Terwijl het front in Oekraïne nauwelijks beweegt, wordt steeds meer gediscussieerd over militaire steun aan Oekraïne. Want hoewel de Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren nog maar een keer zeiden dat de steun oneindig is, ontbraken de ministers van Polen en Hongarije. Ook het Pentagon laat weten dat er geen geld meer is om de eigen wapenvoorraad aan te vullen.

Terwijl het front in Oekraïne nauwelijks beweegt, wordt steeds meer gediscussieerd over militaire steun aan Oekraïne. Want hoewel de Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren nog maar een keer zeiden dat de steun oneindig is, ontbraken de ministers van Polen en Hongarije. Ook het Pentagon laat weten dat er geen geld meer is om de eigen wapenvoorraad aan te vullen.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

Europaverslaggever Geert Jan Hahn neemt je mee op reis door Europa. Van de Brusselse bubbel tot aan de oorlog in Oekraïne. Met elke werkdag een verrassend verslag. Volg Geert Jan en blijf scherp

Bij afwezigheid van Geert Jan Hahn neemt Europaverslaggever Michal van der Toorn je mee op reis door Europa.

Europaverslaggever Geert Jan Hahn neemt je mee op reis door Europa. Van de Brusselse bubbel tot aan de oorlog in Oekraïne. Met elke werkdag een verrassend verslag. Volg Geert Jan en blijf scherp
Bij afwezigheid van Geert Jan Hahn neemt Europaverslaggever Michal van der Toorn je mee op reis door Europa.

Hahn in Europa | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

Oekraïne ochtend update 03/10/2023

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-índustrie te dwingen orders voor zogenoemde ‘kritische onderdelen’ te verdelen over tenminste drie leveranciers.

Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de afhankelijkheid van China te blokkeren. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk. 

De vraag is wat het uitmaakt. Bij zogenoemde ‘kritieke onderdelen’ denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer – dus wij, de klanten, ook. 

Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige échte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit. 

Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen. Douze points pour la Chine. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht ‘de junior partner.’ 

Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industriële orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-&iacute;ndustrie te dwingen orders voor zogenoemde &lsquo;kritische onderdelen&rsquo; te verdelen over tenminste drie leveranciers.
Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de&nbsp;<a href="https://www.ft.com/content/57b4852c-f323-45b8-b8d0-5a6426dd781e?syn-25a6b1a6=1">afhankelijkheid van China te blokkeren</a>. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk.&nbsp;
<a href="https://www.theguardian.com/business/2026/may/19/china-shock-eu-european-union-industry-imports&nbsp;">De vraag is wat het uitmaakt</a>. Bij zogenoemde &lsquo;kritieke onderdelen&rsquo; denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer &ndash; dus wij, de klanten, ook.&nbsp;
Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige &eacute;chte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit.&nbsp;
Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen.&nbsp;<a href="https://www.theguardian.com/business/2026/may/19/china-shock-eu-european-union-industry-imports">Douze points pour la Chine</a>. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht &lsquo;<a href="https://www.bbc.com/news/articles/c4g8kpkjkl0o">de junior partner</a>.&rsquo;&nbsp;
Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industri&euml;le orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.

Douze points pour la Chine

Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schröder. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast.

Luister ook |'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig'

Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekraïne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf haarscheurtjes zichtbaar worden.

Lees ook |Trump hoeft in China niet te rekenen op hulp met Iran: ‘Moeten de Amerikanen zelf maar oplossen’

Iran 'comfortabel' aan het onderhandelen

Uiteraard praat Bernard Hammelburg met Ron Keller ook over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Keller heeft Iran niet zoveel reden om tot een deal met Amerika te komen. Ze zitten redelijk comfortabel aan tafel. De New York Times onthulde dat Iran nog dertig van de driëendertig raketlanceerinstallaties operationeel heeft. 

Dat Trump de nucleaire deal met Iran in 2018 heeft opgezegd begrijpt Keller wel. 'Trump heeft de stekker eruit getrokken, maar Iran heeft de deal opgeblazen. Ze hebben zich er nooit aan gehouden.' Dat wil niet zeggen dat je nu tot een betere deal kunt komen. 'De wereld was toen veel meer één dan nu.' Keller verwijst ook naar het feit dat die onderhandelingen destijds meer dan twee jaar hebben geduurd.

Tot slot bespreken Bernard Hammelburg en Ron Keller de situatie tussen Israël en Libanon en hoe de Verenigde Naties in al deze conflicten geen enkele rol weet te vervullen in het oplossen van die oorlogen.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schr&ouml;der. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10600419/de-kwetsbaarheid-van-europa-op-defensie-is-zo-enorm-we-hebben-amerika-keihard-nodig">'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig'</a>
Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekra&iuml;ne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf haarscheurtjes zichtbaar worden.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10600810/trump-hoeft-in-china-niet-te-rekenen-op-hulp-met-iran-moeten-de-amerikanen-zelf-maar-oplossen">Trump hoeft in China niet te rekenen op hulp met Iran: &lsquo;Moeten de Amerikanen zelf maar oplossen&rsquo;</a>
Iran 'comfortabel' aan het onderhandelen
Uiteraard praat Bernard Hammelburg met Ron Keller ook over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Keller heeft Iran niet zoveel reden om tot een deal met Amerika te komen. Ze zitten redelijk comfortabel aan tafel. De New York Times <a href="https://www.nytimes.com/2026/05/12/us/politics/iran-missiles-us-intelligence.html">onthulde</a> dat Iran nog dertig van de dri&euml;endertig raketlanceerinstallaties operationeel heeft.&nbsp;
Dat Trump de nucleaire deal met Iran in 2018 heeft opgezegd begrijpt Keller wel. 'Trump heeft de stekker eruit getrokken, maar Iran heeft de deal opgeblazen. Ze hebben zich er nooit aan gehouden.' Dat wil niet zeggen dat je nu tot een betere deal kunt komen. 'De wereld was toen veel meer &eacute;&eacute;n dan nu.' Keller verwijst ook naar het feit dat die onderhandelingen destijds meer dan twee jaar hebben geduurd.
Tot slot bespreken Bernard Hammelburg en Ron Keller de situatie tussen Isra&euml;l en Libanon en hoe de Verenigde Naties in al deze conflicten geen enkele rol weet te vervullen in het oplossen van die oorlogen.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend' 

In het Chinese Wuhan, de bron van de coronapandemie, begon op 23 januari 2020 de bouw van een nieuw ziekenhuis. Tien dagen later ging het open, met alles erop en eraan. Als de nood maar hoog genoeg is en de wil echt groot, kan zoiets, en we waren er behoorlijk van onder de indruk.

Bij ons kost alleen de bouw en inrichting van zo’n project een jaar of tien. Wij hebben namelijk een klein ongemak, waarvan de Chinezen nog nooit hebben gehoord: democratie. Vergunningen? Inspraak? Hoorzittingen? Budgettaire goedkeuring? Aanbesteding? Bijscholing? Toezicht? Daar heeft de dictatuur geen boodschap aan. Het is dat mechanisme dat Xi Jinping op grote voorsprong zet bij de onderhandelingen met zijn bezoekende rivaal, Donald Trump. 

Je kunt zeggen dat Trump behoorlijk zijn best doet om de democratie te ontmantelen, maar er is nog altijd een scheiding der machten. De onafhankelijk rechtspraak mag hem nogal eens tegemoetkomen, maar het Hooggerechtshof heeft – bijvoorbeeld – zijn beleid van extreem hoge heffingen aan andere landen voorlopig verboden. En het Congres kan nog zo vaak met de president meebuigen, de staf op het Witte Huis krijgt toch al cursussen ‘omgaan met Democraten’  als die in november de meerderheid mochten overnemen. 

De belangrijkste onderwerpen van de G-2 tussen Trump en Xi, die morgen in Beijing begint, zijn handelsbelangen, heffingen, Iran, Hormuz en Taiwan. Trump dreigt, na het verbod van het Hooggerechtshof , toch weer met tarieven te komen, maar Xi heeft duidelijk gemaakt dat hij lik op stuk geeft en zich niet laat intimideren. Een nieuw Chinees wetje verbiedt ondernemers gehoor te geven aan Amerikaanse sancties. Trumps bezwaar tegen valse concurrentie omdat de Chinese staat altijd een belang heeft in bedrijven, is weggevallen, omdat Trump nu hetzelfde doet: de Amerikaanse regering participeert in bedrijven als Intel en verwerkers van onmisbare mineralen. 

China heeft een enorm belang bij de heropening van de Straat van Hormuz. 80 procent van de Iraanse olie-export gaat naar China, de helft van alle Chinese olie-import en een derde van de gas-import komt via Hormuz. Trump heeft tot nu toe vergeefs geprobeerd Xi te bewegen diens bondgenoot Iran onder druk te zetten om Hormuz te heropenen, maar dat wil niet erg lukken. 

En daar zit de sleutel. Voor de strijd tegen Iran heeft Amerika een groot deel van zijn vloot uit het Verre Oosten weggehaald, waarmee ook de verdedigingsstrategie voor Taiwan is verslapt. Xi’s boodschap is simpel: ik help wel een handje met Iran. Maar dan moet jij voorlopig zwijgen over Taiwan, stoppen met wapenleveranties en je vloot uit de buurt houden. Geeft Trump toe aan Xi’s wensen? Zou kunnen. Maar pikt het Congres het dumpen van Taiwan? Dat wordt de lakmoesproef voor de Amerikaanse democratie. Xi is vol van het zelfvertrouwen van een man die in 10 dagen een compleet ziekenhuis kan bouwen.

In het Chinese Wuhan, de bron van de coronapandemie, begon op 23 januari 2020 de bouw van een nieuw ziekenhuis. Tien dagen later ging het open, met alles erop en eraan. Als de nood maar hoog genoeg is en de wil echt groot, kan zoiets, en we waren er behoorlijk van onder de indruk.
Bij ons kost alleen de bouw en inrichting van zo&rsquo;n project een jaar of tien. Wij hebben namelijk een klein ongemak, waarvan de Chinezen nog nooit hebben gehoord: democratie. Vergunningen? Inspraak? Hoorzittingen? Budgettaire goedkeuring? Aanbesteding? Bijscholing? Toezicht? Daar heeft de dictatuur geen boodschap aan. Het is dat mechanisme dat Xi Jinping op grote voorsprong zet bij de onderhandelingen met zijn bezoekende rivaal, Donald Trump.&nbsp;
Je kunt zeggen dat Trump behoorlijk zijn best doet om de democratie te ontmantelen, maar er is nog altijd een scheiding der machten. De onafhankelijk rechtspraak mag hem nogal eens tegemoetkomen, maar het Hooggerechtshof heeft &ndash; bijvoorbeeld &ndash; zijn beleid van extreem hoge heffingen aan andere landen voorlopig verboden. En het Congres kan nog zo vaak met de president meebuigen, de staf op het Witte Huis krijgt toch al&nbsp;cursussen &lsquo;<a href="https://www.washingtonpost.com/politics/2026/05/04/white-house-briefs-staff-midterm-losses/">omgaan met Democraten</a>&rsquo;&nbsp;&nbsp;als die in november de meerderheid mochten overnemen.&nbsp;
De&nbsp;<a href="https://apnews.com/article/trump-xi-iran-sanctions-trade-48b0ca751712ce473ffcd207997928af?__vfz=medium%3Dstandalone_top_pages">belangrijkste onderwerpen</a>&nbsp;van de G-2 tussen Trump en Xi, die morgen in Beijing begint, zijn handelsbelangen, heffingen, Iran, Hormuz en Taiwan. Trump dreigt, na het&nbsp;<a href="https://www.bbc.com/news/articles/cx2jqgdn719o">verbod van het Hooggerechtshof</a>&nbsp;, toch weer met tarieven te komen, maar Xi heeft duidelijk gemaakt dat hij lik op stuk geeft en zich niet laat intimideren. Een nieuw Chinees wetje verbiedt ondernemers gehoor te geven aan Amerikaanse sancties. Trumps bezwaar tegen valse concurrentie omdat de Chinese staat altijd een belang heeft in bedrijven, is weggevallen, omdat Trump nu hetzelfde doet: de&nbsp;<a href="https://www.washingtonpost.com/politics/2026/05/12/trump-xi-summit-economy/">Amerikaanse regering participeert in bedrijven</a>&nbsp;als Intel en verwerkers van onmisbare mineralen.&nbsp;
China heeft een enorm belang bij de heropening van de Straat van Hormuz. 80 procent van de Iraanse olie-export gaat naar China, de helft van alle Chinese olie-import en een derde van de gas-import komt via Hormuz. Trump heeft tot nu toe vergeefs geprobeerd Xi te bewegen diens bondgenoot Iran onder druk te zetten om Hormuz te heropenen, maar dat wil niet erg lukken.&nbsp;
En daar zit de sleutel. Voor de strijd tegen Iran heeft Amerika een groot deel van zijn vloot uit het Verre Oosten weggehaald, waarmee ook de verdedigingsstrategie voor Taiwan is verslapt. Xi&rsquo;s boodschap is simpel: ik help wel een handje met Iran. Maar dan moet jij voorlopig zwijgen over Taiwan, stoppen met wapenleveranties en je vloot uit de buurt houden. Geeft Trump toe aan Xi&rsquo;s wensen? Zou kunnen. Maar pikt het Congres het dumpen van Taiwan? Dat wordt de lakmoesproef voor de Amerikaanse democratie. Xi is vol van het zelfvertrouwen van een man die in 10 dagen een compleet ziekenhuis kan bouwen.

Oekraïne ochtend update 03/10/2023

In 3 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips