نفت فقط زمین رو حفاری نکرد؛ تاریخ رو هم سوراخ کرد.

از لحظه‌ای که بشر فهمید می‌تونه از دل زمین سوخت بیرون بکشه، بازی عوض شد. انقلاب صنعتی فاز دومش رو شروع کرد، شهرها رشد کردن، ماشین‌ها خیابون‌ها رو بلعیدن، و «سرعت» تبدیل شد به ارزش جدید بشر. اما این فقط ظاهر ماجرا بود.

نفت، اقتصاد رو از تولید به رانت کشوند. کشورهایی که باید با کار، نوآوری و مالیات رشد می‌کردن، ناگهان با پولی مواجه شدن که بدون تلاش واقعی به دست می‌اومد. نتیجه؟ دولت‌هایی که دیگه به مردم نیاز نداشتن. چون وقتی درآمد از جیب مردم نمیاد، پاسخگویی هم بی‌معنا میشه.

از دل همین منطق، «دولت رانتی» متولد شد؛ جایی که قدرت نه از رضایت مردم، بلکه از کنترل منابع طبیعی میاد. اینجا دموکراسی تبدیل میشه به نمایش، و توسعه به پروژه‌های ویترینی.

اما نفت فقط دیکتاتوری نساخت؛ مقاومت هم ساخت. از ملی شدن‌ها تا کودتاها، از جنگ‌ها تا تحریم‌ها—نفت همیشه وسط صحنه بوده. هر جا که نفت هست، پای قدرت‌های بزرگ هم باز میشه. نه برای کمک، برای کنترل.

نفت، جغرافیا رو سیاسی‌تر از همیشه کرد. مرزهایی که روی نقشه کشیده شدن، اغلب بوی نفت میدن. اتحادها، دشمنی‌ها، حتی سقوط و ظهور دولت‌ها، بارها و بارها حول این مایع سیاه بازتعریف شدن.

و در نهایت، نفت فقط سیاست رو تغییر نداد؛ سبک زندگی ما رو هم مهندسی کرد. از پلاستیکی که دستمونه تا بنزینی که می‌سوزونیم، ما عملاً در جهانی زندگی می‌کنیم که با نفت ساخته شده—و شاید با همون هم از بین بره.

نفت، هم موتور پیشرفت بود، هم سوخت بحران.
و هنوز هم ما وسط این تناقض گیر کردیم.

برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید:

info@NewshaCast.com

نفت فقط زمین رو حفاری نکرد؛ تاریخ رو هم سوراخ کرد.
از لحظه&zwnj;ای که بشر فهمید می&zwnj;تونه از دل زمین سوخت بیرون بکشه، بازی عوض شد. انقلاب صنعتی فاز دومش رو شروع کرد، شهرها رشد کردن، ماشین&zwnj;ها خیابون&zwnj;ها رو بلعیدن، و &laquo;سرعت&raquo; تبدیل شد به ارزش جدید بشر. اما این فقط ظاهر ماجرا بود.
نفت، اقتصاد رو از تولید به رانت کشوند. کشورهایی که باید با کار، نوآوری و مالیات رشد می&zwnj;کردن، ناگهان با پولی مواجه شدن که بدون تلاش واقعی به دست می&zwnj;اومد. نتیجه؟ دولت&zwnj;هایی که دیگه به مردم نیاز نداشتن. چون وقتی درآمد از جیب مردم نمیاد، پاسخگویی هم بی&zwnj;معنا میشه.
از دل همین منطق، &laquo;دولت رانتی&raquo; متولد شد؛ جایی که قدرت نه از رضایت مردم، بلکه از کنترل منابع طبیعی میاد. اینجا دموکراسی تبدیل میشه به نمایش، و توسعه به پروژه&zwnj;های ویترینی.
اما نفت فقط دیکتاتوری نساخت؛ مقاومت هم ساخت. از ملی شدن&zwnj;ها تا کودتاها، از جنگ&zwnj;ها تا تحریم&zwnj;ها&mdash;نفت همیشه وسط صحنه بوده. هر جا که نفت هست، پای قدرت&zwnj;های بزرگ هم باز میشه. نه برای کمک، برای کنترل.
نفت، جغرافیا رو سیاسی&zwnj;تر از همیشه کرد. مرزهایی که روی نقشه کشیده شدن، اغلب بوی نفت میدن. اتحادها، دشمنی&zwnj;ها، حتی سقوط و ظهور دولت&zwnj;ها، بارها و بارها حول این مایع سیاه بازتعریف شدن.
و در نهایت، نفت فقط سیاست رو تغییر نداد؛ سبک زندگی ما رو هم مهندسی کرد. از پلاستیکی که دستمونه تا بنزینی که می&zwnj;سوزونیم، ما عملاً در جهانی زندگی می&zwnj;کنیم که با نفت ساخته شده&mdash;و شاید با همون هم از بین بره.
نفت، هم موتور پیشرفت بود، هم سوخت بحران. و هنوز هم ما وسط این تناقض گیر کردیم.<hr>
برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید:
info@NewshaCast.com

شب تاب: ماجرا همیشه ساده شروع می‌شه: یک بیماری همه‌گیر، یک انقلاب علمی، یک ایده فلسفی، یا یک لحظه سرنوشت‌ساز در تاریخ.
اما پشت هرکدوم، زنجیره‌ای از داستان‌ها، کشمکش‌ها و تصمیم‌هاست که آینده‌ی انسان رو ساخته.
این پادکست یعنی پادکست شب تاب، جاییه برای باز کردن این پرونده‌ها؛
پرونده‌هایی جامع، تحلیلی و روایی درباره‌ی علم، تاریخ، فلسفه، سیاست و جامعه.
ما فقط روایت نمی‌کنیم، بلکه لایه‌های پنهان ماجرا رو بیرون می‌کشیم، تناقض‌ها رو نشون می‌دیم و از دل گذشته، سرنخ‌هایی برای امروز و فردامون پیدا می‌کنیم.
اینجا خبری از توضیحات سطحی نیست. هر اپیزود مثل یک پرونده تحقیقی و تحلیلیه:
از سملوایس و انقلاب پزشکی‌اش، از مهمترین حق بشر نهفته در اعلامیه‌ها، از دلایل پیشرفت کشورها و فرهنگ‌ها و تمدن‌ها، تا سقوط تمدن‌ها، ظهور ایده‌ها، جنگ‌ها، بحران‌ها، و حتی آینده‌ای که تازه در حال شکل‌گیریه.
اگر می‌خوای به جای شنیدن جواب‌های آماده، به بینشی برسی که بشه در زندگی و تصمیم‌ها به کار گرفت، پادکست شب تاب برای توست.


کلمات کلیدی: 
 فئودور داستایفسکی  - آنتون چخوف - لئو تولستوی - رومن گاری - میخائیل بولگاکف - گابریل گارسیا مارکز - صد سال تنهایی -  آلن دوباتن -
 یوستین گوردر - آلبر کامو - ژوزه ساراماگو - - میلان کوندرا - فرانس کافکا - جی دی سالینجر - سقراط - افلاطون - ژان ژاک روسو  - شکسپیر - ویلیام فاکنر - گراهام گرین - ارنست همینگوی - ویرجینیا وولف - کازوئو ایشی‌گورو -فیلیپ راث - چارلز بوکوفسکی  - چارلز دیکنز - رولد دال - ویلیام گلدینگ - جوزف کنراد -  آنتوان دوسنت اگزوپری - پائولو کوئیلو - ریچارد براتیگان  - هاینریش بل - هاروکی موراکامی -صادق هدایت - بزرگ علوی - آلدوس هاکسلی  - فردریش نیچه - آرتور شوپنهاور - ولادمیر ناباکوف - ایوان تورگنیف - بهومیل هرابال  - ریموند چندلر - ایوان گنچاروف - اونوره‌دو بالزاک - الکساندر پوشکین - جورج اورول -