikoje kiundani, Navile Meena alianza kwa kufafanua zaidi.