De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de ‘bromance’ tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.

Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!

De geopolitieke kopstukken van BNR
Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van BNR De Wereld en de Amerika Podcast
Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van Boekestijn & De Wijk
Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts Make Europe Great Again en de BNR Perestrojkast

De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de &lsquo;bromance&rsquo; tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.
Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!
De geopolitieke kopstukken van BNR
<ul>
<li>Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld">BNR De Wereld</a>&nbsp;en de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a></li>
<li>Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/boekestijn-en-de-wijk">Boekestijn &amp; De Wijk</a></li>
<li>Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/makeeuropegreatagain">Make Europe Great Again</a>&nbsp;en de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/perestrojkast">BNR Perestrojkast</a></li>
</ul>

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

BNR De Wereld

NAVO-top deel 2 - De bromance tussen Trump en Rutte

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen – massavernietigingswapens – en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets.

Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog Pete Hegseth. het uitdrukte: ‘Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.’

Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici. Het stelt landen zoals de EU voor een lastig  dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones.

Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de Islamitische Republiek 2.0 . De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft. 

En dus komt de EU niet verder dan obligate teksten  als ‘volledig respect voor het internationale recht’, de noodzaak om ‘de regionale veiligheid te herstellen’ en het armoedige containerbegrip ‘de-escalatie.’ Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-E3   – Frankrijk, Duitsland en het VK – die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in ‘Operation Epic Fury’ blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.

 

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen &ndash; massavernietigingswapens &ndash; en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets.
Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog&nbsp;<a href="https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/02/pete-hegseth-trump-iran-military">Pete Hegseth</a>.&nbsp;het uitdrukte: &lsquo;Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.&rsquo;
Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici.&nbsp;Het stelt landen zoals de&nbsp;<a href="https://www.dw.com/en/iran-war-will-europes-split-on-us-strikes-backfire/a-76188782">EU voor een lastig</a>&nbsp; dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones.
Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de <a href="https://www.nytimes.com/2026/03/02/opinion/trump-iran-war-future.html">Islamitische Republiek 2.0</a>&nbsp;. De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft.&nbsp;
En dus komt de EU niet verder dan&nbsp;<a href="https://www.politico.eu/article/iran-war-europe-crisis-fresh-test-divided-eu-ursula-von-der-leyen-donald-trump/">obligate teksten</a>&nbsp;&nbsp;als &lsquo;volledig respect voor het internationale recht&rsquo;, de noodzaak om &lsquo;de regionale veiligheid te herstellen&rsquo; en het armoedige containerbegrip &lsquo;de-escalatie.&rsquo; Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-<a href="https://www.gov.uk/government/news/joint-e3-leaders-statement-on-iran-1-march-2026">E3</a>&nbsp;&nbsp; &ndash; Frankrijk, Duitsland en het VK &ndash; die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in &lsquo;Operation Epic Fury&rsquo; blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.
&nbsp;

Europa opnieuw buitenspel

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/6df8af74-d05f-4ca0-85b7-b403004fd6d3/transcript

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws.

De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen.

In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict.

Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan

Te gast zijn:

In de studio

- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
- Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël

Op afstand

- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran
- Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington
- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
- Europa-verslaggever Geert Jan Hahn

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

Montage

Desmond Baidjoe

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Isra&euml;l op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Isra&euml;l en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws.
De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen.
In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict.
Luister ook | EXTRA: <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10595153/extra-amerika-en-israel-vallen-iran-aan">Amerika en Isra&euml;l vallen Iran aan</a>
Te gast zijn:
In de studio
- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg -&nbsp;Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Isra&euml;l
Op afstand
-&nbsp;Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran - Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington - Isra&euml;l-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv - Europa-verslaggever Geert Jan Hahn
Redactie
Micha&euml;l Roele, buitenlandredacteur bij BNR
Montage
Desmond Baidjoe

EXTRA: Khamenei gedood, onrust Midden-Oosten duurt voort

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian.

Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn:

In de studio

- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
- Religiewetenschapper Martine van den Berg

Vanuit de wereld

- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington

- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

Montage

Ivo Klokman

De Verenigde Staten heeft samen met Isra&euml;l Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian.
Volgens president Trump is dit de kans voor de Irani&euml;rs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn:
In de studio
- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg - Religiewetenschapper Martine van den Berg
Vanuit de wereld
- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington
- Isra&euml;l-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran
Redactie
Micha&euml;l Roele, buitenlandredacteur bij BNR
Montage
Ivo Klokman

NAVO-top deel 2 - De bromance tussen Trump en Rutte

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips