De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de ‘bromance’ tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.

Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!

De geopolitieke kopstukken van BNR
Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van BNR De Wereld en de Amerika Podcast
Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van Boekestijn & De Wijk
Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts Make Europe Great Again en de BNR Perestrojkast

De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de &lsquo;bromance&rsquo; tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.
Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!
De geopolitieke kopstukken van BNR
<ul>
<li>Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld">BNR De Wereld</a>&nbsp;en de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a></li>
<li>Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/boekestijn-en-de-wijk">Boekestijn &amp; De Wijk</a></li>
<li>Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/makeeuropegreatagain">Make Europe Great Again</a>&nbsp;en de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/perestrojkast">BNR Perestrojkast</a></li>
</ul>

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

BNR De Wereld

NAVO-top deel 2 - De bromance tussen Trump en Rutte

Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen en vijanden heeft – geen vrienden, al noemt hij leiders van andere landen routinematig ‘een goed vriendje van me’. Bijvoorbeeld Xi Jinping.

Xi wordt vandaag door Trump met alle egards ontvangen voor een driedaags staatsbezoek. De kans dat ze echte doorbraken bereiken is minimaal. Over heffingen komt er wellicht een akkoord omdat Amerika niet buiten schaarse Chinese aardmetalen kan, over het doorontwikkelen van AI zijn ze het eens, maar voor een steuntje in de rug bij de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne hoeft Trump niet op Xi te rekenen. De hoge brandstofprijs vindt Xi een probleem dat Trump zelf heeft gecreëerd, dus die lost het dan zelf ook maar op. Dat Trump een tik krijgt op de midterm verkiezingen vindt Xi stiekem goed nieuws, maar op een dictator die zelf geen last heeft van hinderlijke complicaties zoals verkiezingen, maakt het weinig indruk.

Het opmerkelijke van het staatsbezoek is dat de VN-jaarvergadering erdoor in de schaduw komt. Behalve de toespraak van Trump gisteren, komt het erop neer dat de grote mogendheden niet echt zin hebben in het VN-circus, en dus een beetje voor spek en bonen meedoen. Xi is er niet bij, evenmin als premier Modi van India en president Ramaphosa van Zuid-Afrika, Macron is er maar één dag.

Een evergreen-onderwerp als de hervorming van de Veiligheidsraad – dat al decennialang op de agenda staat – wordt weer een jaartje doorgeschoven, kwesties als mensenrechten, milieu en gender blijven de hartelijke steun krijgen van een groep goedwillende landen, zoals Nederland. Maar een fundamenteel initiatief zoals jaren geleden de millenniumdoelstellingen – waaronder schoon drinkwater, vermindering van de honger, beter onderwijs – is eigenlijk alleen geslaagd in grote Aziatische landen, zoals India en China. In Afrika wil het maar niet lukken.

Veel staatshoofden, regeringsleiders en bewindslieden doen deze week enorm hun best, en hopen met bijeenkomsten langs de zijlijn de aandacht naar zich toe te trekken. Maar de grote vraag blijft of Xi en Trump vrijdag, aan het eind van het staatsbezoek, samen een persconferentie geven, of Trump alleen, of helemaal niet. Want daaruit kunnen we zien hoe het er met de wereld voor staat. En hoe het staat met het isolement van de Amerikaanse president.

Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen en vijanden heeft &ndash; geen vrienden, al noemt hij leiders van andere landen routinematig &lsquo;een goed vriendje van me&rsquo;. Bijvoorbeeld Xi Jinping.
Xi wordt vandaag door Trump met alle egards ontvangen voor een driedaags staatsbezoek. De kans dat ze echte doorbraken bereiken is minimaal. Over heffingen komt er wellicht een akkoord omdat Amerika niet buiten schaarse Chinese aardmetalen kan, over het doorontwikkelen van AI zijn ze het eens, maar voor een steuntje in de rug bij de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekra&iuml;ne hoeft Trump niet op Xi te rekenen. De hoge brandstofprijs vindt Xi een probleem dat Trump zelf heeft gecre&euml;erd, dus die lost het dan zelf ook maar op. Dat Trump een tik krijgt op de midterm verkiezingen vindt Xi stiekem goed nieuws, maar op een dictator die zelf geen last heeft van hinderlijke complicaties zoals verkiezingen, maakt het weinig indruk.
Het opmerkelijke van het staatsbezoek is dat de <a href="https://www.theguardian.com/us-news/ng-interactive/2026/sep/21/trump-deportation-deals">VN-jaarvergadering</a>&nbsp;erdoor in de schaduw komt. Behalve de <a href="https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-unga-speech-iran-war-b3053523.html">toespraak van Trump</a> gisteren, komt het erop neer dat de grote mogendheden niet echt zin hebben in het VN-circus, en dus een beetje voor spek en bonen meedoen. Xi is er niet bij, evenmin als premier Modi van India en president Ramaphosa van Zuid-Afrika, Macron is er maar &eacute;&eacute;n dag.
Een evergreen-onderwerp als de hervorming van de Veiligheidsraad &ndash; dat al decennialang op de agenda staat &ndash; wordt weer een jaartje doorgeschoven, kwesties als mensenrechten, milieu en gender blijven de hartelijke steun krijgen van een groep goedwillende landen, zoals Nederland. Maar een fundamenteel initiatief zoals jaren geleden de millenniumdoelstellingen &ndash; waaronder schoon drinkwater, vermindering van de honger, beter onderwijs &ndash; is eigenlijk alleen geslaagd in grote Aziatische landen, zoals India en China. In Afrika wil het maar niet lukken.
Veel staatshoofden, regeringsleiders en bewindslieden doen deze week enorm hun best, en hopen met bijeenkomsten langs de zijlijn de aandacht naar zich toe te trekken. Maar de grote vraag blijft of Xi en Trump vrijdag, aan het eind van het staatsbezoek, samen een persconferentie geven, of Trump alleen, of helemaal niet. Want daaruit kunnen we zien hoe het er met de wereld voor staat. En hoe het staat met <a href="https://www.washingtonpost.com/politics/2026/09/21/trump-speak-un-host-chinese-leader-has-alienated-allies/">het isolement</a> van de Amerikaanse president.

VN in de schaduw van Xi en Trump

Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 in de Tweede Kamer vindt dit een goed idee. 'Dan zitten we zelf aan het stuur als Rusland echt een grotere stap zet richting Litouwen.' Ze is te gast in BNR De Wereld en praat met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.

Luister ook |'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen'

Volgens Van der Werf zijn we op dit moment nog te afhankelijk van de Amerikanen. Zo'n Europees alternatief voor een VN-Veiligheidsraad kan volgens haar een nieuw platform bieden waarop je sneller als Europese landen met elkaar kunt schakelen.

Rusland wordt gekoppeld aan veel sabotageacties in Europa. Van der Werf is daar heel stellig over. 'Ik denk dat er maar één reactie mogelijk is en dat is dat je laat zien dat je je niet laat intimideren'. Wat haar betreft moeten we de steun aan Oekraïne verder opvoeren en kijken waar in de wereld er nog meer luchtafweer op voorraad is.

Lees ook |Turkije wint macht in de Kaukasus, maar laat Georgië in de kou staan

In de greep van Erdogan

De Turkse president Erdogan zit al ruim twintig jaar aan het roer in Turkije en de repressie in het land neemt steeds verder toe. Mitra Nazar is voormalig NOS-correspondent in Turkije en heeft in de vijf jaar dat ze daar heeft gezeten het land erg zien veranderen. Ze schreef er het boek 'In de greep van Erdogan - De strijd om de democratie in Turkije' over.

Luister ook |Amerika Podcast

Weg met de Flock-camera! | Postma in Amerika

Iets wat veel losmaakt in Amerika op dit moment zijn Flock-camera's. Het is een populair onderwerp in de campagnes voor de midterms, maar Trump die vindt ze geweldig, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 in de Tweede Kamer vindt dit een goed idee. 'Dan zitten we zelf aan het stuur als Rusland echt een grotere stap zet richting Litouwen.' Ze is te gast in BNR De Wereld en praat met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10610029/europa-moet-met-een-gezamenlijk-antwoord-op-rusland-komen">'Europa moet met &eacute;&eacute;n gezamenlijk antwoord op Rusland komen'</a>
Volgens Van der Werf zijn we op dit moment nog te afhankelijk van de Amerikanen. Zo'n Europees alternatief voor een VN-Veiligheidsraad kan volgens haar een nieuw platform bieden waarop je sneller als Europese landen met elkaar kunt schakelen.
Rusland wordt gekoppeld aan veel sabotageacties in Europa. Van der Werf is daar heel stellig over. 'Ik denk dat er maar &eacute;&eacute;n reactie mogelijk is en dat is dat je laat zien dat je je niet laat intimideren'. Wat haar betreft moeten we de steun aan Oekra&iuml;ne verder opvoeren en kijken waar in de wereld er nog meer luchtafweer op voorraad is.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10610070/turkije-wint-macht-in-de-kaukasus-maar-laat-georgie-in-de-kou-staan">Turkije wint macht in de Kaukasus, maar laat Georgi&euml; in de kou staan</a>
In de greep van Erdogan
De Turkse president Erdogan zit al ruim twintig jaar aan het roer in Turkije en de repressie in het land neemt steeds verder toe. Mitra Nazar is voormalig NOS-correspondent in Turkije en heeft in de vijf jaar dat ze daar heeft gezeten het land erg zien veranderen. Ze schreef er het boek 'In de greep van Erdogan - De strijd om de democratie in Turkije' over.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Weg met de Flock-camera! | Postma in Amerika
Iets wat veel losmaakt in Amerika op dit moment zijn Flock-camera's. Het is een populair onderwerp in de campagnes voor de midterms, maar Trump die vindt ze geweldig, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur'

Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabië, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi’s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.

Om precies te zijn: 42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabië. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi’s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman, diep in de moeilijkheden. De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.

Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi’s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi’s en de Jemenitische regering in een poging ‘de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.’ Olie op de golven , zogezegd, voor de toch al woedende MBS.

Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een debacle de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar één ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.

En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat het Zelensky’s schuld is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.

Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabi&euml;, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi&rsquo;s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.
Om precies te zijn:<a href="https://caat.org.uk/data/countries/united-states/us-arms-exports/&nbsp;">&nbsp;42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans</a>, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabi&euml;. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi&rsquo;s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman,<a href="https://apnews.com/article/saudi-pipeline-oil-iran-war-efa431e2fa771e34880c8453c62ffb92">&nbsp;diep in de moeilijkheden</a>.&nbsp;De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.
Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi&rsquo;s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi&rsquo;s en de Jemenitische regering in een poging &lsquo;de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.&rsquo;&nbsp;<a href="&nbsp;https://www.nytimes.com/2026/09/14/world/middleeast/saudi-iran-trump-yemen-houthis.html">Olie op de golven</a>&nbsp;, zogezegd, voor de toch al woedende MBS.
Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een&nbsp;<a href="&nbsp;https://english.alarabiya.net/views/2026/09/14/houthi-aggression-threatens-yemen-the-region-and-global-stability&nbsp;">debacle&nbsp;</a>de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar &eacute;&eacute;n ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.
En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat&nbsp;het&nbsp;<a href="&nbsp;https://www.nytimes.com/2026/09/13/business/trump-ukraine-diesel.html">Zelensky&rsquo;s schuld</a>&nbsp;is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.

NAVO-top deel 2 - De bromance tussen Trump en Rutte

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips