Amerika en China zijn verwikkeld in een race om suprematie in AI en Europa bungelt weer eens achteraan. De gevolgen daarvan kunnen ingrijpend zijn. Te gast: Marietje Schaake, fellow aan het Institute for Human-Centered Artificial Intelligence aan de Universiteit van Stanford.

Boek: De Machtscode

Marietje Schaake schetst hoe kunstmatige intelligentie de machtsbalans tussen Verenigde Staten, China en Europa verandert en waarom Europese afhankelijkheid van Amerikaanse AI-bedrijven gevaarlijk wordt. Zij wijst op de politieke verwevenheid tussen Silicon Valley en Washington, de Cloud Act en bedrijven als Palantir, die tegelijk in Oekraïne en Gaza actie zijn. Dat alles maakt Europese digitale soevereiniteit tot een veiligheidsdossier, niet alleen een marktkwestie.

Rob de Wijk en Arend Jan Boekestijn benadrukken hoe langzaam Europa beweegt in wetgeving, kapitaalmarkt en defensiesamenwerking, terwijl AI al wordt ingezet voor autonome wapensystemen. De AI Act, een Europese chipsindustrie en een echte kapitaalmarkt moeten tegelijk snelheid en bescherming bieden, maar botsen op politieke terughoudendheid. De vraag wordt hoe lang Europa nog kan vertrouwen op Amerikaanse bescherming terwijl het zelf geen AI-supermacht is.

De gesprekspartners bespreken ook de acute risico's van open source intelligence, hackende AI-modellen zoals Anthropic’s Mythos en het strategische gewicht van ASML in de wereldwijde chipoorlog. Schaake ziet een groeiend verzet in de VS tegen datacenters en AI-banenverlies, en tegelijk een kans voor Europa om talent aan te trekken en een eigen democratisch AI-ecosysteem te bouwen. Wie wil begrijpen waarom AI geen gadget maar machtsinstrument is, hoort hier hoe die strijd nu al over Europese hoofden wordt uitgevochten.

[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]

Over de Podcast

Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.

In 2022 werd Boekestijn en De Wijk uitgeroepen tot winnaar in de categorie Nieuws & Politiek tijdens de Dutch Podcast Awards

Reageren?

Op X: @ajboekestijn en @robdewijk

Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social

Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl

Over de makers:

Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.

Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.

Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).