Van Oekraïne tot Hormuz en van Groenland tot Taiwan – oorlogen en dreiging ermee zijn aan de orde van de dag. En het zijn allerminst geïsoleerde, separate conflicten, stelt Jack Watling in zijn nieuwe boek Statecraft - bij zojuist verschenen onder de titel Staatskunst. De senior research fellow voor landoorlogvoering van het Royal United Services Institute onderzoekt ter plekke die hotspots en analyseert hoe de keuzes en strategie van grote machten en spelers elkaar beïnvloeden en de op wereldschaal de uitkomst bepalen. Met Jaap Jansen en PG Kroeger loopt hij langs deze oorlogen, hun prijs en hun impact.

*** 

This episode is largely in English (after a short introduction in Dutch) 

***

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

Jack Watling was in Nederland op uitnodiging van de Atlantische Commissie.

Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact.

***

Jack Watling beaamt dat zijn analytische werk een modern vervolg is op het 18e-eeuwse denkwerk van Carl von Clausewitz. Die zag bijvoorbeeld hoe Napoleon de militaire en politieke strijd in Europa volledig veranderde. Oorlog voeren is nog altijd ‘de voortzetting van politiek met andere middelen’. Dat zien we nu in Oekraïne en in de Straat van Hormuz. Vladimir Poetin had een heldere politiek. Hij wist wat hij wilde: een vazalstaat in Kyiv à la Belarus ter herstel van de eeuwenoude dominante positie van Rusland. De 'andere middelen' die hij inzette bleken echter de verkeerde. Niet adequaat en niet opgewassen tegen de wil tot overleven van Volodymyr Zelensky en zijn volk.

Watling beschrijft hoe deze oorlog inmiddels vier fasen kent. De Blitzkrieg die mislukte. Het overrompelende tegenoffensief dat bijna slaagde. De stellingenoorlog rond Bachmoet, Kupiansk en de fortificaties in Donbas. De innovatieve fase door drone-ontwikkeling die nu flexibeler fronten gaat opleveren. Zelensky heeft niet verloren en Poetin niet gewonnen. Het Westen deed steeds net voldoende, maar niet genoeg. En Rusland zwicht niet: Poetin is bereid zijn economie en zijn volk een enorme prijs te laten betalen.

Hij gokt erop dat Donald Trump en Europa eerder moe zijn dan hijzelf. En dat zij een halfhartige wapenstilstand zullen slikken die Oekraïne destabiliseert zodat Rusland aan het langste eind trekt. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Dat hóeft niet te gebeuren, maar Europa kan het wel zo ver laten komen.

Europa zal dus een eigen strategie moeten voeren en niet steeds opnieuw naar het pijpen van Washington dansen. Watling is niet mals. Hij onderstreept dat Barack Obama al duidelijk was: Europa moet binnen de NAVO de eigen boontjes doppen. De NAVO-top in Ankara, begin juli, is richtingwijzend. Het verloop onvoorspelbaar.

Watling adviseert regelmatig zijn eigen Britse regering. Hij is niet positief: het Britse leger moet een enorme inhaalslag maken wil het weer krachtig zijn. Nederland heeft wel degelijk invloed, stelt Watling. De militaire kwaliteit is hoog, logistiek is het cruciaal en met zijn high tech van ASML tot ruimtevaart is het avant garde. En met NAVO secretaris-generaal Mark Rutte heeft het – ondanks ‘daddy’ - een behendig speler in het veld.

Anders dan Poetin met Oekraïne had Trump voor de Perzische Golf geen uitgewerkt plan. Bovendien wordt hij geadviseerd door mensen als Steve Witkoff  die volgens Watling alles behalve een diplomaat is. Bovendien was vanaf het begin helder dat Israël en de VS als eenzame bondgenoten allerminst dezelfde politieke doelen nastreven. Met Clausewitz kun je dan een fiasco zien aankomen.

Trumps onberaden aanpak versterkt het land dat hij als zijn grootste tegenstander ziet: China. Het regime van de ayatollahs zou wel eens kunnen overleven en met zijn dreigende houding in de Straat van Hormuz Amerika's vrienden in Europa kunnen verleiden zich af te koppelen van de VS, net als China. Dit zou een smadelijke nederlaag zijn en Poetin in de kaart spelen. Xi Jinping kijkt ondertussen rustig toe, hij kan wachten. Misschien valt Taiwan binnenkort wel als rijp fruit in zijn handen.

***

Verder luisteren

Clausewitz, zijn tijd en denken

339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck

567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld

Nederland en geopolitiek

575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel

571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan

558 – Poetins rampjaar, Jettens kans

551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML

Oekraïne en Rusland

576 – Oekraïense toetreding versterkt de EU, zegt rasdiplomaat Robert Serry

548 – Poetins dictaat voor Oekraïne

257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden

Europa en NAVO

528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa

492 – Macrons Europese atoombom

484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft

447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor

Trumps oorlog

577 - Hoe Jimmy Carter de bescherming van de Golfregio tot Amerika’s prioriteit maakte

574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld

515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran

China en Taiwan

564 – Xi Jinping en de zuivering van de Chinese legertop

549 - China en Japan op ramkoers

458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi

***

Tijdlijn

00:00:00 – Deel 1

00:33:19 – Deel 2

00:57:41 – Deel 3

01:13:26 – VVDS: Alexander Klöpping

01:21:41 – Einde