Terwijl het front in Oekraïne nauwelijks beweegt, wordt steeds meer gediscussieerd over militaire steun aan Oekraïne. Want hoewel de Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren nog maar een keer zeiden dat de steun oneindig is, ontbraken de ministers van Polen en Hongarije. Ook het Pentagon laat weten dat er geen geld meer is om de eigen wapenvoorraad aan te vullen.

Terwijl het front in Oekraïne nauwelijks beweegt, wordt steeds meer gediscussieerd over militaire steun aan Oekraïne. Want hoewel de Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren nog maar een keer zeiden dat de steun oneindig is, ontbraken de ministers van Polen en Hongarije. Ook het Pentagon laat weten dat er geen geld meer is om de eigen wapenvoorraad aan te vullen.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

Europaverslaggever Geert Jan Hahn neemt je mee op reis door Europa. Van de Brusselse bubbel tot aan de oorlog in Oekraïne. Met elke werkdag een verrassend verslag. Volg Geert Jan en blijf scherp

Bij afwezigheid van Geert Jan Hahn neemt Europaverslaggever Michal van der Toorn je mee op reis door Europa.

Europaverslaggever Geert Jan Hahn neemt je mee op reis door Europa. Van de Brusselse bubbel tot aan de oorlog in Oekraïne. Met elke werkdag een verrassend verslag. Volg Geert Jan en blijf scherp
Bij afwezigheid van Geert Jan Hahn neemt Europaverslaggever Michal van der Toorn je mee op reis door Europa.

Hahn in Europa | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

Oekraïne ochtend update 03/10/2023

Donald Trump blonk op de Navo-top uit door Europese lidstaten te beledigen, al klonk hij aan het einde van de dag weer een stuk vrolijker. Wel is het zorgwekkend dat Trump opnieuw Groenland heeft aangekaart. Dat vindt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo en oud-minister van Buitenlandse Zaken. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.

Luister ook |'Scepsis over Nederlandse boots on the ground in Oekraïne'

'Als dit onderwerp niet goed gemanaged wordt, dan is dit met afstand de meest serieuze bedreiging voor de NAVO', zegt De Hoop Scheffer, die overigens wel vertrouwen heeft in het handelen van Mark Rutte als NAVO-chef. Rutte is volgens hem een noodzakelijke buffer tussen een wispelturige Amerikaanse president en bezorgde Europese bondgenoten, gedwongen om 'op heel veel eieren tegelijk' te lopen.

Het was een top van twee gezichten. Trump begon de dag boos, maar eindigde blij. Toch is duidelijk dat Trump meer afstand neemt van Europa. Ten onrechte, vindt De Hoop Scheffer. 'De Navo is een groot Amerikaans belang, niet een mecenas voor Europa.'

Lees ook |Trump belooft Oekraïne licentie om zelf Patriot-raketten te bouwen

Zelensky heeft nu wel kaarten

De grote winnaar van de top is misschien wel de Oekraïense president Zelensky. Die kreeg het voor elkaar om meer steun los te peuteren, waaronder licenties voor de bouw van luchtafweer in de vorm van de Amerikaanse patriots. Ook kreeg hij een prominente rol in de Navo-Oekraïne-raad en zeventig miljard aan extra steun, vooral van Europa en Canada, schetst Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

De Hoop Scheffer ziet dat ook. 'Ik denk dat Zelensky een redelijke hand heeft', verwijzend naar de opmerking van president Trump van vorig jaar tijdens het uit de hand gelopen bezoek aan de Oval Office van Zelensky.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Donald Trump blonk op de Navo-top uit door Europese lidstaten te beledigen, al klonk hij aan het einde van de dag weer een stuk vrolijker. Wel is het zorgwekkend dat Trump opnieuw Groenland heeft aangekaart. Dat vindt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo en oud-minister van Buitenlandse Zaken. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10605038/scepsis-over-nederlandse-boots-on-the-ground-in-oekraine">'Scepsis over Nederlandse boots on the ground in Oekra&iuml;ne'</a>
'Als dit onderwerp niet goed gemanaged wordt, dan is dit met afstand de meest serieuze bedreiging voor de NAVO', zegt De Hoop Scheffer, die overigens wel vertrouwen heeft in het handelen van Mark Rutte als NAVO-chef. Rutte is volgens hem een noodzakelijke buffer tussen een wispelturige Amerikaanse president en bezorgde Europese bondgenoten, gedwongen om 'op heel veel eieren tegelijk' te lopen.
Het was een top van twee gezichten. Trump begon de dag boos, maar eindigde blij. Toch is duidelijk dat Trump meer afstand neemt van Europa. Ten onrechte, vindt De Hoop Scheffer. 'De Navo is een groot Amerikaans belang, niet een mecenas voor Europa.'
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10605775/trump-belooft-oekraine-licentie-om-zelf-patriot-raketten-te-bouwen">Trump belooft Oekra&iuml;ne licentie om zelf Patriot-raketten te bouwen</a>
Zelensky heeft nu wel kaarten
De grote winnaar van de top is misschien wel de Oekra&iuml;ense president Zelensky. Die kreeg het voor elkaar om meer steun los te peuteren, waaronder licenties voor de bouw van luchtafweer in de vorm van de Amerikaanse patriots. Ook kreeg hij een prominente rol in de Navo-Oekra&iuml;ne-raad en zeventig miljard aan extra steun, vooral van Europa en Canada, schetst Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
De Hoop Scheffer ziet dat ook. 'Ik denk dat Zelensky een redelijke hand heeft', verwijzend naar de opmerking van president Trump van vorig jaar tijdens het uit de hand gelopen bezoek aan de Oval Office van Zelensky.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Groenland-kwestie is de meest serieuze bedreiging voor de Navo' 

Angst is een slechte raadgever, en het is een raadsel waarom het juist angst is die de Navo-top in Ankara zo in zijn macht heeft. Angst voor de grilligheid en de toorn van Donald Trump, voor zijn woede-uitvallen, voor zijn minachting voor Europa, voor zijn dreigementen. En angst dat vleierij, complimenten en nederigheid volkomen langs hem afglijden. Wie durft een rode kaart te trekken? 

Het belangrijkste thema van de top is, net als vorig jaar in Den Haag, geld. Navo-baas Mark Rutte dirigeert een orkest van lidstaten die laten zien hoe braaf ze wel niet zijn, hoe groot hun investering in defensie is, hoe ze de vorig jaar afgesproken 5 procent echt willen halen. Trump reageert met zichtbare onverschilligheid.

Waarom snoeven over meer defensie als we dat vorig jaar al hebben afgesproken, is zijn boodschap. Niemand die tegen Trump zegt: je zit zelf op 3,2 procent  – dat is minder dan Polen. Natuurlijk, Amerika heeft de grootste economie, dus in absoluut geld is het meer dan alle andere lidstaten samen, maar toch. 

En waarom zegt niemand: de president van een land met amper sociale voorzieningen heeft makkelijk praten. Een land waar 40 miljoen burgers op of onder de armoegrens leven, waar 28 miljoen mensen geen zorgverzekering  hebben omdat die onbetaalbaar is, waar grote delen geen openbaar vervoer hebben, waar het wegennet eruitziet als de derde wereld, waar een jaar studie gemiddeld een halve ton kost, waar nauwelijks milieuregels zijn. Dan is het geen kunst om een hoop aan defensie uit te geven. 

Een ander thema is Trumps eis dat bondgenoten loyaal zijn. Erg verwarrend, want loyaliteit is het fundament van Artikel 5 van het Navo-handvest. Hij bedoelt loyaliteit aan hem. Het beste antwoord daarop is: wij eisen ook jouw loyaliteit aan ons. Dat zegt niemand. Het blijft bij teksten zoals ‘loyaliteit binnen het bondgenootschap is vanzelfsprekend’ – niet wat hij wil horen. 

Terecht wordt alom de vergelijking getrokken met een mislukt huwelijk. Trump overwoog aanvankelijk niet eens naar de top te komen, en hij doet het eigenlijk alleen omdat zijn vriend Erdogan de gastheer is. De verhouding tussen de VS en de rest van de Navo is op zijn best een latrelatie.

Angst is een slechte raadgever, en het is een raadsel waarom het juist angst is die de Navo-top in Ankara zo in zijn macht heeft. Angst voor de grilligheid en de toorn van Donald Trump, voor zijn woede-uitvallen, voor zijn minachting voor Europa, voor zijn dreigementen. En angst dat vleierij, complimenten en nederigheid volkomen langs hem afglijden. Wie durft een rode kaart te trekken?&nbsp;
Het belangrijkste thema van de top is, net als vorig jaar in Den Haag, geld. Navo-baas Mark Rutte dirigeert een orkest van lidstaten die laten zien hoe braaf ze wel niet zijn, hoe groot hun investering in defensie is, hoe ze de vorig jaar&nbsp;<a href="https://www.pbs.org/newshour/world/nato-chief-faces-challenge-at-summit-as-trump-demands-loyalty-and-not-just-burden-sharing">afgesproken 5 procent</a>&nbsp;echt willen halen. Trump reageert met zichtbare onverschilligheid.
Waarom snoeven over meer defensie als we dat vorig jaar al hebben afgesproken, is zijn boodschap. Niemand die tegen Trump zegt: je zit zelf op&nbsp;<a href="https://fullfact.org/world/us-nato-contributions/">3,2 procent</a>&nbsp;&nbsp;&ndash; dat is minder dan Polen. Natuurlijk, Amerika heeft de grootste economie, dus in absoluut geld is het meer dan alle andere lidstaten samen, maar toch.&nbsp;
En waarom zegt niemand: de president van een land met amper sociale voorzieningen heeft makkelijk praten. Een land waar 40 miljoen burgers op of onder de armoegrens leven, waar&nbsp;<a href="https://www.fiercehealthcare.com/payers/cdc-uninsured-rate-stayed-flat-2025-83">28 miljoen mensen geen zorgverzekering</a>&nbsp;&nbsp;hebben omdat die onbetaalbaar is, waar grote delen geen openbaar vervoer hebben, waar het wegennet eruitziet als de derde wereld, waar een jaar studie gemiddeld een halve ton kost, waar nauwelijks milieuregels zijn. Dan is het geen kunst om een hoop aan defensie uit te geven.&nbsp;
Een ander thema is Trumps eis dat bondgenoten loyaal zijn. Erg verwarrend, want&nbsp;<a href="https://apnews.com/article/nato-summit-turkey-trump-spending-forces-iran-1be2097870a203c28469246077da4fd1">loyaliteit</a>&nbsp;is het fundament van Artikel 5 van het Navo-handvest. Hij bedoelt loyaliteit aan hem. Het beste antwoord daarop is: wij eisen ook jouw loyaliteit aan ons. Dat zegt niemand. Het blijft bij teksten zoals &lsquo;loyaliteit binnen het bondgenootschap is vanzelfsprekend&rsquo; &ndash; niet wat hij wil horen.&nbsp;
Terecht wordt alom de vergelijking getrokken met een mislukt huwelijk. Trump overwoog aanvankelijk niet eens naar de top te komen, en hij doet het eigenlijk alleen omdat zijn vriend Erdogan de gastheer is. De verhouding tussen de VS en de rest van de Navo is op zijn best een latrelatie.

Op de Navo-top regeert de angst

Nederland moet een grotere bijdrage gaan leveren aan veiligheidsgaranties voor Oekraïne, en daar horen 'boots on the ground' bij. Dat schrijft de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een advies aan het kabinet. Bob Deen, algemeen directeur van Instituut Clingendael en Oost-Europa-expert is daar kritisch over. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Luister ook |'Netanyahu heeft nog steeds haakjes om aan populariteit te winnen'

 'Ik ben daar altijd sceptisch over geweest', zegt Deen. 'We moeten tegelijk onze capaciteit vergroten en dan ook nog Oekraïne steunen. Dat is nogal wat. Daarnaast heeft niemand mij nog uitgelegd hoe de veiligheidsgaranties eruit moeten zien.' Deen denkt dan ook dat het nog wel even duurt voordat we hier echt over kunnen gaan praten.

Op de NAVO-top volgende week gaat het over de steun voor Oekraïne, maar belangrijker nog is de vraag hoe we de NAVO-norm van Den Haag vorig jaar gaan halen. Ook hierin speelt Oekraïne nu een grotere rol. 'Oekraïne wordt nu gezien als een leverancier van veiligheid in plaats van alleen maar een consument ervan', zegt Deen. Volgens Deen past dit in de 'Europeanisering' van de NAVO.

Luister ook |Amerika Podcast

250 jaar Amerika: land of the free?

‘All men are created equal’ en iedereen heeft het recht om ‘Life, Liberty and the pursuit of Happiness’ na te streven. Het zijn misschien wel de bekendste zinnen uit de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring die zaterdag precies 250 jaar geleden werd ondertekend door de Founding Fathers. Maar die festiviteiten worden volledig gepolitiseerd door Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Jan en Bernard praten met Amerikanist Koen Petersen die uitlegt dat Trump formeel binnen de constitutionele kaders blijft, maar de geest van de founding fathers doorbreekt.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Nederland moet een grotere bijdrage gaan leveren aan veiligheidsgaranties voor Oekra&iuml;ne, en daar horen 'boots on the ground' bij. Dat schrijft de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een advies aan het kabinet. Bob Deen, algemeen directeur van Instituut Clingendael en Oost-Europa-expert is daar kritisch over. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10604271/netanyahu-heeft-nog-steeds-haakjes-om-aan-populariteit-te-winnen">'Netanyahu heeft nog steeds haakjes om aan populariteit te winnen'</a>
&nbsp;'Ik ben daar altijd sceptisch over geweest', zegt Deen. 'We moeten tegelijk onze capaciteit vergroten en dan ook nog Oekra&iuml;ne steunen. Dat is nogal wat. Daarnaast heeft niemand mij nog uitgelegd hoe de veiligheidsgaranties eruit moeten zien.' Deen denkt dan ook dat het nog wel even duurt voordat we hier echt over kunnen gaan praten.
Op de NAVO-top volgende week gaat het over de steun voor Oekra&iuml;ne, maar belangrijker nog is de vraag hoe we de NAVO-norm van Den Haag vorig jaar gaan halen. Ook hierin speelt Oekra&iuml;ne nu een grotere rol. 'Oekra&iuml;ne wordt nu gezien als een leverancier van veiligheid in plaats van alleen maar een consument ervan', zegt Deen. Volgens Deen past dit in de 'Europeanisering' van de NAVO.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
250 jaar Amerika: land of the free?
&lsquo;All men are created equal&rsquo; en iedereen heeft het recht om &lsquo;Life, Liberty and the pursuit of Happiness&rsquo; na te streven. Het zijn misschien wel de bekendste zinnen uit de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring die zaterdag precies 250 jaar geleden werd ondertekend door de Founding Fathers. Maar die festiviteiten worden volledig gepolitiseerd door Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Jan en Bernard praten met Amerikanist Koen Petersen die uitlegt dat Trump formeel binnen de constitutionele kaders blijft, maar de geest van de founding fathers doorbreekt.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Oekraïne ochtend update 03/10/2023

In 3 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips