In de 50ste Scientias Podcast vertelt Krijn het verhaal van onze imaginaire beestenboel met een plekje voor Baudolino. Diederik heeft het over de voor hem grootste wetenschappelijke doorbraak én hij spreekt een heuse kerstrede uit.

Shownotes:
Baudolino, Umberto Eco: https://nl.wikipedia.org/wiki/Baudolino
Blog van Jona Lendering met verhaal van Hans Overduin: https://mainzerbeobachter.com/2025/12/11/middeleeuwse-monsters/
Voor het hele kerstverhaal, zie ook het transcript bij de losse video:

Hoofdstukken:

00:00 Intro
00:54 De zonnestand
01:27 Favoriete wetenschapsnieuws van het jaar van Diederik
06:09 Fabeldieren en het doorzien van nieuwe dingen: wat is echt en wat niet?
18:06 De wetenschappelijke kerstmis van Diederik
35:48 Afsluiting

In de 50ste Scientias Podcast vertelt Krijn het verhaal van onze imaginaire beestenboel met een plekje voor Baudolino. Diederik heeft het over de voor hem grootste wetenschappelijke doorbraak &eacute;n hij spreekt een heuse kerstrede uit.
Shownotes: Baudolino, Umberto Eco: https://nl.wikipedia.org/wiki/Baudolino Blog van Jona Lendering met verhaal van Hans Overduin: https://mainzerbeobachter.com/2025/12/11/middeleeuwse-monsters/ Voor het hele kerstverhaal, zie ook het transcript bij de losse video:
Hoofdstukken:
00:00 Intro 00:54 De zonnestand 01:27 Favoriete wetenschapsnieuws van het jaar van Diederik 06:09 Fabeldieren en het doorzien van nieuwe dingen: wat is echt en wat niet? 18:06 De wetenschappelijke kerstmis van Diederik 35:48 Afsluiting

Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week. 

Dé podcast van&nbsp;<a href="http://scientias.nl/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Scientias.nl</a>&nbsp;over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.

Scientias Podcast

Kerst-mis 2025 | Scientias Podcast 50

Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd?

Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd?

Apollo 11: One small step for man, one giant leap for Science! - Scientias Podcast 72

In deze aflevering praat Diederik over de voorgeschiedenis van Apollo. Hoe kwamen raketpioniers als Tsiolkovsky, Oberth en Wernher von Braun op het spoor van ruimtevaart? Welke rol speelden de V2, Operation Paperclip, Sputnik en Kennedy’s maanbelofte? En waarom was de keuze voor Lunar Orbit Rendezvous zo bepalend voor de reis naar de maan? 

Luister deel 1 in deze Apolloreeks over ruimtevaart.

Citaat Kennedy: https://youtu.be/atM5lmX5tPk?si=H6FM87l41grx97cw&t=3
Werner von Braun (0:43): https://www.youtube.com/watch?v=8zcU85O82XE
Alan Shepard: https://youtu.be/GuTE8Kndv4E?si=9UbDiQf6aEnfufgR&t=315

00:00:00 Intro: de Apollo-vakantieserie
00:01:05 Wat leverde Apollo wetenschappelijk op?
00:03:07 De hoofdpersonen en grote vragen achter Apollo
00:04:00 Waarom wetenschap cruciaal was voor NASA
00:06:06 Van de Wright Brothers naar de eerste ruimtedromen
00:07:04 Tsiolkovsky en de droom van raketten naar de maan
00:08:35 Newtons derde wet en hoe raketten werken
00:11:26 Vloeibare waterstof en zuurstof als raketbrandstof
00:15:44 Specifieke impuls: hoe efficiënt is raketbrandstof?
00:19:29 De Tsiolkovsky-vergelijking en waarom massa alles is
00:22:01 Hermann Oberth en de jonge Wernher von Braun
00:23:15 De eerste Duitse raketclubs en gevaarlijke experimenten
00:26:05 Von Braun, het leger en de V2-raket
00:27:34 Mittelbau-Dora en de donkere kant van de ruimtevaart
00:28:51 Operation Paperclip en von Braun naar Amerika
00:30:30 Disney, Tomorrowland en het opgepoetste ruimtevaartverhaal
00:31:47 Van V2-technologie naar ballistische raketten
00:33:40 Sputnik, NASA en de druk op Amerika
00:34:38 Gagarin en Kennedy’s zoektocht naar een grote overwinning
00:37:01 James E. Webb en Apollo als wetenschappelijk project
00:40:40 Direct Ascent en het probleem van de reuzenraket
00:43:01 John Houbolt en het Lunar Orbit Rendezvous
00:46:13 Project Mercury en de onzekerheden over mensen in de ruimte
00:47:15 Kritiek op bemande ruimtevaart en angst voor besmetting
00:48:29 James Van Allen en de stralingsgordels
00:50:11 Hoe Apollo veilig door de Van Allen-gordels kon vliegen
00:52:10 Wat bijna misging en de vooruitblik op Apollo 1
00:53:02 Afsluiting

In deze aflevering praat Diederik over de voorgeschiedenis van Apollo. Hoe kwamen raketpioniers als Tsiolkovsky, Oberth en Wernher von Braun op het spoor van ruimtevaart? Welke rol speelden de V2, Operation Paperclip, Sputnik en Kennedy&rsquo;s maanbelofte? En waarom was de keuze voor Lunar Orbit Rendezvous zo bepalend voor de reis naar de maan?&nbsp;
Luister deel 1 in deze Apolloreeks over ruimtevaart.
Citaat Kennedy: https://youtu.be/atM5lmX5tPk?si=H6FM87l41grx97cw&amp;t=3 Werner von Braun (0:43): https://www.youtube.com/watch?v=8zcU85O82XE Alan Shepard: https://youtu.be/GuTE8Kndv4E?si=9UbDiQf6aEnfufgR&amp;t=315
00:00:00 Intro: de Apollo-vakantieserie 00:01:05 Wat leverde Apollo wetenschappelijk op? 00:03:07 De hoofdpersonen en grote vragen achter Apollo 00:04:00 Waarom wetenschap cruciaal was voor NASA 00:06:06 Van de Wright Brothers naar de eerste ruimtedromen 00:07:04 Tsiolkovsky en de droom van raketten naar de maan 00:08:35 Newtons derde wet en hoe raketten werken 00:11:26 Vloeibare waterstof en zuurstof als raketbrandstof 00:15:44 Specifieke impuls: hoe effici&euml;nt is raketbrandstof? 00:19:29 De Tsiolkovsky-vergelijking en waarom massa alles is 00:22:01 Hermann Oberth en de jonge Wernher von Braun 00:23:15 De eerste Duitse raketclubs en gevaarlijke experimenten 00:26:05 Von Braun, het leger en de V2-raket 00:27:34 Mittelbau-Dora en de donkere kant van de ruimtevaart 00:28:51 Operation Paperclip en von Braun naar Amerika 00:30:30 Disney, Tomorrowland en het opgepoetste ruimtevaartverhaal 00:31:47 Van V2-technologie naar ballistische raketten 00:33:40 Sputnik, NASA en de druk op Amerika 00:34:38 Gagarin en Kennedy&rsquo;s zoektocht naar een grote overwinning 00:37:01 James E. Webb en Apollo als wetenschappelijk project 00:40:40 Direct Ascent en het probleem van de reuzenraket 00:43:01 John Houbolt en het Lunar Orbit Rendezvous 00:46:13 Project Mercury en de onzekerheden over mensen in de ruimte 00:47:15 Kritiek op bemande ruimtevaart en angst voor besmetting 00:48:29 James Van Allen en de stralingsgordels 00:50:11 Hoe Apollo veilig door de Van Allen-gordels kon vliegen 00:52:10 Wat bijna misging en de vooruitblik op Apollo 1 00:53:02 Afsluiting

Wat hebben we aan Apollo gehad, nr. 1: de start in Rusland en Duitsland - Scientias Podcast 71

Wat weten we eigenlijk écht over de oudheid? En hoe voorkom je dat archeologie verandert in mooie verhalen, mediahypes of zelfs regelrechte misleiding?

In deze aflevering spreekt Krijn Soeteman met oudheidkundige, wetenschapsjournalist en schrijver Jona Lendering over de wereld achter archeologische vondsten, historische claims en wetenschappelijke onzekerheid. Van de Dode Zee-rollen tot vervalste papyri, van Romeinse resten in Nijmegen tot AI die oude teksten kan helpen lezen: deze aflevering laat zien hoe fascinerend én ingewikkeld het is om het verleden betrouwbaar te reconstrueren.

Ook bespreken we waarom communicatie over oudheidkunde vaak misgaat, hoe journalisten beter met archeologisch nieuws kunnen omgaan en waarom goede wetenschap juist begint bij twijfel.

Blog Mainzerbeobachter: https://mainzerbeobachter.com/ 
Persbericht Pompeii: https://pompeiisites.org/comunicati/archeologia-pompei-nuovi-ritrovamenti-nella-necropoli-di-porta-stabia/
Cloe vs. History: https://www.youtube.com/watch?v=aaua5ghidk0 
Backfire-effect: https://mainzerbeobachter.com/2017/07/31/mom-het-backfire-effect/ 
Filmpjes Diederik over Egypte: https://scientias.nl/piramides-gebouwd-door-aliens-hadden-ze-elektriciteit-short/ en https://scientias.nl/onvoltooide-vazen-liegen-niet-waarom-aliens-de-piramides-niet-bouwden/ 

00:00:00 Intro en Jona Lendering
00:01:57 Wat is oudheidkunde?
00:04:01 Waarom de oudheid relevant blijft
00:05:58 Jona als uitlegger van de oudheid
00:07:00 Archeologie in de praktijk: veldwerk en methodes
00:11:55 Ambigu bewijs: één muntje en meerdere hypotheses
00:14:38 Crisis in archeologische communicatie
00:17:00 De Schijf van Nebra, hypotheses en media
00:19:09 Nijmegen, de aquaductaffaire en wetenschappelijke integriteit
00:22:31 Lekenpubliek, musea en draagvlak voor archeologie
00:27:01 Misverstanden over de oudheid en historische analogieën
00:33:02 Geschiedenis, archeologie en mooie verhalen
00:37:19 De grondslagencrisis in de oudheidkunde
00:42:20 Wat misgaat in wetenschapsjournalistiek
00:44:20 Vervalsingen: Sappho-papyri en het Evangelie van Jezus’ vrouw
00:51:29 Het IDOHZO-syndroom: oudheid koppelen aan actualiteit
00:58:16 De Dode Zee-rollen als voorbeeld van echte oudheidkunde
01:00:15 AI in oudheidkunde: nut en valkuilen
01:04:40 Goede AI-toepassingen: LiDAR en grafheuvels
01:07:33 Qumran Instituut, Dode Zee-rollen en klerken
01:11:42 Kleitabletten automatisch lezen
01:14:46 Diederiks vraag: Egyptenaren, piramiden en aliens
01:19:30 Wat wetenschapsjournalisten beter moeten begrijpen
01:22:31 Afsluiting en vooruitblik

#archeologie #scientias

Wat weten we eigenlijk &eacute;cht over de oudheid? En hoe voorkom je dat archeologie verandert in mooie verhalen, mediahypes of zelfs regelrechte misleiding?
In deze aflevering spreekt Krijn Soeteman met oudheidkundige, wetenschapsjournalist en schrijver <a href="https://www.livius.org/contributor/jona-lendering/">Jona Lendering</a> over de wereld achter archeologische vondsten, historische claims en wetenschappelijke onzekerheid. Van de Dode Zee-rollen tot vervalste papyri, van Romeinse resten in Nijmegen tot AI die oude teksten kan helpen lezen: deze aflevering laat zien hoe fascinerend &eacute;n ingewikkeld het is om het verleden betrouwbaar te reconstrueren.
Ook bespreken we waarom communicatie over oudheidkunde vaak misgaat, hoe journalisten beter met archeologisch nieuws kunnen omgaan en waarom goede wetenschap juist begint bij twijfel.
Blog Mainzerbeobachter:&nbsp;<a href="https://mainzerbeobachter.com/">https://mainzerbeobachter.com/</a>&nbsp; Persbericht Pompeii: <a href="https://pompeiisites.org/comunicati/archeologia-pompei-nuovi-ritrovamenti-nella-necropoli-di-porta-stabia/">https://pompeiisites.org/comunicati/archeologia-pompei-nuovi-ritrovamenti-nella-necropoli-di-porta-stabia/</a> Cloe vs. History: <a href="https://www.youtube.com/watch?v=aaua5ghidk0">https://www.youtube.com/watch?v=aaua5ghidk0</a>&nbsp; Backfire-effect: <a href="https://mainzerbeobachter.com/2017/07/31/mom-het-backfire-effect/">https://mainzerbeobachter.com/2017/07/31/mom-het-backfire-effect/</a>&nbsp; Filmpjes Diederik over Egypte: <a href="https://scientias.nl/piramides-gebouwd-door-aliens-hadden-ze-elektriciteit-short/">https://scientias.nl/piramides-gebouwd-door-aliens-hadden-ze-elektriciteit-short/</a> en <a href="https://scientias.nl/onvoltooide-vazen-liegen-niet-waarom-aliens-de-piramides-niet-bouwden/">https://scientias.nl/onvoltooide-vazen-liegen-niet-waarom-aliens-de-piramides-niet-bouwden/</a>&nbsp;
00:00:00 Intro en Jona Lendering 00:01:57 Wat is oudheidkunde? 00:04:01 Waarom de oudheid relevant blijft 00:05:58 Jona als uitlegger van de oudheid 00:07:00 Archeologie in de praktijk: veldwerk en methodes 00:11:55 Ambigu bewijs: &eacute;&eacute;n muntje en meerdere hypotheses 00:14:38 Crisis in archeologische communicatie 00:17:00 De Schijf van Nebra, hypotheses en media 00:19:09 Nijmegen, de aquaductaffaire en wetenschappelijke integriteit 00:22:31 Lekenpubliek, musea en draagvlak voor archeologie 00:27:01 Misverstanden over de oudheid en historische analogie&euml;n 00:33:02 Geschiedenis, archeologie en mooie verhalen 00:37:19 De grondslagencrisis in de oudheidkunde 00:42:20 Wat misgaat in wetenschapsjournalistiek 00:44:20 Vervalsingen: Sappho-papyri en het Evangelie van Jezus&rsquo; vrouw 00:51:29 Het IDOHZO-syndroom: oudheid koppelen aan actualiteit 00:58:16 De Dode Zee-rollen als voorbeeld van echte oudheidkunde 01:00:15 AI in oudheidkunde: nut en valkuilen 01:04:40 Goede AI-toepassingen: LiDAR en grafheuvels 01:07:33 Qumran Instituut, Dode Zee-rollen en klerken 01:11:42 Kleitabletten automatisch lezen 01:14:46 Diederiks vraag: Egyptenaren, piramiden en aliens 01:19:30 Wat wetenschapsjournalisten beter moeten begrijpen 01:22:31 Afsluiting en vooruitblik
#archeologie #scientias

Kerst-mis 2025 | Scientias Podcast 50

In 1 playlist(s)

Scientias Podcast

Social links

Follow podcast

Recent clips