Geert Jan praat je met Thomas van Zijl bij over de allerlaatste ontwikkelingen in de wereld. Chris Christie heeft zich teruggetrokken uit de Republikeinse voorverkiezingen, maar of de gematigde Nikki Haley hier van gaat profiteren?  

Geert Jan praat je met Thomas van Zijl bij over de allerlaatste ontwikkelingen in de wereld. Chris Christie heeft zich teruggetrokken uit de Republikeinse voorverkiezingen, maar of de gematigde Nikki Haley hier van gaat profiteren?

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

'Het lijkt wensdenken dat Haley de Republikeinse nominatie wordt'

Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabië, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi’s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.

Om precies te zijn: 42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabië. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi’s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman, diep in de moeilijkheden. De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.

Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi’s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi’s en de Jemenitische regering in een poging ‘de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.’ Olie op de golven , zogezegd, voor de toch al woedende MBS.

Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een debacle de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar één ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.

En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat het Zelensky’s schuld is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.

Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabi&euml;, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi&rsquo;s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.
Om precies te zijn:<a href="https://caat.org.uk/data/countries/united-states/us-arms-exports/&nbsp;">&nbsp;42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans</a>, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabi&euml;. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi&rsquo;s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman,<a href="https://apnews.com/article/saudi-pipeline-oil-iran-war-efa431e2fa771e34880c8453c62ffb92">&nbsp;diep in de moeilijkheden</a>.&nbsp;De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.
Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi&rsquo;s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi&rsquo;s en de Jemenitische regering in een poging &lsquo;de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.&rsquo;&nbsp;<a href="&nbsp;https://www.nytimes.com/2026/09/14/world/middleeast/saudi-iran-trump-yemen-houthis.html">Olie op de golven</a>&nbsp;, zogezegd, voor de toch al woedende MBS.
Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een&nbsp;<a href="&nbsp;https://english.alarabiya.net/views/2026/09/14/houthi-aggression-threatens-yemen-the-region-and-global-stability&nbsp;">debacle&nbsp;</a>de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar &eacute;&eacute;n ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.
En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat&nbsp;het&nbsp;<a href="&nbsp;https://www.nytimes.com/2026/09/13/business/trump-ukraine-diesel.html">Zelensky&rsquo;s schuld</a>&nbsp;is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.

Saoedi-Arabië’s toorn richting Trump

We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, ontbreekt het in Europa aan een gezamenlijk antwoord tegen de Russen. Hij is te gast in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die net uit Duitsland terug is.

'We praten over brandstichting, vergiftiging, sabotage. Dat zijn allemaal ernstige strafbare feiten. Maar wat doen we er tegen?' Dat vraagt Bauer zich af. Volgens hem moeten we oppassen met de term 'hybride oorlogsvoering'. Dat klinkt volgens hem veel vriendelijker dan het in werkelijkheid is.

De dreiging uit Rusland is volgens Bauer onverminderd groot. 'Ze produceren meer dan ze nodig hebben voor de oorlog in Oekraïne. Over drie jaar hebben ze het vermogen om met ons te knokken.' Ook denkt Bauer dat het Poetin goed uit zou komen om de NAVO te testen, om de aandacht af te leiden van Oekraïne. 'Hij zou de NAVO heel klein aan kunnen vallen om te kijken wat wij dan kunnen doen.'

Luister ook |'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'

'Poetin heeft geen enkele reden om de oorlog met Oekraïne te stoppen'

De zoveelste Amerikaanse bemiddelingspoging van Steve Witkoff en Jared Kushner, om de oorlog in Oekraïne te beëindigen heeft opnieuw niets opgeleverd. Bauer kijkt daar niet van op. 'Poetin heeft drie redenen om de oorlog voort te zetten. 'Hij heeft geen enkele strategische doelstelling gehaald. Hij heeft een hele succesvolle oorlogseconomie, maar na de oorlog heeft hij geen economie meer want die voegt geen enkele waarde toe en hij krijgt getraumatiseerde militairen terug.'

Dat Rusland de oorlog nu voortzet komt met name door de steun uit China. Wat Bauer betreft moeten we ons ook op China richten. 'Als China stopt met het steunen van Rusland kan het de oorlog met Oekraïne niet voortzetten.'

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comit&eacute; van de NAVO, ontbreekt het in Europa aan een gezamenlijk antwoord tegen de Russen. Hij is te gast in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die net uit Duitsland terug is.
'We praten over brandstichting, vergiftiging, sabotage. Dat zijn allemaal ernstige strafbare feiten. Maar wat doen we er tegen?' Dat vraagt Bauer zich af. Volgens hem moeten we oppassen met de term 'hybride oorlogsvoering'. Dat klinkt volgens hem veel vriendelijker dan het in werkelijkheid is.
De dreiging uit Rusland is volgens Bauer onverminderd groot. 'Ze produceren meer dan ze nodig hebben voor de oorlog in Oekra&iuml;ne. Over drie jaar hebben ze het vermogen om met ons te knokken.' Ook denkt Bauer dat het Poetin goed uit zou komen om de NAVO te testen, om de aandacht af te leiden van Oekra&iuml;ne. 'Hij zou de NAVO heel klein aan kunnen vallen om te kijken wat wij dan kunnen doen.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10609574/iraans-regime-zit-nu-steviger-in-het-zadel-dan-begin-dit-jaar">'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'</a>
'Poetin heeft geen enkele reden om de oorlog met Oekra&iuml;ne te stoppen'
De zoveelste Amerikaanse bemiddelingspoging van Steve Witkoff en Jared Kushner, om de oorlog in Oekra&iuml;ne te be&euml;indigen heeft opnieuw niets opgeleverd. Bauer kijkt daar niet van op. 'Poetin heeft drie redenen om de oorlog voort te zetten. 'Hij heeft geen enkele strategische doelstelling gehaald. Hij heeft een hele succesvolle oorlogseconomie, maar na de oorlog heeft hij geen economie meer want die voegt geen enkele waarde toe en hij krijgt getraumatiseerde militairen terug.'
Dat Rusland de oorlog nu voortzet komt met name door de steun uit China. Wat Bauer betreft moeten we ons ook op China richten. 'Als China stopt met het steunen van Rusland kan het de oorlog met Oekra&iuml;ne niet voortzetten.'
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen'

Begin 2000 kwamen twee jonge Saoediërs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden ze dat allemaal geregeld. Twintig maanden later kaapten ze een vliegtuig en lieten dat neerstorten op het Pentagon. De man achter de schermen zou Amar al-Bayoumi zijn geweest, die al tien jaar als geheim agent in de VS woonde.

Het is een van de belangrijke details die, 25 jaar na 9/11, prominent in het nieuws zijn. Het draait om de beschuldiging dat niet – of niet alleen – Al Qaeda achter de aanslag zat, maar Saoedi-Arabië. Het officiële onderzoek dat na de aanslag door een Amerikaanse commissie werd uitgevoerd, kon dat destijds niet aantonen. Maar in een geheim dossier van de regering zouden feiten zoals deze te vinden zijn, zoals ook een schets van een aanvalsplan dat al-Bayoumi twee jaar voor de aanslagen had gemaakt.

Al meteen na de aanslagen was bekend dat 15 van de 19 daders Saoedi's waren. Niettemin heeft de Saoedische regering altijd ontkend iets met 9/11 te maken te hebben. De nabestaanden zijn ervan overtuigd dat de regie wel degelijk in Riyad werd gevoerd.

Vergelijking met de moord op Kennedy

Het verhaal is vergelijkbaar met het onderzoek naar de moord op Kennedy. Er is een 9/11-rapport dat sinds de regering-Bush geheim is gehouden, ook door de regeringen Obama en Biden. En ook door Trump. De vereniging van nabestaanden zegt: Trump propageert openheid en heeft ook het Kennedy-dossier vrijgegeven. Waarom dan niet het 9/11-dossier?

Zoals altijd wanneer de regering informatie geheimhoudt, is de vraag waarom. Als de officiële Saoedische lezing – wij staan achter de VS en doen er alles aan om behulpzaam te zijn – klopt, is er voor geheimhouding geen reden. Is het dan een kwestie van nationale veiligheid? Zou kunnen, want de inlichtingendiensten en de krijgsmacht hebben op 9/11 kolossaal geblunderd. Tijdens de vlucht van de vier gekaapte toestellen werd de luchtmacht niet verwittigd. Na de aanslag stegen er in heel Amerika welgeteld vijf F-15's en F-16's op.

Onmisbaar
De verklaring dat Saoedi-Arabië wordt ontzien, kan er maar één zijn: achtereenvolgende presidenten vonden Saoedi-Arabië onmisbaar – vanwege de olie, als geopolitieke partner in de regio en, zoals in het geval van Bush, vanwege persoonlijke vriendschap met het huis van Saoed. Zoals de moord op journalist Jamal Khashoggi, in mootjes gesneden in Turkije, ook is gemakshalve vergeten.


Politiek zouden onthullingen over de Saoedische rol in 9/11 de regering-Trump bijzonder slecht uitkomen. Maar juist nu, na een kwart eeuw, is het de hoogste tijd.

 

Begin 2000 kwamen twee jonge Saoedi&euml;rs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden ze dat allemaal geregeld. Twintig maanden later kaapten ze een vliegtuig en lieten dat neerstorten op het Pentagon. De man achter de schermen zou Amar al-Bayoumi zijn geweest, die al tien jaar als geheim agent in de VS woonde.
Het is een van de belangrijke details die, 25 jaar na 9/11, prominent in het nieuws zijn. Het draait om de beschuldiging dat niet &ndash; of niet alleen &ndash; Al Qaeda achter de aanslag zat, maar&nbsp;<a href="https://911familiesunited.org/federal-judge-finds-credible-evidence-of-saudi-government-involvement-in-9-11-attacks/">Saoedi-Arabi&euml;</a>. Het offici&euml;le onderzoek dat na de aanslag door een Amerikaanse commissie werd uitgevoerd, kon dat destijds niet aantonen. Maar in een geheim dossier van de regering zouden feiten zoals deze te vinden zijn, zoals ook een schets van een aanvalsplan dat al-Bayoumi twee jaar voor de aanslagen had gemaakt.
Al meteen na de aanslagen was bekend dat 15 van de 19 daders Saoedi's waren. Niettemin heeft de Saoedische regering altijd ontkend iets met 9/11 te maken te hebben. De nabestaanden zijn ervan overtuigd dat de regie wel degelijk in Riyad werd gevoerd.
Vergelijking met de moord op Kennedy
Het verhaal is vergelijkbaar met het onderzoek naar de moord op Kennedy. Er is een 9/11-rapport dat sinds de regering-Bush geheim is gehouden, ook door de regeringen Obama en Biden. En ook door Trump. De&nbsp;<a href="https://abcnews.com/US/25-years-911-victims-hope-newly-uncovered-records/story?id=136031868">vereniging van nabestaanden</a>&nbsp;zegt: Trump propageert openheid en heeft ook het Kennedy-dossier vrijgegeven. Waarom dan niet het 9/11-dossier?
Zoals altijd wanneer de regering informatie geheimhoudt, is de vraag waarom. Als de offici&euml;le Saoedische lezing &ndash; wij staan achter de VS en doen er alles aan om behulpzaam te zijn &ndash; klopt, is er voor geheimhouding geen reden. Is het dan een kwestie van nationale veiligheid? Zou kunnen, want de inlichtingendiensten en de krijgsmacht hebben op 9/11 kolossaal geblunderd. Tijdens de vlucht van de vier gekaapte toestellen werd de luchtmacht niet verwittigd. Na de aanslag stegen er in heel Amerika welgeteld vijf F-15's en F-16's op.
Onmisbaar De verklaring dat Saoedi-Arabi&euml; wordt ontzien, kan er maar &eacute;&eacute;n zijn: achtereenvolgende presidenten vonden Saoedi-Arabi&euml; onmisbaar &ndash; vanwege de olie, als geopolitieke partner in de regio en, zoals in het geval van Bush, vanwege persoonlijke vriendschap met het huis van Saoed. Zoals de moord op journalist Jamal Khashoggi, in mootjes gesneden in Turkije, ook is gemakshalve vergeten.
 Politiek zouden onthullingen over de Saoedische rol in 9/11 de regering-Trump bijzonder slecht uitkomen. Maar juist nu, na een kwart eeuw, is het de hoogste tijd.
&nbsp;

'Het lijkt wensdenken dat Haley de Republikeinse nominatie wordt'

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips