Crypto is allang geen nicheonderwerp meer voor de politie. In steeds meer opsporingsonderzoeken naar zware georganiseerde criminaliteit speelt digitaal geld een centrale rol. Hoe gaat de politie daarmee om, en wat kom je eigenlijk tegen als je bij een verdachte over de vloer komt? Dat vertelt Marc Kemper in deze aflevering. Hij is teamleider financieel economische recherche bij de Nederlandse Politie en werkt dagelijks aan onderzoeken waarbij cryptovaluta in beeld komt.

Het team van Kemper houdt zich bezig met het volgen van geldstromen. Niet alleen via traditionele bankrekeningen, maar steeds vaker ook via blockchain. Crypto expertise is daarmee een groeiend onderdeel van het werk geworden, maar de kennis in huis opbouwen bleek een uitdaging: het vakgebied beweegt snel en de juiste mensen zijn moeilijk te vinden.

Een kantelpunt in de opsporing was het klappen van de versleutelde communicatiediensten EncroChat en Sky ECC. Criminelen dachten via die netwerken onzichtbaar te zijn, maar toen die werden gekraakt, werd het voor de politie ineens concreet zichtbaar hoe groot de rol van crypto in de onderwereld eigenlijk was. Bij huiszoekingen stuit het team tegenwoordig regelmatig op hardware wallets, soms zelfs verstopt in poefjes. 

De meest voorkomende cases zijn grootschalige drugshandel en underground banking, ofwel ondergronds bankieren via criminele netwerken. Daarin liep Bitcoin voorop, maar inmiddels winnen stablecoins het: snel, goedkoop en makkelijk uit te geven. Toch zijn ook stablecoins niet ongrijpbaar. De politie heeft mogelijkheden om de munten op te sporen en te bevriezen.

Mixers zijn een apart hoofdstuk. Nederland heeft opvallend vaak te maken met deze diensten, die cryptotransacties vermengen om de herkomst te verhullen. Ondertussen blijven criminelen ook slimmer worden: wie vandaag gepakt wordt via een stablecoin, zit morgen misschien al op DeFi. Groot verschil is er volgens Kemper ook tussen klassieke criminelen en cybercriminelen, die een eigen wereld vormen.

De politie werkt nauw samen met de FIOD, en in dat verband komt ook het Financial Advanced Cyber Team ter sprake. Internationaal is de samenwerking wisselend van aard: kennis is schaars en per land sterk verschillend. Europese regelgeving als MiCAR biedt handvatten, maar kent ook beperkingen. Co-host is Kim Schneider.

Over de podcast

Cryptocurrency are here to stay. In deze wekelijkse podcast gidst Daniel Mol je door het belangrijkste cryptonieuws, langs hypes en trends, voor- en tegenstanders en winst en verlies. In het A-deel bespreken we het laatste nieuws en in het B-deel gaan we in gesprek met een gast. Van cypherpunkpioneers tot grootbanken die aan de haal gaan met stablecoins, van Bitcoin tot Ethereum tot CBDC's. Alles passeert de revue. Reageren? Stuur dan een mail naar cryptocast@bnr.nl

Gasten

• Marc Kemper is teamleider financieel economische recherche bij de Politie.
• Kim Schneider is senior manager web3 bij Deloitte.

Links

Host

• Daniel Mol is presentator en redacteur van de Cryptocast. Hij is sinds 2017 met Bitcoin bezig en kwam in 2021 bij het team van de Cryptocast.

Redactie

• • Daniel Mol
  • Matthijs Damsteeg