Het is de vierde dag sinds de aanval van Hamas op Israël. De Israëlische strijdkrachten zeggen dat er zo'n 1500 lichamen van Hamasstrijders zijn gevonden in Israel. Afgelopen zaterdag begon de Palestijnse organisatie een groot offensief. 

Het is de vierde dag sinds de aanval van Hamas op Israël. De Israëlische strijdkrachten zeggen dat er zo'n 1500 lichamen van Hamasstrijders zijn gevonden in Israel. Afgelopen zaterdag begon de Palestijnse organisatie een groot offensief.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

'Israël heeft controle grensgebied Gazastrook terug'

Hoe omzichtig het kabinet ook strooit met ontwijkend taalgebruik, het is duidelijk dat Nederland met het inzetten van het fregat Zr. Ms. Evertsen deelneemt aan de Amerikaan-Israëlische oorlog tegen Iran. Want hoe je het ook wendt of keert, het beschermen van Cyprus tegen aanvallen van Iran of zijn proxy’s is een defensieve toevoeging aan de Amerikaans-Israëlische kant van de oorlog. En het is de vraag of die oorlog legaal is volgens het internationaal recht.

Formeel beantwoordt Nederland de wens van Frankrijk om de begeleidende gevechtsgroep rondom het vliegdekschip Charles de Gaulle te versterken bij de bescherming van Cyprus. Hoewel ook president Macron de verdediging van Cyprus essentieel noemt, gaat de Franse ‘mozaïek-strategie’ veel verder. Er ligt een fregat in de Golf van Oman, twee fregatten in de Rode Zee, 16 gevechtshelikopters nabij en er zijn nog eens acht fregatten en twee amfibie-helikopters onderweg naar de Straat van Hormuz. Macron distantieert zich weliswaar van het dreigement van Trump dat Amerika ‘twintig keer harder’ dan nu zal toeslaan als de Straat van Hormuz niet door Iran wordt vrijgegeven, maar zijn doel is hetzelfde. En ook hij probeert het voor te doen alsof dat alles geen onderdeel is van de oorlog.

Maar ook in zijn geval geldt dat defensieve steun in de strijd tegen Iran feitelijk hetzelfde is als gezamenlijk optrekken tegen Iran. De vergelijking gaat een beetje mank, maar het doet denken aan de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjets oprukten vanuit het oosten, en de geallieerden vanuit het westen. Er was, tot vlak voor de Duitse capitulatie, opmerkelijk weinig contact tussen de fronten. Maar het was wel dezelfde oorlog. 

Gelukkig heeft het kabinet aan de missie van het Nederlandse fregat een eindtijd verbonden. In april is dit avontuur voorbij, al wordt een vervolgmissie niet helemaal uitgesloten. Nederland heeft dus een exit-strategie.

Die hebben de Fransen niet en – veel bedenkelijker – de Amerikanen evenmin. Trump is daar, nu de economie het gevaar loopt in te storten en zijn kiezers hem dreigen te ontvallen, driftig naar op zoek, getuige zijn warrige verhaal van maandag, toen hij binnen twee uur tijd het einde van de oorlog, de voortzetting en zelfs opvoering van de oorlog, en vervolgens het einde van de oorlog op termijn aankondigde. Hoe zat het ook alweer met het lijden van het Iraanse volk? Waren we daar niet erg mee begaan? Het verdedigen van de vijanden van Iran is misschien heel nobel, maar wat heeft een onderdrukte burger van Qom of Teheran aan dat Nederlandse fregat?

Hoe omzichtig het kabinet ook strooit met ontwijkend taalgebruik, het is duidelijk dat Nederland met het inzetten van het fregat Zr. Ms. Evertsen deelneemt aan de Amerikaan-Isra&euml;lische oorlog tegen Iran. Want hoe je het ook wendt of keert, het beschermen van Cyprus tegen aanvallen van Iran of zijn proxy&rsquo;s is een defensieve toevoeging aan de Amerikaans-Isra&euml;lische kant van de oorlog. En het is de vraag of die oorlog legaal is volgens het internationaal recht.
Formeel beantwoordt Nederland de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10595884/kabinet-stuurt-fregat-naar-middellandse-zee-vanwege-oorlog-iran">wens van Frankrijk</a>&nbsp;om de begeleidende gevechtsgroep rondom het vliegdekschip Charles de Gaulle te versterken bij de bescherming van Cyprus. Hoewel ook president Macron de verdediging van Cyprus essentieel noemt, gaat de Franse&nbsp;<a href="https://archive.ph/XYRac&nbsp;">&lsquo;moza&iuml;ek-strategie&rsquo;</a>&nbsp;veel verder. Er ligt een fregat in de Golf van Oman, twee fregatten in de Rode Zee, 16 gevechtshelikopters nabij en er zijn nog eens acht fregatten en twee amfibie-helikopters onderweg naar de Straat van Hormuz. Macron distantieert zich weliswaar van het dreigement van Trump dat Amerika &lsquo;twintig keer harder&rsquo; dan nu zal toeslaan als de Straat van Hormuz niet door Iran wordt vrijgegeven, maar zijn doel is hetzelfde. En ook hij probeert het voor te doen alsof dat alles geen onderdeel is van de oorlog.
Maar ook in zijn geval geldt dat defensieve steun in de strijd tegen Iran feitelijk hetzelfde is als gezamenlijk optrekken tegen Iran. De vergelijking gaat een beetje mank, maar het doet denken aan de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjets oprukten vanuit het oosten, en de geallieerden vanuit het westen. Er was, tot vlak voor de Duitse capitulatie, opmerkelijk weinig contact tussen de fronten. Maar het was wel dezelfde oorlog.&nbsp;
Gelukkig heeft het kabinet aan de missie van het Nederlandse fregat een eindtijd verbonden. In april is dit avontuur voorbij, al wordt een vervolgmissie niet helemaal uitgesloten.&nbsp;<a href="https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2026/03/04/kamerbrief-inzake-kennisgeving-artikel-100-inzet-zr-ms-evertsen-in-de-middellandse-zee">Nederland heeft dus een exit-strategie</a>.
Die hebben de Fransen niet en &ndash; veel bedenkelijker &ndash; de Amerikanen evenmin. Trump is daar, nu de economie het gevaar loopt in te storten en zijn kiezers hem dreigen te ontvallen, driftig naar op zoek, getuige zijn warrige verhaal van maandag, toen hij binnen twee uur tijd het einde van de oorlog, de voortzetting en zelfs opvoering van de oorlog, en vervolgens het einde van de oorlog op termijn aankondigde. Hoe zat het ook alweer met het lijden van het Iraanse volk? Waren we daar niet erg mee begaan? Het verdedigen van de vijanden van Iran is misschien heel nobel, maar wat heeft een onderdrukte burger van Qom of Teheran aan dat Nederlandse fregat?

Meedoen aan de oorlog

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/ceccc872-e53b-4380-95ae-b40a005118f1/transcript

Iran teistert de hele Golfregio met tegenaanvallen nadat Amerika en Israël zaterdag een oorlog met Iran zijn begonnen. Volgens luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder heeft Iran met die tegenaanvallen op de gehele regio maar één doel: chaos creëren, want het land zit in het nauw. ‘Israël en Amerika zijn heer en meester in het Iraanse luchtruim.’ Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld.

Luister ook |'Voor China is alles op dit moment een wapen'

Bolder plaatst wel een kanttekening bij de dominantie van Amerika en Israël. Een echt einddoel is niet helemaal duidelijk. Bolder wijst daarbij naar de wisselende verklaringen die Trump en zijn ministers Rubio en Hegseth geven. Ook had Trump het in het begin nog over één tot twee weken. Nu over vier tot vijf weken, en misschien zelfs langer.

Lees ook |VS overweegt inzet Oekraïense drone-afweer tegen Iran

Iran onderdeel van de Duitse verkiezingscampagne

Bij onze oosterburen merken ze de effecten van de oorlog economisch al. En ook politiek speelt het mee, nu er in twee Duitse deelstaten verkiezingen aankomen dit weekend. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst hoe Iran de campagne beïnvloedt.

Luister ook |#336 Trumps ''oorlog'' in Iran

Trump neemt grote gok met oorlog

Dat Trump de oorlog in Iran is begonnen levert hem in eigen kring ook kritiek op. Vanuit zijn MAGA-beweging laten mensen als Tucker Carlson, Rand Paul en Marjorie Taylor Greene zich horen. Zij snappen niet hoe zo’n oorlog valt te rijmen met de ‘America First’-beweging. Amerikanist en VVD-Eerste Kamerlid Koen Petersen legt uit wat de risico’s voor Trump zijn.

Over BNR De Wereld

BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp.

Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Iran teistert de hele Golfregio met tegenaanvallen nadat Amerika en Isra&euml;l zaterdag een oorlog met Iran zijn begonnen. Volgens luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder heeft Iran met die tegenaanvallen op de gehele regio maar &eacute;&eacute;n doel: chaos cre&euml;ren, want het land zit in het nauw. &lsquo;Isra&euml;l en Amerika zijn heer en meester in het Iraanse luchtruim.&rsquo; Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10595011/voor-china-is-alles-op-dit-moment-een-wapen">'Voor China is alles op dit moment een wapen'</a>
Bolder plaatst wel een kanttekening bij de dominantie van Amerika en Isra&euml;l. Een echt einddoel is niet helemaal duidelijk. Bolder wijst daarbij naar de wisselende verklaringen die Trump en zijn ministers Rubio en Hegseth geven. Ook had Trump het in het begin nog over &eacute;&eacute;n tot twee weken. Nu over vier tot vijf weken, en misschien zelfs langer.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10595509/vs-overweegt-inzet-oekraiense-drone-afweer-tegen-iran">VS overweegt inzet Oekra&iuml;ense drone-afweer tegen Iran</a>
Iran onderdeel van de Duitse verkiezingscampagne
Bij onze oosterburen merken ze de effecten van de oorlog economisch al. En ook politiek speelt het mee, nu er in twee Duitse deelstaten verkiezingen aankomen dit weekend. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst hoe Iran de campagne be&iuml;nvloedt.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast/10595584/336-trumps-oorlog-in-iran">#336 Trumps ''oorlog'' in Iran</a>
Trump neemt grote gok met oorlog
Dat Trump de oorlog in Iran is begonnen levert hem in eigen kring ook kritiek op. Vanuit zijn MAGA-beweging laten mensen als Tucker Carlson, Rand Paul en Marjorie Taylor Greene zich horen. Zij snappen niet hoe zo&rsquo;n oorlog valt te rijmen met de &lsquo;America First&rsquo;-beweging. Amerikanist en VVD-Eerste Kamerlid Koen Petersen legt uit wat de risico&rsquo;s voor Trump zijn.
<hr>
Over BNR De Wereld
BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp.
Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar <a href="mailto:dewereld@bnr.nl">dewereld@bnr.nl</a>.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl">Micha&euml;l Roele</a>,&nbsp;buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

‘Israël en Amerika zijn heer en meester boven Iran’

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/b38d3f91-853d-45b4-b3be-b404010a0f16/transcript

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen – massavernietigingswapens – en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets.

Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog Pete Hegseth. het uitdrukte: ‘Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.’

Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici. Het stelt landen zoals de EU voor een lastig  dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones.

Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de Islamitische Republiek 2.0 . De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft. 

En dus komt de EU niet verder dan obligate teksten  als ‘volledig respect voor het internationale recht’, de noodzaak om ‘de regionale veiligheid te herstellen’ en het armoedige containerbegrip ‘de-escalatie.’ Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-E3   – Frankrijk, Duitsland en het VK – die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in ‘Operation Epic Fury’ blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.

 

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen &ndash; massavernietigingswapens &ndash; en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets.
Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog&nbsp;<a href="https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/02/pete-hegseth-trump-iran-military">Pete Hegseth</a>.&nbsp;het uitdrukte: &lsquo;Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.&rsquo;
Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici.&nbsp;Het stelt landen zoals de&nbsp;<a href="https://www.dw.com/en/iran-war-will-europes-split-on-us-strikes-backfire/a-76188782">EU voor een lastig</a>&nbsp; dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones.
Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de <a href="https://www.nytimes.com/2026/03/02/opinion/trump-iran-war-future.html">Islamitische Republiek 2.0</a>&nbsp;. De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft.&nbsp;
En dus komt de EU niet verder dan&nbsp;<a href="https://www.politico.eu/article/iran-war-europe-crisis-fresh-test-divided-eu-ursula-von-der-leyen-donald-trump/">obligate teksten</a>&nbsp;&nbsp;als &lsquo;volledig respect voor het internationale recht&rsquo;, de noodzaak om &lsquo;de regionale veiligheid te herstellen&rsquo; en het armoedige containerbegrip &lsquo;de-escalatie.&rsquo; Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-<a href="https://www.gov.uk/government/news/joint-e3-leaders-statement-on-iran-1-march-2026">E3</a>&nbsp;&nbsp; &ndash; Frankrijk, Duitsland en het VK &ndash; die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in &lsquo;Operation Epic Fury&rsquo; blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.
&nbsp;

Europa opnieuw buitenspel

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/6df8af74-d05f-4ca0-85b7-b403004fd6d3/transcript

'Israël heeft controle grensgebied Gazastrook terug'

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips