Israël bereidt zich voor op een grootschalige militaire actie richting Gaza en verschillende leiders steken in de regio de koppen bij elkaar. Tegelijkertijd probeert de Oekraïense president Zelensky de aandacht voor Oekraïne op peil te houden. We bespreken het met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die nu in Polen is.

Israël bereidt zich voor op een grootschalige militaire actie richting Gaza en verschillende leiders steken in de regio de koppen bij elkaar. Tegelijkertijd probeert de Oekraïense president Zelensky de aandacht voor Oekraïne op peil te houden. We bespreken het met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die nu in Polen is.

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

BNR De Wereld

Een mogelijk grondoffensief in Gaza betekent 'straatgevechten met geweren'

In de journalistiek bestaat een gouden regel: als er extreem weer is, is dat altijd het grootste nieuws. Grote hitte, bittere kou, extreme regen, zware storm – het wordt gegarandeerd de opening van het nieuws. Eerst het weer, dan pas de kabinetsformatie, Oekraïne, Gaza of Groenland. We hebben het de afgelopen weken meegemaakt, maar in het buitenland keken ze er met verbazing en enig leedvermaak naar. Kom op, zeg, zijn die stoere Hollanders, met hun enorme schaatsprestaties, vergeten wat een pak sneeuw of een bevroren trottoir betekent?

Beelden van uitglijdende mensen op de Amsterdamse Prinsengracht, die er niet in slaagden een bevroren brug op te komen, werden wereldwijd door miljoenen kijkers gezien. De Finse Helsinki Times  was verbaasd. De Britse krant The Guardian vroeg zich af waarom Nederland, in tegenstelling tot andere landen, niet meer voorbereid is op ijskou en sneeuw. Waarom had Schiphol onvoldoende capaciteit om vertrekkende vliegtuigen ijsvrij te maken, en moest de KLM halsoverkop een tankauto naar Duitsland sturen om 100.000 liter antivries te halen? Gestrande passagiers, niet rijdende bussen, bevroren wissels op het spoor, en vooral al die stuntelende burgers op bevroren straten – waren we wel in Nederland? 

In 1961, schrijft The Guardian, lag er 23 dagen sneeuw, tegenwoordig gemiddeld hooguit drie dagen. De krant heeft een punt. In 1963 stonden op het bevroren IJsselmeer verkeersagenten en kon je met de auto naar Marken of Stavoren. Er werd zelfs een autorally georganiseerd. Hendrik Avecamp schilderde, net als andere Hollandse meesters, in de 16e eeuw talrijke vrolijke taferelen op het ijs en in de sneeuw. Dat was een periode met jarenlang zeer koude winters, die tot midden 19de eeuw zou duren en de Kleine IJstijd  wordt genoemd. Die volgde trouwens op een periode die zo warm was dat er in Nederland duiven werden geteeld. Klimaatverandering was er toen ook. Nog niet zo lang geleden vroren de Amsterdamse grachten zeer regelmatig dicht. 

Verantwoordelijke ambtenaren en bedrijfsdirecties zien het gestuntel hopelijk als een wijze les. Wegen en fietspaden strooien voordat de bui komt, startbanen ijsvrij houden, koffie en broodjes verzorgen voor gestrande passagiers, verwarmingen op wissels. Als de klimaatactivisten hun zin krijgen en we remmen de opwarming van de aarde, komen er misschien wel weer vaker winterstormen. Maar wat er ook gebeurt, in de politiek, in Oekraïne, Gaza of Groenland, extreem weer blijft altijd de opening van het nieuws.

In de journalistiek bestaat een gouden regel: als er extreem weer is, is dat altijd het grootste nieuws. Grote hitte, bittere kou, extreme regen, zware storm &ndash; het wordt gegarandeerd de opening van het nieuws. Eerst het weer, dan pas de kabinetsformatie, Oekra&iuml;ne, Gaza of Groenland. We hebben het de afgelopen weken meegemaakt, maar in het buitenland keken ze er met verbazing en enig leedvermaak naar. Kom op, zeg, zijn die stoere Hollanders, met hun enorme schaatsprestaties, vergeten wat een pak sneeuw of een bevroren trottoir betekent?
Beelden van uitglijdende mensen op de Amsterdamse&nbsp;<a href="https://nltimes.nl/2026/01/12/video-icy-slippery-amsterdam-goes-viral#:~:text=Several%20videos%20of%20pedestrians%2C%20cyclists,the%20people%20in%20the%20videos">Prinsengracht</a>,&nbsp;die er niet in slaagden een bevroren brug op te komen, werden wereldwijd door miljoenen kijkers gezien. De Finse&nbsp;<a href="https://www.helsinkitimes.fi/world-int/28387-severe-snowfall-triggers-transport-shutdown-in-netherlands.html">Helsinki Times</a>&nbsp;&nbsp;was verbaasd. De Britse krant <a href="https://www.theguardian.com/world/2026/jan/09/climate-netherlands-snow-dutch-transport-infrastructure-chaos">The Guardian</a>&nbsp;vroeg zich af waarom Nederland, in tegenstelling tot andere landen, niet meer voorbereid is op ijskou en sneeuw. Waarom had Schiphol onvoldoende capaciteit om vertrekkende vliegtuigen ijsvrij te maken, en moest de KLM halsoverkop een tankauto naar Duitsland sturen om 100.000 liter antivries te halen? Gestrande passagiers, niet rijdende bussen, bevroren wissels op het spoor, en vooral al die stuntelende burgers op bevroren straten &ndash; waren we wel in Nederland?&nbsp;
In 1961, schrijft The Guardian, lag er 23 dagen sneeuw, tegenwoordig gemiddeld hooguit drie dagen. De krant heeft een punt. In 1963 stonden op het bevroren IJsselmeer verkeersagenten en kon je met de auto naar Marken of Stavoren. Er werd zelfs een autorally georganiseerd. Hendrik Avecamp schilderde, net als andere Hollandse meesters, in de 16e&nbsp;eeuw talrijke vrolijke taferelen op het ijs en in de sneeuw. Dat was een periode met jarenlang zeer koude winters, die tot midden 19de&nbsp;eeuw zou duren en de&nbsp;<a href="https://geschiedenismagazine.nl/de-kleine-ijstijd-in-nederland-ca-1400-1850">Kleine IJstijd</a>&nbsp;&nbsp;wordt genoemd. Die volgde trouwens op een periode die zo warm was dat er in Nederland duiven werden geteeld. Klimaatverandering was er toen ook. Nog niet zo lang geleden vroren de Amsterdamse grachten zeer regelmatig dicht.&nbsp;
Verantwoordelijke ambtenaren en bedrijfsdirecties zien het gestuntel hopelijk als een wijze les. Wegen en fietspaden strooien voordat de bui komt, startbanen ijsvrij houden, koffie en broodjes verzorgen voor gestrande passagiers, verwarmingen op wissels. Als de klimaatactivisten hun zin krijgen en we remmen de opwarming van de aarde, komen er misschien wel weer vaker winterstormen. Maar wat er ook gebeurt, in de politiek, in Oekra&iuml;ne, Gaza of Groenland, extreem weer blijft altijd de opening van het nieuws.

Glibberende Hollanders

De Amerikaanse uitlatingen over Groenland zijn zeer zorgwekkend, zegt oud-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer in BNR De Wereld. 'Als je het diplomatiek bekijkt kan een eventueel militair ingrijpen de grootste crisis binnen de NAVO worden. Als je het ondiplomatiek bekijkt kan het een redelijke doodsteek zijn.' Wat De Hoop Scheffer betreft is Europa te voorzichtig richting Amerika.

Luister ook |'Rusland is doodsbang voor het twintigpuntenplan'

'Ik zou mij kunnen voorstellen dat wij binnen NAVO/Europese Unie een strategie ontwerpen voor het hoge noorden, het Arctische gebied', zegt De Hoop Scheffer na een vraag van Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Hij vervolgt: 'Ook moet Mark Rutte als secretaris-generaal achter de schermen de Amerikaanse president bij de les houden, al denk ik dat hij dat wel doet. En Europese leden en NAVO-leden zouden allemaal de Amerikaanse ambassadeurs moeten ontbieden', betoogt De Hoop Scheffer. Ook wijst hij erop dat er binnen het Amerikaanse Congres een groot draagvlak is voor de NAVO. Hier moeten Europese politici wat hem betreft op inzetten.

De aanval op Venezuela van de VS kwam voor De Hoop Scheffer toch als een verrassing. 'Er gaat dan toch een enorme schokgolf door je hoofd. En mijn tweede gedachte was dat ik mij afvroeg hoor hier in Peking en Moskou naar worden gekeken.'

Luister ook |Trump voert druk op Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez op

Amerikaanse strategie met Venezuela 'weinig hoopgevend'

Veel Venezolanen zijn blij dat Nicolas Maduro weg is, maar sprake van optimisme is er niet. Zeker niet nu Maduro – al dan niet tijdelijk – wordt opgevolgd door zijn vicepresident. Amerika is ondertussen met een driestappenplan gekomen voor de toekomst van Venezuela. En Amerika neemt de controle over de olie-export over. Volgens president Trump kan de Amerikaanse aanwezigheid in Venezuela nog jaren duren. 'Het is allemaal niet hoopgevend', zegt Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam.

Luister ook |Amerika Podcast

Zelfs Trump schrikt wel eens van hardliner Stephen Miller | Postma in Amerika

Met de Amerikaanse aanval op Venezuela, en de dreiging van een aanval op Groenland, popt één naam vaker op: Stephen Miller. Deze adviseur van Trump is heel erg belangrijk op het gebied van Trumps buitenlandbeleid, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

De Amerikaanse uitlatingen over Groenland zijn zeer zorgwekkend, zegt oud-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer in BNR De Wereld. 'Als je het diplomatiek bekijkt kan een eventueel militair ingrijpen de grootste crisis binnen de NAVO worden. Als je het ondiplomatiek bekijkt kan het een redelijke doodsteek zijn.' Wat De Hoop Scheffer betreft is Europa te voorzichtig richting Amerika.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10591264/rusland-is-doodsbang-voor-het-twintigpuntenplan">'Rusland is doodsbang voor het twintigpuntenplan'</a>
'Ik zou mij kunnen voorstellen dat wij binnen NAVO/Europese Unie een strategie ontwerpen voor het hoge noorden, het Arctische gebied', zegt De Hoop Scheffer na een vraag van Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Hij vervolgt: 'Ook moet Mark Rutte als secretaris-generaal achter de schermen de Amerikaanse president bij de les houden, al denk ik dat hij dat wel doet. En Europese leden en NAVO-leden zouden allemaal de Amerikaanse ambassadeurs moeten ontbieden', betoogt De Hoop Scheffer. Ook wijst hij erop dat er binnen het Amerikaanse Congres een groot draagvlak is voor de NAVO. Hier moeten Europese politici wat hem betreft op inzetten.
De aanval op Venezuela van de VS kwam voor De Hoop Scheffer toch als een verrassing. 'Er gaat dan toch een enorme schokgolf door je hoofd. En mijn tweede gedachte was dat ik mij afvroeg hoor hier in Peking en Moskou naar worden gekeken.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10591357/trump-voert-druk-op-venezolaanse-vicepresident-delcy-rodriguez-op">Trump voert druk op Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez op</a>
Amerikaanse strategie met Venezuela 'weinig hoopgevend'
Veel Venezolanen zijn blij dat Nicolas Maduro weg is, maar sprake van optimisme is er niet. Zeker niet nu Maduro &ndash; al dan niet tijdelijk &ndash; wordt opgevolgd door zijn vicepresident. Amerika is ondertussen met een driestappenplan gekomen voor de toekomst van Venezuela. En Amerika neemt de controle over de olie-export over. Volgens president Trump kan de Amerikaanse aanwezigheid in Venezuela nog jaren duren. 'Het is allemaal niet hoopgevend', zegt Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Zelfs Trump schrikt wel eens van hardliner Stephen Miller | Postma in Amerika
Met de Amerikaanse aanval op Venezuela, en de dreiging van een aanval op Groenland, popt &eacute;&eacute;n naam vaker op: Stephen Miller. Deze adviseur van Trump is heel erg belangrijk op het gebied van Trumps buitenlandbeleid, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

'Annexatie Groenland kan doodsteek voor de NAVO zijn’

Diplomaten bij de Verenigde Naties worden er kennelijk op getraind hun gevoel voor humor te onderdrukken. Zo kon er tijdens de zitting van de Veiligheidsraad over Venezuela geen lachje af toen Vasily Nebensya, de Russische ambassadeur en een ras-acteur, een vlammend betoog hield over het schaamteloze Amerika dat een soevereine staat was binnengevallen. Een flagrante schending van de internationale normen, vond hij. Het kan niet anders dan dat zijn collega’s het liefst in schaterlachen waren uitgebarsten: hee, Vasily, is Oekraïne dan géén soevereine staat? 

Vasily’s hoogste baas, Poetin, moet zwaar de pest in  hebben. De stunt die Trump uithaalde in Venezuela was zo ongeveer wat hij zelf op 24 februari 2022 van plan was, toen zijn leger Oekraïne binnenviel. Snel doorrukken naar Kiev, Zelensky in de boeien slaan en afvoeren en de hegemonie over het land in handen nemen. In plaats daarvan begon een bloedige oorlog, die nu al bijna vier jaar duurt. Een grote tragedie, en een spectaculaire afgang voor het blunderende moederland. 

Poetin noemt Venezuela een bondgenoot, en heeft, samen met China, jaren kunnen profiteren van de olie, die nu weer goeddeels naar Amerika zal gaan. Maar ook van het strategische voordeel van de relatie met een land dat dicht bij aartsrivaal Amerika ligt. Net als toen Amerika het nucleaire programma van Iran in puin schoot, en toen het Syrische regime ineenstortte, verloor Poetin opnieuw een bondgenoot. Hij is ook een realist, die de storm in alle drie de gevallen zag aankomen. En die uiteindelijk geen poot voor zijn bondgenoten uitstak. En vermoedelijk ook de militaire middelen mist om echt iets te kunnen betekenen. 

Maduro maakte dezelfde misrekening die Khamenei in Iran en Assad in Syrië maakten: rekenen op Russische steun. In oktober vroeg hij, volgens de Washington Post, Poetin om drones, raketten en radars. Het verzoek werd genegeerd.

In eigen land wordt Poetins frame  steeds meer dat de periferie van Maduro zelf van hem af wilde, en dat het bondgenootschap met Venezuela feitelijk al niets meer voorstelde. In het geopolitieke spel is Poetin opnieuw de verliezer. Al helpt die vaststelling de Oekraïners niet. Integendeel, Poetin zal de strijd opvoeren, in de hoop dat hij de oorlog alsnog kan winnen, en de illusie dat hij ooit nog de positie van wereldleider kan terugwinnen.

Diplomaten bij de Verenigde Naties worden er kennelijk op getraind hun gevoel voor humor te onderdrukken. Zo kon er tijdens de zitting van de Veiligheidsraad over Venezuela geen lachje af toen Vasily Nebensya, de Russische ambassadeur en een ras-acteur, een vlammend betoog hield over het schaamteloze Amerika dat een soevereine staat was binnengevallen. Een flagrante schending van de internationale normen, vond hij. Het kan niet anders dan dat zijn collega&rsquo;s het liefst in schaterlachen waren uitgebarsten: hee, Vasily, is Oekra&iuml;ne dan g&eacute;&eacute;n soevereine staat?&nbsp;
Vasily&rsquo;s hoogste baas, Poetin, moet&nbsp;<a href="https://www.theguardian.com/world/2026/jan/05/russia-weighs-up-fall-of-nicolas-maduro-venezuela">zwaar de pest</a> in&nbsp;&nbsp;hebben. De stunt die Trump uithaalde in Venezuela was zo ongeveer wat hij zelf op 24 februari 2022 van plan was, toen zijn leger Oekra&iuml;ne binnenviel. Snel doorrukken naar Kiev, Zelensky in de boeien slaan en afvoeren en de hegemonie over het land in handen nemen. In plaats daarvan begon een bloedige oorlog, die nu al bijna vier jaar duurt. Een grote tragedie, en&nbsp;<a href="https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/the-us-capture-of-maduro-puts-russias-weakness-on-display/">een spectaculaire afgang</a>&nbsp;voor het blunderende moederland.&nbsp;
Poetin noemt Venezuela een bondgenoot, en heeft, samen met China, jaren kunnen profiteren van de olie, die nu weer goeddeels naar Amerika zal gaan. Maar ook van het strategische voordeel van de relatie met een land dat dicht bij aartsrivaal Amerika ligt. Net als toen Amerika het nucleaire programma van Iran in puin schoot, en toen het Syrische regime ineenstortte, verloor Poetin opnieuw een bondgenoot. Hij is ook een realist, die de storm in alle drie de gevallen zag aankomen. En die uiteindelijk geen poot voor zijn bondgenoten uitstak. En vermoedelijk ook de militaire middelen mist om echt iets te kunnen betekenen.&nbsp;
Maduro maakte dezelfde misrekening die Khamenei in Iran en Assad in Syri&euml; maakten: rekenen op Russische steun. In oktober vroeg hij, volgens de Washington Post, Poetin om drones, raketten en radars. Het&nbsp;<a href="https://www.washingtonpost.com/world/2025/10/31/russia-venezuela-oil-trump/">verzoek werd genegeerd</a>.
In eigen land wordt&nbsp;<a href="https://platformraam.nl/in-het-kort/2968-aanpassen-en-bijsturen-moskou-rouwt-niet-lang-om-verlies-bondgenoot-maduro">Poetins frame</a>&nbsp;&nbsp;steeds meer dat de periferie van Maduro zelf van hem af wilde, en dat het bondgenootschap met Venezuela feitelijk al niets meer voorstelde.&nbsp;In het geopolitieke spel is Poetin opnieuw de verliezer. Al helpt die vaststelling de Oekra&iuml;ners niet. Integendeel, Poetin zal de strijd opvoeren, in de hoop dat hij de oorlog alsnog kan winnen, en de illusie dat hij ooit nog de positie van wereldleider kan terugwinnen.

Een mogelijk grondoffensief in Gaza betekent 'straatgevechten met geweren'

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips