Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen en vijanden heeft – geen vrienden, al noemt hij leiders van andere landen routinematig ‘een goed vriendje van me’. Bijvoorbeeld Xi Jinping.

Xi wordt vandaag door Trump met alle egards ontvangen voor een driedaags staatsbezoek. De kans dat ze echte doorbraken bereiken is minimaal. Over heffingen komt er wellicht een akkoord omdat Amerika niet buiten schaarse Chinese aardmetalen kan, over het doorontwikkelen van AI zijn ze het eens, maar voor een steuntje in de rug bij de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne hoeft Trump niet op Xi te rekenen. De hoge brandstofprijs vindt Xi een probleem dat Trump zelf heeft gecreëerd, dus die lost het dan zelf ook maar op. Dat Trump een tik krijgt op de midterm verkiezingen vindt Xi stiekem goed nieuws, maar op een dictator die zelf geen last heeft van hinderlijke complicaties zoals verkiezingen, maakt het weinig indruk.

Het opmerkelijke van het staatsbezoek is dat de VN-jaarvergadering erdoor in de schaduw komt. Behalve de toespraak van Trump gisteren, komt het erop neer dat de grote mogendheden niet echt zin hebben in het VN-circus, en dus een beetje voor spek en bonen meedoen. Xi is er niet bij, evenmin als premier Modi van India en president Ramaphosa van Zuid-Afrika, Macron is er maar één dag.

Een evergreen-onderwerp als de hervorming van de Veiligheidsraad – dat al decennialang op de agenda staat – wordt weer een jaartje doorgeschoven, kwesties als mensenrechten, milieu en gender blijven de hartelijke steun krijgen van een groep goedwillende landen, zoals Nederland. Maar een fundamenteel initiatief zoals jaren geleden de millenniumdoelstellingen – waaronder schoon drinkwater, vermindering van de honger, beter onderwijs – is eigenlijk alleen geslaagd in grote Aziatische landen, zoals India en China. In Afrika wil het maar niet lukken.

Veel staatshoofden, regeringsleiders en bewindslieden doen deze week enorm hun best, en hopen met bijeenkomsten langs de zijlijn de aandacht naar zich toe te trekken. Maar de grote vraag blijft of Xi en Trump vrijdag, aan het eind van het staatsbezoek, samen een persconferentie geven, of Trump alleen, of helemaal niet. Want daaruit kunnen we zien hoe het er met de wereld voor staat. En hoe het staat met het isolement van de Amerikaanse president.

Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen en vijanden heeft &ndash; geen vrienden, al noemt hij leiders van andere landen routinematig &lsquo;een goed vriendje van me&rsquo;. Bijvoorbeeld Xi Jinping.
Xi wordt vandaag door Trump met alle egards ontvangen voor een driedaags staatsbezoek. De kans dat ze echte doorbraken bereiken is minimaal. Over heffingen komt er wellicht een akkoord omdat Amerika niet buiten schaarse Chinese aardmetalen kan, over het doorontwikkelen van AI zijn ze het eens, maar voor een steuntje in de rug bij de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekra&iuml;ne hoeft Trump niet op Xi te rekenen. De hoge brandstofprijs vindt Xi een probleem dat Trump zelf heeft gecre&euml;erd, dus die lost het dan zelf ook maar op. Dat Trump een tik krijgt op de midterm verkiezingen vindt Xi stiekem goed nieuws, maar op een dictator die zelf geen last heeft van hinderlijke complicaties zoals verkiezingen, maakt het weinig indruk.
Het opmerkelijke van het staatsbezoek is dat de <a href="https://www.theguardian.com/us-news/ng-interactive/2026/sep/21/trump-deportation-deals">VN-jaarvergadering</a>&nbsp;erdoor in de schaduw komt. Behalve de <a href="https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-unga-speech-iran-war-b3053523.html">toespraak van Trump</a> gisteren, komt het erop neer dat de grote mogendheden niet echt zin hebben in het VN-circus, en dus een beetje voor spek en bonen meedoen. Xi is er niet bij, evenmin als premier Modi van India en president Ramaphosa van Zuid-Afrika, Macron is er maar &eacute;&eacute;n dag.
Een evergreen-onderwerp als de hervorming van de Veiligheidsraad &ndash; dat al decennialang op de agenda staat &ndash; wordt weer een jaartje doorgeschoven, kwesties als mensenrechten, milieu en gender blijven de hartelijke steun krijgen van een groep goedwillende landen, zoals Nederland. Maar een fundamenteel initiatief zoals jaren geleden de millenniumdoelstellingen &ndash; waaronder schoon drinkwater, vermindering van de honger, beter onderwijs &ndash; is eigenlijk alleen geslaagd in grote Aziatische landen, zoals India en China. In Afrika wil het maar niet lukken.
Veel staatshoofden, regeringsleiders en bewindslieden doen deze week enorm hun best, en hopen met bijeenkomsten langs de zijlijn de aandacht naar zich toe te trekken. Maar de grote vraag blijft of Xi en Trump vrijdag, aan het eind van het staatsbezoek, samen een persconferentie geven, of Trump alleen, of helemaal niet. Want daaruit kunnen we zien hoe het er met de wereld voor staat. En hoe het staat met <a href="https://www.washingtonpost.com/politics/2026/09/21/trump-speak-un-host-chinese-leader-has-alienated-allies/">het isolement</a> van de Amerikaanse president.

VN in de schaduw van Xi en Trump

Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 in de Tweede Kamer vindt dit een goed idee. 'Dan zitten we zelf aan het stuur als Rusland echt een grotere stap zet richting Litouwen.' Ze is te gast in BNR De Wereld en praat met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.

Luister ook |'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen'

Volgens Van der Werf zijn we op dit moment nog te afhankelijk van de Amerikanen. Zo'n Europees alternatief voor een VN-Veiligheidsraad kan volgens haar een nieuw platform bieden waarop je sneller als Europese landen met elkaar kunt schakelen.

Rusland wordt gekoppeld aan veel sabotageacties in Europa. Van der Werf is daar heel stellig over. 'Ik denk dat er maar één reactie mogelijk is en dat is dat je laat zien dat je je niet laat intimideren'. Wat haar betreft moeten we de steun aan Oekraïne verder opvoeren en kijken waar in de wereld er nog meer luchtafweer op voorraad is.

Lees ook |Turkije wint macht in de Kaukasus, maar laat Georgië in de kou staan

In de greep van Erdogan

De Turkse president Erdogan zit al ruim twintig jaar aan het roer in Turkije en de repressie in het land neemt steeds verder toe. Mitra Nazar is voormalig NOS-correspondent in Turkije en heeft in de vijf jaar dat ze daar heeft gezeten het land erg zien veranderen. Ze schreef er het boek 'In de greep van Erdogan - De strijd om de democratie in Turkije' over.

Luister ook |Amerika Podcast

Weg met de Flock-camera! | Postma in Amerika

Iets wat veel losmaakt in Amerika op dit moment zijn Flock-camera's. Het is een populair onderwerp in de campagnes voor de midterms, maar Trump die vindt ze geweldig, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 in de Tweede Kamer vindt dit een goed idee. 'Dan zitten we zelf aan het stuur als Rusland echt een grotere stap zet richting Litouwen.' Ze is te gast in BNR De Wereld en praat met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10610029/europa-moet-met-een-gezamenlijk-antwoord-op-rusland-komen">'Europa moet met &eacute;&eacute;n gezamenlijk antwoord op Rusland komen'</a>
Volgens Van der Werf zijn we op dit moment nog te afhankelijk van de Amerikanen. Zo'n Europees alternatief voor een VN-Veiligheidsraad kan volgens haar een nieuw platform bieden waarop je sneller als Europese landen met elkaar kunt schakelen.
Rusland wordt gekoppeld aan veel sabotageacties in Europa. Van der Werf is daar heel stellig over. 'Ik denk dat er maar &eacute;&eacute;n reactie mogelijk is en dat is dat je laat zien dat je je niet laat intimideren'. Wat haar betreft moeten we de steun aan Oekra&iuml;ne verder opvoeren en kijken waar in de wereld er nog meer luchtafweer op voorraad is.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10610070/turkije-wint-macht-in-de-kaukasus-maar-laat-georgie-in-de-kou-staan">Turkije wint macht in de Kaukasus, maar laat Georgi&euml; in de kou staan</a>
In de greep van Erdogan
De Turkse president Erdogan zit al ruim twintig jaar aan het roer in Turkije en de repressie in het land neemt steeds verder toe. Mitra Nazar is voormalig NOS-correspondent in Turkije en heeft in de vijf jaar dat ze daar heeft gezeten het land erg zien veranderen. Ze schreef er het boek 'In de greep van Erdogan - De strijd om de democratie in Turkije' over.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Weg met de Flock-camera! | Postma in Amerika
Iets wat veel losmaakt in Amerika op dit moment zijn Flock-camera's. Het is een populair onderwerp in de campagnes voor de midterms, maar Trump die vindt ze geweldig, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur'

Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabië, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi’s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.

Om precies te zijn: 42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabië. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi’s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman, diep in de moeilijkheden. De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.

Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi’s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi’s en de Jemenitische regering in een poging ‘de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.’ Olie op de golven , zogezegd, voor de toch al woedende MBS.

Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een debacle de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar één ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.

En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat het Zelensky’s schuld is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.

Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabi&euml;, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi&rsquo;s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.
Om precies te zijn:<a href="https://caat.org.uk/data/countries/united-states/us-arms-exports/&nbsp;">&nbsp;42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans</a>, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabi&euml;. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi&rsquo;s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman,<a href="https://apnews.com/article/saudi-pipeline-oil-iran-war-efa431e2fa771e34880c8453c62ffb92">&nbsp;diep in de moeilijkheden</a>.&nbsp;De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.
Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi&rsquo;s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi&rsquo;s en de Jemenitische regering in een poging &lsquo;de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.&rsquo;&nbsp;<a href="&nbsp;https://www.nytimes.com/2026/09/14/world/middleeast/saudi-iran-trump-yemen-houthis.html">Olie op de golven</a>&nbsp;, zogezegd, voor de toch al woedende MBS.
Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een&nbsp;<a href="&nbsp;https://english.alarabiya.net/views/2026/09/14/houthi-aggression-threatens-yemen-the-region-and-global-stability&nbsp;">debacle&nbsp;</a>de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar &eacute;&eacute;n ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.
En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat&nbsp;het&nbsp;<a href="&nbsp;https://www.nytimes.com/2026/09/13/business/trump-ukraine-diesel.html">Zelensky&rsquo;s schuld</a>&nbsp;is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.

Saoedi-Arabië’s toorn richting Trump

We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, ontbreekt het in Europa aan een gezamenlijk antwoord tegen de Russen. Hij is te gast in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die net uit Duitsland terug is.

'We praten over brandstichting, vergiftiging, sabotage. Dat zijn allemaal ernstige strafbare feiten. Maar wat doen we er tegen?' Dat vraagt Bauer zich af. Volgens hem moeten we oppassen met de term 'hybride oorlogsvoering'. Dat klinkt volgens hem veel vriendelijker dan het in werkelijkheid is.

De dreiging uit Rusland is volgens Bauer onverminderd groot. 'Ze produceren meer dan ze nodig hebben voor de oorlog in Oekraïne. Over drie jaar hebben ze het vermogen om met ons te knokken.' Ook denkt Bauer dat het Poetin goed uit zou komen om de NAVO te testen, om de aandacht af te leiden van Oekraïne. 'Hij zou de NAVO heel klein aan kunnen vallen om te kijken wat wij dan kunnen doen.'

Luister ook |'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'

'Poetin heeft geen enkele reden om de oorlog met Oekraïne te stoppen'

De zoveelste Amerikaanse bemiddelingspoging van Steve Witkoff en Jared Kushner, om de oorlog in Oekraïne te beëindigen heeft opnieuw niets opgeleverd. Bauer kijkt daar niet van op. 'Poetin heeft drie redenen om de oorlog voort te zetten. 'Hij heeft geen enkele strategische doelstelling gehaald. Hij heeft een hele succesvolle oorlogseconomie, maar na de oorlog heeft hij geen economie meer want die voegt geen enkele waarde toe en hij krijgt getraumatiseerde militairen terug.'

Dat Rusland de oorlog nu voortzet komt met name door de steun uit China. Wat Bauer betreft moeten we ons ook op China richten. 'Als China stopt met het steunen van Rusland kan het de oorlog met Oekraïne niet voortzetten.'

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comit&eacute; van de NAVO, ontbreekt het in Europa aan een gezamenlijk antwoord tegen de Russen. Hij is te gast in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die net uit Duitsland terug is.
'We praten over brandstichting, vergiftiging, sabotage. Dat zijn allemaal ernstige strafbare feiten. Maar wat doen we er tegen?' Dat vraagt Bauer zich af. Volgens hem moeten we oppassen met de term 'hybride oorlogsvoering'. Dat klinkt volgens hem veel vriendelijker dan het in werkelijkheid is.
De dreiging uit Rusland is volgens Bauer onverminderd groot. 'Ze produceren meer dan ze nodig hebben voor de oorlog in Oekra&iuml;ne. Over drie jaar hebben ze het vermogen om met ons te knokken.' Ook denkt Bauer dat het Poetin goed uit zou komen om de NAVO te testen, om de aandacht af te leiden van Oekra&iuml;ne. 'Hij zou de NAVO heel klein aan kunnen vallen om te kijken wat wij dan kunnen doen.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10609574/iraans-regime-zit-nu-steviger-in-het-zadel-dan-begin-dit-jaar">'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'</a>
'Poetin heeft geen enkele reden om de oorlog met Oekra&iuml;ne te stoppen'
De zoveelste Amerikaanse bemiddelingspoging van Steve Witkoff en Jared Kushner, om de oorlog in Oekra&iuml;ne te be&euml;indigen heeft opnieuw niets opgeleverd. Bauer kijkt daar niet van op. 'Poetin heeft drie redenen om de oorlog voort te zetten. 'Hij heeft geen enkele strategische doelstelling gehaald. Hij heeft een hele succesvolle oorlogseconomie, maar na de oorlog heeft hij geen economie meer want die voegt geen enkele waarde toe en hij krijgt getraumatiseerde militairen terug.'
Dat Rusland de oorlog nu voortzet komt met name door de steun uit China. Wat Bauer betreft moeten we ons ook op China richten. 'Als China stopt met het steunen van Rusland kan het de oorlog met Oekra&iuml;ne niet voortzetten.'
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen'

Begin 2000 kwamen twee jonge Saoediërs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden ze dat allemaal geregeld. Twintig maanden later kaapten ze een vliegtuig en lieten dat neerstorten op het Pentagon. De man achter de schermen zou Amar al-Bayoumi zijn geweest, die al tien jaar als geheim agent in de VS woonde.

Het is een van de belangrijke details die, 25 jaar na 9/11, prominent in het nieuws zijn. Het draait om de beschuldiging dat niet – of niet alleen – Al Qaeda achter de aanslag zat, maar Saoedi-Arabië. Het officiële onderzoek dat na de aanslag door een Amerikaanse commissie werd uitgevoerd, kon dat destijds niet aantonen. Maar in een geheim dossier van de regering zouden feiten zoals deze te vinden zijn, zoals ook een schets van een aanvalsplan dat al-Bayoumi twee jaar voor de aanslagen had gemaakt.

Al meteen na de aanslagen was bekend dat 15 van de 19 daders Saoedi's waren. Niettemin heeft de Saoedische regering altijd ontkend iets met 9/11 te maken te hebben. De nabestaanden zijn ervan overtuigd dat de regie wel degelijk in Riyad werd gevoerd.

Vergelijking met de moord op Kennedy

Het verhaal is vergelijkbaar met het onderzoek naar de moord op Kennedy. Er is een 9/11-rapport dat sinds de regering-Bush geheim is gehouden, ook door de regeringen Obama en Biden. En ook door Trump. De vereniging van nabestaanden zegt: Trump propageert openheid en heeft ook het Kennedy-dossier vrijgegeven. Waarom dan niet het 9/11-dossier?

Zoals altijd wanneer de regering informatie geheimhoudt, is de vraag waarom. Als de officiële Saoedische lezing – wij staan achter de VS en doen er alles aan om behulpzaam te zijn – klopt, is er voor geheimhouding geen reden. Is het dan een kwestie van nationale veiligheid? Zou kunnen, want de inlichtingendiensten en de krijgsmacht hebben op 9/11 kolossaal geblunderd. Tijdens de vlucht van de vier gekaapte toestellen werd de luchtmacht niet verwittigd. Na de aanslag stegen er in heel Amerika welgeteld vijf F-15's en F-16's op.

Onmisbaar
De verklaring dat Saoedi-Arabië wordt ontzien, kan er maar één zijn: achtereenvolgende presidenten vonden Saoedi-Arabië onmisbaar – vanwege de olie, als geopolitieke partner in de regio en, zoals in het geval van Bush, vanwege persoonlijke vriendschap met het huis van Saoed. Zoals de moord op journalist Jamal Khashoggi, in mootjes gesneden in Turkije, ook is gemakshalve vergeten.


Politiek zouden onthullingen over de Saoedische rol in 9/11 de regering-Trump bijzonder slecht uitkomen. Maar juist nu, na een kwart eeuw, is het de hoogste tijd.

 

Begin 2000 kwamen twee jonge Saoedi&euml;rs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden ze dat allemaal geregeld. Twintig maanden later kaapten ze een vliegtuig en lieten dat neerstorten op het Pentagon. De man achter de schermen zou Amar al-Bayoumi zijn geweest, die al tien jaar als geheim agent in de VS woonde.
Het is een van de belangrijke details die, 25 jaar na 9/11, prominent in het nieuws zijn. Het draait om de beschuldiging dat niet &ndash; of niet alleen &ndash; Al Qaeda achter de aanslag zat, maar&nbsp;<a href="https://911familiesunited.org/federal-judge-finds-credible-evidence-of-saudi-government-involvement-in-9-11-attacks/">Saoedi-Arabi&euml;</a>. Het offici&euml;le onderzoek dat na de aanslag door een Amerikaanse commissie werd uitgevoerd, kon dat destijds niet aantonen. Maar in een geheim dossier van de regering zouden feiten zoals deze te vinden zijn, zoals ook een schets van een aanvalsplan dat al-Bayoumi twee jaar voor de aanslagen had gemaakt.
Al meteen na de aanslagen was bekend dat 15 van de 19 daders Saoedi's waren. Niettemin heeft de Saoedische regering altijd ontkend iets met 9/11 te maken te hebben. De nabestaanden zijn ervan overtuigd dat de regie wel degelijk in Riyad werd gevoerd.
Vergelijking met de moord op Kennedy
Het verhaal is vergelijkbaar met het onderzoek naar de moord op Kennedy. Er is een 9/11-rapport dat sinds de regering-Bush geheim is gehouden, ook door de regeringen Obama en Biden. En ook door Trump. De&nbsp;<a href="https://abcnews.com/US/25-years-911-victims-hope-newly-uncovered-records/story?id=136031868">vereniging van nabestaanden</a>&nbsp;zegt: Trump propageert openheid en heeft ook het Kennedy-dossier vrijgegeven. Waarom dan niet het 9/11-dossier?
Zoals altijd wanneer de regering informatie geheimhoudt, is de vraag waarom. Als de offici&euml;le Saoedische lezing &ndash; wij staan achter de VS en doen er alles aan om behulpzaam te zijn &ndash; klopt, is er voor geheimhouding geen reden. Is het dan een kwestie van nationale veiligheid? Zou kunnen, want de inlichtingendiensten en de krijgsmacht hebben op 9/11 kolossaal geblunderd. Tijdens de vlucht van de vier gekaapte toestellen werd de luchtmacht niet verwittigd. Na de aanslag stegen er in heel Amerika welgeteld vijf F-15's en F-16's op.
Onmisbaar De verklaring dat Saoedi-Arabi&euml; wordt ontzien, kan er maar &eacute;&eacute;n zijn: achtereenvolgende presidenten vonden Saoedi-Arabi&euml; onmisbaar &ndash; vanwege de olie, als geopolitieke partner in de regio en, zoals in het geval van Bush, vanwege persoonlijke vriendschap met het huis van Saoed. Zoals de moord op journalist Jamal Khashoggi, in mootjes gesneden in Turkije, ook is gemakshalve vergeten.
 Politiek zouden onthullingen over de Saoedische rol in 9/11 de regering-Trump bijzonder slecht uitkomen. Maar juist nu, na een kwart eeuw, is het de hoogste tijd.
&nbsp;

Na een kwarteeuw schreeuwt 9/11 om de waarheid

De oorlog tussen Amerika en Iran is weer in volle hevigheid opgelaaid. Beide partijen vallen elkaar aan en Trump claimt opnieuw dat hij de Straat van Hormuz in handen heeft en dat de Iraanse regering verzwakt is. Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, denkt daar heel anders over. 'Het regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar.'

Luister ook |'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase'

Terphuis hoort van familie en vrienden in Iran hoe erg de economische situatie in het land nu is. 'Mijn neef stond twee uur in de rij voor benzine. Mensen hebben soms wel drie tot vier banen en werken negentien uur per dag om eten op tafel te krijgen.' Het economische uitknijpen van Iran heeft dus een effect, maar zal er niet voor zorgen dat het regime gaat vallen denkt Terphuis. 'De Revolutionaire Garde is zelfverzekerd.'

Lees ook |Internationaal Strafhof hoopt op ingrijpen Amerikaanse rechter na sancties Trump

Crisis bij het Internationaal Strafhof

Het Internationaal Strafhof zit in een crisis. Amerika heeft de helft van de rechters gesanctioneerd, het Strafhof zit zonder hoofdaanklager, en de grote landen trekken zich er niks van aan. Geert Jan Knoops, advocaat bij het Internationaal Strafhof, komt met aanbevelingen die het Internationaal Strafhof moeten hervormen. Samen met Robin Ravensbergen schreef hij er het boek Leiders voor het Gerecht over.

Lees ook |Absolute meerderheid lonkt voor radicaalrechtse AfD in Saksen-Anhalt

Friedrich Merz tussen hoop en vrees

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zit in een lastig parket. Zijn regering heeft Rusland officieel beschuldigd voor de mislukte aanslag op de vliegbasis van Leipzig. Maar Merz liet zichzelf niet zien op de persconferentie. Zijn populariteit is gedaald naar een dieptepunt en komende zondag zou de Alternative für Deutschland (AfD) zomaar een absolute meerderheid kunnen halen bij de deelstaatverkiezingen in het Oost-Duitse Saksen-Anhalt.

Luister ook |Amerika Podcast

Trump wil meer datacenters | Postma in Amerika

De weerstand tegen datacenters groeit in de VS. Dit is nu al een belangrijk onderwerp voor de congresverkiezingen. Maar Trump wil juist méér datacenters, ziet onze Amerika-correspondent Jan Postma vanuit Washington.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

De oorlog tussen Amerika en Iran is weer in volle hevigheid opgelaaid. Beide partijen vallen elkaar aan en Trump claimt opnieuw dat hij de Straat van Hormuz in handen heeft en dat de Iraanse regering verzwakt is. Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, denkt daar heel anders over. 'Het regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10609072/oorlog-in-oekraine-bevindt-zich-in-de-meest-vernietigende-fase">'Oorlog in Oekra&iuml;ne bevindt zich in de meest vernietigende fase'</a>
Terphuis hoort van familie en vrienden in Iran hoe erg de economische situatie in het land nu is. 'Mijn neef stond twee uur in de rij voor benzine. Mensen hebben soms wel drie tot vier banen en werken negentien uur per dag om eten op tafel te krijgen.' Het economische uitknijpen van Iran heeft dus een effect, maar zal er niet voor zorgen dat het regime gaat vallen denkt Terphuis. 'De Revolutionaire Garde is zelfverzekerd.'
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/juridisch/10606377/rechters-internationaal-strafhof-stappen-naar-federale-rechter-wegens-amerikaanse-sancties">Internationaal Strafhof hoopt op ingrijpen Amerikaanse rechter na sancties Trump</a>
Crisis bij het Internationaal Strafhof
Het Internationaal Strafhof zit in een crisis. Amerika heeft de helft van de rechters gesanctioneerd, het Strafhof zit zonder hoofdaanklager, en de grote landen trekken zich er niks van aan. Geert Jan Knoops, advocaat bij het Internationaal Strafhof, komt met aanbevelingen die het Internationaal Strafhof moeten hervormen. Samen met Robin Ravensbergen schreef hij er het boek&nbsp;Leiders voor het Gerecht over.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10608746/absolute-meerderheid-lonkt-voor-radicaalrechtse-afd-in-saksen-anhalt">Absolute meerderheid lonkt voor radicaalrechtse AfD in Saksen-Anhalt</a>
Friedrich Merz tussen hoop en vrees
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zit in een lastig parket. Zijn regering heeft Rusland officieel beschuldigd voor de mislukte aanslag op de vliegbasis van Leipzig. Maar Merz liet zichzelf niet zien op de persconferentie. Zijn populariteit is gedaald naar een dieptepunt en komende zondag zou de Alternative f&uuml;r Deutschland (AfD) zomaar een absolute meerderheid kunnen halen bij de deelstaatverkiezingen in het Oost-Duitse Saksen-Anhalt.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Trump wil meer datacenters | Postma in Amerika
De weerstand tegen datacenters groeit in de VS. Dit is nu al een belangrijk onderwerp voor de congresverkiezingen. Maar Trump wil juist m&eacute;&eacute;r datacenters, ziet onze Amerika-correspondent Jan Postma vanuit Washington.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'

Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met ’s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet vóór de midterm verkiezingen op 3 november.

Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen. 

In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden olie uit de nationale reserve op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is.

Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was het innen van zijn Venezolaanse schat.

Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je – simpel geredeneerd – mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het ‘de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis’, die zou leiden tot ‘aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.’

Gunstig effect

Los van de vraag of de confiscatie juridisch in de haak is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd dat het jaren gaat duren voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en één tot drie presidenten verder.

De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.

Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met &rsquo;s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet v&oacute;&oacute;r de midterm verkiezingen op 3 november.
Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen.&nbsp;
In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden <a href="https://www.npr.org/2026/08/16/nx-s1-5930403/u-s-oil-reserves-hit-the-lowest-level-seen-in-over-40-years">olie uit de nationale reserve</a> op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is.
Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was <a href="https://www.washingtonpost.com/business/2026/09/01/why-trumps-venezuela-oil-deal-will-not-bring-quick-relief-us/">het innen van zijn Venezolaanse schat</a>.
Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je &ndash; simpel geredeneerd &ndash; mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het &lsquo;de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis&rsquo;, die zou leiden tot &lsquo;aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.&rsquo;
Gunstig effect
Los van de vraag <a href="https://www.nieuwsblad.be/buitenland/vs-krijgen-controle-over-65-miljard-vaten-olie-uit-venezuela-de-grootse-oliedeal-uit-de-geschiedenis-of-maffiapraktijken/160683312.html">of de confiscatie juridisch in de haak</a> is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd <a href="https://fox23maine.com/news/nation-world/fact-check-team-could-the-us-venezuela-oil-deal-help-shortages-and-price-spikes-barrels-reserves-gas-?teaserSource=trending">dat het jaren gaat duren</a> voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en &eacute;&eacute;n tot drie presidenten verder.
De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.

Trumps Venezuela-stunt is oliedom

De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.'

Luister ook |'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'

'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekraïne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op.

Hahn ziet de tekorten in Oekraïne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekraïne.

Lees ook |Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne weer op EU-agenda

Carney heeft het gehad met Trump

Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada.

Luister ook |Amerika Podcast

Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika

Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump geïnterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

De oorlog in Oekra&iuml;ne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10608692/rusland-zal-de-oorlog-zeker-doorzetten-tot-de-winter-van-2028">'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'</a>
'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekra&iuml;ne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op.
Hahn ziet de tekorten in Oekra&iuml;ne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekra&iuml;ne.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10609069/nederland-wil-bevroren-russische-tegoeden-weer-op-de-eu-agenda">Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekra&iuml;ne weer op EU-agenda</a>
Carney heeft het gehad met Trump
Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika
Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump ge&iuml;nterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase'

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.

Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij illegaal wapens had verkocht aan Iran. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knieën weet te krijgen.

Trump gooit het nu over een andere boeg: nieuwe, harde sancties, aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.

Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicaliën en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.

De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: oude frisdrank in nieuwe zakken  – maar dan op z’n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter &lsquo;Operatie Adelaarsklauw,&rsquo; een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.
Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij <a href="https://www.foreignaffairs.com/united-states/maximum-pressure-iran-will-fail?utm_medium=newsletters&amp;utm_source=fatoday&amp;utm_campaign=Maximum%20Pressure%20on%20Iran%20Will%20Fail&amp;utm_content=20260825&amp;utm_id=A&amp;utm_term=FA%20Today_Newsletter">illegaal wapens had verkocht aan Iran</a>. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knie&euml;n weet te krijgen.
Trump gooit het nu over een andere boeg: <a href="https://www.npr.org/2026/08/25/nx-s1-5943572/trump-iran-sanctions">nieuwe, harde sancties</a>, aangekondigd door minister van Financi&euml;n Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.
Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicali&euml;n en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.
De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: <a href="https://www.bbc.com/news/articles/cr50n9gnljgo">oude frisdrank in nieuwe zakken</a>&nbsp; &ndash; maar dan op z&rsquo;n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.

Dreigende knock-out voor Trump

Rusland en Oekraïne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt.

Luister ook |Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair'

'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.'

Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten.

Lees ook |Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekraïne

Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland

Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative für Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.'

Luister ook |Amerika Podcast

Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika

De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Rusland en Oekra&iuml;ne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10608260/verlies-dreigt-voor-trump-bij-midterms-de-oorlog-is-ongelofelijk-impopulair">Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair'</a>
'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.'
Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10608555/boodschappen-volgend-jaar-fors-duurder-door-graanoorlog-rusland-oekraine">Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekra&iuml;ne</a>
Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland
Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative f&uuml;r Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika
De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

BNR De Wereld

Social links:

Follow the podcast:

1,233 clip(s)