Een groepje Europese leiders, waaronder premier Dick Schoof, kwamen maandag bijeen in Parijs voor spoedberaad over Oekraïne. Maar of er nou echt iets uit is gekomen valt te bezien. Europa is het vooral eens dat wij zelf nodig zijn om de veiligheid in Oekraïne te garanderen. Maar hoe dat dan moet en met welke toezeggingen? Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn praten er met Bas van Werven en Iwan Verrips over in De Ochtendspits.

Een groepje Europese leiders, waaronder premier Dick Schoof, kwamen maandag bijeen in Parijs voor spoedberaad over Oekra&iuml;ne. Maar of er nou echt iets uit is gekomen valt te bezien. Europa is het vooral eens dat wij zelf nodig zijn om de veiligheid in Oekra&iuml;ne te garanderen. Maar hoe dat dan moet en met welke toezeggingen? Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn praten er met Bas van Werven en Iwan Verrips over in De Ochtendspits.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

BNR De Wereld

'Uitkomst Europees spoedberaad is zeer mager'

Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Israël en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden.

Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Israëliërs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige erfenis voor Trump  is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische geluiden, is hij verdwaald in een doolhof en heeft geen idee waar de uitgang is. 

Eén factor zou zijn kans op een vergelijk met Iran kunnen vergroten, en dat is beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Dat gaat de goede kant op, zei hij optimistisch, want Israël heeft afgezien van het plan om een deel van Beiroet te bezetten. Daaruit werd door sommigen geconcludeerd Israël ook bereid zou zijn zich uit de bezette zone tussen de grens en de Litani-rivier terug te trekken, en uit andere posities, zoals de Beekaa Vallei. Daarop is voorlopig geen uitzicht. Netanyahu stelt dat Hezbollah bij lange na niet is verslagen en het noorden van Israël belaagt met zwermen drones, als een soort clusterbommen, en van een type drones dat met een glasvezelkabel wordt aangestuurd en daarmee onzichtbaar is voor radar en afweersystemen. 

Netanyahu wil best even dimmen, maar peinst er niet over om de strijd op te geven, en dat is nu precies wat Trump van hem eist. Vandaar dat het telefoongesprek dat zij deze week voerden geen conversatie tussen vrienden was maar een ordinaire scheldpartij. ‘You’re fucking crazy’ sprak de president van de Verenigde Staten. ‘Ik probeer je te redden. Iedereen haat je. Iedereen haat Israël hierom.’

Hij had ook kunnen zeggen: als je niet door de knieën gaat, verliezen we allebei deze oorlog, en daarmee onze beider verkiezingen. Want de kans daarop is reëel. Intussen slaan Xi Jinping en Vladimir Poetin zich op de knietjes van de pret. Om nog maar niet te spreken van Mohamed Qalibaf, de parlementsvoorzitter en feitelijke leider van Iran.

Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Isra&euml;l en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden.
Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Isra&euml;li&euml;rs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige&nbsp;<a href="https://www.nytimes.com/2026/05/26/opinion/iran-deal-trump-us.html">erfenis voor Trump</a>&nbsp;&nbsp;is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische geluiden, is hij verdwaald in een doolhof en heeft geen idee waar de uitgang is.&nbsp;
E&eacute;n factor zou zijn kans op een vergelijk met Iran kunnen vergroten, en dat is be&euml;indiging van de oorlog tussen&nbsp;<a href="https://www.jpost.com/middle-east/article-898114">Isra&euml;l en Hezbollah</a>. Dat gaat de goede kant op, zei hij optimistisch, want Isra&euml;l heeft afgezien van het plan om een deel van Beiroet te bezetten. Daaruit werd door sommigen geconcludeerd Isra&euml;l ook bereid zou zijn zich uit de bezette zone tussen de grens en de Litani-rivier terug te trekken, en uit andere posities, zoals de Beekaa Vallei. Daarop is voorlopig geen uitzicht. Netanyahu stelt dat Hezbollah bij lange na niet is verslagen en het noorden van Isra&euml;l belaagt met&nbsp;<a href="https://www.nytimes.com/2026/06/02/world/middleeast/israel-lebanon-hezbollah.html">zwermen drones</a>, als een soort clusterbommen, en van een type drones dat met een glasvezelkabel wordt aangestuurd en daarmee onzichtbaar is voor radar en afweersystemen.&nbsp;
Netanyahu wil best even dimmen, maar peinst er niet over om de strijd op te geven, en dat is nu precies wat Trump van hem eist. Vandaar dat het telefoongesprek dat zij deze week voerden geen conversatie tussen vrienden was maar een ordinaire scheldpartij. &lsquo;<a href="https://www.axios.com/2026/06/01/trump-netanyahu-israel-lebanon-call">You&rsquo;re fucking crazy</a>&rsquo; sprak de president van de Verenigde Staten. &lsquo;Ik probeer je te redden. Iedereen haat je. Iedereen haat Isra&euml;l hierom.&rsquo;
Hij had ook kunnen zeggen: als je niet door de knie&euml;n gaat, verliezen we allebei deze oorlog, en daarmee onze beider verkiezingen. Want de kans daarop is re&euml;el. Intussen slaan Xi Jinping en Vladimir Poetin zich op de knietjes van de pret. Om nog maar niet te spreken van Mohamed Qalibaf, de parlementsvoorzitter en feitelijke leider van Iran.

Verdwaalde Trump zoekt de uitgang

'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekraïense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Luister ook |Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein'

In Oekraïne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekraïners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het naïef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland. 'Je moet Oekraïne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.'

Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm veranderd is met de komst van premier Magyar. De uitlatingen van hem over Oekraïne ziet Scholten als overwegend positief, helemaal dankzij de lening van negentig miljard die Oekraïne nu krijgt.

Lees ook |Terwijl de Europese druk op Ben-Gvir toeneemt, blijft het in Israël bij woorden

D66: 'Stop met militaire afhankelijkheid van Israël'

De oorlogen in het Midden-Oosten zijn nog lang niet voorbij, ook al roept Trump al wekenlang dat een deal aanstaande is. Amerika voert de aanvallen verder op, ondanks een bestand met Iran. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder voor D66 heeft er weinig fidusie in. 'Het is mij onduidelijk waar dit heen gaat.'

Wel is het voor Van der Werf klip en klaar dat we feller op moeten treden tegen Israël, nu het land verder oprukt in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. 'Er is helemaal geen militaire oplossing in Libanon. Dit zal gewoon een blijvend conflict blijven als het denk ik aan Netanyahu ligt. Dit conflict zal geen winnaars kennen.' De Europese Unie komt er niet uit om met verdere sancties tegen Israël te komen, ook zijn we nog erg afhankelijk van Israëlische wapens. Wat Van der Werf betreft blijft het kabinet zich inzetten om die afhankelijkheid te verkleinen. Ook moeten we wat haar betreft blijven pleiten voor het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en Israël.

Luister ook |Amerika Podcast

Trump nog lang niet klaar met ambtenaren | Postma in Amerika

De tijden van DOGE mogen dan voorbij zijn in Washington. Toch heeft Trump de ambtenaren weer in het vizier, ziet onze man in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekra&iuml;ense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10601529/schroder-als-eu-onderhandelaar-die-kans-is-wel-klein">Schr&ouml;der als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein'</a>
In Oekra&iuml;ne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekra&iuml;ners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het na&iuml;ef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland.&nbsp;'Je moet Oekra&iuml;ne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.'
Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm veranderd is met de komst van premier Magyar. De uitlatingen van hem over Oekra&iuml;ne ziet Scholten als overwegend positief, helemaal dankzij de lening van negentig miljard die Oekra&iuml;ne nu krijgt.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10601681/terwijl-de-europese-druk-op-ben-gvir-toeneemt-blijft-het-in-israel-bij-woorden">Terwijl de Europese druk op Ben-Gvir toeneemt, blijft het in Isra&euml;l bij woorden</a>
D66: 'Stop met militaire afhankelijkheid van Isra&euml;l'
De oorlogen in het Midden-Oosten zijn nog lang niet voorbij, ook al roept Trump al wekenlang dat een deal aanstaande is. Amerika voert de aanvallen verder op, ondanks een bestand met Iran. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder voor D66 heeft er weinig fidusie in. 'Het is mij onduidelijk waar dit heen gaat.'
Wel is het voor Van der Werf klip en klaar dat we feller op moeten treden tegen Isra&euml;l, nu het land verder oprukt in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. 'Er is helemaal geen militaire oplossing in Libanon. Dit zal gewoon een blijvend conflict blijven als het denk ik aan Netanyahu ligt. Dit conflict zal geen winnaars kennen.' De Europese Unie komt er niet uit om met verdere sancties tegen Isra&euml;l te komen, ook zijn we nog erg afhankelijk van Isra&euml;lische wapens. Wat Van der Werf betreft blijft het kabinet zich inzetten om die afhankelijkheid te verkleinen. Ook moeten we wat haar betreft blijven pleiten voor het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en Isra&euml;l.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Trump nog lang niet klaar met ambtenaren | Postma in Amerika
De tijden van DOGE mogen dan voorbij zijn in Washington. Toch heeft Trump de ambtenaren weer in het vizier, ziet onze man in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
<a href="https://www.linkedin.com/in/lucdeklerk?originalSubdomain=nl">Luc de Klerk</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici'

Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjetunie binnen. Drie jaar, tien maanden en twee weken later tekenden de Sovjets de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Ze hadden zo’n 3000 kilometer afgelegd. De oorlog kostte hen 27 miljoen levens. Op 24 februari 2022 viel Rusland het nog niet bezette deel van Oekraïne binnen. Die oorlog duurt nu vier jaar, drie maanden en 3 dagen – langer dus dan de Tweede Wereldoorlog. In die tijd is het front gemiddeld een kilometer of dertig opgeschoven en sneuvelden 352.000 Russische soldaten.

Hoe we ook naar de oorlog kijken, wat er langs het front gebeurt is zonder meer een enorme Oekraïense prestatie. Weliswaar sneuvelden 120.000 soldaten, maar dat is aanmerkelijk minder dan aan Russische kant, en in feite beweegt het front nauwelijks. Vergeleken met de Sovjets in de Tweede Wereldoorlog zijn de hedendaagse Russen simpelweg prutsers. Vandaar dat de Russische luchtoorlog zich vooral richt op burgerdoelen, zoals deze week in Kyiv. 

We moeten nieuwe Russische dreigementen met ‘meer, systematische bombardementen op Kyiv’ tegen die achtergrond zien. Vladimir Poetin begint zich steeds ongemakkelijker te voelen – over het gebrek aan resultaat, de enorme kosten van een oorlogseconomie, en waarschijnlijk ook het geduld van zijn burgers. Minister Lavrov  van Buitenlandse Zaken belde met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio – op zichzelf al geen alledaagse gebeurtenis – om hem te adviseren Amerikaanse burgers en diplomaten uit Kyiv te evacueren.

Andere ambassades kregen eenzelfde waarschuwing. Niet dat Poetin ervoor terugdeinst om het dreigement uit te voeren, maar Katarina Mathernova, hoofd van de EU-missie in Kyiv, had het ongetwijfeld bij het juiste eind: ‘Rusland wil angst en paniek zaaien  en Oekraïne isoleren. De EU gaat nergens heen, wij blijven gewoon in Oekraïne.’ 

Omgekeerd kun je zeggen: Oekraïne doet het best goed. Dat is waar, maar voor Poetin is het aanleiding om zijn inspanning, met raketten en drones, nog verder op te voeren. We kunnen het een nieuw offensief noemen, of een wanhoopsoffensief, maar de grootste fout die we kunnen maken is zijn bereidheid om onbeperkt middelen en manschappen in te zetten te onderschatten. De EU moet juist nu, politiek, materieel en financieel, alles op alles zetten om Oekraïne die laatste, grote zet in de rug te geven die nodig is om Poetin tot een bestand te dwingen. Dit is het moment om het initiatief te nemen door Poetins dreigement met een eigen dreigement te pareren: als je zo doorgaat, verwacht dan een tegenaanval vanaf ons grondgebied. Het is tijd om door Poetins bluf heen te prikken.

Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjetunie binnen. Drie jaar, tien maanden en twee weken later tekenden de Sovjets de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Ze hadden zo&rsquo;n 3000 kilometer afgelegd. De oorlog kostte hen 27 miljoen levens. Op 24 februari 2022 viel Rusland het nog niet bezette deel van Oekra&iuml;ne binnen. Die oorlog duurt nu vier jaar, drie maanden en 3 dagen &ndash; langer dus dan de Tweede Wereldoorlog. In die tijd is het front gemiddeld een kilometer of dertig opgeschoven en sneuvelden 352.000 Russische soldaten.
Hoe we ook naar de oorlog kijken, wat er langs het front gebeurt is zonder meer een enorme Oekra&iuml;ense prestatie. Weliswaar sneuvelden 120.000 soldaten, maar dat is aanmerkelijk minder dan aan Russische kant, en in feite&nbsp;<a href="https://www.csis.org/analysis/russias-grinding-war-ukraine">beweegt het front nauwelijks</a>. Vergeleken met de Sovjets in de Tweede Wereldoorlog zijn de hedendaagse Russen simpelweg prutsers. Vandaar dat de Russische luchtoorlog zich vooral richt op burgerdoelen, zoals deze week in Kyiv.&nbsp;
We moeten nieuwe Russische dreigementen met &lsquo;meer, systematische bombardementen op Kyiv&rsquo; tegen die achtergrond zien. Vladimir Poetin begint zich steeds ongemakkelijker te voelen &ndash; over het gebrek aan resultaat, de enorme kosten van een oorlogseconomie, en waarschijnlijk ook het geduld van zijn burgers. Minister&nbsp;<a href="https://www.cnbc.com/2026/05/26/russia-ukraine-war-rubio-trump-lavrov-kyiv.html">Lavrov</a>&nbsp;&nbsp;van Buitenlandse Zaken belde met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio &ndash; op zichzelf al geen alledaagse gebeurtenis &ndash; om hem te adviseren Amerikaanse burgers en diplomaten uit Kyiv te evacueren.
Andere ambassades kregen eenzelfde waarschuwing. Niet dat Poetin ervoor terugdeinst om het dreigement uit te voeren, maar Katarina Mathernova, hoofd van de EU-missie in Kyiv, had het ongetwijfeld bij het juiste eind: &lsquo;<a href="https://www.theguardian.com/world/2026/may/26/ukraine-war-briefing-russia-pressures-us-embassy-evacuate-attacks-kyiv">Rusland wil angst en paniek zaaien</a>&nbsp;&nbsp;en Oekra&iuml;ne isoleren. De EU gaat nergens heen, wij blijven gewoon in Oekra&iuml;ne.&rsquo;&nbsp;
Omgekeerd kun je zeggen: Oekra&iuml;ne doet het best goed. Dat is waar, maar voor Poetin is het aanleiding om zijn inspanning, met raketten en drones, nog verder op te voeren. We kunnen het een nieuw offensief noemen, of een wanhoopsoffensief, maar de grootste fout die we kunnen maken is zijn bereidheid om onbeperkt middelen en manschappen in te zetten te onderschatten. De EU moet juist nu, politiek, materieel en financieel, alles op alles zetten om Oekra&iuml;ne die laatste, grote zet in de rug te geven die nodig is om Poetin tot een bestand te dwingen. Dit is het moment om het initiatief te nemen door Poetins dreigement met een eigen dreigement te pareren: als je zo doorgaat, verwacht dan een tegenaanval vanaf ons grondgebied. Het is tijd om door Poetins bluf heen te prikken.

'Uitkomst Europees spoedberaad is zeer mager'

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips