In deze aflevering van Schaduwoorlog onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de AIVD en MIVD opereren op onze digitale infrastructuur. Naar aanleiding van een kritisch jaarverslag van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) bespreken zij het spanningsveld tussen nationale veiligheid en privacy. De commissie uit haar zorgen over het aftappen van glasvezelkabels, waarbij de diensten de mogelijkheid hebben om ongericht grote hoeveelheden communicatie op te vangen.

Hoewel de ‘Sleepwet’ na een referendum in 2018 werd aangepast om interceptie zo gericht mogelijk te maken, blijkt uit de praktijk dat de diensten via centrale toegangspunten alsnog data van miljoenen burgers kunnen ophalen. Ondanks de inzet van meer personeel en data wijst de TIB erop dat deze bevoegdheid nog relatief weinig concrete inlichtingen oplevert.

Tegelijkertijd pleiten de hoofden van de diensten juist voor ruimere wetgeving om effectiever te kunnen optreden tegen de hybride dreiging vanuit landen als Rusland en China. Is deze verruiming van bevoegdheden een noodzakelijk kwaad in de moderne schaduwoorlog, of wordt de democratische lat hiermee gevaarlijk laag gelegd?

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal