De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de ‘bromance’ tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.

Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!

De geopolitieke kopstukken van BNR
Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van BNR De Wereld en de Amerika Podcast
Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van Boekestijn & De Wijk
Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts Make Europe Great Again en de BNR Perestrojkast

De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de &lsquo;bromance&rsquo; tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.
Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!
De geopolitieke kopstukken van BNR
<ul>
<li>Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld">BNR De Wereld</a>&nbsp;en de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a></li>
<li>Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/boekestijn-en-de-wijk">Boekestijn &amp; De Wijk</a></li>
<li>Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/makeeuropegreatagain">Make Europe Great Again</a>&nbsp;en de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/perestrojkast">BNR Perestrojkast</a></li>
</ul>

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | BNR

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

De Wereld | Plus

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

De Wereld

BNR De Wereld

NAVO-top deel 1 - De bromance tussen Trump en Rutte

De kans is niet groot dat de EU Gerhard Schröder naar voren schuift als onderhandelaar, mochten Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten om de tafel gaan. Dat zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlande Zaken. Eerder schoof Poetin de voormalig Bondskanselier van Duitsland naar voren als mogelijke bemiddelaar. In eventuele onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten moet Europa volgens Berendsen wel aan tafel zitten. Een EU-onderhandelaar moet volgens de minister dan een duidelijk mandaat én de steun van alle EU-lidstaten hebben. Minister Berendsen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.

Luister ook | 'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend' 

Direct na het gesprek vertrekt Berendsen naar Zweden voor een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse zaken van de NAVO-landen, ter voorbereiding op de NAVO-top in Ankara. Daar treft Berendsen Europese collega-ministers die allen de Europese bijdrage aan de NAVO willen vergroten. Ondanks de vele beledigingen van de Amerikaanse president Trump aan het adres van de NAVO, twijfelt de minister niet aan de samenwerking met de VS. 

De Amerikaanse president heeft ook meermaals zijn woede uitgesproken over het gebrek aan steun vanuit de NAVO voor de oorlog met Iran. Nederland deelt volgens Berendsen de zorgen van de VS en Israël om de nucleaire capaciteiten van Iran en het bereik van hun raketten, maar blijft pleiten voor een diplomatieke oplossing. Wel heeft Nederland zich aangesloten bij een internationaal initiatief om de Straat van Hormuz te openen, en volgens Berendsen wordt een operatie gepland zodra de situatie dat toelaat.

Lees ook | Berendsen roept Israëlische ambassadeur op het matje om behandeling Flotilla-activisten

De positie van de Britse premier Starmer

Premier Starmer kwam in 2024 aan de macht met een ongekende landslide. Hij won destijds 411 van de 650 zetels in het Lagerhuis. Het sentiment is inmiddels flink gedraaid, nu nog maar 23 procent van de Britten tevreden is met Starmer. Rem Korteweg, EU-expert bij Instituut Clingendael, omschrijft in zijn boek 'Take Back Control? (Tien jaar Brexit, tussen globalisering en soevereiniteit)' hoe het Verenigd Koninkrijk sinds het Brexit-besluit zes premiers heeft versleten: 'Ik zag het Verenigd Koninkrijk als politiek stabiel, economisch sterk en juridisch voorspelbaar, maar door dat EU-referendum worstelt het land enorm met zichzelf.' 

Luister ook |Amerika Podcast

Opboksen tegen Trump | Postma in Amerika

Het was de week van de voorverkiezingen in de VS. Die verkiezingen draaien om zetels voor het Congres en Republikeinse kandidaten proberen met spotjes in de aandacht te komen, ook als ze bewust tegen Trump ingaan. Dat laatste blijkt politiek toch een lastige zet.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Bavo Oost, redacteur bij BNR Nieuwsradio.

De kans is niet groot dat de EU Gerhard Schr&ouml;der naar voren schuift als onderhandelaar, mochten Oekra&iuml;ne, Rusland en de Verenigde Staten om de tafel gaan. Dat zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlande Zaken. Eerder schoof Poetin de voormalig Bondskanselier van Duitsland naar voren als mogelijke bemiddelaar. In eventuele onderhandelingen tussen Oekra&iuml;ne, Rusland en de Verenigde Staten moet Europa volgens Berendsen wel aan tafel zitten. Een EU-onderhandelaar moet volgens de minister dan een duidelijk mandaat &eacute;n de steun van alle EU-lidstaten hebben. Minister Berendsen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook |&nbsp; <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10600958/europa-s-reactie-richting-poetin-is-verbijsterend-en-beschamend">'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend'</a>&nbsp;
Direct na het gesprek vertrekt Berendsen naar Zweden voor een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse zaken van de NAVO-landen, ter voorbereiding op de NAVO-top in Ankara. Daar treft Berendsen Europese collega-ministers die allen de Europese bijdrage aan de NAVO willen vergroten. Ondanks de vele beledigingen van de Amerikaanse president Trump aan het adres van de NAVO, twijfelt de minister niet aan de samenwerking met de VS.&nbsp;
De Amerikaanse president heeft ook meermaals zijn woede uitgesproken over het gebrek aan steun vanuit de NAVO voor de oorlog met Iran. Nederland deelt volgens Berendsen de zorgen van de VS en Isra&euml;l om de nucleaire capaciteiten van Iran en het bereik van hun raketten, maar blijft pleiten voor een diplomatieke oplossing. Wel heeft Nederland zich aangesloten bij een internationaal initiatief om de Straat van Hormuz te openen, en volgens Berendsen wordt een operatie gepland zodra de situatie dat toelaat.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10601496/berendsen-roept-israelische-ambassadeur-op-het-matje-om-behandeling-flotilla-activisten">Berendsen roept Isra&euml;lische ambassadeur op het matje om behandeling Flotilla-activisten</a>
De positie van de Britse premier Starmer
Premier Starmer kwam in 2024 aan de macht met een ongekende&nbsp;landslide. Hij won destijds 411 van de 650 zetels in het Lagerhuis. Het sentiment is inmiddels flink gedraaid, nu nog maar 23 procent van de Britten tevreden is met Starmer. Rem Korteweg, EU-expert bij Instituut Clingendael, omschrijft in zijn boek 'Take Back Control? (Tien jaar Brexit, tussen globalisering en soevereiniteit)' hoe het Verenigd Koninkrijk sinds het Brexit-besluit zes premiers heeft versleten: 'Ik zag het Verenigd Koninkrijk als politiek stabiel, economisch sterk en juridisch voorspelbaar, maar door dat EU-referendum worstelt het land enorm met zichzelf.'&nbsp;
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast" data-auth="NotApplicable">Amerika Podcast</a>
Opboksen tegen Trump | Postma in Amerika
Het was de week van de voorverkiezingen in de VS. Die verkiezingen draaien om zetels voor het Congres en Republikeinse kandidaten proberen met spotjes in de aandacht te komen, ook als ze bewust tegen Trump ingaan. Dat laatste blijkt politiek toch een lastige zet.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
Bavo Oost, redacteur bij BNR Nieuwsradio.

Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein'

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-índustrie te dwingen orders voor zogenoemde ‘kritische onderdelen’ te verdelen over tenminste drie leveranciers.

Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de afhankelijkheid van China te blokkeren. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk. 

De vraag is wat het uitmaakt. Bij zogenoemde ‘kritieke onderdelen’ denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer – dus wij, de klanten, ook. 

Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige échte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit. 

Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen. Douze points pour la Chine. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht ‘de junior partner.’ 

Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industriële orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-&iacute;ndustrie te dwingen orders voor zogenoemde &lsquo;kritische onderdelen&rsquo; te verdelen over tenminste drie leveranciers.
Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de&nbsp;<a href="https://www.ft.com/content/57b4852c-f323-45b8-b8d0-5a6426dd781e?syn-25a6b1a6=1">afhankelijkheid van China te blokkeren</a>. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk.&nbsp;
<a href="https://www.theguardian.com/business/2026/may/19/china-shock-eu-european-union-industry-imports&nbsp;">De vraag is wat het uitmaakt</a>. Bij zogenoemde &lsquo;kritieke onderdelen&rsquo; denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer &ndash; dus wij, de klanten, ook.&nbsp;
Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige &eacute;chte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit.&nbsp;
Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen.&nbsp;<a href="https://www.theguardian.com/business/2026/may/19/china-shock-eu-european-union-industry-imports">Douze points pour la Chine</a>. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht &lsquo;<a href="https://www.bbc.com/news/articles/c4g8kpkjkl0o">de junior partner</a>.&rsquo;&nbsp;
Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industri&euml;le orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.

Douze points pour la Chine

Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schröder. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast.

Luister ook |'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig'

Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekraïne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf haarscheurtjes zichtbaar worden.

Lees ook |Trump hoeft in China niet te rekenen op hulp met Iran: ‘Moeten de Amerikanen zelf maar oplossen’

Iran 'comfortabel' aan het onderhandelen

Uiteraard praat Bernard Hammelburg met Ron Keller ook over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Keller heeft Iran niet zoveel reden om tot een deal met Amerika te komen. Ze zitten redelijk comfortabel aan tafel. De New York Times onthulde dat Iran nog dertig van de driëendertig raketlanceerinstallaties operationeel heeft. 

Dat Trump de nucleaire deal met Iran in 2018 heeft opgezegd begrijpt Keller wel. 'Trump heeft de stekker eruit getrokken, maar Iran heeft de deal opgeblazen. Ze hebben zich er nooit aan gehouden.' Dat wil niet zeggen dat je nu tot een betere deal kunt komen. 'De wereld was toen veel meer één dan nu.' Keller verwijst ook naar het feit dat die onderhandelingen destijds meer dan twee jaar hebben geduurd.

Tot slot bespreken Bernard Hammelburg en Ron Keller de situatie tussen Israël en Libanon en hoe de Verenigde Naties in al deze conflicten geen enkele rol weet te vervullen in het oplossen van die oorlogen.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schr&ouml;der. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10600419/de-kwetsbaarheid-van-europa-op-defensie-is-zo-enorm-we-hebben-amerika-keihard-nodig">'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig'</a>
Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekra&iuml;ne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf haarscheurtjes zichtbaar worden.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10600810/trump-hoeft-in-china-niet-te-rekenen-op-hulp-met-iran-moeten-de-amerikanen-zelf-maar-oplossen">Trump hoeft in China niet te rekenen op hulp met Iran: &lsquo;Moeten de Amerikanen zelf maar oplossen&rsquo;</a>
Iran 'comfortabel' aan het onderhandelen
Uiteraard praat Bernard Hammelburg met Ron Keller ook over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Keller heeft Iran niet zoveel reden om tot een deal met Amerika te komen. Ze zitten redelijk comfortabel aan tafel. De New York Times <a href="https://www.nytimes.com/2026/05/12/us/politics/iran-missiles-us-intelligence.html">onthulde</a> dat Iran nog dertig van de dri&euml;endertig raketlanceerinstallaties operationeel heeft.&nbsp;
Dat Trump de nucleaire deal met Iran in 2018 heeft opgezegd begrijpt Keller wel. 'Trump heeft de stekker eruit getrokken, maar Iran heeft de deal opgeblazen. Ze hebben zich er nooit aan gehouden.' Dat wil niet zeggen dat je nu tot een betere deal kunt komen. 'De wereld was toen veel meer &eacute;&eacute;n dan nu.' Keller verwijst ook naar het feit dat die onderhandelingen destijds meer dan twee jaar hebben geduurd.
Tot slot bespreken Bernard Hammelburg en Ron Keller de situatie tussen Isra&euml;l en Libanon en hoe de Verenigde Naties in al deze conflicten geen enkele rol weet te vervullen in het oplossen van die oorlogen.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

NAVO-top deel 1 - De bromance tussen Trump en Rutte

In 2 playlist(s)

BNR De Wereld

Social links

Follow podcast

Recent clips