Van de makers van BNR Beter, een nieuwe podcast!

Na járen aanmodderen is er eindelijk een goed werkend medicijn. Mooi, maar ook een enorme omschakeling, als je tot voor kort leeft alsof elke dag je laatste kan zijn. En dan doen Zwitserse wetenschappers een fascinerende en baanbrekende ontdekking..

Presentatie: Loiza Lamers & Angela Groothuizen 

'Uitgedokterd: HIV’ is een redactioneel onafhankelijke podcast, gemaakt door BNR. Dit eerste seizoen is mogelijk gemaakt door Viiv Healthcare. De sponsor had geen enkele invloed op de sprekers of de inhoud van de podcast. 

Van de makers van BNR Beter, een nieuwe podcast!
Na járen aanmodderen is er eindelijk een goed werkend medicijn. Mooi, maar ook een enorme omschakeling, als je tot voor kort leeft alsof elke dag je laatste kan zijn. En dan doen Zwitserse wetenschappers een fascinerende en baanbrekende ontdekking.. 
Presentatie: Loiza Lamers &amp; Angela Groothuizen 
'Uitgedokterd: HIV’ is een redactioneel onafhankelijke podcast, gemaakt door BNR. Dit eerste seizoen is mogelijk gemaakt door Viiv Healthcare. De sponsor had geen enkele invloed op de sprekers of de inhoud van de podcast.

De zorg in Nederland heeft het moeilijk. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en efficiënter moeten inrichten.  

Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelaren spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, personalised medicine, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat ze meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen.  



Over BNR Beter

In BNR Beter – Over de Zorg voor Morgen wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er gaande zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe patiënten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden.  

Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Sterre ten Houte de Lange op reportage naar de ziekenhuizen, UMC’s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de patiëntenzorg.  

Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en patiënten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing efficiënter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen? 

Over de makers

Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma Doorgelicht en is onder meer wekelijks te horen in de Ochtendspits. 

Sterre ten Houte de Lange is zorgjournalist en redacteur bij BNR Nieuwsradio. Ze maakte eerder voor BNR de podcast Uitgedokterd: HIV - de Hemel kan wachten.

De zorg in Nederland heeft het moeilijk. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en efficiënter moeten inrichten.  
Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelaren spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, personalised medicine, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat ze meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen.  
 
Over BNR Beter  
In BNR Beter – Over de Zorg voor Morgen wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er gaande zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe patiënten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden.  
Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Sterre ten Houte de Lange op reportage naar de ziekenhuizen, UMC’s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de patiëntenzorg.  
Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en patiënten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing efficiënter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen? 
Over de makers
Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma <a href="https://www.bnr.nl/podcast/doorgelicht">Doorgelicht</a> en is onder meer wekelijks te horen in de Ochtendspits. 
Sterre ten Houte de Lange is zorgjournalist en redacteur bij BNR Nieuwsradio. Ze maakte eerder voor BNR de podcast <a href="https://www.bnr.nl/podcast/uitgedokterd">Uitgedokterd: HIV - de Hemel kan wachten.</a>

Beter | BNR

Wat zijn de nieuwste kankerbehandelingen? Hoe helpt AI de zorg? En welke apparaten maken het werk van artsen en verpleegkundigen makkelijker? In BNR Beter neemt Nina van den Dungen de nieuwste zorginnovaties onder de loep.

Mede mogelijk gemaakt door: Philips

Wat zijn de nieuwste kankerbehandelingen? Hoe helpt AI de zorg? En welke apparaten maken het werk van artsen en verpleegkundigen makkelijker? In BNR Beter neemt Nina van den Dungen de nieuwste zorginnovaties onder de loep.
Mede mogelijk gemaakt door: <a href="https://www.philips.nl/healthcare">Philips</a>

BNR Beter

BNR Beter
De zorg in Nederland kan wel een boost gebruiken. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en efficiënter moeten inrichten. 

Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelingen spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, persoonlijke medicijnen, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat zij meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen. 

Over BNR Beter
In BNR Beter, over de zorg van morgen, wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er in de zorg zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe patiënten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden. 

Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Stijn Goossens op reportage naar de ziekenhuizen, UMC’s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de patiëntenzorg. 

Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en patiënten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing efficiënter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen?

Over de makers
Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma Doorgelicht en is onder meer wekelijks te horen in de Ochtendspits.

Stijn Goossens is redacteur tech, wetenschap en innovatie bij BNR Nieuwsradio. Hij vertelt wekelijks over het laatste technieuws en de nieuwste techproducten tijdens de Tech Update en maakte voor BNR het programma Eyeopeners.

BNR Beter De zorg in Nederland kan wel een boost gebruiken. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en effici&euml;nter moeten inrichten. Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelingen spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, persoonlijke medicijnen, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat zij meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen. Over BNR Beter In BNR Beter, over de zorg van morgen, wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er in de zorg zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe pati&euml;nten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden. Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Stijn Goossens op reportage naar de ziekenhuizen, UMC&rsquo;s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de pati&euml;ntenzorg. Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en pati&euml;nten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing effici&euml;nter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen? Over de makers Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma <a href="https://www.bnr.nl/podcast/doorgelicht" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="0">Doorgelicht</a>&nbsp;en is onder meer wekelijks te horen in de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-ochtendspits" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="1">Ochtendspits</a>. Stijn Goossens is redacteur tech, wetenschap en innovatie bij BNR Nieuwsradio. Hij vertelt wekelijks over het laatste technieuws en de nieuwste techproducten tijdens de <a href="https://www.bnr.nl/podcast/tech-update" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="2">Tech Update</a>&nbsp;en maakte voor BNR het programma&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/eyeopeners" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="3">Eyeopeners</a>.

Uitgedokterd: HIV, het Zwitsers standpunt

Zeventienduizend patiënten van Zuyderland in Zuid-Limburg worden al digitaal thuis gevolgd. In de groep die digitaal begeleid wordt, halveerde het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp. Toch levert diezelfde zorg het ziekenhuis minder op dan een bezoek aan de poli. De financiële prikkel werkt een digitale transitie nog altijd tegen, waardoor echte opschaling uitblijft.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat digitale zorg nu al oplevert en waarom opschalen zo moeizaam gaat. Te gast zijn Bas van Nispen, CEO van digitaal ziekenhuis Ksyos, en Esther Talboom-Kamp, voorzitter van de raad van bestuur van Zuyderland en bijzonder hoogleraar Digitale Zorg Thuis aan de Open Universiteit.

Talboom-Kamp begon uit noodzaak: een vergrijzende regio, veel armoede en een structureel personeelstekort. Zuyderland bouwde zelf een infrastructuur op waarmee verpleegkundigen op afstand hartslag, zuurstof en gewicht in de gaten houden en ingrijpen voordat een patiënt in het ziekenhuis belandt. Volledig digitaal is het nooit, benadrukt ze. Wie moeite heeft met inloggen of met medische taal kan terecht bij een fysiek loket in Heerlen of Sittard, of bij de bibliotheek.

Van Nispen bouwde een digitaal ziekenhuis zonder bedden. Ksyos levert laagcomplexe specialistische zorg op verwijzing van de huisarts, van slaapapneu tot cardiologie, en zag vorig jaar ongeveer 250.000 patiënten. Sinds 2011 zit het bedrijf aan een omzetplafond. Meer bekendheid zou meer patiënten opleveren die niet vergoed worden, dus deed Ksyos jarenlang bewust aan anti-marketing.

Verder gaat het over de vraag of de prijs van eenvoudige specialistische zorg omlaag kan, over ongecontracteerde zorg als kraamkamer voor innovatie nu het kabinet die vergoeding wil schrappen, over het ontbreken van een werkbare definitie van passende zorg, en over de vraag of het kabinet steviger moet inzetten op het Groeiplan MedTech. Talboom-Kamp hoopt in 2030 op een Scandinavisch model, met één digitaal loket dat bepaalt waar je terecht moet.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Zeventienduizend pati&euml;nten van <a href="https://zuyderland.nl/nieuws/esther-talboom-kamp-benoemd-tot-voorzitter-raad-van-bestuur-zuyderland/">Zuyderland</a> in Zuid-Limburg worden al digitaal thuis gevolgd. In de groep die digitaal begeleid wordt, halveerde het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp. Toch levert diezelfde zorg het ziekenhuis minder op dan een bezoek aan de poli. De financi&euml;le prikkel werkt een digitale transitie nog altijd tegen, waardoor echte opschaling uitblijft.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat digitale zorg nu al oplevert en waarom opschalen zo moeizaam gaat. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/bvannispen">Bas van Nispen</a>, CEO van digitaal ziekenhuis <a href="https://www.ksyos.nl/nieuws/25-jaar-ksyos-van-pionier-naar-vaste-waarde-voor-patient-huisarts-en-medisch-specialist">Ksyos</a>, en <a href="https://www.linkedin.com/in/esthertalboom">Esther Talboom-Kamp</a>, voorzitter van de raad van bestuur van Zuyderland en bijzonder hoogleraar <a href="https://www.ou.nl/-/zuyderland-bestuurder-esther-talboom-kamp-benoemd-tot-bijzonder-hoogleraar-aan-de-open-universiteit">Digitale Zorg Thuis</a> aan de Open Universiteit.
Talboom-Kamp begon uit noodzaak: een vergrijzende regio, veel armoede en een structureel personeelstekort. Zuyderland bouwde zelf een infrastructuur op waarmee verpleegkundigen op afstand hartslag, zuurstof en gewicht in de gaten houden en ingrijpen voordat een pati&euml;nt in het ziekenhuis belandt. Volledig digitaal is het nooit, benadrukt ze. Wie moeite heeft met inloggen of met medische taal kan terecht bij een fysiek loket in Heerlen of Sittard, of bij de bibliotheek.
Van Nispen bouwde een digitaal ziekenhuis zonder bedden. Ksyos levert laagcomplexe specialistische zorg op verwijzing van de huisarts, van slaapapneu tot cardiologie, en zag vorig jaar ongeveer 250.000 pati&euml;nten. Sinds 2011 zit het bedrijf aan een omzetplafond. Meer bekendheid zou meer pati&euml;nten opleveren die niet vergoed worden, dus deed Ksyos jarenlang bewust aan anti-marketing.
Verder gaat het over de vraag of de prijs van eenvoudige specialistische zorg omlaag kan, over ongecontracteerde zorg als kraamkamer voor innovatie nu het kabinet die vergoeding wil schrappen, over het ontbreken van een werkbare definitie van passende zorg, en over de vraag of het kabinet steviger moet inzetten op het <a href="https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/07/06/kabinet-trekt-1025-miljoen-euro-uit-voor-versterking-nederlandse-medtech-sector">Groeiplan MedTech</a>. Talboom-Kamp hoopt in 2030 op een Scandinavisch model, met &eacute;&eacute;n digitaal loket dat bepaalt waar je terecht moet.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Ziekenhuizen missen prikkel om digitale zorg te leveren: 'financiële systeem zit vast in ouderwetse zorg'

Dialyse neemt maar 10 tot 15 procent van de nierfunctie over. Genoeg om in leven te blijven, niet genoeg voor een normaal leven: ruim 6.200 Nederlanders zitten drie keer per week vier uur aan een machine, en eind juli 2025 stonden 1.143 mensen op de wachtlijst voor een donornier. De behandeling bestaat sinds 1943 en aan de kern ervan is in tachtig jaar weinig veranderd. Deze maand is in het UMC Utrecht een onderzoeksprogramma gestart dat daar verandering in moet brengen: de biokunstnier, een implanteerbaar apparaat met levende niercellen dat de dialyse uiteindelijk moet kunnen vervangen.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de start van het onderzoeksprogramma BioHybrid Kidney Crossing Borders en de routekaart naar een kunstnier. Te gast zijn Karin Gerritsen, internist-nefroloog bij het UMC Utrecht en leider van de klinische studies naar kunstnieren, en Jasper Boomker, programmamanager nierfunctievervangende technologie bij de Nierstichting.

Gerritsen legt uit hoe zo'n biokunstnier eruit moet komen te zien: een kunstmatig filter dat afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed haalt, gecombineerd met een module van gekweekte niercellen die water en nuttige stoffen terugwinnen. De grootste onzekerheid is de omvang. Een nier is ongeveer zo groot als een vuist en het apparaat moet onder de kilo blijven, misschien zelfs onder de 600 gram. Ook de plek in het lichaam is nog een open vraag, want het team wil de bloedvaten sparen die nodig kunnen zijn voor een latere donornier. Over de kans van slagen is ze eerlijk: 'we denken dat het kan, maar of het gaat lukken weten we nog niet zeker.'

Boomker schetst het grotere plaatje. Het programma is volgens de Nierstichting uniek in Europa en brengt het UMC Utrecht, de Universiteit Utrecht, de Universiteit Twente, onderzoekscentrum Imec, Stichting RegMed XB en zeven medtechbedrijven samen. Hij is open over de termijn: een volledig implanteerbaar systeem kan decennia duren, en elk implanteerbaar medisch apparaat kost al snel tien tot vijftien jaar ontwikkeling. Tegelijk wijst hij op de tussenstappen die eerder verschil maken, zoals de draagbare kunstnier waarmee patiënten thuis en op reis kunnen dialyseren, en een implanteerbaar bloedfilter dat dialyseren zonder aanprikken mogelijk moet maken.

Verder gaat het over de vraag waarom er in tachtig jaar zo weinig is veranderd aan dialyse. Gerritsen wijst op een markt die wordt beheerst door een klein aantal grote aanbieders, waardoor de huidige vorm van dialyse economisch aantrekkelijk is en de prikkel tot radicale innovatie ontbreekt. De Nierstichting richtte daarom met zorgverzekeraars CZ, Menzis en Zilveren Kruis zelf een onderneming op, en houdt patenten in beheer om grip te houden op prijs en beschikbaarheid.

Een eerdere aflevering van BNR Beter over het opsporen van chronische nierschade is hier terug te luisteren.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Dialyse neemt maar 10 tot 15 procent van de nierfunctie over. Genoeg om in leven te blijven, niet genoeg voor een normaal leven: ruim 6.200 Nederlanders zitten drie keer per week vier uur aan een machine, en eind juli 2025 stonden 1.143 mensen op de wachtlijst voor een donornier. De behandeling bestaat sinds 1943 en aan de kern ervan is in tachtig jaar weinig veranderd. Deze maand is in het UMC Utrecht een onderzoeksprogramma gestart dat daar verandering in moet brengen: de biokunstnier, een implanteerbaar apparaat met levende niercellen dat de dialyse uiteindelijk moet kunnen vervangen.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de start van het onderzoeksprogramma <a href="https://utwente.nl/nieuws/2025/2/113136/universiteit-twente-start-onderzoek-naar-biohybride-kunstnieren">BioHybrid Kidney Crossing Borders</a> en de routekaart naar een kunstnier. Te gast zijn <a href="https://nl.linkedin.com/in/karin-gerritsen-066aa511">Karin Gerritsen</a>, internist-nefroloog bij het <a href="https://research.umcutrecht.nl/researchers/gerritsen/">UMC Utrecht</a> en leider van de klinische studies naar kunstnieren, en <a href="https://nl.linkedin.com/in/jasper-m-boomker-3167b916">Jasper Boomker</a>, programmamanager nierfunctievervangende technologie bij de <a href="https://nierstichting.nl/nieuws/de-implanteerbare-kunstnier">Nierstichting</a>.
Gerritsen legt uit hoe zo'n biokunstnier eruit moet komen te zien: een kunstmatig filter dat afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed haalt, gecombineerd met een module van gekweekte niercellen die water en nuttige stoffen terugwinnen. De grootste onzekerheid is de omvang. Een nier is ongeveer zo groot als een vuist en het apparaat moet onder de kilo blijven, misschien zelfs onder de 600 gram. Ook de plek in het lichaam is nog een open vraag, want het team wil de bloedvaten sparen die nodig kunnen zijn voor een latere donornier. Over de kans van slagen is ze eerlijk: 'we denken dat het kan, maar of het gaat lukken weten we nog niet zeker.'
Boomker schetst het grotere plaatje. Het programma is volgens de Nierstichting uniek in Europa en brengt het UMC Utrecht, de Universiteit Utrecht, de Universiteit Twente, onderzoekscentrum Imec, Stichting RegMed XB en zeven medtechbedrijven samen. Hij is open over de termijn: een volledig implanteerbaar systeem kan decennia duren, en elk implanteerbaar medisch apparaat kost al snel tien tot vijftien jaar ontwikkeling. Tegelijk wijst hij op de tussenstappen die eerder verschil maken, zoals de <a href="https://nierstichting.nl/neokidney">draagbare kunstnier</a> waarmee pati&euml;nten thuis en op reis kunnen dialyseren, en een implanteerbaar bloedfilter dat dialyseren zonder aanprikken mogelijk moet maken.
Verder gaat het over de vraag waarom er in tachtig jaar zo weinig is veranderd aan dialyse. Gerritsen wijst op een markt die wordt beheerst door een klein aantal grote aanbieders, waardoor de huidige vorm van dialyse economisch aantrekkelijk is en de prikkel tot radicale innovatie ontbreekt. De Nierstichting richtte daarom met zorgverzekeraars CZ, Menzis en Zilveren Kruis zelf een onderneming op, en houdt patenten in beheer om grip te houden op prijs en beschikbaarheid.
Een eerdere aflevering van BNR Beter over het opsporen van chronische nierschade is <a href="https://www.bnr.nl/podcast/beter/10555990/makkelijk-thuis-testen-op-een-hartaanval-of-nierschade">hier</a> terug te luisteren.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Nederlandse onderzoekers werken aan implanteerbare kunstnier: 'van gekweekte niercellen'

Ruim achthonderd keer vloog er het afgelopen jaar een onbemande drone heen en weer tussen de Isala-ziekenhuizen in Meppel en Zwolle, met buisjes bloed en medicijnen aan boord. Een drone is sneller, maar kan de druk op de zorg ook op personeelsvlak verlichten. Maar wat is er nog nodig om het beoogde landelijke netwerk voor medische drones van de grond te krijgen?

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat een landelijk dekkend medisch dronenetwerk moet opleveren en wat de opschaling ervan tegenhoudt. Te gast zijn Kevin Woensdregt, manager drones bij ANWB Medical Air Assistance, en Klaas Henk van der Steege, als adviseur betrokken bij de proef vanuit Isala in Zwolle en Meppel.

Woensdregt legt uit wat er in zes jaar is getest: eerst paracetamol om temperatuur, trillingen en luchtvochtigheid te valideren, daarna medicatie in spuiten en uiteindelijk bloed. De drone is een klein vliegtuigje met een spanwijdte van 2,8 meter dat verticaal opstijgt, drie kilo tilt en honderd kilometer per uur op zo'n honderd meter hoogte vliegt. Technisch ging alles goed, zegt hij, maar de rem zit in het luchtruim. De route is nu afgesloten gebied, een denkbeeldig hekje tussen Meppel en Zwolle, en dat hekje kan pas weg als alle luchtruimgebruikers elektronisch zichtbaar zijn.

Van der Steege kijkt vanuit het ziekenhuis. In Meppel is 's nachts te weinig laboratoriumwerk om personeel efficiënt in te zetten; op termijn zou een klein lab zelfs kunnen sluiten. Er is tot nu toe alleen gevlogen met bloed van gezonde donoren. Voor bloed van patiënten zijn toestemming en een aparte vergunning nodig, en dat onderzoek loopt het komende jaar.

Verder gaat het over de kosten van een netwerk en de vraag wie dat gaat betalen, over samenwerking met zusterorganisaties in Oostenrijk en Zwitserland om piloten efficiënter in te zetten, over het vervoer van donororganen, en over de vraag of er op den duur ook patiënten door de lucht gaan. De proef is in augustus verlengd tot medio 2027; het consortium mikt op een landelijk dekkend netwerk in 2031.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Ruim achthonderd keer vloog er het afgelopen jaar een onbemande drone heen en weer tussen de Isala-ziekenhuizen in Meppel en Zwolle, met buisjes bloed en medicijnen aan boord. Een drone is sneller, maar kan de druk op de zorg ook op personeelsvlak verlichten. Maar wat is er nog nodig om het beoogde landelijke netwerk voor medische drones van de grond te krijgen?
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat een landelijk dekkend medisch dronenetwerk moet opleveren en wat de opschaling ervan tegenhoudt. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/kevinwoensdregt/">Kevin Woensdregt</a>, manager drones bij <a href="https://www.anwb.nl/maa/medical-drones">ANWB Medical Air Assistance</a>, en&nbsp;<a href="https://www.linkedin.com/in/klaas-henk-van-der-steege-64201a26/">Klaas Henk van der Steege</a>, als adviseur betrokken bij de proef vanuit <a href="https://www.isala.nl/nieuws/dronetransport-heeft-geen-invloed-op-kwaliteit-bloed/">Isala</a> in Zwolle en Meppel.
Woensdregt legt uit wat er in zes jaar is getest: eerst paracetamol om temperatuur, trillingen en luchtvochtigheid te valideren, daarna medicatie in spuiten en uiteindelijk bloed. De drone is een klein vliegtuigje met een spanwijdte van 2,8 meter dat verticaal opstijgt, drie kilo tilt en honderd kilometer per uur op zo'n honderd meter hoogte vliegt. Technisch ging alles goed, zegt hij, maar de rem zit in het luchtruim. De route is nu afgesloten gebied, een denkbeeldig hekje tussen Meppel en Zwolle, en dat hekje kan pas weg als alle luchtruimgebruikers elektronisch zichtbaar zijn.
Van der Steege kijkt vanuit het ziekenhuis. In Meppel is 's nachts te weinig laboratoriumwerk om personeel effici&euml;nt in te zetten; op termijn zou een klein lab zelfs kunnen sluiten. Er is tot nu toe alleen gevlogen met bloed van gezonde donoren. Voor bloed van pati&euml;nten zijn toestemming en een aparte vergunning nodig, en dat onderzoek loopt het komende jaar.
Verder gaat het over de kosten van een netwerk en de vraag wie dat gaat betalen, over samenwerking met zusterorganisaties in Oostenrijk en Zwitserland om piloten effici&euml;nter in te zetten, over het vervoer van donororganen, en over de vraag of er op den duur ook pati&euml;nten door de lucht gaan. <a href="https://www.anwb.nl/medical-drones/nieuws/2026/augustus/medische-dronevluchten-tussen-meppel-en-zwolle-verlengd-tot-medio-2027">De proef is in augustus verlengd tot medio 2027</a>; het consortium mikt op een landelijk dekkend netwerk in 2031.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Uitgedokterd: HIV, het Zwitsers standpunt

In 1 playlist(s)

BNR Beter

Social links

Follow podcast

Recent clips