De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is zijn meerderheid kwijtgeraakt bij de Israëlische verkiezingen, maar zijn partij is wel de grootste geworden. Volgens Israël-kenner Martine van den Berg komt dit door het thema veiligheid en demografische ontwikkelingen. Ze is te gast in BNR De Wereld.

Luister ook |'Als Oekraïne het niet redt, zou de EU het niet overleven'

Van den Berg, schrijver van het boek De Genesis van het Verraad, over het Israël van na 7 oktober, ziet dat de Likoed-partij van Netanyahu het vooral goed doet bij de orthodoxe kiezer. Die krijgen over het algemeen meer kinderen dan andere groepen in Israël. Ook speelt mee dat de Israëlische jeugd rechtser is dan hun ouders. 'Ze zijn veel rechtser dan de oude elite.'

Luister ook |De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 1)

Luister ook |De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 2)

‘Rusland is intern minder sterk dan het lijkt’

De Russische oorlogseconomie gaat een nieuwe fase in. Net op dat moment komt president Trump zijn vriend Poetin te hulp. Hij wil Rusland weer betrekken bij de wereldeconomie en sancties opheffen. Volgens Hubert Smeets, Rusland-expert en medeoprichter van het platform RAAM, komt dit geen dag te vroeg. De oorlog vraagt steeds meer offers van de Russische economie, maar dat wil niet zeggen dat Rusland kopje ondergaat.

Luister ook |Na diesel-deal met Rusland lijken nu ook sancties voor Trump niet meer heilig

Campagne met cheesecake | Postma in Amerika

De Midterms komen steeds dichterbij en in de campagne gaat het nu over cheesecake. Om precies te zijn The Cheese Cake Factory. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe oud-president Barack Obama dit relletje heeft veroorzaakt.

Luister ook |Amerika Podcast

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

De Isra&euml;lische premier Benjamin Netanyahu is zijn meerderheid kwijtgeraakt bij de Isra&euml;lische verkiezingen, maar zijn partij is wel de grootste geworden. Volgens Isra&euml;l-kenner Martine van den Berg komt dit door het thema veiligheid en demografische ontwikkelingen. Ze is te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/60125026/als-oekraine-het-niet-redt-zou-de-eu-het-niet-overleven">'Als Oekra&iuml;ne het niet redt, zou de EU het niet overleven'</a>
Van den Berg, schrijver van het boek De Genesis van het Verraad, over het Isra&euml;l van na 7 oktober, ziet dat de Likoed-partij van Netanyahu het vooral goed doet bij de orthodoxe kiezer. Die krijgen over het algemeen meer kinderen dan andere groepen in Isra&euml;l. Ook speelt mee dat de Isra&euml;lische jeugd rechtser is dan hun ouders. 'Ze zijn veel rechtser dan de oude elite.'
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/60125209/de-alliantie-de-israelische-verkiezingen-deel-1">De Alliantie: De Isra&euml;lische verkiezingen (deel 1)</a>
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/60125221/de-alliantie-de-israelische-verkiezingen-deel-2">De Alliantie: De Isra&euml;lische verkiezingen (deel 2)</a>
&lsquo;Rusland is intern minder sterk dan het lijkt&rsquo;
De Russische oorlogseconomie gaat een nieuwe fase in. Net op dat moment komt president Trump zijn vriend Poetin te hulp. Hij wil Rusland weer betrekken bij de wereldeconomie en sancties opheffen. Volgens Hubert Smeets, Rusland-expert en medeoprichter van het platform RAAM, komt dit geen dag te vroeg. De oorlog vraagt steeds meer offers van de Russische economie, maar dat wil niet zeggen dat Rusland kopje ondergaat.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10614564/na-diesel-deal-met-rusland-lijken-nu-ook-sancties-voor-trump-niet-meer-heilig">Na diesel-deal met Rusland lijken nu ook sancties voor Trump niet meer heilig</a>
Campagne met cheesecake | Postma in Amerika
De Midterms komen steeds dichterbij en in de campagne gaat het nu over cheesecake. Om precies te zijn The Cheese Cake Factory. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe oud-president Barack Obama dit relletje heeft veroorzaakt.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Netanyahu verliest meerderheid, maar blijft overeind: 'De jeugd is veel rechtser dan de oude elite' 

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/13cf9a2b-cbbf-4b6f-b381-b4f200fbf2ac/transcript

Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen.

Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de verkiezingsuitslag geeft geen duidelijke winnaar aan. De Likoed-partij van premier Netanyahu is weliswaar opnieuw de grootste partij geworden, maar zijn coalitie is de meerderheid kwijt.

Maar Netanyahu’s grootste uitdager Gadi Eisenkot en zijn partij Yashar heeft ook geen meerderheid. En dus wordt het vormen van een regering nog een hele opgave. Wat betekent dit voor Israël? En daarmee ook voor de situatie in het Midden-Oosten, met oorlogen in Gaza, Libanon, Iran en de annexaties op de Westelijke Jordaanoever?

Voor BNR de gelegenheid om onze eigen geopolitieke kopstukken weer bijeen te roepen in een Alliantie.

De geopolitieke kopstukken van BNR:

- Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis
- Israël-correspondent Ralph Dekkers
- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg

En speciaal voor deze editie van De Alliantie hebben we militaire versterking ingeroepen van:
- Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Over De Alliantie

In De Alliantie komen de geopolitieke kopstukken van BNR bij elkaar als de situatie daarom vraagt.

Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie: Michaël Roele

Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Isra&euml;lische verkiezingen.
Isra&euml;l heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de verkiezingsuitslag geeft geen duidelijke winnaar aan. De Likoed-partij van premier Netanyahu is weliswaar opnieuw de grootste partij geworden, maar zijn coalitie is de meerderheid kwijt.
Maar Netanyahu&rsquo;s grootste uitdager Gadi Eisenkot en zijn partij&nbsp;Yashar heeft ook geen meerderheid. En dus wordt het vormen van een regering nog een hele opgave.&nbsp;Wat betekent dit voor Isra&euml;l? En daarmee ook voor de situatie in het Midden-Oosten, met oorlogen in Gaza, Libanon, Iran en de annexaties op de Westelijke Jordaanoever?
Voor BNR de gelegenheid om onze eigen geopolitieke kopstukken weer bijeen te roepen in een Alliantie.
De geopolitieke kopstukken van BNR:
- Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis - Isra&euml;l-correspondent Ralph Dekkers - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
En speciaal voor deze editie van De Alliantie hebben we militaire versterking ingeroepen van: - Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
<hr>
Over De Alliantie
In De Alliantie komen de geopolitieke kopstukken van BNR bij elkaar als de situatie daarom vraagt.
Presentatie:&nbsp;Liesbeth Staats Redactie: Micha&euml;l Roele

De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 2)

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/1cc66186-7a65-4a60-b3cf-b4f100e8e3a9/transcript

De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 1)

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/783a3028-504d-4dae-b7af-b4f100e56cac/transcript

In januari 2021 viel het kabinet-Rutte over de toeslagenaffaire. Voor de burger was het nauwelijks merkbaar. Het kabinet was demissionair, maar de pandemie was een allesoverheersende, en missionaire kwestie, en dus bleef de premier, met zijn persconferenties, gewoon de premier. Het doet denken aan de periode waarin Israël nu terechtkomt. Hoe de ingewikkelde formatie ook afloopt, Bibi Netanyahu blijft premier, al is het demissionair.

Voor het overgrote deel van de Israëlische kiezers ging het niet over onderwerpen waarnaar in het buitenland wordt gekeken. Niet over de tweestatenoplossing, niet over boycots door andere landen, niet over oorlogsrecht, niet over het Internationaal Strafhof, en zelfs niet over de relatie met Amerika.

Drie jaar oorlog

Waar het wel over ging waren oorzaken en gevolgen van drie jaar oorlog. De roep om een onafhankelijk onderzoek naar de kolossale misser op die beruchte 7de oktober 2023. Naar verluidt was Netanyahu gewaarschuwd maar sloeg de signalen in de wind. De humanitaire ramp van reservisten, die normaal ongeveer een maand per jaar op herhaling moeten, maar nu soms al 400 dagen van huis zijn, vaak kleine ondernemers die daardoor failliet gaan. Het grote aantal zelfmoorden onder reservisten. De onttakeling van het ooit alom bewonderde onderwijs, de hoge misdaadcijfers, vooral onder de 21 procent Arabische Israëliërs, waaraan de politie nauwelijks iets doet, zoals in de Parijse banlieues.

Het feit dat 20 procent van de werkende bevolking 93 procent van alle belastinginkomsten genereert. Wat samenhangt met de enorme groei onder ultraorthodoxen, waarvan de mannen zich uitsluitend bezighouden met religieuze studies, allemaal leven van een uitkering en – ondanks een nieuwe wet die dat eist – weigeren in de krijgsmacht te dienen. De spanningen hierover lopen zo op dat veel burgers vrezen voor een burgeroorlog.

Rechtsstaat op het spel

Wat ook op het spel staat is de rechtsstaat. Voor de oorlog gingen ongeveer een jaar lang elk weekend duizenden demonstranten de straat op om Netanyahu te weerhouden van zijn pogingen het Hooggerechtshof onder het gezag van de regering te plaatsen, onder meer door vetorecht tegen vonnissen. Het hof is door de jaren heen een alom bewonderde parel van onafhankelijkheid, die zich vele malen tegen de regering heeft gekeerd.

Het is een tsunami van problemen in een land dat half zo groot is als Nederland, waarvan meer dan de helft woestijn. Het grootste deel van de 10 miljoen Israëliërs woont dicht opeen in het midden van het land. Die hebben een berg aan problemen op te lossen. Zolang Netanyahu demissionair is, is dat vooralsnog een illusie en leeft het volk in een schemerzone.

In januari 2021 viel het kabinet-Rutte over de toeslagenaffaire. Voor de burger was het nauwelijks merkbaar. Het kabinet was demissionair, maar de pandemie was een allesoverheersende, en missionaire kwestie, en dus bleef de premier, met zijn persconferenties, gewoon de premier. Het doet denken aan de periode waarin Isra&euml;l nu terechtkomt. Hoe de ingewikkelde formatie ook afloopt, Bibi Netanyahu blijft premier, al is het demissionair.
Voor het overgrote deel van de Isra&euml;lische kiezers ging het niet over <a href="https://www.jpost.com/israel-election-2026/article-913040">onderwerpen waarnaar in het buitenland wordt gekeken</a>. Niet over de tweestatenoplossing, niet over boycots door andere landen, niet over oorlogsrecht, niet over het Internationaal Strafhof, en zelfs niet over de relatie met Amerika.
Drie jaar oorlog
Waar het wel over ging waren oorzaken en gevolgen van drie jaar oorlog. De roep om een onafhankelijk onderzoek naar de kolossale misser op die beruchte 7de oktober 2023. Naar verluidt was Netanyahu gewaarschuwd maar sloeg de signalen in de wind. De humanitaire ramp van reservisten, die normaal ongeveer een maand per jaar op herhaling moeten, maar nu soms al 400 dagen van huis zijn, vaak kleine<a href="https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/i0do5pun3"> ondernemers die daardoor failliet gaan</a>. Het grote aantal zelfmoorden onder reservisten. De onttakeling van het ooit alom bewonderde onderwijs, de hoge misdaadcijfers, vooral onder de 21 procent Arabische Isra&euml;li&euml;rs, waaraan de politie nauwelijks iets doet, zoals in de Parijse banlieues.
Het feit dat 20 procent van de werkende bevolking <a href="https://www.nytimes.com/2026/10/26/world/middleeast/israel-election-stakes.html">93 procent van alle belastinginkomsten</a> genereert. Wat samenhangt met de enorme groei onder ultraorthodoxen, waarvan de mannen zich uitsluitend bezighouden met religieuze studies, allemaal leven van een uitkering en &ndash; ondanks een nieuwe wet die dat eist &ndash; weigeren in de krijgsmacht te dienen. De spanningen hierover lopen zo op dat veel burgers vrezen voor een burgeroorlog.
Rechtsstaat op het spel
Wat ook op het spel staat is de rechtsstaat. Voor de oorlog gingen ongeveer een jaar lang elk weekend duizenden demonstranten de straat op om Netanyahu te weerhouden van zijn pogingen het Hooggerechtshof onder het gezag van de regering te plaatsen, onder meer door vetorecht tegen vonnissen. Het hof is door de jaren heen een alom bewonderde parel van onafhankelijkheid, die zich vele malen tegen de regering heeft gekeerd.
Het is een tsunami van problemen in een land dat half zo groot is als Nederland, waarvan meer dan de helft woestijn. Het grootste deel van de 10 miljoen Isra&euml;li&euml;rs woont dicht opeen in het midden van het land. Die hebben een berg aan problemen op te lossen. Zolang Netanyahu demissionair is, is dat vooralsnog een illusie en leeft het volk in een schemerzone.

Schemerzone in Israël

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/d90389d2-7eeb-415d-81ea-b4f1004fd534/transcript

Als Oekraïne de oorlog tegen Rusland verliest, zou de Europese Unie het niet overleven. Dat zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen in BNR De Wereld.   

Europa zoekt naar manieren om Oekraïne te blijven steunen nu president Trump sancties tegen Rusland heeft opgeschort en toenadering zoekt tot Vladimir Poetin. Volgens Knapen moeten Europese landen onder ogen zien dat de relatie met Washington blijvend is veranderd. 

'Europa moet consequenties trekken uit het Amerikaanse buitenlandbeleid', zegt hij. Volgens Knapen is te lang gehoopt dat Trump een tijdelijke uitzondering zou blijken. Ook zonder Trump blijft Europa volgens hem onzeker over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als bondgenoot.

Lees ook | Oekraïne zit nog jaren vast aan VS voor Starlink, Patriots en inlichtingen; niet voor cybersecurity

Braziliaanse presidentverkiezingen 

Zondag kiest Brazilië een nieuwe president. Flavio Bolsonaro, de zoon van oud-president Jair Bolsonaro, won de eerste ronde en geldt als favoriet tegen de huidige president Lula da Silva.  

Journalist Max Westerman, die deels in Brazilië woont, ziet een land dat sterk verdeeld is. De peilingen liggen dicht bij elkaar, maar historisch gezien wint de winnaar van de eerste ronde altijd ook de tweede.

Lees ook |Ook VN suggereert immenging Meta in Braziliaanse presidentsverkiezingen

Volgens Westerman zijn de verkiezingen ook buiten Brazilië van belang. 'Als Bolsonaro wint, zullen ze meer vriendjes worden met Trump.' Daarnaast ziet hij de verkiezingen als onderdeel van een bredere politieke ontwikkeling. 'Het is ook de opruk van extreemrechts die hier op het punt staat opnieuw door te breken.' 

Dat veel kiezers de Bolsonaro-familie trouw blijven, heeft volgens hem ook te maken met een andere kijk op het recente verleden. 'Rechts Brazilië gelooft niet dat de dictatuur erg was en ze geloven ook niet dat de oude Bolsonaro echt een staatsgreep heeft beraamd.' 

Luister ook |Amerika Podcast

Postma in Amerika | Moeder van kandidaat verschijnt in 'attack ad'

Negatieve campagnes blijven een vast onderdeel van Amerikaanse verkiezingen, maar kandidaten kunnen ook te ver gaan. Dat blijkt uit de ophef rond een aanvalsvideo van Vivek Ramaswamy, waarin de vervreemde moeder van zijn tegenstander Amy Acton een hoofdrol speelt. Tegelijkertijd groeit het gebruik van kunstmatige intelligentie in campagnes explosief, waardoor aanvallen op politieke tegenstanders steeds geavanceerder worden. 

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Als Oekra&iuml;ne de oorlog tegen Rusland verliest, zou de Europese Unie het niet overleven. Dat zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen in BNR De Wereld. &nbsp;&nbsp;
Europa zoekt naar manieren om Oekra&iuml;ne te blijven steunen nu president Trump sancties tegen Rusland heeft opgeschort en toenadering zoekt tot Vladimir Poetin. Volgens Knapen moeten Europese landen onder ogen zien dat de relatie met Washington blijvend is veranderd.&nbsp;
'Europa moet consequenties trekken uit het Amerikaanse buitenlandbeleid', zegt hij. Volgens Knapen is te lang gehoopt dat Trump een tijdelijke uitzondering zou blijken. Ook zonder Trump blijft Europa volgens hem onzeker over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als bondgenoot.
Lees ook |<a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10614153/oekraine-zit-nog-jaren-vast-aan-vs-voor-starlink-patriots-en-inlichtingen-niet-voor-cybersecurity"> Oekra&iuml;ne zit nog jaren vast aan VS voor Starlink, Patriots en inlichtingen; niet voor cybersecurity</a>
Braziliaanse presidentverkiezingen&nbsp;
Zondag kiest Brazili&euml; een nieuwe president. Flavio Bolsonaro, de zoon van oud-president Jair Bolsonaro, won de eerste ronde en geldt als favoriet tegen de huidige president Lula da Silva. &nbsp;
Journalist Max Westerman, die deels in Brazili&euml; woont, ziet een land dat sterk verdeeld is. De peilingen liggen dicht bij elkaar, maar historisch gezien wint de winnaar van de eerste ronde altijd ook de tweede.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10614029/ook-vn-suggereert-immenging-meta-in-braziliaanse-presidentsverkiezingen">Ook VN suggereert immenging Meta in Braziliaanse presidentsverkiezingen</a>
Volgens Westerman zijn de verkiezingen ook buiten Brazili&euml; van belang. 'Als Bolsonaro wint, zullen ze meer vriendjes worden met Trump.' Daarnaast ziet hij de verkiezingen als onderdeel van een bredere politieke ontwikkeling. 'Het is ook de opruk van extreemrechts die hier op het punt staat opnieuw door te breken.'&nbsp;
Dat veel kiezers de Bolsonaro-familie trouw blijven, heeft volgens hem ook te maken met een andere kijk op het recente verleden. 'Rechts Brazili&euml; gelooft niet dat de dictatuur erg was en ze geloven ook niet dat de oude Bolsonaro echt een staatsgreep heeft beraamd.'&nbsp;
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Postma in Amerika | Moeder van kandidaat verschijnt in 'attack ad'
Negatieve campagnes blijven een vast onderdeel van Amerikaanse verkiezingen, maar kandidaten kunnen ook te ver gaan. Dat blijkt uit de ophef rond een aanvalsvideo van Vivek Ramaswamy, waarin de vervreemde moeder van zijn tegenstander Amy Acton een hoofdrol speelt. Tegelijkertijd groeit het gebruik van kunstmatige intelligentie in campagnes explosief, waardoor aanvallen op politieke tegenstanders steeds geavanceerder worden.&nbsp;
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Als Oekraïne het niet redt, zou de EU het niet overleven' 

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/4cd767bb-f04c-47db-88f6-b4eb0101c347/transcript

Je kunt het met recht een exodus noemen: vanuit de hele wereld stromen ze naar hun beloofde land – Israëlische staatsburgers die volgende week bij de verkiezingen hun stem willen uitbrengen. Want volgens de kieswet kan dat alleen in Israël zelf. De oppositie hoopt op een wonder: een paar zeteltjes meer – voldoende om premier Bibi Netanyahu te dumpen.

Wat politieke signatuur betreft is die hoop gerechtvaardigd. Een stevige meerderheid onder Israëlische expats is liberaal of progressief. En het gaat om een hoop kiezers. Er wonen zo’n 630.000 Israëliërs in het buitenland. Of die allemaal op 26 oktober naar de stembus gaan valt te betwijfelen, maar een hoop doen dat wel degelijk.

Van de 180.000 expats in Amerika maken naar schatting 50.000 gebruik van speciale chartervluchten die nu al af en aan vliegen. Het is een enorme organisatie, waaraan maanden is gewerkt. In het VK wonen 23.000 Israëliërs, in Frankrijk 12.000. Israëliërs zijn erg van de complotten. Een daarvan is dat zoveel expats nu al aankomen omdat ze Netanyahu ervan verdenken vlak voor de verkiezingen het internationale vliegveld te sluiten, met de ‘nationale veiligheid’ als argument.

Ook onder in Nederland wonende expats is zo’n snelle ‘stem-reis’ vanzelfsprekend. Het is een beetje lastig schatten hoeveel het er zijn. 2500 inwoners van Nederland hebben de Israëlische nationaliteit, maar bijna 9000 van de eerste generatie en 5000 van de tweede generatie, dus geboren in Nederland, zijn volgens de Israëlische wet ook staatsburger.

Wat levert het nou op? Israël heeft een kiesdrempel van 3.25 procent, en gemiddeld zijn 30.000 tot 40.000 stemmen nodig voor één zetel. De in Amerika wonende expats kunnen theoretisch twee zetels kiezen en de Nederlandse samen met die uit het VK en Frankrijk ook wel eentje. Op een totaal van 120 zetels in het parlement kan dat doorslaggevend zijn.

Israël heeft, net als Nederland, een coalitiesysteem. In de peilingen ligt de belangrijkste uitdager, voormalig legerchef Gadi Eisenkot, met zijn partij ‘Recht Vooruit’ aan kop met 23 zetels, Netanyahu met zijn Liukud staat op 19. Het probleem is dat Eisenkots gematigde coalitie op 58 zetels staat en Netanyahu met zijn ultraconservatieve coalitie op 48 – geen van beide halen de benodigde meerderheid van 61 zetels. En daarmee worden die paar zeteltjes verschil die de exodus uit de diaspora kunnen maken goud waard.

Als het klopt. Peilingen zijn maar peilingen, en van die expat-stemmen gaan er natuurlijk ook een hoop naar Netanyahu’s coalitie. Maar het anti-Bibi sentiment is nu zo groot dat we Israël, en feitelijk ook onszelf, op zijn minst de hoop moeten gunnen.

Je kunt het met recht een exodus noemen: vanuit de hele wereld stromen ze naar hun beloofde land &ndash; Isra&euml;lische staatsburgers die volgende week bij de verkiezingen hun stem willen uitbrengen. Want volgens de kieswet kan dat alleen in Isra&euml;l zelf. De oppositie hoopt op een wonder: een paar zeteltjes meer &ndash; voldoende om premier Bibi Netanyahu te dumpen.
Wat politieke signatuur betreft is die hoop gerechtvaardigd. Een stevige meerderheid onder Isra&euml;lische expats is liberaal of progressief. En het gaat om een hoop kiezers. Er wonen zo&rsquo;n 630.000 Isra&euml;li&euml;rs in het buitenland. Of die allemaal op 26 oktober naar de stembus gaan valt te betwijfelen, maar een hoop doen dat wel degelijk.
Van de 180.000 <a href="https://www.nytimes.com/2026/10/20/us/israel-election-netanyahu-voters.html">expats in Amerika</a> maken naar schatting 50.000 gebruik van speciale chartervluchten die nu al af en aan vliegen. Het is een enorme organisatie, waaraan maanden is gewerkt. In het VK wonen 23.000 Isra&euml;li&euml;rs, in Frankrijk 12.000. Isra&euml;li&euml;rs zijn erg van de complotten. Een daarvan is dat zoveel expats nu al aankomen omdat ze Netanyahu ervan verdenken vlak voor de verkiezingen het internationale vliegveld te sluiten, met de &lsquo;nationale veiligheid&rsquo; als argument.
Ook onder <a href="https://allecijfers.nl/migratie/israel/">in Nederland wonende</a> expats&nbsp;is zo&rsquo;n snelle &lsquo;stem-reis&rsquo; vanzelfsprekend. Het is een beetje lastig schatten hoeveel het er zijn. 2500 inwoners van Nederland hebben de Isra&euml;lische nationaliteit, maar bijna 9000 van de eerste generatie en 5000 van de tweede generatie, dus geboren in Nederland, zijn volgens de Isra&euml;lische wet ook staatsburger.
Wat levert het nou op? Isra&euml;l heeft een kiesdrempel van 3.25 procent, en gemiddeld zijn 30.000 tot 40.000 stemmen nodig voor &eacute;&eacute;n zetel. De in Amerika wonende expats kunnen theoretisch twee zetels kiezen en de Nederlandse samen met die uit het VK en Frankrijk ook wel eentje. Op een totaal van 120 zetels in het parlement kan dat doorslaggevend zijn.
Isra&euml;l heeft, net als Nederland, een coalitiesysteem. <a href="https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/new-election-poll-has-pro-netanyahu-camp-at-48-seats/">In de peilingen</a>&nbsp;ligt de belangrijkste uitdager, voormalig legerchef Gadi Eisenkot, met zijn partij &lsquo;Recht Vooruit&rsquo; aan kop met 23 zetels, Netanyahu met zijn Liukud staat op 19. Het probleem is dat Eisenkots gematigde coalitie op 58 zetels staat en Netanyahu met zijn ultraconservatieve coalitie op 48 &ndash; geen van beide halen de benodigde meerderheid van 61 zetels. En daarmee worden die paar zeteltjes verschil die de exodus uit de diaspora kunnen maken goud waard.
Als het klopt. Peilingen zijn maar peilingen, en van die expat-stemmen gaan er natuurlijk ook een hoop naar Netanyahu&rsquo;s coalitie. Maar het anti-Bibi sentiment is nu zo groot dat we Isra&euml;l, en feitelijk ook onszelf, op zijn minst de hoop moeten gunnen.

Israëlische expats maken verkiezingen super-spannend

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/88def101-3a3c-4b1c-8967-b4ea00410f58/transcript

De problemen rond het functioneren van het satellietsysteem Starlink in Oekraïne gaan iedereen aan, zegt voormalig Navo-baas Jaap de Hoop Scheffer. ‘Dat dit enkel de Amerikanen en Oekraïners betreft, kan niet het correcte antwoord zijn.’ Dat zegt hij in BNR De Wereld.

Luister ook | 'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede'

Woensdag werd het voor de Oekraïense defensie kritieke Starlink-internetsysteem plotseling vanuit de VS begrensd, waardoor een snelle respons op luchtaanvallen werd gefrustreerd. Vandaag, een dag later pas, meldde Oekraïne dat de systemen waren hersteld. Rutte laat via een woordvoerder desgevraagd aan BNR weten dat het gebruik van Starlink iets tussen de Amerikanen en Oekraïne is. De Hoop Scheffer begrijpt dat Rutte zich diplomatiek uitlaat, maar is het er niet mee eens. ‘Ik vind het toch wel iets serieuzer dan uit dit formele antwoord van de Navo blijkt,’ zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo. ‘Dit gaat iedereen aan.’

President Zelensky wees na het incident vooral naar de eigenaar van Starlink, SpaceX-baas Elon Musk. Die wijst op zijn beurt weer naar de Amerikaanse regering. ‘Hij zit indirect natuurlijk wel aan de knoppen, want hij is eigenaar van het systeem. Maar het kan best zijn dat Elon Musk instructies heeft gekregen uit het Witte Huis.’

Lees ook | ‘Starlink weer operationeel voor Oekraïne’, waarom verbinding werd beperkt blijft onduidelijk

Saoedi-Arabië worstelt met de Houthi's

Saoedi-Arabië mag dan heel veel geld hebben en ontzettend veel wapens van de VS krijgen, het lukt het land maar niet om de Houthi-rebellen te verslaan. Bij een aanval op de luchthaven van de Saoedische hoofdstad Riyad vielen 18 doden en raakten honderden mensen gewond. Ook hadden zij het gemunt op het hoofdkantoor van de oliegigant Aramco. Defensiespecialist Peter Wijninga legt uit dat het Saoedische leger op het oog heel goed is, maar dat dat in werkelijkheid enorm tegenvalt.

Lees ook | Tot de tanden bewapend en onbevreesd. Wie zijn de Houthi’s?

Trump speelt in op 'het rode gevaar' | Postma in Amerika

De tijden van Joe McCarthy lijken te herleven. Het communisme speelt een belangrijke rol de campagne van president Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Maar hoeveel 'communisten' er nou echt meedoen?

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

De problemen rond het functioneren van het satellietsysteem Starlink in Oekra&iuml;ne gaan iedereen aan, zegt voormalig Navo-baas Jaap de Hoop Scheffer. &lsquo;Dat dit enkel de Amerikanen en Oekra&iuml;ners betreft, kan niet het correcte antwoord zijn.&rsquo; Dat zegt hij in BNR De Wereld.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/60124592/we-hebben-geen-oorlog-maar-ook-geen-vrede">'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede'</a>
Woensdag werd het voor de Oekra&iuml;ense defensie kritieke Starlink-internetsysteem plotseling vanuit de VS begrensd, waardoor een snelle respons op luchtaanvallen werd gefrustreerd. Vandaag, een dag later pas, meldde Oekra&iuml;ne dat de systemen waren hersteld. Rutte laat via een woordvoerder desgevraagd aan BNR weten dat het gebruik van Starlink iets tussen de Amerikanen en Oekra&iuml;ne is. De Hoop Scheffer begrijpt dat Rutte zich diplomatiek uitlaat, maar is het er niet mee eens. &lsquo;Ik vind het toch wel iets serieuzer dan uit dit formele antwoord van de Navo blijkt,&rsquo; zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo. &lsquo;Dit gaat iedereen aan.&rsquo;
President Zelensky wees na het incident vooral naar de eigenaar van Starlink, SpaceX-baas Elon Musk. Die wijst op zijn beurt weer naar de Amerikaanse regering. &lsquo;Hij zit indirect natuurlijk wel aan de knoppen, want hij is eigenaar van het systeem. Maar het kan best zijn dat Elon Musk instructies heeft gekregen uit het Witte Huis.&rsquo;
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10613559/starlink-werkt-weer-voor-oekraine">&lsquo;Starlink weer operationeel voor Oekra&iuml;ne&rsquo;, waarom verbinding werd beperkt blijft onduidelijk</a>
Saoedi-Arabi&euml; worstelt met de Houthi's
Saoedi-Arabi&euml; mag dan heel veel geld hebben en ontzettend veel wapens van de VS krijgen, het lukt het land maar niet om de Houthi-rebellen te verslaan.&nbsp;Bij een aanval op de luchthaven van de Saoedische hoofdstad Riyad vielen 18 doden en raakten honderden mensen gewond. Ook hadden zij het gemunt op het hoofdkantoor van de oliegigant Aramco. Defensiespecialist Peter Wijninga legt uit dat het Saoedische leger op het oog heel goed is, maar dat dat in werkelijkheid enorm tegenvalt.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10613238/tot-de-tanden-bewapend-en-onbevreesd-wie-zijn-de-houthis">Tot de tanden bewapend en onbevreesd. Wie zijn de Houthi&rsquo;s?</a>
Trump speelt in op 'het rode gevaar' | Postma in Amerika
De tijden van Joe McCarthy lijken te herleven. Het communisme speelt een belangrijke rol de campagne van president Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Maar hoeveel 'communisten' er nou echt meedoen?
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'Starlink-rel gaat niet alleen over de VS en Oekraïne'

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/7e42eb31-a9d4-4343-8681-b4e400e99826/transcript

Saoedi-Arabië heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi’s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden.

Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabië is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen – al raken de raketten snel op – een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de verkoop van 48 F-35’s goedgekeurd. Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet.

Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de krijgsmacht slecht getraind. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden door Amerikanen en Britten onderhouden. Een rigide, archaïsche commandostructuur van loyale leden van het koninklijk huis verhindert officieren en soldaten in het veld zelf beslissingen te nemen. Maar de belangrijkste factor is dat het land een dictatuur is, waarvan de leiders zich grotere zorgen maken over hun veiligheid in eigen land dan over vijanden van buiten. 

Er zijn twee legers: een reguliere krijgsmacht die onder het ministerie van defensie valt en de Saoedi-Arabische Nationale Garde, die is samengesteld uit loyale tribale milities. Ze hebben aparte inlichtingendiensten, gescheiden commandostructuur en inkoopafdelingen. Daarmee is de veiligheid van de omvangrijke koninklijke elite gewaarborgd, maar het samenstellen van een leger dat het kan opnemen tegen vijanden van buiten is een logistieke nachtmerrie.

Daartegenover staan de Houthi’s, die vechten als een guerrillamacht, met een goed getraind leger, uitgerust en van wapens voorzien door Iran, maar inmiddels zeer behendig in de eigen productie van raketten en drones.

Kroonprins Mohammed bin Salman kijkt bijna smekend naar Amerika, dat vorig jaar een bombardement op de Houthi’s uitvoerde, en dat wil hij weer. Washington helpt met inlichtingen en satellietinformatie voor het zoeken naar doelen, maar Donald Trump houdt zich verder op de vlakte. ‘Ik moet nog beslissen’, zegt hij. Begrijpelijk, want een aanval op de Houthi’s leidt onherroepelijk tot Iraanse represailles tegen andere Golfstaten. Als, zoals bij Trump, je grootste zorg de dieselprijs is, bemoei je dan niet met deze burenruzie.

Saoedi-Arabi&euml; heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi&rsquo;s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden.
Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabi&euml; is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen &ndash; al raken de raketten snel op &ndash; een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de <a href="https://thearabweekly.com/us-boosts-gulf-defences-1-billion-arms-deal-uae">verkoop van 48 F-35&rsquo;s</a> goedgekeurd.&nbsp;Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet.
Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de<a href="https://www.aei.org/commentary/does-saudi-arabia-know-how-bad-its-armed-forces-are/"> krijgsmacht slecht getraind</a>. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden door Amerikanen en Britten onderhouden. Een rigide, archa&iuml;sche commandostructuur van loyale leden van het koninklijk huis verhindert officieren en soldaten in het veld zelf beslissingen te nemen. Maar de belangrijkste factor is dat het land een dictatuur is, waarvan de leiders zich grotere <a href="https://democracyparadox.com/2021/11/22/why-the-armies-of-arabia-remain-weak-institutions/">zorgen maken over hun veiligheid</a> in eigen land dan over vijanden van buiten.&nbsp;
Er zijn twee legers: een reguliere krijgsmacht die onder het ministerie van defensie valt en de Saoedi-Arabische Nationale Garde, die is samengesteld uit loyale tribale milities. Ze hebben aparte inlichtingendiensten, gescheiden commandostructuur en inkoopafdelingen. Daarmee is de veiligheid van de omvangrijke koninklijke elite gewaarborgd, maar het samenstellen van een leger dat het kan opnemen tegen vijanden van buiten is een logistieke nachtmerrie.
Daartegenover staan de Houthi&rsquo;s, die vechten als een guerrillamacht, met een goed getraind leger, uitgerust en van wapens voorzien door Iran, maar inmiddels zeer behendig in de eigen productie van raketten en drones.
Kroonprins Mohammed bin Salman kijkt bijna smekend naar Amerika, dat vorig jaar een bombardement op de Houthi&rsquo;s uitvoerde, en dat wil hij weer. Washington helpt met inlichtingen en satellietinformatie voor het zoeken naar doelen, maar Donald Trump houdt zich verder op de vlakte. &lsquo;<a href="https://www.nytimes.com/2026/10/11/world/middleeast/saudi-arabia-options-houthis.html">Ik moet nog beslissen</a>&rsquo;, zegt hij.&nbsp;Begrijpelijk, want een aanval op de Houthi&rsquo;s leidt onherroepelijk tot Iraanse represailles tegen andere Golfstaten. Als, zoals bij Trump, je grootste zorg de dieselprijs is, bemoei je dan niet met deze burenruzie.

Saoedi-Arabië’s machteloze superleger

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/2378ac61-6406-447a-a889-b4e30040d763/transcript

Europa ligt voortdurend onder vuur. Niet letterlijk, maar we worden regelmatig getroffen door sabotageacties. Volgens hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen moeten we dit geen hybride dreigingen noemen. ‘We hebben te maken met een hybride oorlog’, zegt hij in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Luister ook |Hervormingen VN keihard nodig: 'Landen voelen zich niet goed vertegenwoordigd'

Denemarken beschuldigt Rusland van sabotageacties tegen Deense defensiebedrijven die wapens aan Oekraïne leveren. Duitsland wijst naar Rusland voor de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig en de VS wijst volgens de New York Times naar Iran voor de verijdelde aanslag op een Britse luchtmachtbasis.

De VS heeft besloten om al zijn bommenwerpers weg te halen van de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford. Het land heeft die basis veel gebruikt in de oorlog tegen Iran. Kitzen snapt dan ook dat dit een doelwit kan zijn. ‘Het verbaast mij eerlijk gezegd dat het nog niet eerder is gebeurd.’ De hoogleraar aan de Defensie Academie en de Universiteit Leiden ziet dat bommenwerpers makkelijke doelwitten zijn. ‘Die bommenwerpers staan gewoon in de openlucht. Er zijn geen bunkers, geen harde faciliteiten. Je kunt ze vanaf de openbare weg zo zien staan.’ Ook al erkent hij dat Fairford wel degelijk stevig bewaakt wordt.

Volgens Kitzen zitten we in een grijze zone. 'Sowieso moet de eerste reactie dus niet militair zijn. We zitten onder de drempel van wat wij als oorlog zien. Je moet diplomatiek en economisch reageren.

Lees ook |Cuba haalt fel uit naar VS bij VN: ‘Cuba is geen bedreiging, de blokkade wel’

Valt Cuba?

Na Venezuela en Iran heeft Trump het ook gemunt op Cuba. Het land verkeerd in een diepe economische crisis nu Amerika de olie-import van Cuba tegenhoudt. Bram Vermeulen reisde er voor VPRO's Frontlinie naar toe en maakte er een driedelige documentaireserie: Cuba - De Prooi. Volgens hem is verandering in het land onafwendbaar. Het is alleen de vraag op wat voor manier.

Frontlinie: Cuba - De Prooi is vanaf donderdag 8 oktober om 20:35 uur te zien op NPO 2 en via NPO Start.

Luister ook |Amerika Podcast

Republikeinen houden Trump buiten beeld | Postma in Amerika

Trump is nu ook zelf aan zijn campagne voor de midterms begonnen. Maar Republikeinse kandidaten willen de president liever buiten beeld houden en spreken zich ook uit in campagnefilmpjes, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Europa ligt voortdurend onder vuur. Niet letterlijk, maar we worden regelmatig getroffen door sabotageacties. Volgens hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen moeten we dit geen hybride dreigingen noemen. &lsquo;We hebben te maken met een hybride oorlog&rsquo;, zegt hij in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10612294/hervormingen-vn-keihard-nodig-landen-voelen-zich-niet-goed-vertegenwoordigd">Hervormingen VN keihard nodig: 'Landen voelen zich niet goed vertegenwoordigd'</a>
Denemarken beschuldigt Rusland van sabotageacties tegen Deense defensiebedrijven die wapens aan Oekra&iuml;ne leveren. Duitsland wijst naar Rusland voor de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig en de VS wijst volgens de New York Times naar Iran voor de verijdelde aanslag op een Britse luchtmachtbasis.
De VS heeft besloten om al zijn bommenwerpers weg te halen van de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford. Het land heeft die basis veel gebruikt in de oorlog tegen Iran. Kitzen snapt dan ook dat dit een doelwit kan zijn. &lsquo;Het verbaast mij eerlijk gezegd dat het nog niet eerder is gebeurd.&rsquo; De hoogleraar aan de Defensie Academie en de Universiteit Leiden ziet dat bommenwerpers makkelijke doelwitten zijn. &lsquo;Die bommenwerpers staan gewoon in de openlucht. Er zijn geen bunkers, geen harde faciliteiten. Je kunt ze vanaf de openbare weg zo zien staan.&rsquo; Ook al erkent hij dat Fairford wel degelijk stevig bewaakt wordt.
Volgens Kitzen zitten we in een grijze zone. 'Sowieso moet de eerste reactie dus niet militair zijn. We zitten onder de drempel van wat wij als oorlog zien. Je moet diplomatiek en economisch reageren.
Lees ook | <a href="https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10611249/cuba-haalt-fel-uit-naar-vs-bij-vn-cuba-is-geen-bedreiging-de-blokkade-wel">Cuba haalt fel uit naar VS bij VN: &lsquo;Cuba is geen bedreiging, de blokkade wel&rsquo;</a>
Valt Cuba?
Na Venezuela en Iran heeft Trump het ook gemunt op Cuba. Het land verkeerd in een diepe economische crisis nu Amerika de olie-import van Cuba tegenhoudt. Bram Vermeulen reisde er voor VPRO's Frontlinie naar toe en maakte er een driedelige documentaireserie: Cuba - De Prooi. Volgens hem is verandering in het land onafwendbaar. Het is alleen de vraag op wat voor manier.
Frontlinie: Cuba - De Prooi is vanaf donderdag 8 oktober om 20:35 uur te zien op NPO 2 en via NPO Start.
Luister ook | <a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast">Amerika Podcast</a>
Republikeinen houden Trump buiten beeld | Postma in Amerika
Trump is nu ook zelf aan zijn campagne voor de midterms begonnen. Maar Republikeinse kandidaten willen de president liever buiten beeld houden en spreken zich ook uit in campagnefilmpjes, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
<hr>
Over de makers
Bernard Hammelburg&nbsp;is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
<a href="https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl" data-auth="NotApplicable">Micha&euml;l Roele</a>, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede'

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/7ed1739b-0149-43c3-8e89-b4dd00ea44a7/transcript

Kort na de barbaarse inval van Hamas in Israël en de kidnapping van ruim 200 burgers, vandaag drie jaar geleden, bezocht de Amerikaanse president Biden het rouwende land. Zijn boodschap aan premier Netanyahu: geef niet toe aan het oerinstinct van wraak, want dat leidt tot enorm verlies onder burgers en kost je de sympathie van de wereld.

'Maak niet de fout die wij na 9/11 maakten,' zei Biden, doelend op de oorlogen in Afghanistan en Irak. Beide oorlogen verloor Amerika, tegen de Taliban in Afghanistan en de sjiitische milities in Irak. Zoals de oorlog in Korea niet verder kwam dan een wapenstilstand, en zoals de oorlog in Vietnam na twaalf jaar en het verlies van 58.000 Amerikaanse soldaten eindigde in een overwinning van de Viet-Kong.

Ook het machtige Sovjetleger was in 1989, na tien jaar oorlog in Afghanistan, verslagen door de Moedjahedien, voorgangers van de Taliban. Overweldigende militaire slagkracht is machteloos tegen schijnbaar zwakke vijanden, terroristen, rebellen en guerrilla's, en dat geldt evenzeer voor Israël, dat Hamas en Hezbollah hooguit een tijdje tot zwijgen kan brengen, maar niet voorgoed kan uitschakelen.

Verrassing

Had Israël dan na de grootste aanslag op Joden sinds de Holocaust en het lot van de gijzelaars niets moeten doen? Nee, maar het land had moeten doen waarin het goed is: nadenken, plannen, een strategie uitstippelen, en een exitstrategie gereed hebben. Het feit dat de aanval als een totale verrassing kwam – al beweert dagblad Haaretz dat Netanyahu door de Emiraten was gewaarschuwd – liet zien dat de inlichtingendiensten hadden gefaald. Wat ook bleek uit een funest gebrek aan kennis over de omvang het tunnelcomplex in Gaza.

Trieste waarheid

Bij de oorlog tegen Iran, door de VS en Israël, komen de aanvallers er alwéér achter hoe moeilijk het is om te winnen. Sterker nog: tot nu toe heeft Iran de beste kaarten en geeft geen krimp. De trieste waarheid, drie jaar na die vreselijke dag, is dat Israël door het falen van een uitsluitend op machtsbehoud navigerende regering, niet is omarmd maar is geïsoleerd, met als gevolg een haast ongeëvenaarde golf van antisemitisme. Dat was er latent altijd al, maar de wereld zou er toch wat anders uitzien als Netanyahu drie jaar geleden naar Joe Biden had geluisterd.

Kort na de barbaarse inval van Hamas in Isra&euml;l en de kidnapping van ruim 200 burgers, vandaag drie jaar geleden, bezocht de Amerikaanse president Biden het rouwende land. Zijn boodschap aan premier Netanyahu: geef niet toe aan het oerinstinct van wraak, want dat leidt tot enorm verlies onder burgers en kost je de sympathie van de wereld.
'<a href="https://www.businessinsider.com/biden-warns-israel-dont-make-same-mistakes-sept-11-hamas-2023-10">Maak niet de fout die wij na 9/11 maakten,</a>' zei Biden, doelend op de oorlogen in Afghanistan en Irak. <a href="https://www.faf.ae/home/2025/6/23/defenseforum-wars-lost-by-the-united-states-a-comprehensive-analysis">Beide oorlogen verloor Amerika</a>, tegen de Taliban in Afghanistan en de sjiitische milities in Irak. Zoals de oorlog in Korea niet verder kwam dan een wapenstilstand, en zoals de oorlog in Vietnam na twaalf jaar en het verlies van 58.000 Amerikaanse soldaten eindigde in een overwinning van de Viet-Kong.
Ook het machtige Sovjetleger was in 1989, na tien jaar oorlog in Afghanistan, verslagen door de <a href="https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/zq63b9q/revision/2">Moedjahedien</a>, voorgangers van de Taliban. Overweldigende militaire slagkracht is machteloos tegen schijnbaar zwakke vijanden, terroristen, rebellen en guerrilla's, en dat geldt evenzeer voor Isra&euml;l, dat Hamas en Hezbollah hooguit een tijdje tot zwijgen kan brengen, maar niet voorgoed kan uitschakelen.
Verrassing
Had Isra&euml;l dan na de grootste aanslag op Joden sinds de Holocaust en het lot van de gijzelaars niets moeten doen? Nee, maar het land had moeten doen waarin het goed is: nadenken, plannen, een strategie uitstippelen, en een exitstrategie gereed hebben. Het feit dat de aanval als een totale verrassing kwam &ndash; al beweert dagblad Haaretz dat Netanyahu door de Emiraten was <a href="https://www.theguardian.com/world/2026/sep/08/netanyahu-warned-7-october-hamas-book-haaretz">gewaarschuwd</a> &ndash; liet zien dat de inlichtingendiensten hadden gefaald. Wat ook bleek uit een funest gebrek aan kennis over de omvang het tunnelcomplex in Gaza.
Trieste waarheid
Bij de oorlog tegen Iran, door de VS en Isra&euml;l, komen de aanvallers er alw&eacute;&eacute;r achter hoe moeilijk het is om te winnen. Sterker nog: tot nu toe heeft Iran de beste kaarten en geeft geen krimp. De trieste waarheid, drie jaar na die vreselijke dag, is dat Isra&euml;l door het falen van een uitsluitend op machtsbehoud navigerende regering, <a href="https://www.nytimes.com/2026/05/28/opinion/israel-palestinians-boycott-eurovision.html">niet is omarmd maar is ge&iuml;soleerd</a>, met als gevolg een haast onge&euml;venaarde golf van antisemitisme. Dat was er latent altijd al, maar de wereld zou er toch wat anders uitzien als Netanyahu drie jaar geleden naar Joe Biden had geluisterd.

 Drie jaar later

https://api.omny.fm/orgs/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/clips/b94ed34f-d331-4b0c-a27c-b4dc0040d02d/transcript

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg | BNR

Toen na de Russische invasie in Oekraïne de westerse hulp op gang kwam, eerst met knullige onzin als helmen, maar al spoedig met serieus afweergeschut, en zware artillerie, zei Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, dat het in feite een conflict was tussen Rusland en de NAVO. Dat stuitte op westers hoongelach – het was hulp aan een bevriend land tegen een barbaarse agressor – maar helemaal ongelijk had hij niet. 

Terwijl Oekraïners en Russen met duizenden tegelijk sneuvelden, ging de politieke discussie over de definitie van betrokkenheid. Wapens leveren? Geen bezwaar. Met die wapens op Russische doelen laten schieten? Nee, dat niet. Boots on the ground? Daar kwam weer dat bekende diplomatieke cliché: nee, dat overschrijdt een rode lijn.

Rusland is zelf geen haar beteren vormt, met grote wapenleveranties van bondgenoten Noord-Korea, Iran en waarschijnlijk ook China, en met bondgenootschappelijke Noord-Koreaanse boots on the ground, de nieuwe as-mogendheden die uit zijn op het Westen.

De Amerikaanse regeringswissel leidt tot een Oekraïense capitulatie. Donald Trump noemt het, zoals bij alles, een ‘deal’, maar die houdt in dat Rusland de Krim en de vier geannexeerde provincies mag houden, in ruil voor een wapenstilstand voor onbepaalde tijd. Joe Biden, op alle fronten uitgespeeld, heeft in blessuretijd nog toestemming gegeven om Amerikaanse artillerie in Oekraïne te gebruiken voor het schieten op Russische doelen, maar het is te weinig en te laat. Het is een surrealistische situatie. Grondwettelijk is er tot 20 januari maar één president, Joe Biden. Maar Trump is op volle kracht bezig met zijn kabinetsformatie en duwt zijn voorganger hardhandig van het podium. De ploeg die verantwoordelijk wordt voor het buitenlands beleid, met Marco Rubio als minister en Tulsi Gabbard als Directeur Nationale Veiligheid – de chef van alle 18 inlichtingendiensten – streeft naar rechtstreeks overleg met Poetin en een opdeling van Oekraïne.

Groot als de westerse hulp aan Oekraïne bij tijd en wijle is geweest, het was nooit genoeg en altijd te laat. Westerse regeringen hebben Oekraïne nooit de middelen en de steun gegeven om écht van Rusland te kunnen winnen, en Rusland nooit materieel en militair helemaal afgeknepen. In die zin is de route die Trump wil inslaan misschien ook wel een opluchting voor de Oekraïners. Duizend dagen droefenis is welletjes. Zelensky beseft dat en weet wat hem te wachten staat. Voor het eerst spreekt hij over een diplomatieke oplossing. De handdoek in de ring is het net niet, maar het scheelt niet veel.

Toen na de Russische invasie in Oekraïne de westerse hulp op gang kwam, eerst met knullige onzin als helmen, maar al spoedig met serieus afweergeschut, en zware artillerie, zei Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, dat het in feite een conflict was tussen Rusland en de NAVO. Dat stuitte op westers hoongelach – het was hulp aan een bevriend land tegen een barbaarse agressor – maar helemaal ongelijk had hij niet. 
Terwijl Oekraïners en Russen met duizenden tegelijk sneuvelden, ging de politieke discussie over de definitie van betrokkenheid. Wapens leveren? Geen bezwaar. Met die wapens op Russische doelen laten schieten? Nee, dat niet. Boots on the ground? Daar kwam weer dat bekende diplomatieke cliché: nee, dat overschrijdt een rode lijn.
Rusland is zelf <a href="https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-marking-1000-days-russian-invasion-eyes-end-war-next-year-2024-11-18/">geen haar beter</a> en vormt, met grote wapenleveranties van bondgenoten Noord-Korea, Iran en waarschijnlijk ook China, en met bondgenootschappelijke Noord-Koreaanse boots on the ground, de nieuwe as-mogendheden die uit zijn op het Westen.
De Amerikaanse regeringswissel leidt tot een Oekraïense capitulatie. Donald Trump noemt het, zoals bij alles, een ‘deal’, maar die houdt in dat Rusland de Krim en de vier geannexeerde provincies mag houden, in ruil voor een wapenstilstand voor onbepaalde tijd. Joe Biden, op alle fronten uitgespeeld, heeft in blessuretijd nog toestemming gegeven om Amerikaanse artillerie in Oekraïne te gebruiken voor het <a href="https://www.nytimes.com/2024/11/18/world/biden-g20-trump.html">schieten op Russische doelen,</a> maar het is te weinig en te laat. Het is een surrealistische situatie. Grondwettelijk is er tot 20 januari maar één president, Joe Biden. Maar Trump is op volle kracht bezig met zijn kabinetsformatie en duwt zijn voorganger hardhandig van het podium. De ploeg die verantwoordelijk wordt voor het buitenlands beleid, met Marco Rubio als minister en Tulsi Gabbard als Directeur Nationale Veiligheid – de chef van alle 18 inlichtingendiensten – streeft naar rechtstreeks overleg met Poetin en een opdeling van Oekraïne.
Groot als de westerse hulp aan Oekraïne bij tijd en wijle is geweest, het was nooit genoeg en altijd te laat. Westerse regeringen hebben Oekraïne nooit de middelen en de steun gegeven om écht van Rusland te kunnen winnen, en Rusland nooit materieel en militair helemaal afgeknepen. In die zin is de route die Trump wil inslaan misschien ook wel een opluchting voor de Oekraïners. Duizend dagen droefenis is welletjes. Zelensky beseft dat en weet wat hem te wachten staat. Voor het eerst spreekt hij over een <a href="https://www.youtube.com/watch?v=cbUrVymLbt8">diplomatieke oplossing</a>. De handdoek in de ring is het net niet, maar het scheelt niet veel.

Opinie | Duizend dagen droefenis

Wie klimaatverandering nog steeds ontkent, is onnozel, wie hijgerig dramt over deadlines en het te lage tempo van maatregelen is een dweperige dominee, wie gelooft in het succes van klimaattoppen is niet goed bij zijn hoofd – of beter gezegd bij zijn COP. Net als al die andere COP-toppen is die in Baku gedoemd te mislukken. Ja, maar Parijs was toch een doorbraak, zeggen de gelovigen. O ja, en hoeveel is daarvan verwezenlijkt? 

Het wemelt van de rariteiten. Bij de vorige COP waren er 80.000 deelnemers en bezoekers, met een magistrale ecologische voetafdruk. Dat vonden de organisatoren ook een toefje te veel, dus aan deze, in Azerbeidzjan, doen ‘maar’40.000 mensenmee. En die komen niet met de trein of op de fiets. Maar de belangrijkste kopstukken ontbreken. Biden komt niet, net als de vorige keer, Xi Jinping is ook absent, evenals Macron (ondanks de symboliek van de Parijse akkoorden).

De staatshoofden van Rusland, India, Indonesië, Canada en Brazilië ontbreken. De groep van ongebonden landen, de G77, eist, samen met China, een vergoeding van 1.300 miljard dollar voor de financiering van klimaatprogramma’s. China wordt officieel nog steeds beschouwd als ontwikkelingsland, wat natuurlijk te bizar voor woorden is.

Maar de olifant in de kamer, binnenkort ’s werelds machtigste man, die met dat oranje haar, gelooft dat klimaatbeleid apekool is, wil dat de VS hun positie als grootste olieproducent ter wereld vergroten, en koestert het motto ‘drill, baby, drill’. En het laatste dat hij wil hij geld uitgeven aan arme landen om klimaatprogramma’s op te zetten waarin hij zelf niet gelooft.

‘Als we nu niet onmiddellijk ingrijpen, gaat de wereld ten onder’ is een slogan die vooralsnog in de grootste landen geen indruk maakt. Wie zich echt zorgen maakt, moet het zoeken in het verder overtuigen van de private sector. Ondernemers snappen het beter dan bestuurders en activisten. Het idee dat de regeringen van 193 landen er op een bijeenkomst in Baku uit komen, heeft een bord voor zijn COP – met een C.

Wie klimaatverandering nog steeds ontkent, is onnozel, wie hijgerig dramt over deadlines en het te lage tempo van maatregelen is een dweperige dominee, wie gelooft in het succes van klimaattoppen is niet goed bij zijn hoofd – of beter gezegd bij zijn COP. Net als al die andere COP-toppen is die in Baku gedoemd te mislukken. Ja, maar Parijs was toch een doorbraak, zeggen de gelovigen. O ja, en hoeveel is daarvan verwezenlijkt? 
Het wemelt van de rariteiten. Bij de vorige COP waren er 80.000 deelnemers en bezoekers, met een magistrale ecologische voetafdruk. Dat vonden de organisatoren ook een toefje te veel, dus aan deze, in Azerbeidzjan, doen ‘maar’ <a href="https://www.euronews.com/green/2024/11/08/a-total-waste-of-time-the-world-leaders-shunning-cop29-over-political-spats-and-lost-confi">40.000 mensen</a> mee. En die komen niet met de trein of op de fiets. Maar de belangrijkste kopstukken ontbreken. Biden komt niet, net als de vorige keer, Xi Jinping is ook absent, evenals Macron (ondanks de symboliek van de Parijse akkoorden).
De staatshoofden van Rusland, India, Indonesië, Canada en Brazilië ontbreken. De groep van ongebonden landen, de G77, eist, samen met China, een <a href="https://apnews.com/article/cop29-climate-world-leaders-baku-azerbaijan-3e933f5a3fe1321e85097ef8befcc7f6">vergoeding van 1.300 miljard dollar</a> voor de financiering van klimaatprogramma’s. China wordt officieel nog steeds beschouwd als ontwikkelingsland, wat natuurlijk te bizar voor woorden is.
Maar de olifant in de kamer, binnenkort ’s werelds machtigste man, die met dat oranje haar, gelooft dat klimaatbeleid apekool is, wil dat de VS hun positie als grootste olieproducent ter wereld vergroten, en koestert het motto <a href="https://edition.cnn.com/2024/11/11/climate/cop29-climate-talks-trump/index.html">‘drill, baby, drill’</a>. En het laatste dat hij wil hij geld uitgeven aan arme landen om klimaatprogramma’s op te zetten waarin hij zelf niet gelooft.
‘Als we nu niet onmiddellijk ingrijpen, gaat de wereld ten onder’ is een slogan die vooralsnog in de grootste landen geen indruk maakt. Wie zich echt zorgen maakt, moet het zoeken in het verder overtuigen van de private sector. Ondernemers snappen het beter dan bestuurders en activisten. Het idee dat de regeringen van 193 landen er op een bijeenkomst in Baku uit komen, heeft een bord voor zijn COP – met een C.

Opinie | Bord voor de COP

Aziatische soldaten die meedoen aan een oorlog in Europa, dat is bepaald geen alledaagse ontwikkeling. De komst van minstens 10.000 Noord-Koreanen als versterking van de Russische krijgsmacht brengt de positie van Oekraïne nog meer in het nauw, en maakt EU- en NAVO-lidstaten behoorlijk nerveus. Zoiets is nooit eerder vertoond, zeggen ze. Ten onrechte.

In de Eerste Wereldoorlog kwamen bijna twee miljoen Aziaten naar Europa en het Midden-Oosten, sommige als fabrieksarbeiders, maar de meeste als soldaten in de loopgraven. Ze vochten voor de ‘goede’ kant, de geallieerden van toen: Rusland, Japan, Italië, Engeland, Frankrijk en Amerika. Van de zomer voerde Belarus met een groot contingent Chinezen militaire oefeningen uit op nog geen drie kilometer van de Poolse, en minder dan dertig kilometer van de Oekraïense grens. Dat betekent niet dat China bereid zou zijn om te gaan meevechten, maar geruststellend was het bepaald niet.

Of de komst van tienduizend Noord-Koreanen naar Rusland nu een primeur is of niet, het is zeer verontrustend. Vergeleken met de tienduizenden manschappen die Rusland in de oorlog tegen Oekraïne verliest is het bij lange na niet voldoende. Maar het precedent is er. En Noord-Korea heeft een krijgsmacht van ruim een miljoen soldaten, die veel trainen en prachtig in de paradepas kunnen marcheren, maar gevechtservaring ontbreekt. Als ze niet als kanonnenvlees sneuvelen op het Oekraïense slagveld, doen ze bij de Russen broodnodige gevechtservaring op, wat weer slecht nieuws is voor Zuid-Korea. Bovendien eist Kim Jong-un, behalve veel geld, ook compensatie in de vorm van geavanceerde wapens, zoals tanks en gevechtsvliegtuigen.

Het is ongetwijfeld ook een Russische tegenzet. Oekraïne trekt zich niets meer aan van de Amerikaanse terughoudendheid en valt nu met drones doelen in Rusland aan, tot aan Moskou toe. Amerika kondigde deze week een nieuwe zending hoogwaardige wapens voor Oekraïneaan, en de verwachting is dat Biden zijn verzet tegen het beschieten van doelen in Rusland spoedig zal opgeven. Daarmee raakt de oorlog in Oekraïne in een nieuwe fase, die gaat duren tot 20 januari 2025 om 12.00 uur, als Donald Trump wordt ingezworen. Want daar ziet het naar uit.

Aziatische soldaten die meedoen aan een oorlog in Europa, dat is bepaald geen alledaagse ontwikkeling. De komst van minstens 10.000 Noord-Koreanen als versterking van de Russische krijgsmacht brengt de positie van Oekraïne nog meer in het nauw, en maakt EU- en NAVO-lidstaten behoorlijk nerveus. Zoiets is nooit eerder vertoond, zeggen ze. Ten onrechte.
In de Eerste Wereldoorlog kwamen bijna <a href="https://news.cnrs.fr/opinions/world-war-i-asians-on-the-european-front">twee miljoen Aziaten naar Europa</a> en het Midden-Oosten, sommige als fabrieksarbeiders, maar de meeste als soldaten in de loopgraven. Ze vochten voor de ‘goede’ kant, de geallieerden van toen: Rusland, Japan, Italië, Engeland, Frankrijk en Amerika. Van de zomer voerde Belarus met een <a href="https://www.newsweek.com/nato-should-prepare-chinese-intervention-european-wars-opinion-1924451">groot contingent Chinezen</a> militaire oefeningen uit op nog geen drie kilometer van de Poolse, en minder dan dertig kilometer van de Oekraïense grens. Dat betekent niet dat China bereid zou zijn om te gaan meevechten, maar geruststellend was het bepaald niet.
Of de komst van tienduizend <a href="https://www.bbc.com/news/articles/c3vkqwe9wwdo">Noord-Koreanen naar Rusland</a> nu een primeur is of niet, het is zeer verontrustend. Vergeleken met de tienduizenden manschappen die Rusland in de oorlog tegen Oekraïne verliest is het bij lange na niet voldoende. Maar het precedent is er. En Noord-Korea heeft een <a href="https://edition.cnn.com/2024/10/19/asia/north-korea-ukraine-russia-troops-uniform-intl/index.html">krijgsmacht van ruim een miljoen soldaten</a>, die veel trainen en prachtig in de paradepas kunnen marcheren, maar gevechtservaring ontbreekt. Als ze niet als kanonnenvlees sneuvelen op het Oekraïense slagveld, doen ze bij de Russen broodnodige gevechtservaring op, wat weer slecht nieuws is voor Zuid-Korea. Bovendien eist Kim Jong-un, behalve veel geld, ook compensatie in de vorm van geavanceerde wapens, zoals tanks en gevechtsvliegtuigen.
Het is ongetwijfeld ook een Russische tegenzet. Oekraïne trekt zich niets meer aan van de Amerikaanse terughoudendheid en valt nu met drones <a href="https://www.rferl.org/a/33166955.html">doelen in Rusland</a> aan, tot aan Moskou toe. Amerika kondigde deze week een <a href="https://www.defense.gov/News/Releases/Release/Article/3940873/biden-administration-announces-additional-security-assistance-for-ukraine/">nieuwe zending hoogwaardige wapens voor Oekraïne</a> aan, en de verwachting is dat Biden zijn verzet tegen het beschieten van doelen in Rusland spoedig zal opgeven. Daarmee raakt de oorlog in Oekraïne in een nieuwe fase, die gaat duren tot 20 januari 2025 om 12.00 uur, als Donald Trump wordt ingezworen. Want daar ziet het naar uit.

Opinie | Ook voor Zuid-Korea is hulp van Noord-Koreaanse troepen aan Rusland slecht nieuws

Toen George Bush, als antwoord op 9/11, nu precies 23 jaar geleden, de ‘wereldwijde oorlog tegen het terrorisme’ afkondigde, en de jacht op Al-Qaeda in Afghanistan begon, was de steun in de wereld overweldigend. Maar het kan niet anders dan dat al die landen, ook Nederland, toen al beseften dat het een gevecht tegen windmolens zou worden. De ‘global war on terror’ is dan ook mislukt. Het sluiten van de Duitse grenzen onderstreept het collectieve falen.

Al lang voor 9/11 waren er jihadistische aanvallen op Amerikaanse ambassades, een oorlogsschip, het World Trade Center (dat toen niet instortte), maar ook Rusland, het Midden-Oosten, India, Pakistan en Europa moesten het ontgelden. Er is bitter weinig veranderd.

De strijd in Afghanistan ging tegen Al Qaeda en de Taliban. Al Qaeda heeft zich op een aantal andere plekken gevestigd, onder meer in Afrika, maar is zeker niet verslagen. De Taliban hebben gewonnen en veranderen Afghanistan in dehel op aarde. IS is evenmin verslagen, en is vooral actief – en levensgevaarlijk – in Zuid-Centraal Azië onder de naam IS Khorasan, of IS-K, die samen met het Haqqani netwerk, onderdeel van de Taliban, ook Pakistan wil onderwerpen. In Irak en Syrië zijn nog altijd Amerikaanse troepen, als tegenwicht tegen IS – opnieuw met weinig succes. In Afrika gaat Boko Haram door met het teisteren van de bevolking, met als specialiteit ontvoering en verkrachting. Engeland, België, Frankrijk en Duitsland zijn doelwit geweest van monsterlijke aanslagen.

Aan de internationale stabilisatiemacht in Afghanistan namen meer dan veertig landen deel, waaronder Nederland. 25 Nederlanders sneuvelden er. Zoals de Sovjets in 1989, na negen jaar strijd in Afghanistan, de handdoek in de ring gooiden, deden de Amerikanen – en wij – dat in 2021 ook. Na twintig jaar. Wat Bush niet had begrepen, evenmin als Netanyahu nu tegen Hamas, of de Nigeriaanse president Bola Tinubi tegen Boko Haram, is dat er geen militaire macht is die op kan tegen de blinde haat van het jihadisme.

Terwijl 9/11 vandaag in New York, Washington en Pennsylvania wordt herdacht met het oplezen van de namen van drieduizend burgers, brandweerlieden en politieagenten, en met plechtige toespraken, dit keer vooral door de kinderen van de slachtoffers, is het eigenlijk een mondiale treurdag. Al Qaeda, Taliban, Boko Haram, IS, IS-K, Hamas – ze zijn er allemaal en het zijn uitwisselbare schurken. Het dreigingsniveau in Nederland is substantieel, met als grootste gevaar het jihadisme. Het Duitsland van ‘wir schaffen das’ voert nu weer grenscontrole in, zoals Frankrijk enkel jaren gelden ook deed. Wat we op 9/11 herdenken is dat de wereld heeft verloren.

Toen George Bush, als antwoord op 9/11, nu precies 23 jaar geleden, de ‘wereldwijde oorlog tegen het terrorisme’ afkondigde, en de jacht op Al-Qaeda in Afghanistan begon, was de steun in de wereld overweldigend. Maar het kan niet anders dan dat al die landen, ook Nederland, toen al beseften dat het een gevecht tegen windmolens zou worden. De ‘global war on terror’ is dan ook mislukt. Het sluiten van de Duitse grenzen onderstreept het collectieve falen.
<a href="https://www.dni.gov/nctc/timeline.html">Al lang voor 9/11 waren er jihadistische aanvallen</a> op Amerikaanse ambassades, een oorlogsschip, het World Trade Center (dat toen niet instortte), maar ook Rusland, het Midden-Oosten, India, Pakistan en Europa moesten het ontgelden. Er is bitter weinig veranderd.
De strijd in Afghanistan ging tegen Al Qaeda en de Taliban. Al Qaeda heeft zich op een aantal andere plekken gevestigd, onder meer in Afrika, maar is zeker niet verslagen. De Taliban hebben gewonnen en veranderen Afghanistan in de <a href="https://www.nytimes.com/2024/09/09/opinion/taliban-afghansitan-gender-apartheid.html">hel op aarde</a>. IS is evenmin verslagen, en is vooral actief – en levensgevaarlijk – in Zuid-Centraal Azië onder de naam IS Khorasan, of <a href="https://www.washingtonpost.com/opinions/2024/09/09/islamic-state-terrorism-threat/">IS-K</a>, die samen met het Haqqani netwerk, onderdeel van de Taliban, ook Pakistan wil onderwerpen. In Irak en Syrië zijn nog altijd Amerikaanse troepen, als tegenwicht tegen IS – opnieuw met weinig succes. In Afrika gaat Boko Haram door met het teisteren van de bevolking, met als specialiteit ontvoering en verkrachting. Engeland, België, Frankrijk en Duitsland zijn doelwit geweest van monsterlijke aanslagen.
Aan de internationale stabilisatiemacht in Afghanistan namen meer dan veertig landen deel, waaronder Nederland. 25 Nederlanders sneuvelden er. Zoals de Sovjets in 1989, na negen jaar strijd in Afghanistan, de handdoek in de ring gooiden, deden de Amerikanen – en wij – dat in 2021 ook. Na twintig jaar. Wat Bush niet had begrepen, evenmin als Netanyahu nu tegen Hamas, of de Nigeriaanse president Bola Tinubi tegen Boko Haram, is dat er geen militaire macht is die op kan tegen de blinde haat van het jihadisme.
Terwijl 9/11 vandaag in New York, Washington en Pennsylvania wordt herdacht met het oplezen van de namen van drieduizend burgers, brandweerlieden en politieagenten, en met plechtige toespraken, dit keer vooral door de kinderen van de slachtoffers, is het eigenlijk een mondiale treurdag. Al Qaeda, Taliban, Boko Haram, IS, IS-K, Hamas – ze zijn er allemaal en het zijn uitwisselbare schurken. Het <a href="https://www.nctv.nl/onderwerpen/dtn">dreigingsniveau in Nederland</a> is substantieel, met als grootste gevaar het jihadisme. Het Duitsland van ‘wir schaffen das’ voert nu weer <a href="https://www.ad.nl/buitenland/duitsland-voert-grenscontroles-in-bij-alle-buurlanden-kabinet-wil-uitleg-over-gevolgen~aa64f779/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F">grenscontrole</a> in, zoals Frankrijk enkel jaren gelden ook deed. Wat we op 9/11 herdenken is dat de wereld heeft verloren.

Opinie | De ‘global war on terror’ is mislukt

Snoevers, praatjesmakers, opscheppers, fantasten, patsers, het zijn synoniemen die alle passen bij de tenenkrommende miljardairsshow van deze week: het als interview aangekondigde geneuzel tussen Elon Musk en Donald Trump op X. Het voormalige Twitter, eigendom van Musk, werkte eerst niet, en toen het wel werkte volgde twee uur van halve waarheden en hele leugens.

Musk, na zijn naturalisatie tot Amerikaan jarenlang Democraat, heeft de Trump-campagne omhelsd en behoort tot de belangrijke sponsors. Trump feliciteerde Musk met het ontslag van stakende werknemers, verdedigde klimaatmaatregelen omdat hij daardoor meer vastgoed en strand aan de oceaan bezit. Musk, zelf een immigrant, prees Trump om zijn plannen om keihard tegen migranten op te treden en deelde de onbewezen verhalen over een oneindige stroom van terroristen, moordenaars en prostituees, die Amerika overspoelen. De fans van de oud-president lopen momenteel rond met bordjes met een van zijn slogans: ‘massadeportatie NU‘. 

Trump heeft een broertje dood aan elektrische auto’s, maar prees Musk voor zijn succes met Tesla, en vermeed zijn standaard-belofte om de Amerikaanse olie- en gasindustrie tot recordproductie uit te breiden. 

De gelegenheidsvrienden hebben verschillende agenda’s. Trump glundert bij het idee dat ’s werelds rijkste man hem financieel en inhoudelijk steunt. Musk wilde met een stunt aantonen dat X een platform is dat serieus kan concurreren met andere vormen van online luisteren. De technische moeilijkheden schreef hij – zonder enig bewijs – toe aan een cyberaanval, maar uiteindelijk lukte het. Al klonk Trump vreemd, een beetje aarzelend, met een lichte stem en lispelend. Het is niet duidelijk of dat aan de techniek lag of aan Trump. Maar reken er maar op dat veel kiezers twijfelen of The Donald niet ook een beetje lijdt aan wat Joe Biden de kop kostte.

Luister naar de Amerika Podcast

Snoevers, praatjesmakers, opscheppers, fantasten, patsers, het zijn synoniemen die alle passen bij de tenenkrommende miljardairsshow van deze week: het als interview aangekondigde geneuzel tussen Elon Musk en Donald Trump op X. Het voormalige Twitter, eigendom van Musk, werkte eerst niet, en toen het wel werkte volgde twee uur van halve waarheden en hele leugens.
Musk, na zijn naturalisatie tot Amerikaan jarenlang Democraat, heeft de Trump-campagne omhelsd en behoort tot de belangrijke sponsors. Trump feliciteerde Musk met het <a href="https://www.politico.com/news/2024/08/12/trump-musk-x-interview-problems-00173739">ontslag van stakende werknemers</a>, verdedigde klimaatmaatregelen omdat hij daardoor meer vastgoed en strand aan de oceaan bezit. Musk, zelf een immigrant, prees Trump om zijn plannen om keihard tegen migranten op te treden en deelde de onbewezen verhalen over een oneindige stroom van terroristen, moordenaars en prostituees, die Amerika overspoelen. De fans van de oud-president lopen momenteel rond met bordjes met een van zijn slogans: ‘<a href="https://apnews.com/article/trump-mass-deportations-latino-voters-ec64f85e3633c9c7a8a247eaf9feb64f">massadeportatie NU</a>‘. 
Trump heeft een broertje dood aan elektrische auto’s, maar prees Musk voor zijn succes met Tesla, en vermeed zijn standaard-belofte om de Amerikaanse olie- en gasindustrie tot recordproductie uit te breiden. 
De gelegenheidsvrienden hebben verschillende agenda’s. Trump glundert bij het idee dat ’s werelds rijkste man hem financieel en inhoudelijk steunt. Musk wilde met een stunt aantonen dat X een platform is dat serieus kan concurreren met andere vormen van online luisteren. De technische moeilijkheden schreef hij – zonder enig bewijs – toe aan een cyberaanval, maar uiteindelijk lukte het. Al klonk Trump vreemd, een beetje aarzelend, met een <a href="https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-elon-musk-interview-x-stream-lisp-b2595384.html">lichte stem en lispelend</a>. Het is niet duidelijk of dat aan de techniek lag of aan Trump. Maar reken er maar op dat veel kiezers twijfelen of The Donald niet ook een beetje lijdt aan wat Joe Biden de kop kostte.
<a href="https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast/10554283/244-weird">Luister naar de Amerika Podcast</a>

Opinie | Patsers onder elkaar

Amerika maakte tien jaar jacht op de man die werd gezien als de verpersoonlijking van het kwaad. Ze vonden Osama bin Laden in een onopvallende buurt in de Pakistaanse stad Abbottabad. Hij was 54, maar ook al een gammele, oude man. In de Situation Room zaten president Obama, vicepresident Clinton en de militaire staf te kijken hoe commando’s Bin Laden kogels door het hoofd schoten.

De operatie duurde de volle tien jaar na 9/11, dus van 2001 tot 2011, en kostte naar schatting bijna 500 miljard dollar. Het is waarschijnlijk de kostbaarste wraakactie op één persoon uit de geschiedenis. Het Amerikaanse volk reageerde verdeeld. Er gingen mensen dansend de straat op, maar de overgrote meerderheid trok er de schouders over op. En geef ze eens ongelijk: de oorlog in Afghanistan zou nog tien jaar duren en uiteindelijk verloren de Amerikanen. De peperdure liquidatie van de grootste roverhoofdman leverde niets op. 

Het roept de vraag op wat je met liquidaties bereikt. De moord op een leider van Hamas in Teheran, en van een Hezbollah-kopstuk in Beiroet door Israël, heeft geleid tot misschien wel de meest bedreigende situatie in het Midden-Oosten-conflict sinds de inval van Hamas in Israël op 7 oktober. Het waren wraakacties, beargumenteerd als succesvol, op basis van de veronderstelling dat het uitschakelen van kopstukken tot de overwinning leidt. Iran denkt er net zo over: Israël moet worden gestraft, Netanyahu moet dood. Iran heeft er een oorlog voor over,  als revanche voor de moord op een bezoeker in Teheran en een in Beiroet. 

Uit de voeten maken

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft burgers die in Libanon verblijven dringend geadviseerd zo snel mogelijk een vlucht te boeken — maakt niet uit op welke maatschappij en met welke bestemming, als ze zich maar uit de voeten maken. Voor Israël is door Nederland en andere landen code rood ingesteld, wat neerkomt op een reisverbod. Dit alles met als aanleiding het revanchisme dat de strategie in het Midden-Oosten aanjaagt. En natuurlijk, dit zijn aanleidingen, het is niet de oorzaak. En dat een nieuwe crisis al jaren viel te verwachten is waar, maar dit alles zou niet zijn gebeurd zonder de inval van 7 oktober. 

Het is al vele malen gememoreerd, maar wat had Joe Biden gelijk toen hij, op 7 oktober, Bibi Netanyahu waarschuwde niet dezelfde fout te maken als Amerika met de invallen in Afghanistan en Irak. Emotie en wraak zijn strategische ondingen, en de jacht op roverhoofdmannen is zinloos en krankzinnig kostbaar. En al helemaal als je je bekommert om gijzelaars die nu al tien maanden vastzitten.

Amerika maakte tien jaar jacht op de man die werd gezien als de verpersoonlijking van het kwaad. Ze vonden Osama bin Laden in een onopvallende buurt in de Pakistaanse stad Abbottabad. Hij was 54, maar ook al een gammele, oude man. In de Situation Room zaten president Obama, vicepresident Clinton en de militaire staf te kijken hoe commando’s Bin Laden kogels door het hoofd schoten.
De operatie duurde de volle tien jaar na 9/11, dus van 2001 tot 2011, en kostte naar schatting bijna 500 miljard dollar. Het is waarschijnlijk <a href="https://publicintegrity.org/national-security/cost-of-pursuing-bin-laden-half-a-trillion-and-climbing/">de kostbaarste wraakactie op één persoon</a> uit de geschiedenis. Het Amerikaanse volk reageerde verdeeld. Er gingen mensen dansend de straat op, maar de overgrote meerderheid trok er de schouders over op. En geef ze eens ongelijk: de oorlog in Afghanistan zou nog tien jaar duren en uiteindelijk verloren de Amerikanen. De peperdure liquidatie van de grootste roverhoofdman leverde niets op. 
Het roept de vraag op wat je met liquidaties bereikt. De moord op een leider van Hamas in Teheran, en van een Hezbollah-kopstuk in Beiroet door Israël, heeft geleid tot misschien wel <a href="https://www.washingtonpost.com/opinions/2024/08/06/netanyahu-war-peace-gaza-palestinians-hamas/">de meest bedreigende situatie in het Midden-Oosten-conflict</a> sinds de inval van Hamas in Israël op 7 oktober. Het waren wraakacties, beargumenteerd als succesvol, op basis van de veronderstelling dat het uitschakelen van kopstukken tot de overwinning leidt. Iran denkt er net zo over: Israël moet worden gestraft, <a href="https://www.newsweek.com/iran-netanyahu-haniyeh-latest-israel-1934586">Netanyahu moet dood</a>. Iran heeft er een oorlog voor over,  als revanche voor de moord op een bezoeker in Teheran en een in Beiroet. 
Uit de voeten maken
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft burgers die in Libanon verblijven dringend geadviseerd zo snel mogelijk een vlucht te boeken — maakt niet uit op welke maatschappij en met welke bestemming, als ze zich maar uit de voeten maken. Voor Israël is door Nederland en andere landen code rood ingesteld, wat neerkomt op een reisverbod. Dit alles met als aanleiding het revanchisme dat de strategie in het Midden-Oosten aanjaagt. En natuurlijk, dit zijn aanleidingen, het is niet de oorzaak. En dat een nieuwe crisis al jaren viel te verwachten is waar, maar dit alles zou niet zijn gebeurd zonder de inval van 7 oktober. 
Het is al vele malen gememoreerd, maar wat had Joe Biden gelijk toen hij, op 7 oktober, Bibi Netanyahu waarschuwde niet dezelfde fout te maken als Amerika met de invallen in Afghanistan en Irak. Emotie en wraak zijn strategische ondingen, en de jacht op roverhoofdmannen is zinloos en krankzinnig kostbaar. En al helemaal als je je bekommert om gijzelaars die nu al tien maanden vastzitten.

Opinie | Emotie en wraak

Amerika en een aantal Latijns-Amerikaanse en Europese landen delen de klacht van de oppositie in Venezuela. Nicolás Maduro heeft de presidentsverkiezingen gestolen. En dus erkennen zij hem niet. Rinkelt er een belletje? Precies, dit speelde in 2018.

Maduro had de verkiezingen gemanipuleerd door de meeste andere kandidaten in de Poetin-stijl van de kieslijst te schrappen. De oppositie kwam uit protest niet stemmen. Een aantal westerse, Latijns-Amerikaanse en andere landen – in totaal zo’n 60 – eiste nieuwe verkiezingen en erkende, in afwachting daarvan, Juan Guaidó, voorzitter van het parlement en oppositieleider als interim-president. 

Amerika en een aantal Latijns-Amerikaanse en Europese landen delen de klacht van de oppositie in Venezuela. Nicolás Maduro heeft de presidentsverkiezingen gestolen. En dus erkennen zij hem niet. Rinkelt er een belletje? Precies, dit speelde in 2018.
Maduro had de verkiezingen gemanipuleerd door de meeste andere kandidaten in de Poetin-stijl van de kieslijst te schrappen. De oppositie kwam uit protest niet stemmen. Een aantal westerse, Latijns-Amerikaanse en andere landen – in totaal zo’n 60 – eiste nieuwe verkiezingen en erkende, in afwachting daarvan, Juan Guaidó, voorzitter van het parlement en oppositieleider als interim-president.

Opinie | Boze buurman

Bibi Netanyahu mag dan nog zo omstreden zijn, hij blijft een meester in het bespelen van zijn publiek. Vandaag houdt hij een toespraak voor de verzamelde kamers van het Amerikaanse Congres. Geen Amerikaan die het echt interesseert, want die zijn volledig de ban van Kamala en de versleten Joe, die vandaag een TV-toespraak houdt. Dat geeft ook niet, want Bibi gebruikt het machtscentrum van de wereld en de onvermijdelijke staande ovaties in DC als decor voor een show met als publiek het Israëlische volk. 

Het dreigt uit te lopen op een communicatieve blunder. De Israëliërs zijn woedend dat hij, midden in hun ernstigste crisis ooit, en met een steeds dreigender tweede front in het noorden, mooi weer gaat spelen in Washington. Terwijl hij maar blijft roepen dat het met die gijzelaarsecht goed komt en dat hij de oorlog gaat winnen. Na negen maanden. Voor de Israëlische kijker en luisteraar roept de toespraak geen bewondering op, maar verbijstering. 

In het politieke theater dat hij als decor kiest, het Capitool en omstreken, loopt het totaal anders dan waarop hij had gerekend. Kamala Harris, als vicepresident de voorzitter van de Senaat, slaat de toespraak demonstratief over met als excuus een agendaprobleem. Zij ontvangt hem wel, maar met als boodschap dat de oorlog onmiddellijk moet stoppen, en zelfbeschikking voor de Palestijnen haar evenveel waard is als het lot van de Israëliërs. 

Hij krijgt Biden ook te spreken, maar die steekt niet onder stoelen of banken dat hij woedend is op Netanyahu. Het plan voor een bestand, waarover nu al maanden wordt onderhandeld, kwam goeddeels uit de koker van Israël, maar nu houdt Bibi de boot af. Hoewel terugkeer van de gijzelaars, een wapenstilstand in fases en de terugtrekking door Israël uit Gaza de kernpunten van dat plan zijn, hervat Bibi de aanvallen en maakt duidelijk zijn leger niet uit Gaza te willen terughalen. Biden, die zichzelf graag een zionist noemt – ‘dat kan als niet-Jood prima’, stelt hij – is het eens met de Democratische fractievoorzitter in de Senaat, Chuck Schumer, die Netanyahu al maanden geleden opriep om af te treden  en verkiezingen uit te schrijven. Geen omhelzing meer voor Bibi van Biden, dus. 

Misschien ontmoet hij zijn soul-mate Trump nog, maar diens bromance met Bibi is bekoeld sinds die als een van de eerste buitenlandse leiders Biden feliciteerde met zijn overwinning in 2020. U weet wel – van die gestolen verkiezingen. Bibi zal het ongetwijfeld allemaal spinnen als een groot succes, maar ooit moet hem toch duidelijk worden dat hij simpelweg niet langer gewenst is. 

Bibi Netanyahu mag dan nog zo omstreden zijn, hij blijft een meester in het bespelen van zijn publiek. Vandaag houdt hij een toespraak voor de verzamelde kamers van het Amerikaanse Congres. Geen Amerikaan die het echt interesseert, want die zijn volledig de ban van Kamala en de versleten Joe, die vandaag een TV-toespraak houdt. Dat geeft ook niet, want Bibi gebruikt het machtscentrum van de wereld en de onvermijdelijke staande ovaties in DC als decor voor een show met als publiek het Israëlische volk. 
Het dreigt uit te lopen op een communicatieve blunder. De <a href="https://www.bbc.com/news/articles/c978qzgnd25o">Israëliërs zijn woedend</a>  dat hij, midden in hun ernstigste crisis ooit, en met een steeds dreigender tweede front in het noorden, mooi weer gaat spelen in Washington. Terwijl hij maar blijft roepen dat het met die <a href="https://www.reuters.com/world/middle-east/israels-netanyahu-says-deal-could-be-nearing-hostages-gaza-2024-07-23/ ">gijzelaars</a> echt goed komt en dat hij de oorlog gaat winnen. Na negen maanden. Voor de Israëlische kijker en luisteraar roept de toespraak geen bewondering op, maar verbijstering. 
In het politieke theater dat hij als decor kiest, het Capitool en omstreken, loopt het totaal anders dan waarop hij had gerekend. Kamala Harris, als vicepresident de voorzitter van de Senaat, <a href="https://www.jewishpress.com/news/us-news/harris-to-skip-netanyahus-congressional-address/2024/07/23/">slaat de toespraak demonstratief over</a> met als excuus een agendaprobleem. Zij ontvangt hem wel, maar met als boodschap dat de oorlog onmiddellijk moet stoppen, en <a href="https://worldisraelnews.com/biden-to-meet-netanyahu-after-covid-quarantine-harris-to-push-palestinian-self-determination/">zelfbeschikking voor de Palestijnen</a> haar evenveel waard is als het lot van de Israëliërs. 
Hij krijgt Biden ook te spreken, maar die steekt niet onder stoelen of banken dat hij woedend is op Netanyahu. Het plan voor een bestand, waarover nu al maanden wordt onderhandeld, kwam goeddeels uit de koker van Israël, maar nu houdt Bibi de boot af. Hoewel terugkeer van de gijzelaars, een wapenstilstand in fases en de terugtrekking door Israël uit Gaza de kernpunten van dat plan zijn, hervat Bibi de aanvallen en maakt duidelijk zijn leger niet uit Gaza te willen terughalen. Biden, die zichzelf graag een zionist noemt – ‘dat kan als niet-Jood prima’, stelt hij – is het eens met de Democratische fractievoorzitter in de Senaat, Chuck Schumer, die <a href="https://www.nytimes.com/2024/07/23/world/middleeast/netanyahu-biden-congress.html">Netanyahu al maanden geleden opriep om af te treden</a>  en verkiezingen uit te schrijven. Geen omhelzing meer voor Bibi van Biden, dus. 
Misschien ontmoet hij zijn soul-mate Trump nog, maar diens bromance met Bibi is bekoeld sinds die als een van de eerste buitenlandse leiders Biden feliciteerde met zijn overwinning in 2020. U weet wel – van die gestolen verkiezingen. Bibi zal het ongetwijfeld allemaal spinnen als een groot succes, maar ooit moet hem toch duidelijk worden dat hij simpelweg niet langer gewenst is.

Opinie | ‘Bibi’ mag publiek komen bespelen in Washington D.C.

Iedereen mag van mening zijn dat in het brein van Viktor Orbán een chipje los zit. Hoe bedenk je anders om, zonder overleg met je EU-partners, op een zogenoemde ‘vredesmissie’ naar Zelensky, Poetin, Xi Jinping en Donald Trump te gaan? Terwijl je net voor een half jaar EU-voorzitter bent geworden. Allemaal waar, maar de reactie van de Europese Commissie en een aantal lidstaten is van het niveau kleuterschool.

Wij gaan lekker niet naar Boedapest voor het gebruikelijke informele bezoek aan een nieuwe voorzitter, zegt de Europese Commissie. En ook niet naar andere bijeenkomsten in Hongarije. We sturen wel een paar ambtenaren. Lekker puh. Nederland toont gepaste terughoudendheid, maar veel EU-staten gaan er met gestrekt been in .

Toegegeven: Orbán maakt het ons niet makkelijk. Volgens het Duitse Bild heeft hij nu voorgesteld dat de lidstaten de banden met Rusland herstellen. Dat is een slag in de lucht. Formeel zijn die banden er nog, want we hebben gewoon diplomatieke betrekkingen en ambassades. Maar zakelijke, culturele en wetenschappelijke relaties zijn er niet meer. Alleen maakt Orbán een denkfout, want als er één land is dat die betrekkingen niet meer wil is het Rusland.

De spanningen tussen Hongarije en Brussel duren al meer dan tien jaar. Als puntje bij paaltje komt, bijvoorbeeld bij het vaststellen van steun aan Oekraïne, of de lobby voor een nieuwe Secretaris-Generaal van de NAVO, lukt het doorgaans wel om Orbán te vermurwen. Meestal met geld, zoals het ontdooien van bevroren tegoeden of andere trucs van de kassier van de EU. Wij gewone stervelingen noemen dat chantage en corruptie.

Maar de kern van de zaak is simpel. Hongarije is een van de 27 EU-lidstaten, en heeft dus recht op zijn plaats in de voorzitterscarrousel. Omdat er een in hun ogen foute meester voor de klas staat, besluiten de kleuters om thuis te blijven.

De vorige voorzitter was België. Premier De Croo spoedde zich, met Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in zijn kielzog, meteen naar Kyiv om een toespraak voor het parlement te houden. De vraag is of hij dat heeft gecoördineerd met alle lidstaten, maar dat deed er toen niets toe.

Bedevaart-reisjes van premiers, presidenten en ministers naar Oekraïne, bij voorkeur spontaan en onaangekondigd, zijn routine geworden. Om dat te combineren met een bezoek aan Poetin, Xi en Trump is kennelijk verachtelijk. De Unie moet daar nog eens goed over nadenken. Ooit moeten we met Poetin aan de onderhandelingstafel, Xi heeft met het verhaal niet erg veel te maken, en Donald Trump wordt waarschijnlijk de volgende Amerikaanse president.

Nogmaals: Orbán is niet helemaal goed bij het hoofd. Maar tenzij de andere EU-landen een middel vinden om Hongarije uit de EU te zetten, doen ze er goed aan een beetje te dimmen. Stelletje kleuters.

Iedereen mag van mening zijn dat in het brein van Viktor Orbán een chipje los zit. Hoe bedenk je anders om, zonder overleg met je EU-partners, op een zogenoemde ‘vredesmissie’ naar Zelensky, Poetin, Xi Jinping en Donald Trump te gaan? Terwijl je net voor een half jaar EU-voorzitter bent geworden. Allemaal waar, maar de reactie van de Europese Commissie en een aantal lidstaten is van het niveau kleuterschool.
Wij gaan lekker niet naar Boedapest voor het gebruikelijke informele bezoek aan een nieuwe voorzitter, zegt de Europese Commissie. En ook niet naar andere bijeenkomsten in Hongarije. We sturen wel een paar ambtenaren. Lekker puh. Nederland toont gepaste terughoudendheid, maar veel EU-staten gaan er <a href=" https://www.reuters.com/world/europe/hungary-accuses-eu-commission-cherry-picking-downgrading-meeting-attendance-2024-07-15/ ">met gestrekt been in</a> .
Toegegeven: Orbán maakt het ons niet makkelijk. <a href="https://www.bild.de/politik/ausland-und-internationales/orban-schreibt-ueber-sein-treffen-mit-trump-bild-kennt-den-brief-66954ae10531c405f08960ce">Volgens het Duitse Bild</a> heeft hij nu voorgesteld dat de lidstaten de banden met Rusland herstellen. Dat is een slag in de lucht. Formeel zijn die banden er nog, want we hebben gewoon diplomatieke betrekkingen en ambassades. Maar zakelijke, culturele en wetenschappelijke relaties zijn er niet meer. Alleen maakt Orbán een denkfout, want als er één land is dat die betrekkingen niet meer wil is het Rusland.
De spanningen tussen Hongarije en Brussel duren al meer dan tien jaar. Als puntje bij paaltje komt, bijvoorbeeld bij het vaststellen van steun aan Oekraïne, of de lobby voor een nieuwe Secretaris-Generaal van de NAVO, lukt het doorgaans wel om Orbán te vermurwen. Meestal met geld, zoals het ontdooien van bevroren tegoeden of andere trucs van de kassier van de EU. Wij gewone stervelingen noemen dat chantage en corruptie.
Maar de kern van de zaak is simpel. Hongarije is een van de 27 EU-lidstaten, en heeft dus recht op zijn plaats in de voorzitterscarrousel. Omdat er een in hun ogen foute meester voor de klas staat, besluiten de kleuters om thuis te blijven.
De vorige voorzitter was België. <a href="https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/24/premier-alexander-de-croo-bezoekt-kiev-exact-twee-jaar-na-het-b/">Premier De Croo</a> spoedde zich, met Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in zijn kielzog, meteen naar Kyiv om een toespraak voor het parlement te houden. De vraag is of hij dat heeft gecoördineerd met alle lidstaten, maar dat deed er toen niets toe.
Bedevaart-reisjes van premiers, presidenten en ministers naar Oekraïne, bij voorkeur spontaan en onaangekondigd, zijn routine geworden. Om dat te combineren met een bezoek aan Poetin, Xi en Trump is kennelijk verachtelijk. De Unie moet daar nog eens goed over nadenken. Ooit moeten we met Poetin aan de onderhandelingstafel, Xi heeft met het verhaal niet erg veel te maken, en Donald Trump wordt waarschijnlijk de volgende Amerikaanse president.
Nogmaals: Orbán is niet helemaal goed bij het hoofd. Maar tenzij de andere EU-landen een middel vinden om Hongarije uit de EU te zetten, doen ze er goed aan een beetje te dimmen. Stelletje kleuters.

Opinie | Europese Commissie gedraagt zich als een stelletje kleuters

Over de topconferentie van de 75-jarige NAVO, in Washington, hangt misschien wel een klein beetje feestvreugde, maar vooral de schaduw van het drama rondom de gastheer, Joe Biden. Als die zich niet terugtrekt uit de presidentsrace, is de kans dat Donald Trump de verkiezingen wint aanzienlijk, en staat de toekomst van de NAVO op losse schroeven,

Over de topconferentie van de 75-jarige NAVO, in Washington, hangt misschien wel een klein beetje feestvreugde, maar vooral de schaduw van het drama rondom de gastheer, Joe Biden. Als die zich niet terugtrekt uit de presidentsrace, is de kans dat Donald Trump de verkiezingen wint aanzienlijk, en staat de toekomst van de NAVO op losse schroeven,

Opinie | Patiënt

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context.

Bernard Hammelburg

Social links:

Follow the podcast:

900 clip(s)

224 clip(s)