Meer dan 300.000 Nederlanders hebben boezemfibrilleren, de meest voorkomende hartritmestoornis, en dat aantal groeit met de vergrijzing. Lukt het niet om het ritme met medicijnen te herstellen, dan volgt in het ziekenhuis een stroomstoot onder narcose. Onderzoekers willen dat het hart die taak zelf overneemt, met een lichtflits in plaats van een schok. De techniek die dat mogelijk moet maken, optogenetica, kreeg begin oktober de Nobelprijs voor Geneeskunde.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Stijn Goossens hoe gentherapie het hart een eigen defibrillator en pacemaker moet geven, en wat er nog moet gebeuren voordat patiënten daar iets aan hebben. Te gast zijn Daniël Pijnappels, hoogleraar cellulaire elektrofysiologie aan het LUMC en hoofd van het Laboratory of Experimental Cardiology, en Geert Boink, cardioloog bij Amsterdam UMC en medeoprichter van de spin-off PacingCure.

Pijnappels legt uit hoe zijn team met gentherapie lichtgevoelige eiwitten uit algen in hartcellen aanbrengt. Een dunne reeks ledlampjes op het hart geeft bij een ritmestoornis een lichtflits, waarna het hart zelf de stroom opwekt die het ritme herstelt. In proefdieren werkt dat al: de dieren lopen rond en slapen door terwijl hun ritme wordt hersteld. De eerste resultaten in ratten verschenen in 2019. Samen met de TU Delft werkt het team aan een smartwatch die de ritmestoornis herkent en via een ontvanger onder de huid het lampje aanzet. Het einddoel is een eiwit dat zelf op de ritmestoornis reageert, zonder licht of elektronica.

Boink werkt aan een biologische pacemaker. Eén injectie in een gebied van minder dan een kubieke centimeter moet het kastje onder de huid en de draden naar het hart overbodig maken. Die hardware gaat stuk en kan levensbedreigende infecties geven, wat vooral zwaar weegt voor kinderen die er een leven lang mee moeten. Zijn groep liet deze zomer zien dat een route waar andere onderzoekers jarenlang op inzetten, het gen TBX18, geen echte pacemakerfunctie oplevert. Een menselijk pacemaker-ionkanaal doet dat volgens hem wel.

Verder gaat het over de risico’s van een blijvende genetische ingreep bij een veelvoorkomende aandoening, een mogelijke afweerreactie op eiwitten uit algen en de vraag hoe je een biologische defibrillator aan het einde van het leven weer uitzet. Ook komt aan bod waarom de ontwikkeling via een spin-off met durfkapitaal loopt, hoe de prijs van gentherapie tot stand komt en wat de Nobelprijs betekent voor het onderzoeksveld.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma’s in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Meer dan 300.000 Nederlanders hebben boezemfibrilleren, de meest voorkomende hartritmestoornis, en dat aantal groeit met de vergrijzing. Lukt het niet om het ritme met medicijnen te herstellen, dan volgt in het ziekenhuis een stroomstoot onder narcose. Onderzoekers willen dat het hart die taak zelf overneemt, met een lichtflits in plaats van een schok. De techniek die dat mogelijk moet maken, optogenetica, kreeg begin oktober de Nobelprijs voor Geneeskunde.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Stijn Goossens hoe gentherapie het hart een eigen defibrillator en pacemaker moet geven, en wat er nog moet gebeuren voordat pati&euml;nten daar iets aan hebben. Te gast zijn Dani&euml;l Pijnappels, hoogleraar cellulaire elektrofysiologie aan het <a href="https://www.lumc.nl/actueel/2026/een-hart-dat-zichzelf-kan-defibrilleren/">LUMC</a> en hoofd van het <a href="https://www.lumc.nl/patientenzorg/specialistische-centra/hart-long-centrum/voor-professionals/laboratory-of-experimental-cardiology/">Laboratory of Experimental Cardiology</a>, en Geert Boink, cardioloog bij Amsterdam UMC en medeoprichter van de spin-off <a href="https://ixa.nl/news/amsterdam-umc-spin-off-pacingcure-received-eic-transition-funding">PacingCure</a>.
Pijnappels legt uit hoe zijn team met gentherapie lichtgevoelige eiwitten uit algen in hartcellen aanbrengt. Een dunne reeks ledlampjes op het hart geeft bij een ritmestoornis een lichtflits, waarna het hart zelf de stroom opwekt die het ritme herstelt. In proefdieren werkt dat al: de dieren lopen rond en slapen door terwijl hun ritme wordt hersteld. De <a href="https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2019/02/gentherapie-met-geimplanteerd-led-lampje-stopt-hartritmestoornis-automatisch">eerste resultaten in ratten</a> verschenen in 2019. Samen met de TU Delft werkt het team aan een smartwatch die de ritmestoornis herkent en via een ontvanger onder de huid het lampje aanzet. Het einddoel is een eiwit dat zelf op de ritmestoornis reageert, zonder licht of elektronica.
Boink werkt aan een biologische pacemaker. E&eacute;n injectie in een gebied van minder dan een kubieke centimeter moet het kastje onder de huid en de draden naar het hart overbodig maken. Die hardware gaat stuk en kan levensbedreigende infecties geven, wat vooral zwaar weegt voor kinderen die er een leven lang mee moeten. Zijn groep <a href="https://doi.org/10.1172/JCI190632">liet deze zomer zien </a>dat een route waar andere onderzoekers jarenlang op inzetten, het gen TBX18, geen echte pacemakerfunctie oplevert. Een menselijk pacemaker-ionkanaal doet dat volgens hem wel.
Verder gaat het over de risico&rsquo;s van een blijvende genetische ingreep bij een veelvoorkomende aandoening, een mogelijke afweerreactie op eiwitten uit algen en de vraag hoe je een biologische defibrillator aan het einde van het leven weer uitzet. Ook komt aan bod waarom de ontwikkeling via een spin-off met durfkapitaal loopt, hoe de prijs van gentherapie tot stand komt en wat de Nobelprijs betekent voor het onderzoeksveld.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma&rsquo;s in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Kan het hart straks zichzelf resetten met een lichtflits? ‘Vorm van nieuwe biologie’

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/5bd3bb70-1680-4cdf-b2b7-b4ef00e8c80e/transcript

'Zorg is nooit ontworpen, zorg is ontstaan.' Met die stelling legt Eva Deckers uit waarom het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven naast artsen en verpleegkundigen ook ontwerpers in dienst heeft. Patiënten gaan van poli naar operatiekamer en verpleegafdeling, maar apparaten, systemen en afspraken sluiten vaak niet op elkaar aan. De zorgvraag groeit door vergrijzing, het budget niet onbeperkt. De zorg moet dus meer doen met dezelfde mensen en middelen.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Stijn Goossens tijdens de Dutch Design Week in het Philips Museum in Eindhoven wat design kan betekenen voor de zorg. Te gast zijn Eva Deckers, hoofd AI, strategie en design bij het Catharina Ziekenhuis, Tom van Veen, zorgprocesontwerper bij het Catharina Ziekenhuis, en Barbara Koop, Head of Usability bij Philips.

Van Veen brengt zorgpaden in kaart. Hij loopt mee op de poli, de OK en de verpleegafdeling en interviewt zorgverleners en patiënten. Het ziekenhuis gebruikt daarvoor Metro Mapping: een kaart in de stijl van de metro, waarop elke halte een stap in het zorgpad is. De geprinte kaart van bijna drie meter is het startpunt voor gesprekken over knelpunten. Een voorbeeld is de nazorg na een hartinfarct. Het Catharina werkt daarvoor samen met het Máxima MC: patiënten die in het Catharina zijn gedotterd, krijgen hun nazorg op een andere plek in de regio. Zo komt er op de polikliniek cardiologie ruimte vrij. Van Veen ziet ook de grenzen van één kaart: bij honderd patiënten zie je naar zijn schatting zo’n negentig verschillende paden.

Deckers ziet zorgprocesontwerp als de manier om nieuwe technologie ook echt in gebruik te krijgen. Bij hartfalen combineerde het ziekenhuis thuismonitoring met het sneller opbouwen van medicatie, naar het voorbeeld van het internationale STRONG-HF-onderzoek. Patiënten zitten daardoor binnen zes weken op de juiste dosis, in plaats van binnen drie maanden. Over AI is ze nuchter: het zorgproces is de oplossing, AI hooguit een versneller. Echte precisiezorg ligt volgens haar mogelijk nog tien jaar voor ons.

Koop legt uit waarom usability bij medische apparatuur een wettelijk verplicht onderdeel van het ontwerpproces is. Een verkeerd begrepen knop kan in de zorg direct tot fouten leiden. Deckers noemt de instructiestickers die medewerkers op apparaten plakken het zichtbare bewijs van ontwerp dat tekortschiet. Koop wijst erop dat medische apparatuur vaak tien tot vijftien jaar meegaat. Software kan Philips bijwerken, hardware nauwelijks.

Verder gaat het over Syd Mead, die voor Philips ontwierp en ook de toekomstbeelden van Blade Runner en Star Trek vormgaf. Ook komt de workshop aan bod waarin het Catharina Ziekenhuis op donderdag 22 oktober met zorgprofessionals, projectleiders en zorgverzekeraars regionale zorgpaden ontwerpt.

Eerder sprak BNR Beter met Eva Deckers over de vraag of artsen genoeg weten van AI. Die aflevering is hier terug te luisteren.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma’s in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

'Zorg is nooit ontworpen, zorg is ontstaan.' Met die stelling legt Eva Deckers uit waarom het <a href="https://www.catharinaziekenhuis.nl/catharina-ziekenhuis-loopt-voorop-in-ai-ontwikkeling-zorgverlener-en-ai-moeten-team-vormen/">Catharina Ziekenhuis</a> in Eindhoven naast artsen en verpleegkundigen ook ontwerpers in dienst heeft. Pati&euml;nten gaan van poli naar operatiekamer en verpleegafdeling, maar apparaten, systemen en afspraken sluiten vaak niet op elkaar aan. De zorgvraag groeit door vergrijzing, het budget niet onbeperkt. De zorg moet dus meer doen met dezelfde mensen en middelen.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Stijn Goossens tijdens de Dutch Design Week in het Philips Museum in Eindhoven wat design kan betekenen voor de zorg. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/eva-deckers/">Eva Deckers</a>, hoofd AI, strategie en design bij het Catharina Ziekenhuis, <a href="https://www.linkedin.com/in/tomvveen/">Tom van Veen</a>, zorgprocesontwerper bij het Catharina Ziekenhuis, en <a href="https://www.linkedin.com/in/barbarakoop/">Barbara Koop</a>, Head of Usability bij <a href="https://ddw.nl/en/programme/philips-design-soul-amp-science">Philips</a>.
Van Veen brengt zorgpaden in kaart. Hij loopt mee op de poli, de OK en de verpleegafdeling en interviewt zorgverleners en pati&euml;nten. Het ziekenhuis gebruikt daarvoor Metro Mapping: een kaart in de stijl van de metro, waarop elke halte een stap in het zorgpad is. De geprinte kaart van bijna drie meter is het startpunt voor gesprekken over knelpunten. Een voorbeeld is de nazorg na een hartinfarct. Het Catharina werkt daarvoor samen met het M&aacute;xima MC: pati&euml;nten die in het Catharina zijn gedotterd, krijgen hun nazorg op een andere plek in de regio. Zo komt er op de polikliniek cardiologie ruimte vrij. Van Veen ziet ook de grenzen van &eacute;&eacute;n kaart: bij honderd pati&euml;nten zie je naar zijn schatting zo&rsquo;n negentig verschillende paden.
Deckers ziet zorgprocesontwerp als de manier om nieuwe technologie ook echt in gebruik te krijgen. Bij hartfalen combineerde het ziekenhuis thuismonitoring met het sneller opbouwen van medicatie, naar het voorbeeld van het internationale <a href="https://www.skipr.nl/nieuws/sneller-de-juiste-medicijnen-voor-patienten-met-hartfalen-dankzij-nieuw-protocol">STRONG-HF-onderzoek</a>. Pati&euml;nten zitten daardoor binnen zes weken op de juiste dosis, in plaats van binnen drie maanden. Over AI is ze nuchter: het zorgproces is de oplossing, AI hooguit een versneller. Echte precisiezorg ligt volgens haar mogelijk nog tien jaar voor ons.
Koop legt uit waarom usability bij medische apparatuur een wettelijk verplicht onderdeel van het ontwerpproces is. Een verkeerd begrepen knop kan in de zorg direct tot fouten leiden. Deckers noemt de instructiestickers die medewerkers op apparaten plakken het zichtbare bewijs van ontwerp dat tekortschiet. Koop wijst erop dat medische apparatuur vaak tien tot vijftien jaar meegaat. Software kan Philips bijwerken, hardware nauwelijks.
Verder gaat het over Syd Mead, die voor Philips ontwierp en ook de toekomstbeelden van Blade Runner en Star Trek vormgaf. Ook komt de <a href="https://ddw.nl/en/programme/collaborative-care-design-regional-care-pathways">workshop</a> aan bod waarin het Catharina Ziekenhuis op donderdag 22 oktober met zorgprofessionals, projectleiders en zorgverzekeraars regionale zorgpaden ontwerpt.
Eerder sprak BNR Beter met Eva Deckers over de vraag of artsen genoeg weten van AI. Die aflevering is <a href="https://www.bnr.nl/podcast/beter/10558885/artsen-weten-onvoldoende-hoe-ze-met-ai-moeten-werken">hier</a> terug te luisteren.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma&rsquo;s in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Hoe designers het zorgproces verbeteren: 'minder stickers op apparaten'

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/ed055b23-7cf9-4cb7-b1b0-b4e800b724a2/transcript

Parkinson is de snelst groeiende hersenziekte ter wereld en in Nederland leven er volgens neuroloog Bas Bloem zo’n 65.000 mensen mee. Medicijnen vullen het tekort aan dopamine goed aan, maar geen enkele behandeling remt het ziekteproces. Dat veelbelovende middelen steeds stranden, komt volgens Bloem waarschijnlijk doordat ze te laat worden ingezet: bij de diagnose is een groot deel van de dopaminemakende cellen in de hersenstam al verloren. Wie de ziekte wil afremmen, moet haar dus jaren eerder vinden.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe vroege opsporing en slimme hulpmiddelen de parkinsonzorg veranderen. Te gast zijn Bas Bloem, neuroloog en hoogleraar Neurologische Bewegingsstoornissen bij het Radboudumc, en Martijn van der Ent, medeoprichter en medisch directeur van Cue2Walk.

Bloem vertelt over onderzoek naar een bloedtest die de activiteit meet van AADC, een enzym dat nodig is voor de aanmaak van dopamine. Het lichaam probeert het tekort jarenlang te compenseren, waardoor die activiteit al verhoogd is bij mensen die nog geen diagnose hebben maar wel hun dromen uitleven. Van mensen met zo’n remslaapstoornis ontwikkelt volgens Bloem zo’n 70 procent later parkinson of een verwante ziekte. Hij benadrukt dat de test voorlopig alleen bedoeld is voor de wetenschap, om deelnemers te vinden voor trials met remmende therapieën. Betrouwbaar wordt de voorspelling pas in combinatie met andere signalen, zoals een huidbiopt.

Daarnaast noemt Bloem parkinson grotendeels een omgevingsziekte. Bestrijdingsmiddelen zijn het best onderzocht, maar ook zware metalen, oplosmiddelen en microplastics spelen volgens hem een rol, en juist de combinatie van stoffen baart zorgen. Of iemand ziek wordt, hangt mede af van genetische aanleg.

Van der Ent richt zich op freezing: het plotseling vastlopen tijdens het lopen, dat leidt tot vallen en angst om te bewegen. De SmartCue, een sensor die net onder de knie wordt gedragen, herkent dat moment en geeft dan een ritmische tril- of geluidsprikkel waarop de gebruiker weer bewust gaat stappen. Omdat het signaal alleen aangaat als het nodig is, went het brein er minder snel aan dan aan een doorlopende metronoom. Gespecialiseerde fysiotherapeuten leren mensen het apparaat thuis te gebruiken, want daar ontstaan de problemen. Die begeleiding valt onder fysiotherapie, het apparaat van 645 euro wordt niet vergoed. Cue2Walk is in gesprek met zorgverzekeraars; een langlopende studie naar de effectiviteit in de praktijk loopt nog.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma’s in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Parkinson is de snelst groeiende hersenziekte ter wereld en in Nederland leven er volgens neuroloog Bas Bloem zo&rsquo;n 65.000 mensen mee. Medicijnen vullen het tekort aan dopamine goed aan, maar geen enkele behandeling remt het ziekteproces. Dat veelbelovende middelen steeds stranden, komt volgens Bloem waarschijnlijk doordat ze te laat worden ingezet: bij de diagnose is een groot deel van de dopaminemakende cellen in de hersenstam al verloren. Wie de ziekte wil afremmen, moet haar dus jaren eerder vinden.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe vroege opsporing en slimme hulpmiddelen de parkinsonzorg veranderen. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/bas-bloem-4530777/">Bas Bloem</a>, neuroloog en hoogleraar Neurologische Bewegingsstoornissen bij het <a href="https://www.radboudumc.nl/expertisecentra/parkinson-en-bewegingsstoornissen/onderzoek-en-innovatie/research-support">Radboudumc</a>, en <a href="https://www.linkedin.com/in/mvanderent/">Martijn van der Ent</a>, medeoprichter en medisch directeur van <a href="https://cue2walk.nl/over-ons/">Cue2Walk</a>.
Bloem vertelt over <a href="https://www.radboudumc.nl/expertisecentra/parkinson-en-bewegingsstoornissen/onderzoek-en-innovatie/research-support/resultaten/aadc-tdc">onderzoek naar een bloedtest</a> die de activiteit meet van AADC, een enzym dat nodig is voor de aanmaak van dopamine. Het lichaam probeert het tekort jarenlang te compenseren, waardoor die activiteit al verhoogd is bij mensen die nog geen diagnose hebben maar wel hun dromen uitleven. Van mensen met zo&rsquo;n remslaapstoornis ontwikkelt volgens Bloem zo&rsquo;n 70 procent later parkinson of een verwante ziekte. Hij benadrukt dat de test voorlopig alleen bedoeld is voor de wetenschap, om deelnemers te vinden voor trials met remmende therapie&euml;n. Betrouwbaar wordt de voorspelling pas in combinatie met andere signalen, zoals een huidbiopt.
Daarnaast noemt Bloem parkinson grotendeels een omgevingsziekte. Bestrijdingsmiddelen zijn het best onderzocht, maar ook zware metalen, oplosmiddelen en microplastics spelen volgens hem een rol, en juist de combinatie van stoffen baart zorgen. Of iemand ziek wordt, hangt mede af van genetische aanleg.
Van der Ent richt zich op freezing: het plotseling vastlopen tijdens het lopen, dat leidt tot vallen en angst om te bewegen. De SmartCue, een sensor die net onder de knie wordt gedragen, herkent dat moment en geeft dan een ritmische tril- of geluidsprikkel waarop de gebruiker weer bewust gaat stappen. Omdat het signaal alleen aangaat als het nodig is, went het brein er minder snel aan dan aan een doorlopende metronoom. Gespecialiseerde fysiotherapeuten leren mensen het apparaat thuis te gebruiken, want daar ontstaan de problemen. Die begeleiding valt onder fysiotherapie, het apparaat van 645 euro wordt niet vergoed. Cue2Walk is in gesprek met zorgverzekeraars; een langlopende studie naar de effectiviteit in de praktijk loopt nog.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma&rsquo;s in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Parkinson eerder opsporen met speciale bloedtest: ‘nog niet voor de patiëntenzorg’

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/5d1bbf0c-63f9-4a80-88b1-b4e100bd10a4/transcript

Op een gewone verpleegafdeling meet een verpleegkundige de hartslag en ademhaling van een patiënt drie tot vier keer per dag. Daartussen ziet niemand hoe het gaat, terwijl patiënten complexer worden en vaker alleen op een kamer met een dichte deur liggen. 's Nachts zorgen soms twee verpleegkundigen voor 36 patiënten, zegt intensivist Diederik Gommers. Continue monitoring moet die blinde vlek dichten, maar meer meten betekent ook meer alarmen.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe ziekenhuizen patiënten buiten de intensive care continu en stil in de gaten kunnen houden. Te gast zijn Gijs van Steenbergen, arts in opleiding tot cardioloog en onderzoeker in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven, en Diederik Gommers, intensivist en hoofd van de intensive care volwassenen van het Erasmus MC.

Tijdens de reportage zijn te horen: Mai Ngo, cardioloog bij de Medische Kliniek Velsen, en Anke van Es van Philips.

Van Steenbergen onderzoekt binnen het ForSee-project een camera die boven het bed hangt en op enkele meters afstand de hartslag en ademhalingsfrequentie meet. ForSee is een samenwerking van het Catharina Ziekenhuis, de TU Eindhoven en Philips. De camera registreert de minieme kleurverschillen die bij elke hartslag in de huid ontstaan. Het beeld komt niet op een scherm in de verpleegpost; een algoritme haalt er de metingen uit en geeft een signaal bij afwijkingen. Van Steenbergen ziet twee toepassingen: achteruitgang eerder opsporen, en patiënten die volgens het boekje herstellen eerder naar huis laten gaan.

Het Erasmus MC koos bewust voor een armband om de bovenarm, die ook zuurstofsaturatie en huidtemperatuur meet. Patiënten zakken soms juist op het toilet of onder de douche in elkaar, buiten het zicht van een camera. Volgens Gommers voorspelt de ademhalingsfrequentie het best of iemand achteruitgaat. Een proef op de hematologie leerde dat verpleegkundigen niet gewend zijn naar getallen op een scherm te kijken. Een nieuwe studie volgt nu de eerste honderd patiënten die van de IC naar de afdeling gaan.

Het tweede thema is alarmmoeheid. Op een IC-kamer gaan dagelijks honderden alarmen af, zegt Gommers. In het Europese onderzoeksproject SASICU test het Erasmus MC een stille IC. Daar communiceren apparaten van verschillende fabrikanten via de standaard SDC, en klinken alarmen niet aan bed maar op de pieper van de verpleegkundige. In een reportage bezoekt Stijn Goossens de opening van een Customer Experience Center van Philips in Best. Daar vertelt Ngo hoe een slimme pleister tot veertien dagen het hartritme meet.

Op een gewone verpleegafdeling meet een verpleegkundige de hartslag en ademhaling van een pati&euml;nt drie tot vier keer per dag. Daartussen ziet niemand hoe het gaat, terwijl pati&euml;nten complexer worden en vaker alleen op een kamer met een dichte deur liggen. 's Nachts zorgen soms twee verpleegkundigen voor 36 pati&euml;nten, zegt intensivist Diederik Gommers. Continue monitoring moet die blinde vlek dichten, maar meer meten betekent ook meer alarmen.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe ziekenhuizen pati&euml;nten buiten de intensive care continu en stil in de gaten kunnen houden. Te gast zijn Gijs van Steenbergen, arts in opleiding tot cardioloog en onderzoeker in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven, en Diederik Gommers, intensivist en hoofd van de intensive care volwassenen van het Erasmus MC.
Tijdens de reportage zijn te horen: Mai Ngo, cardioloog bij de Medische Kliniek Velsen, en Anke van Es van Philips.
Van Steenbergen onderzoekt binnen het <a href="https://tue.nl/en/research/research-groups/eaisi/eaisi-business-operations/eindhoven-medtech-innovation-center/projects/forsee-project">ForSee-project</a> een camera die boven het bed hangt en op enkele meters afstand de hartslag en ademhalingsfrequentie meet. ForSee is een samenwerking van het Catharina Ziekenhuis, de TU Eindhoven en Philips. De camera registreert de minieme kleurverschillen die bij elke hartslag in de huid ontstaan. Het beeld komt niet op een scherm in de verpleegpost; een algoritme haalt er de metingen uit en geeft een signaal bij afwijkingen. Van Steenbergen ziet twee toepassingen: achteruitgang eerder opsporen, en pati&euml;nten die volgens het boekje herstellen eerder naar huis laten gaan.
Het Erasmus MC koos bewust voor een armband om de bovenarm, die ook zuurstofsaturatie en huidtemperatuur meet. Pati&euml;nten zakken soms juist op het toilet of onder de douche in elkaar, buiten het zicht van een camera. Volgens Gommers voorspelt de ademhalingsfrequentie het best of iemand achteruitgaat. Een proef op de hematologie leerde dat verpleegkundigen niet gewend zijn naar getallen op een scherm te kijken. Een nieuwe studie volgt nu de eerste honderd pati&euml;nten die van de IC naar de afdeling gaan.
Het tweede thema is alarmmoeheid. Op een IC-kamer gaan dagelijks honderden alarmen af, zegt Gommers. In het Europese onderzoeksproject <a href="https://cordis.europa.eu/project/id/101132808/reporting">SASICU</a> test het Erasmus MC een stille IC. Daar communiceren apparaten van verschillende fabrikanten via de standaard SDC, en klinken alarmen niet aan bed maar op de pieper van de verpleegkundige. In een reportage bezoekt Stijn Goossens de opening van een Customer Experience Center van Philips in Best. Daar vertelt Ngo hoe een slimme pleister tot veertien dagen het hartritme meet.

Een camera boven je ziekenhuisbed: ‘voorspelt of je achteruit gaat’

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/5b284f1e-7640-4701-a08a-b4d700f01cd1/transcript

Ongeveer de helft van de uitbehandelde patiënten met agressieve lymfeklierkanker geneest na CAR-T-celtherapie. Een commerciële behandeling kost al snel meer dan 300.000 euro. Het LUMC opende op 24 september een eigen CAR-T-afdeling, met behandeling, onderzoek en een eigen productielab op korte afstand van elkaar. Toch blijft de standaardbehandeling voorlopig bij de farmaceut: het Leidse lab maakt vooral cellen voor nieuwe toepassingen die nog in onderzoek zijn.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen of academische productie CAR-T-celtherapie betaalbaarder en breder toepasbaar kan maken. Te gast zijn Joost Vermaat, internist-hematoloog in het LUMC, en Rosa de Groot, onderzoeker en hoofd van het celproductielab van de afdeling Hematologie van het LUMC.

Vermaat legt uit hoe de behandeling werkt: afweercellen van de patiënt krijgen in het lab een nieuwe antenne waarmee ze kankercellen herkennen. CAR-T kwam tot nu toe pas aan het einde van het ziektetraject, maar schuift op naar de tweede lijn. Hij is open over de keerzijde: een storm van eiwitten met hoge koorts, neurologische bijwerkingen en soms een opname op de intensive care. Vorig jaar behandelde het LUMC 38 patiënten.

De Groot beschrijft het productieproces in de cleanroom, een verdieping onder de afdeling, waar de cellen binnen een week klaar kunnen zijn. Waarom de therapie bij de een aanslaat en bij de ander niet, weet ook zij niet precies; patiënten bij wie het niet werkt lijken een uitgeput immuunsysteem te hebben. Ze werkt aan uitbreiding naar auto-immuunziekten, waarvoor het LUMC samen met Amsterdam UMC een klinische studie uitvoert, en naar kankersoorten met een andere oorsprong, zoals acute leukemie, longkanker en eierstokkanker.

Verder gaat het over de afweging om patiënten met een kleine kans op genezing de behandeling niet te geven, over het overleg met het Zorginstituut over zinnige zorg en acceptabele vergoeding, en over de samenwerking tussen de Nederlandse academische centra.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Ongeveer de helft van de uitbehandelde pati&euml;nten met agressieve lymfeklierkanker geneest na CAR-T-celtherapie. Een commerci&euml;le behandeling kost al snel meer dan 300.000 euro. Het LUMC opende op 24 september een eigen CAR-T-afdeling, met behandeling, onderzoek en een eigen productielab op korte afstand van elkaar. Toch blijft de standaardbehandeling voorlopig bij de farmaceut: het Leidse lab maakt vooral cellen voor nieuwe toepassingen die nog in onderzoek zijn.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen of academische productie CAR-T-celtherapie betaalbaarder en breder toepasbaar kan maken. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/joost-vermaat-54382368/">Joost Vermaat</a>, internist-hematoloog in het <a href="https://www.lumc.nl/actueel/2026/car-t-is-de-toekomst-lumc-opent-speciale-afdeling/">LUMC</a>, en <a href="https://www.linkedin.com/in/rosa-de-groot-88020a25/">Rosa de Groot</a>, onderzoeker en hoofd van het celproductielab van de <a href="https://www.lumc.nl/en/afdelingen/hematologie/r-de-groot/">afdeling Hematologie</a> van het LUMC.
Vermaat legt uit hoe de behandeling werkt: afweercellen van de pati&euml;nt krijgen in het lab een nieuwe antenne waarmee ze kankercellen herkennen. CAR-T kwam tot nu toe pas aan het einde van het ziektetraject, maar schuift op naar de tweede lijn. Hij is open over de keerzijde: een storm van eiwitten met hoge koorts, neurologische bijwerkingen en soms een opname op de intensive care. Vorig jaar behandelde het LUMC 38 pati&euml;nten.
De Groot beschrijft het productieproces in de cleanroom, een verdieping onder de afdeling, waar de cellen binnen een week klaar kunnen zijn. Waarom de therapie bij de een aanslaat en bij de ander niet, weet ook zij niet precies; pati&euml;nten bij wie het niet werkt lijken een uitgeput immuunsysteem te hebben. Ze werkt aan uitbreiding naar auto-immuunziekten, waarvoor het LUMC samen met Amsterdam UMC een <a href="https://www.lumc.nl/actueel/2025/146-miljoen-voor-baanbrekend-onderzoek-naar-car-t-celtherapie-voor-auto-immuunziekten/">klinische studie</a> uitvoert, en naar kankersoorten met een andere oorsprong, zoals acute leukemie, longkanker en eierstokkanker.
Verder gaat het over de afweging om pati&euml;nten met een kleine kans op genezing de behandeling niet te geven, over het overleg met het Zorginstituut over zinnige zorg en acceptabele vergoeding, en over de samenwerking tussen de Nederlandse academische centra.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

LUMC opent speciale afdeling voor 'revolutionaire' kankertherapie CAR-T

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/52deee15-f50d-43eb-ae66-b4d300bbee4f/transcript

Zeventienduizend patiënten van Zuyderland in Zuid-Limburg worden al digitaal thuis gevolgd. In de groep die digitaal begeleid wordt, halveerde het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp. Toch levert diezelfde zorg het ziekenhuis minder op dan een bezoek aan de poli. De financiële prikkel werkt een digitale transitie nog altijd tegen, waardoor echte opschaling uitblijft.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat digitale zorg nu al oplevert en waarom opschalen zo moeizaam gaat. Te gast zijn Bas van Nispen, CEO van digitaal ziekenhuis Ksyos, en Esther Talboom-Kamp, voorzitter van de raad van bestuur van Zuyderland en bijzonder hoogleraar Digitale Zorg Thuis aan de Open Universiteit.

Talboom-Kamp begon uit noodzaak: een vergrijzende regio, veel armoede en een structureel personeelstekort. Zuyderland bouwde zelf een infrastructuur op waarmee verpleegkundigen op afstand hartslag, zuurstof en gewicht in de gaten houden en ingrijpen voordat een patiënt in het ziekenhuis belandt. Volledig digitaal is het nooit, benadrukt ze. Wie moeite heeft met inloggen of met medische taal kan terecht bij een fysiek loket in Heerlen of Sittard, of bij de bibliotheek.

Van Nispen bouwde een digitaal ziekenhuis zonder bedden. Ksyos levert laagcomplexe specialistische zorg op verwijzing van de huisarts, van slaapapneu tot cardiologie, en zag vorig jaar ongeveer 250.000 patiënten. Sinds 2011 zit het bedrijf aan een omzetplafond. Meer bekendheid zou meer patiënten opleveren die niet vergoed worden, dus deed Ksyos jarenlang bewust aan anti-marketing.

Verder gaat het over de vraag of de prijs van eenvoudige specialistische zorg omlaag kan, over ongecontracteerde zorg als kraamkamer voor innovatie nu het kabinet die vergoeding wil schrappen, over het ontbreken van een werkbare definitie van passende zorg, en over de vraag of het kabinet steviger moet inzetten op het Groeiplan MedTech. Talboom-Kamp hoopt in 2030 op een Scandinavisch model, met één digitaal loket dat bepaalt waar je terecht moet.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Zeventienduizend pati&euml;nten van <a href="https://zuyderland.nl/nieuws/esther-talboom-kamp-benoemd-tot-voorzitter-raad-van-bestuur-zuyderland/">Zuyderland</a> in Zuid-Limburg worden al digitaal thuis gevolgd. In de groep die digitaal begeleid wordt, halveerde het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp. Toch levert diezelfde zorg het ziekenhuis minder op dan een bezoek aan de poli. De financi&euml;le prikkel werkt een digitale transitie nog altijd tegen, waardoor echte opschaling uitblijft.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat digitale zorg nu al oplevert en waarom opschalen zo moeizaam gaat. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/bvannispen">Bas van Nispen</a>, CEO van digitaal ziekenhuis <a href="https://www.ksyos.nl/nieuws/25-jaar-ksyos-van-pionier-naar-vaste-waarde-voor-patient-huisarts-en-medisch-specialist">Ksyos</a>, en <a href="https://www.linkedin.com/in/esthertalboom">Esther Talboom-Kamp</a>, voorzitter van de raad van bestuur van Zuyderland en bijzonder hoogleraar <a href="https://www.ou.nl/-/zuyderland-bestuurder-esther-talboom-kamp-benoemd-tot-bijzonder-hoogleraar-aan-de-open-universiteit">Digitale Zorg Thuis</a> aan de Open Universiteit.
Talboom-Kamp begon uit noodzaak: een vergrijzende regio, veel armoede en een structureel personeelstekort. Zuyderland bouwde zelf een infrastructuur op waarmee verpleegkundigen op afstand hartslag, zuurstof en gewicht in de gaten houden en ingrijpen voordat een pati&euml;nt in het ziekenhuis belandt. Volledig digitaal is het nooit, benadrukt ze. Wie moeite heeft met inloggen of met medische taal kan terecht bij een fysiek loket in Heerlen of Sittard, of bij de bibliotheek.
Van Nispen bouwde een digitaal ziekenhuis zonder bedden. Ksyos levert laagcomplexe specialistische zorg op verwijzing van de huisarts, van slaapapneu tot cardiologie, en zag vorig jaar ongeveer 250.000 pati&euml;nten. Sinds 2011 zit het bedrijf aan een omzetplafond. Meer bekendheid zou meer pati&euml;nten opleveren die niet vergoed worden, dus deed Ksyos jarenlang bewust aan anti-marketing.
Verder gaat het over de vraag of de prijs van eenvoudige specialistische zorg omlaag kan, over ongecontracteerde zorg als kraamkamer voor innovatie nu het kabinet die vergoeding wil schrappen, over het ontbreken van een werkbare definitie van passende zorg, en over de vraag of het kabinet steviger moet inzetten op het <a href="https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/07/06/kabinet-trekt-1025-miljoen-euro-uit-voor-versterking-nederlandse-medtech-sector">Groeiplan MedTech</a>. Talboom-Kamp hoopt in 2030 op een Scandinavisch model, met &eacute;&eacute;n digitaal loket dat bepaalt waar je terecht moet.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Ziekenhuizen missen prikkel om digitale zorg te leveren: 'financiële systeem zit vast in ouderwetse zorg'

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/eb244642-6132-40bd-95d3-b4cc008da4f6/transcript

Dialyse neemt maar 10 tot 15 procent van de nierfunctie over. Genoeg om in leven te blijven, niet genoeg voor een normaal leven: ruim 6.200 Nederlanders zitten drie keer per week vier uur aan een machine, en eind juli 2025 stonden 1.143 mensen op de wachtlijst voor een donornier. De behandeling bestaat sinds 1943 en aan de kern ervan is in tachtig jaar weinig veranderd. Deze maand is in het UMC Utrecht een onderzoeksprogramma gestart dat daar verandering in moet brengen: de biokunstnier, een implanteerbaar apparaat met levende niercellen dat de dialyse uiteindelijk moet kunnen vervangen.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de start van het onderzoeksprogramma BioHybrid Kidney Crossing Borders en de routekaart naar een kunstnier. Te gast zijn Karin Gerritsen, internist-nefroloog bij het UMC Utrecht en leider van de klinische studies naar kunstnieren, en Jasper Boomker, programmamanager nierfunctievervangende technologie bij de Nierstichting.

Gerritsen legt uit hoe zo'n biokunstnier eruit moet komen te zien: een kunstmatig filter dat afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed haalt, gecombineerd met een module van gekweekte niercellen die water en nuttige stoffen terugwinnen. De grootste onzekerheid is de omvang. Een nier is ongeveer zo groot als een vuist en het apparaat moet onder de kilo blijven, misschien zelfs onder de 600 gram. Ook de plek in het lichaam is nog een open vraag, want het team wil de bloedvaten sparen die nodig kunnen zijn voor een latere donornier. Over de kans van slagen is ze eerlijk: 'we denken dat het kan, maar of het gaat lukken weten we nog niet zeker.'

Boomker schetst het grotere plaatje. Het programma is volgens de Nierstichting uniek in Europa en brengt het UMC Utrecht, de Universiteit Utrecht, de Universiteit Twente, onderzoekscentrum Imec, Stichting RegMed XB en zeven medtechbedrijven samen. Hij is open over de termijn: een volledig implanteerbaar systeem kan decennia duren, en elk implanteerbaar medisch apparaat kost al snel tien tot vijftien jaar ontwikkeling. Tegelijk wijst hij op de tussenstappen die eerder verschil maken, zoals de draagbare kunstnier waarmee patiënten thuis en op reis kunnen dialyseren, en een implanteerbaar bloedfilter dat dialyseren zonder aanprikken mogelijk moet maken.

Verder gaat het over de vraag waarom er in tachtig jaar zo weinig is veranderd aan dialyse. Gerritsen wijst op een markt die wordt beheerst door een klein aantal grote aanbieders, waardoor de huidige vorm van dialyse economisch aantrekkelijk is en de prikkel tot radicale innovatie ontbreekt. De Nierstichting richtte daarom met zorgverzekeraars CZ, Menzis en Zilveren Kruis zelf een onderneming op, en houdt patenten in beheer om grip te houden op prijs en beschikbaarheid.

Een eerdere aflevering van BNR Beter over het opsporen van chronische nierschade is hier terug te luisteren.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Dialyse neemt maar 10 tot 15 procent van de nierfunctie over. Genoeg om in leven te blijven, niet genoeg voor een normaal leven: ruim 6.200 Nederlanders zitten drie keer per week vier uur aan een machine, en eind juli 2025 stonden 1.143 mensen op de wachtlijst voor een donornier. De behandeling bestaat sinds 1943 en aan de kern ervan is in tachtig jaar weinig veranderd. Deze maand is in het UMC Utrecht een onderzoeksprogramma gestart dat daar verandering in moet brengen: de biokunstnier, een implanteerbaar apparaat met levende niercellen dat de dialyse uiteindelijk moet kunnen vervangen.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de start van het onderzoeksprogramma <a href="https://utwente.nl/nieuws/2025/2/113136/universiteit-twente-start-onderzoek-naar-biohybride-kunstnieren">BioHybrid Kidney Crossing Borders</a> en de routekaart naar een kunstnier. Te gast zijn <a href="https://nl.linkedin.com/in/karin-gerritsen-066aa511">Karin Gerritsen</a>, internist-nefroloog bij het <a href="https://research.umcutrecht.nl/researchers/gerritsen/">UMC Utrecht</a> en leider van de klinische studies naar kunstnieren, en <a href="https://nl.linkedin.com/in/jasper-m-boomker-3167b916">Jasper Boomker</a>, programmamanager nierfunctievervangende technologie bij de <a href="https://nierstichting.nl/nieuws/de-implanteerbare-kunstnier">Nierstichting</a>.
Gerritsen legt uit hoe zo'n biokunstnier eruit moet komen te zien: een kunstmatig filter dat afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed haalt, gecombineerd met een module van gekweekte niercellen die water en nuttige stoffen terugwinnen. De grootste onzekerheid is de omvang. Een nier is ongeveer zo groot als een vuist en het apparaat moet onder de kilo blijven, misschien zelfs onder de 600 gram. Ook de plek in het lichaam is nog een open vraag, want het team wil de bloedvaten sparen die nodig kunnen zijn voor een latere donornier. Over de kans van slagen is ze eerlijk: 'we denken dat het kan, maar of het gaat lukken weten we nog niet zeker.'
Boomker schetst het grotere plaatje. Het programma is volgens de Nierstichting uniek in Europa en brengt het UMC Utrecht, de Universiteit Utrecht, de Universiteit Twente, onderzoekscentrum Imec, Stichting RegMed XB en zeven medtechbedrijven samen. Hij is open over de termijn: een volledig implanteerbaar systeem kan decennia duren, en elk implanteerbaar medisch apparaat kost al snel tien tot vijftien jaar ontwikkeling. Tegelijk wijst hij op de tussenstappen die eerder verschil maken, zoals de <a href="https://nierstichting.nl/neokidney">draagbare kunstnier</a> waarmee pati&euml;nten thuis en op reis kunnen dialyseren, en een implanteerbaar bloedfilter dat dialyseren zonder aanprikken mogelijk moet maken.
Verder gaat het over de vraag waarom er in tachtig jaar zo weinig is veranderd aan dialyse. Gerritsen wijst op een markt die wordt beheerst door een klein aantal grote aanbieders, waardoor de huidige vorm van dialyse economisch aantrekkelijk is en de prikkel tot radicale innovatie ontbreekt. De Nierstichting richtte daarom met zorgverzekeraars CZ, Menzis en Zilveren Kruis zelf een onderneming op, en houdt patenten in beheer om grip te houden op prijs en beschikbaarheid.
Een eerdere aflevering van BNR Beter over het opsporen van chronische nierschade is <a href="https://www.bnr.nl/podcast/beter/10555990/makkelijk-thuis-testen-op-een-hartaanval-of-nierschade">hier</a> terug te luisteren.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Nederlandse onderzoekers werken aan implanteerbare kunstnier: 'van gekweekte niercellen'

Ruim achthonderd keer vloog er het afgelopen jaar een onbemande drone heen en weer tussen de Isala-ziekenhuizen in Meppel en Zwolle, met buisjes bloed en medicijnen aan boord. Een drone is sneller, maar kan de druk op de zorg ook op personeelsvlak verlichten. Maar wat is er nog nodig om het beoogde landelijke netwerk voor medische drones van de grond te krijgen?

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat een landelijk dekkend medisch dronenetwerk moet opleveren en wat de opschaling ervan tegenhoudt. Te gast zijn Kevin Woensdregt, manager drones bij ANWB Medical Air Assistance, en Klaas Henk van der Steege, als adviseur betrokken bij de proef vanuit Isala in Zwolle en Meppel.

Woensdregt legt uit wat er in zes jaar is getest: eerst paracetamol om temperatuur, trillingen en luchtvochtigheid te valideren, daarna medicatie in spuiten en uiteindelijk bloed. De drone is een klein vliegtuigje met een spanwijdte van 2,8 meter dat verticaal opstijgt, drie kilo tilt en honderd kilometer per uur op zo'n honderd meter hoogte vliegt. Technisch ging alles goed, zegt hij, maar de rem zit in het luchtruim. De route is nu afgesloten gebied, een denkbeeldig hekje tussen Meppel en Zwolle, en dat hekje kan pas weg als alle luchtruimgebruikers elektronisch zichtbaar zijn.

Van der Steege kijkt vanuit het ziekenhuis. In Meppel is 's nachts te weinig laboratoriumwerk om personeel efficiënt in te zetten; op termijn zou een klein lab zelfs kunnen sluiten. Er is tot nu toe alleen gevlogen met bloed van gezonde donoren. Voor bloed van patiënten zijn toestemming en een aparte vergunning nodig, en dat onderzoek loopt het komende jaar.

Verder gaat het over de kosten van een netwerk en de vraag wie dat gaat betalen, over samenwerking met zusterorganisaties in Oostenrijk en Zwitserland om piloten efficiënter in te zetten, over het vervoer van donororganen, en over de vraag of er op den duur ook patiënten door de lucht gaan. De proef is in augustus verlengd tot medio 2027; het consortium mikt op een landelijk dekkend netwerk in 2031.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Ruim achthonderd keer vloog er het afgelopen jaar een onbemande drone heen en weer tussen de Isala-ziekenhuizen in Meppel en Zwolle, met buisjes bloed en medicijnen aan boord. Een drone is sneller, maar kan de druk op de zorg ook op personeelsvlak verlichten. Maar wat is er nog nodig om het beoogde landelijke netwerk voor medische drones van de grond te krijgen?
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen wat een landelijk dekkend medisch dronenetwerk moet opleveren en wat de opschaling ervan tegenhoudt. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/kevinwoensdregt/">Kevin Woensdregt</a>, manager drones bij <a href="https://www.anwb.nl/maa/medical-drones">ANWB Medical Air Assistance</a>, en&nbsp;<a href="https://www.linkedin.com/in/klaas-henk-van-der-steege-64201a26/">Klaas Henk van der Steege</a>, als adviseur betrokken bij de proef vanuit <a href="https://www.isala.nl/nieuws/dronetransport-heeft-geen-invloed-op-kwaliteit-bloed/">Isala</a> in Zwolle en Meppel.
Woensdregt legt uit wat er in zes jaar is getest: eerst paracetamol om temperatuur, trillingen en luchtvochtigheid te valideren, daarna medicatie in spuiten en uiteindelijk bloed. De drone is een klein vliegtuigje met een spanwijdte van 2,8 meter dat verticaal opstijgt, drie kilo tilt en honderd kilometer per uur op zo'n honderd meter hoogte vliegt. Technisch ging alles goed, zegt hij, maar de rem zit in het luchtruim. De route is nu afgesloten gebied, een denkbeeldig hekje tussen Meppel en Zwolle, en dat hekje kan pas weg als alle luchtruimgebruikers elektronisch zichtbaar zijn.
Van der Steege kijkt vanuit het ziekenhuis. In Meppel is 's nachts te weinig laboratoriumwerk om personeel effici&euml;nt in te zetten; op termijn zou een klein lab zelfs kunnen sluiten. Er is tot nu toe alleen gevlogen met bloed van gezonde donoren. Voor bloed van pati&euml;nten zijn toestemming en een aparte vergunning nodig, en dat onderzoek loopt het komende jaar.
Verder gaat het over de kosten van een netwerk en de vraag wie dat gaat betalen, over samenwerking met zusterorganisaties in Oostenrijk en Zwitserland om piloten effici&euml;nter in te zetten, over het vervoer van donororganen, en over de vraag of er op den duur ook pati&euml;nten door de lucht gaan. <a href="https://www.anwb.nl/medical-drones/nieuws/2026/augustus/medische-dronevluchten-tussen-meppel-en-zwolle-verlengd-tot-medio-2027">De proef is in augustus verlengd tot medio 2027</a>; het consortium mikt op een landelijk dekkend netwerk in 2031.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

'In 2031 vliegen dagelijks tientallen drones tussen Nederlandse ziekenhuizen'

Bij bijna de helft van de Nederlandse huisartsenpraktijken is inmiddels een vorm van kunstmatige intelligentie in gebruik, tegenover ongeveer een op de vijf een jaar eerder. Meestal gaat het om een taalmodel dat meeluistert in de spreekkamer en van het gesprek een notitie maakt voor het patiëntendossier. Hoeveel fouten er in die notities terechtkomen, weet op dit moment niemand precies. Het vangnet is dat de zorgverlener het nakijkt, en juist dat vangnet blijkt niet waterdicht.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe wordt bepaald of een AI-toepassing veilig genoeg is om het in de zorg te gebruiken. Te gast zijn Jessica Workum, internist-intensivist in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en daar verantwoordelijk voor de AI-strategie en de implementatie, en André Krom, ethicus bij de sectie Ethiek en Recht van de Gezondheidszorg van het LUMC en verbonden aan het CAIRELab. Beiden zijn betrokken bij het RIGH:T-consortium, dat met een subsidie van ZonMw werkt aan een validatieraamwerk voor generatieve AI in de Nederlandse zorg.

Workum legt uit waarom huisartsen voorlopen: praktijken zijn klein en komen laagdrempeliger met dit soort tools in aanraking, terwijl een ziekenhuis te maken heeft met tientallen afdelingen en heel verschillende settings. Validatie is volgens haar de reden dat opschaling stokt. Ze illustreert automation bias met haar eigen intensive care: een ontslagbrief nakijken na een nachtdienst gaat anders dan op een woensdagmiddag. Waar dat eerder om een enkele vermoeide dokter ging, gaat het bij een landelijk uitgerold taalmodel om een fout op schaal. Het raamwerk waar RIGH:T aan werkt kent drie domeinen: de kwaliteit van de output, de maatschappelijke waarden en de invloed op de relatie tussen zorgverlener en patiënt.

Krom onderzocht met zorgprofessionals uit de huisartsenpraktijk, de ggz, de verpleeg- en thuiszorg, de psychiatrie en de intensive care wat zij van de technologie verwachten en vrezen. Tijdwinst staat bovenaan, maar de twijfel of die er ook komt staat er direct naast. Zorgverleners vrezen dat ze vaardigheden verliezen als ze niet meer zelf samenvatten, en dat een systeem dat alleen geluid opneemt de non-verbale communicatie mist, net als intonatie en sarcasme. Krom waarschuwt voor de schijntegenstelling tussen afwachten en onverantwoord experimenteren, en voor de halleluja-verhalen over modellen die protocollen beter volgen dan artsen.

Ook interessant om terug te luisteren
Geen 'wondermiddel', wél hulp bij wonden: nieuwe AI-tool verandert verpleegkundig werk over hoe het LUMC een AI-toepassing daadwerkelijk aan het bed kreeg
'Artsen weten onvoldoende hoe ze met AI moeten werken' over de AI-kennis van zorgverleners, het thema dat in deze aflevering terugkomt als AI-geletterdheid

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Bij bijna de helft van de Nederlandse huisartsenpraktijken is inmiddels een vorm van kunstmatige intelligentie in gebruik, tegenover ongeveer een op de vijf een jaar eerder. Meestal gaat het om een taalmodel dat meeluistert in de spreekkamer en van het gesprek een notitie maakt voor het pati&euml;ntendossier. Hoeveel fouten er in die notities terechtkomen, weet op dit moment niemand precies. Het vangnet is dat de zorgverlener het nakijkt, en juist dat vangnet blijkt niet waterdicht.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe wordt bepaald of een AI-toepassing veilig genoeg is om het in de zorg te gebruiken. Te gast zijn&nbsp;<a href="https://www.linkedin.com/in/jdworkum/">Jessica Workum</a>, internist-intensivist in het <a href="https://www.etz.nl/over-etz/thema/ai-in-het-etz/">Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis</a> en daar verantwoordelijk voor de AI-strategie en de implementatie, en <a href="https://www.linkedin.com/in/andrekrom">Andr&eacute; Krom</a>, ethicus bij de sectie Ethiek en Recht van de Gezondheidszorg van het <a href="https://www.lumc.nl/over-het-lumc/maatschappelijke-rol/waarde--en-datagedreven-zorg/cairelab-ai/andre-krom/">LUMC</a> en verbonden aan het CAIRELab. Beiden zijn betrokken bij het <a href="https://www.zonmw.nl/nl/artikel/right-ontwikkeling-van-een-validatieframework-voor-generatieve-ai-systemen-de-zorg">RIGH:T-consortium</a>, dat met een subsidie van ZonMw werkt aan een validatieraamwerk voor generatieve AI in de Nederlandse zorg.
Workum legt uit waarom huisartsen voorlopen: praktijken zijn klein en komen laagdrempeliger met dit soort tools in aanraking, terwijl een ziekenhuis te maken heeft met tientallen afdelingen en heel verschillende settings. Validatie is volgens haar de reden dat opschaling stokt. Ze illustreert automation bias met haar eigen intensive care: een ontslagbrief nakijken na een nachtdienst gaat anders dan op een woensdagmiddag. Waar dat eerder om een enkele vermoeide dokter ging, gaat het bij een landelijk uitgerold taalmodel om een fout op schaal. Het raamwerk waar RIGH:T aan werkt kent drie domeinen: de kwaliteit van de output, de maatschappelijke waarden en de invloed op de relatie tussen zorgverlener en pati&euml;nt.
Krom onderzocht met zorgprofessionals uit de huisartsenpraktijk, de ggz, de verpleeg- en thuiszorg, de psychiatrie en de intensive care wat zij van de technologie verwachten en vrezen. Tijdwinst staat bovenaan, maar de twijfel of die er ook komt staat er direct naast. Zorgverleners vrezen dat ze vaardigheden verliezen als ze niet meer zelf samenvatten, en dat een systeem dat alleen geluid opneemt de non-verbale communicatie mist, net als intonatie en sarcasme. Krom waarschuwt voor de schijntegenstelling tussen afwachten en onverantwoord experimenteren, en voor de halleluja-verhalen over modellen die protocollen beter volgen dan artsen.
Ook interessant om terug te luisteren
<ul dir="ltr">
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/beter/10583411/geen-wondermiddel-wel-hulp-bij-wonden-nieuwe-ai-tool-verandert-verpleegkundig-werk-lumc">Geen 'wondermiddel', w&eacute;l hulp bij wonden: nieuwe AI-tool verandert verpleegkundig werk</a> over hoe het LUMC een AI-toepassing daadwerkelijk aan het bed kreeg</li>
<li><a href="https://www.bnr.nl/podcast/beter/10558885/artsen-weten-onvoldoende-hoe-ze-met-ai-moeten-werken">'Artsen weten onvoldoende hoe ze met AI moeten werken'</a> over de AI-kennis van zorgverleners, het thema dat in deze aflevering terugkomt als AI-geletterdheid</li>
</ul>
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Groeiend AI-gebruik in de zorg is tikkende tijdbom: 'we overzien de risico's niet'

Jaarlijks krijgen in Nederland 3.200 mensen de diagnose hoofd-halskanker. Voor veel van hen is opereren de belangrijkste behandeling, met blijvende gevolgen voor spreken, slikken, eten en uiterlijk. Bestralen kan bovendien maar één keer op dezelfde plek, terwijl juist deze patiëntengroep vaak een tweede of derde tumor krijgt. In Utrecht werken onderzoekers daarom aan een medicijn dat de tumor zelf opzoekt en pas actief wordt als de arts er licht op schijnt.

In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de ontwikkeling van fotodynamische therapie met nanobodies. Te gast zijn Remco de Bree, hoogleraar Hoofd-Hals Chirurgische Oncologie en afdelingshoofd bij het UMC Utrecht, en Sebas Pronk, CEO en medeoprichter van biotechbedrijf Lumox.

De Bree legt uit waarom het hoofd-halsgebied zo lastig te behandelen is. Vitale functies liggen dicht op elkaar, chirurgen moeten een veiligheidsmarge aanhouden rond zenuwen en de halsslagader. Hij verwacht dat lichttherapie geen bestaande behandeling overbodig maakt, maar een extra pijler wordt in het arsenaal, in eerste instantie voor grote, oppervlakkige tumoren die van buitenaf belicht kunnen worden.

Pronk beschrijft hoe Lumox twee bestaande technieken combineert. Een nanobody, een mini-antilichaam dat tien keer kleiner is dan een gewoon antilichaam en oorspronkelijk uit lamabloed komt, brengt een lichtgevoelig medicijn naar de tumorcel. Rood licht activeert het middel alleen daar. Omdat het nanobody snel weer uit het lichaam verdwijnt, hoeft een patiënt ongeveer een uur voor en twee tot vier uur na de behandeling uit het licht te blijven, in plaats van dagen. De therapie is getest in muizen en bij kattenpatiënten. Het onderliggende onderzoek loopt al ruim tien jaar in de groep van Sabrina Oliveira aan de Universiteit Utrecht.

Verder gaat het over de financiering en de stap naar de kliniek. KWF Kankerbestrijding investeert ruim 4,5 miljoen euro in de eerste patiëntenstudie, maar Lumox heeft in totaal ongeveer 20 miljoen euro nodig tot en met fase 1. Pronk zoekt aanvullend geld bij investeerders en moet de productie opschalen van milligrammen naar tientallen grammen. Een fase 3-studie kost honderden miljoenen, waarvoor een farmaceut nodig. Ook komt de overstap van onderzoeker naar ondernemer aan bod, en de vraag hoe het Utrechtse medicijn zich verhoudt tot een Japanse concurrent die met gewone antilichamen werkt.

Over de vraag waarom nieuwe kankermedicijnen in Nederland zo laat bij patiënten belanden, is deze eerdere aflevering van BNR Beter terug te luisteren.

Over deze podcast

BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.

Over de makers

Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.

Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteerde de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Jaarlijks krijgen in Nederland 3.200 mensen de diagnose hoofd-halskanker. Voor veel van hen is opereren de belangrijkste behandeling, met blijvende gevolgen voor spreken, slikken, eten en uiterlijk. Bestralen kan bovendien maar &eacute;&eacute;n keer op dezelfde plek, terwijl juist deze pati&euml;ntengroep vaak een tweede of derde tumor krijgt. In Utrecht werken onderzoekers daarom aan een medicijn dat de tumor zelf opzoekt en pas actief wordt als de arts er licht op schijnt.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de ontwikkeling van fotodynamische therapie met nanobodies. Te gast zijn <a href="https://www.linkedin.com/in/remco-de-bree-a5115917/">Remco de Bree</a>, hoogleraar Hoofd-Hals Chirurgische Oncologie en afdelingshoofd bij het <a href="https://www.umcutrecht.nl/nieuws/kanker-uitschakelen-met-licht">UMC Utrecht</a>, en <a href="https://www.linkedin.com/in/sebaspronk">Sebas Pronk</a>, CEO en medeoprichter van biotechbedrijf <a href="https://www.biotechbooster.nl/projects/lumox-nanobody-targeted-photodynamic-therapy-for-solid-tumors/">Lumox</a>.
De Bree legt uit waarom het hoofd-halsgebied zo lastig te behandelen is. Vitale functies liggen dicht op elkaar, chirurgen moeten een veiligheidsmarge aanhouden rond zenuwen en de halsslagader. Hij verwacht dat lichttherapie geen bestaande behandeling overbodig maakt, maar een extra pijler wordt in het arsenaal, in eerste instantie voor grote, oppervlakkige tumoren die van buitenaf belicht kunnen worden.
Pronk beschrijft hoe Lumox twee bestaande technieken combineert. Een nanobody, een mini-antilichaam dat tien keer kleiner is dan een gewoon antilichaam en oorspronkelijk uit lamabloed komt, brengt een lichtgevoelig medicijn naar de tumorcel. Rood licht activeert het middel alleen daar. Omdat het nanobody snel weer uit het lichaam verdwijnt, hoeft een pati&euml;nt ongeveer een uur voor en twee tot vier uur na de behandeling uit het licht te blijven, in plaats van dagen. De therapie is getest in muizen en bij kattenpati&euml;nten. Het onderliggende onderzoek loopt al ruim tien jaar in de groep van Sabrina Oliveira aan de Universiteit Utrecht.
Verder gaat het over de financiering en de stap naar de kliniek. <a href="https://www.kwf.nl/nieuws/kanker-uitschakelen-met-licht">KWF Kankerbestrijding</a> investeert ruim 4,5 miljoen euro in de eerste pati&euml;ntenstudie, maar Lumox heeft in totaal ongeveer 20 miljoen euro nodig tot en met fase 1. Pronk zoekt aanvullend geld bij investeerders en moet de productie opschalen van milligrammen naar tientallen grammen. Een fase 3-studie kost honderden miljoenen, waarvoor een farmaceut nodig. Ook komt de overstap van onderzoeker naar ondernemer aan bod, en de vraag hoe het Utrechtse medicijn zich verhoudt tot een Japanse concurrent die met gewone antilichamen werkt.
Over de vraag waarom nieuwe kankermedicijnen in Nederland zo laat bij pati&euml;nten belanden, is <a href="https://www.bnr.nl/podcast/beter/10567362/waarom-nederlandse-kankerpatienten-langer-moeten-wachten-op-innovatieve-medicijnen">deze eerdere aflevering van BNR Beter</a> terug te luisteren.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
<a href="mailto:nina.van.den.dungen@bnr.nl">Nina van den Dungen</a> (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
<a href="mailto:stijn.goossens@bnr.nl">Stijn Goossens</a> (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteerde de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.

Nieuwe behandeling bestrijdt kanker met licht: 'met dank aan lamabloed'

De zorg in Nederland heeft het moeilijk. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en efficiënter moeten inrichten.  

Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelaren spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, personalised medicine, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat ze meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen.  



Over BNR Beter

In BNR Beter – Over de Zorg voor Morgen wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er gaande zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe patiënten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden.  

Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Sterre ten Houte de Lange op reportage naar de ziekenhuizen, UMC’s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de patiëntenzorg.  

Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en patiënten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing efficiënter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen? 

Over de makers

Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma Doorgelicht en is onder meer wekelijks te horen in de Ochtendspits. 

Sterre ten Houte de Lange is zorgjournalist en redacteur bij BNR Nieuwsradio. Ze maakte eerder voor BNR de podcast Uitgedokterd: HIV - de Hemel kan wachten.

De zorg in Nederland heeft het moeilijk. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en efficiënter moeten inrichten.  
Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelaren spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, personalised medicine, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat ze meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen.  
 
Over BNR Beter  
In BNR Beter – Over de Zorg voor Morgen wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er gaande zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe patiënten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden.  
Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Sterre ten Houte de Lange op reportage naar de ziekenhuizen, UMC’s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de patiëntenzorg.  
Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en patiënten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing efficiënter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen? 
Over de makers
Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma <a href="https://www.bnr.nl/podcast/doorgelicht">Doorgelicht</a> en is onder meer wekelijks te horen in de Ochtendspits. 
Sterre ten Houte de Lange is zorgjournalist en redacteur bij BNR Nieuwsradio. Ze maakte eerder voor BNR de podcast <a href="https://www.bnr.nl/podcast/uitgedokterd">Uitgedokterd: HIV - de Hemel kan wachten.</a>

Beter | BNR

BNR Beter
De zorg in Nederland kan wel een boost gebruiken. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en efficiënter moeten inrichten. 

Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelingen spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, persoonlijke medicijnen, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat zij meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen. 

Over BNR Beter
In BNR Beter, over de zorg van morgen, wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er in de zorg zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe patiënten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden. 

Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Stijn Goossens op reportage naar de ziekenhuizen, UMC’s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de patiëntenzorg. 

Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en patiënten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing efficiënter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen?

Over de makers
Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma Doorgelicht en is onder meer wekelijks te horen in de Ochtendspits.

Stijn Goossens is redacteur tech, wetenschap en innovatie bij BNR Nieuwsradio. Hij vertelt wekelijks over het laatste technieuws en de nieuwste techproducten tijdens de Tech Update en maakte voor BNR het programma Eyeopeners.

BNR Beter De zorg in Nederland kan wel een boost gebruiken. Met een toenemende vergrijzing wordt de vraag om zorg groter en het arbeidspotentieel krapper. Dat zet de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg enorm onder druk. We zullen het zorgsysteem dus slimmer en effici&euml;nter moeten inrichten. Gelukkig wordt daar hard aan gewerkt. Technologie, wetenschap en experimentele behandelingen spelen een steeds grotere rol. Zorgrobots, slimme kleding, kunstmatige intelligentie, persoonlijke medicijnen, betere afspraken en vernuftige bedrijfsvoering dragen hier allemaal aan bij. Deze ontwikkelingen verlagen de werkdruk van zorgprofessionals, zodat zij meer tijd hebben voor het mensenwerk: zorgen voor anderen. Over BNR Beter In BNR Beter, over de zorg van morgen, wordt onderzocht welke prachtige ontwikkelingen er in de zorg zijn, hoe die in de praktijk uitpakken en hoe pati&euml;nten en zorgprofessionals hiermee geholpen worden. Presentator Nina van den Dungen interviewt de bedenkers van de nieuwste zorginnovaties en ze spreekt specialisten en verpleegkundigen wiens werk verlicht worden door deze veranderingen. Nina gaat samen met redacteur Stijn Goossens op reportage naar de ziekenhuizen, UMC&rsquo;s, zorginstellingen, laboratoria en testruimten waar deze nieuwe technieken worden ontworpen of voor het eerst worden ingezet in de pati&euml;ntenzorg. Elke aflevering stellen we onszelf een aantal vragen: wat is het probleem waar de zorgprofessionals en pati&euml;nten tegenaan lopen? Welke oplossing is daarvoor bedacht? Is deze oplossing effici&euml;nter, effectiever en goedkoper dan hoe het eerder ging? Hoe kijken de behandelend artsen naar deze ontwikkelingen? Lukt het om de innovaties te implementeren? Welke obstakels komen de wetenschappers en uitvinders tegen? Over de makers Nina van den Dungen is journalist en presentator bij BNR Nieuwsradio. Nina presenteert naast BNR Beter het programma <a href="https://www.bnr.nl/podcast/doorgelicht" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="0">Doorgelicht</a>&nbsp;en is onder meer wekelijks te horen in de&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-ochtendspits" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="1">Ochtendspits</a>. Stijn Goossens is redacteur tech, wetenschap en innovatie bij BNR Nieuwsradio. Hij vertelt wekelijks over het laatste technieuws en de nieuwste techproducten tijdens de <a href="https://www.bnr.nl/podcast/tech-update" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="2">Tech Update</a>&nbsp;en maakte voor BNR het programma&nbsp;<a href="https://www.bnr.nl/podcast/eyeopeners" data-auth="NotApplicable" data-linkindex="3">Eyeopeners</a>.

BNR Beter

Social links:

Follow the podcast:

396 clip(s)