SABC Mafhungo

Munwaleli muhulwane wa lihoro la Good vho-Brett Herron vha khou itela khuwelelo vhadzulapo vha JHB uri vha songo khetha lihoro la DA. 

Phuresidennde wa lihoro la ANC vho-Cyril Ramaphosa vhari vha fhulufhela uri khetho dza mivhuso yapo nga la Ina la Lara dzi do nea mahoro magundo ano vha tendela u vhusa mimasipala zwa vhudi. 

Vha lihoro la Freedom Front Plus vhari vho vhea ito masipalani wa Tswane nahone vho diimisela na u vhumba thanganelano na lihoro la DA. 

Nkhetheni wa nedorobo wa lihoro la Rise Mzansi masipalani wa Johannesburg vho-Lukhona Mnguni vhari lihoro lavho li do vala mazhendedzi a masipala , sa ndila ya u lwa na zwivhangi zwihulwane zwa thaidzo ya ndisedzo ya tshumelo masipalani. 

Musi namusi ho sala maduvha a fumi-raru u livha khethoni dza mivhuso-yapo dza nanwaha, ri bvelaphanda na u amba na vho nkhetheni vho di imisaho hune zwino ri kho sedza vhane vha kho dzhenela khetho fhasi ha masipala wapo wa Makhado. 

President Vho Cyril Ramaphosa vhari minista wa muhasho wa gwama Vho Enoch Godongwana vha do amba nga ha mbilahelo dza malugana na ndambedzo mimasipalani kha tshipitshi tshavho tsha mugaganyagwama wa vhkati ha nwaha..... 

Vhanwe vhadzulapo vha Botlokwa masipalani wa Molemole vunduni la Limpopo, vhakhou toda vha muvhuso vha tshi khwinisa dzibada na u sika mishumo...... 

President Vho Cyril Ramaphosa vhari vha komiti ya lushaka yo sedzaho kha thaidzo ya madi vha do amba ngaha tshiimo tsha madi vhuponi ha Bronkhorstspruit, masipalani wa Tshwane. 

Mufaragwama wa lushaka wa ḽihoro ḽa ANC, Dr Vho-Gwen Ramokgopa vhari mimasipala i na vhuḓifhindulelu ha u sika mishumo nahone i fanela u rangisa phanda vhaswa musi i tshi sika iyo mishumo. Vho vha vha tshi khou amba vha muvhuduni wa Ga-Ramokgopa nga fhasi ha masipala wa Molemole hune vha vha kha mafulo au kunga vhakhethi. 

 Murangaphanda wa ḽihoro ḽa EFF Vho-Julius Malema vha  kha  mafulo au kunga vhakhethi, vhuponi ha Zwelitsha tsini na Kabokweni vunduni ḽa  Mpumalanga.   Vho-Malema vha khou dzhena muḓi nga  muḓi sa ndila ya u lugisela  mushumo muhulwane wa vundu une wa ḓo farelwa Stadium tsha KaMaqhekeza vhuponi ha Nkomazi nga mafhelo a vhege.

Phuresidennde wa ḽihoro ḽa Inkatha Freedom Party,Vho-Velenkosini Hlabisa vha kha mafulo a u kunga vhakhethi tshikolobulasi tsha Soweto. 

Phuresidennde wa ANC vho-Cyril Ramaphosa vhari mavharivhari a uri lihoro lo disa dzi tshavhi u engedza thikhedzo yalo kha khetho dza mivhuso yapo ndi u phadaladza mafhungo a mazwifhi. 

Vha khamphani dza zwa maitele a internet vho swikela thendelano na vha IEC u shumisana ulwa na zwiito zwa u phadaladziwa ha mafhungo a mazwifhi musi shango litshi khou livha khethoni dza mivhuso yapo nga la Ina la Lara. 

Musi namusi ho sala maduvha a fumi-ina u livha khethoni dza mivhuso-yapo dza nanwaha, ri bvelaphanda na u amba na vho nkhetheni vho di imisaho hune zwino ri kho sedza vhane vha kho dzhenela khetho fhasi ha masipala wapo wa Makhado. 

Namusi kha tshitenwa tsha u amba na vho-nkhentheni vhane vha khou dzhenela khetho dza mivhuso-yapo masipalani wa Makhado, ro amba na nkhetheni o diimisaho ane a khou dzhenela khetho kha Ward 24 ya masipala wa Makhado Vho-Eliya Litshivha.

Munwaleli muhulwane wa mbumbano ya madzangano a vhashumi COSATU Vho-Zingiswa Losi  vhari naho huna phambano kha thanganelo ya vhararu, COSATU i do bvela phanda na u rangisa phanda zwililo zwa vhashumi. 

Phuresidennde wa ḽihoro ḽa ANC Vho-Cyril Ramaphosa vhari muṅwaleli muhulwane wa ḽihoro Vho-Fikile Mbalula vha khou tshimbidza mafulo a u kunga vhakhethi nga murahu ha zwe vha ṋoka vhege yo fhelaho. 

Murangaphanda wa lihoro la EFF Vho-Julius Malema vhari lihoro lavho li nga dzhena kha muvhuso wa vhuthihi ha lushaka ha bvisswa DA na Freedom Front Plus.

Phuresidennde wa lihoro la ANC Vho-Cyril Ramaphosa vha khou tutuwedza vhakhantselara vha lihoro vhane vha do khethiwa khethoni dza nanwaha uri vha songo didzhenisa kha zwiito zwa vhuada. 

Muthusa Phuresidennde wa u thoma kha lihoro la MKP Vho-Duduzane Zuma, vhari vha do thoma u tshimbidza mafulko a u kunga vhakhethi, vho tangana na khotsi avho vhane ndi murangaphanda wa lihoro Vho-Jacob Zuma hu si kale. 

Vhonkhetheni vho diimisaho nga vhothe Eastern Cape vhari vho nanga u dzhenela khetho dza mimasipalla vho diimisa nga vhothe masippalani wa Enoch Mgijima nga uri a huna u dzhia vhudifhinduleli. 

Vhatikedzi vha lihoro la MKP vho kuvhangana mudavhini wa Mnini vhuponi ha uMgababa tsini na Durban hune lihoro li khou divhaza zwipikwa zwa khetho. 

Phuresidennde wa lihoro la ANC vho-Cyril Ramaphosa vhari lihoro lavho lo di vhudza uri li do shuma zwavhudi masipalani wa Cape Town khethoni dza mivhuso yapo dzine dza khou da. Vho-Ramaphosa vha kha fulo la u kunga vhakhethi masipalani wa Cape Town. Vho thoma ili fulo nga u dzhena mudi nga mudi Athlone he vha khunyeledza nga u amba na mirado ya lihoro Mfuleni mulovha. Lihoro la DA lo no di vhusa masipalani wa Cape Town lwa minwaha ya fumbili yo fhelaho. Lihoro la ANC lo wana vouthu dza phesenthe dza fumi malo khethoni dzo fhelaho dza nwaha wa gidi mbili fumbili nthihi fhedzi vho-Ramaphosa vhari lihoro lavho lina fulufhelo uri li do shuma zwavhudi khethoni dzi daho....

Vha lihoro la MKP vha dovha na rali mudavhini wa Mnini uMgababa tshipembe ha dorobo ya Durban kha wadi ya vhu futahe malo he mrado ya lihoro la ANC vhavhili vha thutshiwa vha lovha musi wa fulo la u kunga vha khethi la u dzhena mudi nga mudi nga lavhuna. Mukonanyi wa lihoro la ANC kha wadi ya vhufutahe malo vho-Lungani Makhathini na murado wa ligi ya vhaswa ya lihoro la ANC vho-Nokuthula Mavundla vho thuntshiwa vha lovha ngeno vhanwe vhathu vhararu vho to huvhala musi wa tshiwo. Vharangaphanda wa lihoro la MKP vunduni la Kwazulu Natal vho-Willies Mchunu na vho-Zandile Gumede khathihi na nkhetheni wa lihoro kha vhuimo ha nedorobo masipalani wa eThekwini vho-Mxolisi Phakathi vha khou lavhelelwa u amba na vhatikedzi vha lihoro.

Murangaphanda wa lihoro la DA vho-Geordin Hill-Lewis vhari mukomishinara wa mapholisa wa lushaka generala vho-Fannie Masemola vha fanela u sedzesa kha u sengulusa ndila ine vhahulwane vha mapholisa vha tshila ngayo.  Vho-Masemola vha do humela mushumoni matshelo zwi tshi tevhela zwe vha ndaulo ya vhutshutshisi ha lushaka NPA vha phumula milandu ye vha vha vha khou hweswa yone malugana na mavharivhari a u pfuka mulayo wa ndaulo ya masheleni a tshitshavha. Presidennde vho-Cyril Ramaphosa vho divhadza uri vho fhelisa u imiswa u shuma ha vho-Masemola nga lavhutanu. Vho-Hill-Lewis vho amba na vhoramafhungo vha SABC musi wa u rwela tari zwipikwa zwa khetho zwa lihoro Potchef-stroom, vunduni la North West.......

Mutikedzi wa lihoro la African Content Movement vho-Nomathemba Mopeli vhari vha fulufhela uri lihoro li do sika mishumo khathihi na u thusa vhaswa u wana tshenzhemo kha mabudo avho. Vho vha vha tshikhou amba vha stadium tsha Phuthaditjhaba vunduni Free State, hune ha vha na rali ya lihoro he vha ita na uri vhaswa avha tei u kundelwa u wana mishumo nga nwambo wa u savha na tshenzhemo.

Nkhetheni wa lihoro la UDM kha vhuimo ha nedorobo masipalani wa Nelson Mandela Bay vho-Mandla Peter vhari u vha na nyambedzano na vhadzulapo ndi yone ndila ya u lwa na vhutshinyi khathihi na u tandulula khaedu dza ndisedzo ya tshumelo. Vho-Peter vhane vha vha murangaphanda wa lihoro vunduni la Eastern Cape vho divhadzwa sa vhone nkhetheni wa lihoro kha vhuimo ha nedorobo nga murangaphanda wa lihoro vho-Bantu Holomisa Gqeberha phanda ha khetho dza mivhuso yapo. Vho-Peter vhari lihoro li do shumisana na vhadzulapo u disa tshumelo ya khwine masipalani...

Murangaphanda wa lihoro la EFF vho-Julius Malema vha khou ita khuwelelo uri hu fheliswe tshumelo dza mabunga a mabakete na uri hu khwiniswe themamveledziso dza mabunga zwikoloni na masipalani. Vho-Malema vho vha vha tshikhou amba na vhatikedzi vha lihoro musi wa fulo la u kunga vhakhethi Heilbron vunduni la Free State.  Vhari muvhuso wa lihoro la vho unga sedzesa kha u disa tshumelo kha vhadzulapo khathihi na u vhea phanda pfanelo dza vhathu...

Presidennde wa Rise Tsantsabane Communities vho-Michael Mabilo vhari minwaha ya furaru mbili ya tshumelo isi ya vhudi masipalani wa po wa Tsantsabane vunduni la Northern Cape i fanela u guma. Vho vha vha tshikhou amba kha khuvhangano ya u rwela tari zwipikwa zwa khetho zwa lihoro mudavhini wa Tsantsabane. Vhari vha do sedzesa, kha u sika mishumo ya tshothe, u lwa na zwiito zwa vhuada masipalani khathini na ndisedzo ya tshumelo. Vho-Mabilo vhari vhado shuma zwavhudi kha khetho dza mivhuso yapo dzine dza khou da....

Phuresidennde wa lihoro la ANC vho-Cyril Ramaphosa vho thoma na duvha la vhuvhili la fulo la u kunga vhakhethi Cape Town nga u ya kerekeni Khayelitsha. Vho-Ramaphosa vha masipalani wa Cape Town hune vha khou ranga phanda fulo la u kunga vhakhethi phanda ha khetho dza mivhuso yapo dza la ina la nwedzi u daho. Vho thoma fulo ili mulovha nga u dzhena mudi nga mudi Athlone he nga murahu vha amba na mirado ya lihoro Mfuleni mulovha. Namusi vha do bvela phanda na u dzhena mudi nga mudi hune ngamurahu vha do vha na khuvhangano Khayelitsha.

Vha dzhendedzi la mindende afrika tshipembe SASSA vhari ahu ngavhi na thaidzo khau shandukisa havho maduvha au hola mundende nwedzi udaho ngauri vhari vhozwi itela uri khetho dzi tshimbile zwavhudi. Vha SASSA vho khwathisedza uri vho shandukisa maduvha au hola mundende a nwedzi u daho hune vhaaluwa vha do hola mundende wavho ngala furaru la uno nwedzi, vhathu vhane vha vha na vhuholefhali vhado hola nga duvha la vhuvhili la nwedzi u daho ngeno vhana vha tshi do hola nga la raru la nwedzi u daho.  Vhathu vhane mindende yavho ya khaḓi sedzuluswa nga vha SASSA vha do hola nga la thanu la nwedzi u daho. Muambeli wa SASSA ndi vho-Paseka Letsatsi 

Phuresidennde wa lohoro la IFP vho-Velenkosini Hlabisa vhari lihoro li do ita uri huvhe na mbekanyamaitele dza u bveledzisa vhaswa na vhafumakadzi arali vhanga khethwa. Vho vha vha tshikhou amba na vhatikedzi vha lihoro musi wa u rwela tari zwipikwa zwa khetho zwa lihoro vhuponi ha Relela nnda ha Tzaneen vunduni la Limpopo. Vha lihoro la IFP vhari vha do sedzesa kha u sika mishumo, u khwinisa ndisedzo ya tshumelo, khathihi na u lwa na zwiito zwa vhuada. Vho-Hlabisa vhari lihoro lido khwathisedza uri zwe vha fulufhedzisa vhakhethi zwibvelele...

Murangaphanda wa lihoro la EFF vho-Julius Malema vhari lihoro lavho li khou toda u fhungudza mutengo wa mudagasi. Vhaṅwe vha vhadzulapo vha Heilbron, Free State, vho bvisela khagala khaedu na mbilaelo dzavho nga tshifhinga tsha fulo la u kunga vhakhethi Metsimaholo mulovha. Vho-Malema vho amba na vhatikedzi vha lihoro musi wa fulo la u kunga vhakhethi he vha ita na u amba uri ndi zwa ndeme u ṱanganya system ya SASSA na system dza masipala u itela uri vhane vha wana masheleni a mundende vha vhe vhaṅwe vha vhathu vhane vha dzhiiwa sa vha sa koni u ḓiṱhogomela nga masheleni.

Zwo ralo murangaphanda wa lihoro la UDM vho-Bantu Holomisa vho tanganedza khathulo ya khothe ya ndayotewa malugana na vhonkhetheni vha lihoro la ANC. Vho-Holomisa vho amba na vhoramafhungo vha SABC musi wa fulo la u kunga vhakhethi masipalani wa Nelson Mandela Bay.

Phuresidennde wa lihoro la ANC vho-Cyril Ramaphosa vhari khathulo ya khothe ya ndayotewa ine ya tendela u katelwa ha vho nkhetheni vha ANC vha dana fumalo nthihi uri vha kone u dzhenela khetho dza mivhuso yapo dza ṅwedzi u daho kha masipala ya rathi, yo ṋea lihoro maanda a u bvelaphanda na mafulo a u kunga vhakhethi. Vho-Ramaphosa vha khou rangaphanda fulo la u kunga vhakhethi masipalani wa Cape Town 

Vha Eskom vha khou tsivhudza lushaka u sa vhea dzi postera dza mahoro dza u kunga vhakhethi kha themamveledziso ya mudagasi. Vhari postera dzine dza nambatedzwa kha mapala a mudagasi dzinga sia hu tshi khou vha na tshinyalelo kha themamveledziso ya mudagasi. Vho amba izwi musi ho sala vhege dza si gathi u livha kha khetho dza mivhuso yapo dza la ina la Lara. Muambeli wa Eskom ndi vho-Daphne Mokwena...

Murangaphanda wa lihoro la UDM Vho-Bantu Holomisa vho divhadza Vho-Mandla Peter sa vhone nkhetheni kha vhuimo ha nedorobo masipalani muhulwane wa Nelson Mandela Bay. 

Murangaphanda wa lihoro la EFF Vho-Julius Malema vha khou tutuwedza mimasipala uri i khwinise tshumelo ya mabunga.

Phuresidennde wa lihoro la ANC Vho-Cyril-Ramaphosa vhari vho diimisela u pfa zwililo zwa vhadzulapo. 

Vha lihoro la "Rise Tsantsabane Communities" (RTC) vho rwelatari lwa tshiofisi zwipikwa zwa zwa khetho.

Munwaleli muhulwane wa lihoro la ANC Vho-Fikile Mbalula vha khou dzivhuluwa zwavhudi

Murangaphanda wa lihoro la African Content Movement (ACM) Vho-Hlaudi Motsoeneng vhari lihoro li do dzhiela ntha u sikela vhathu mishumo na tshumelo ya mudagasi na madi. 

Nkhetheni wa DA masipalani wa Johannesburg vha khou humbela vhakhethi uri vha vha khethe. 

Nkhetheni wa lihoro la DA kha vhuimo ha nedorobo masipalani wa Johannesburg vho-Helen Zille vhari vhadzulapo vha na maanda a u shandukisa tshiimo tsha masipala nga kha vouthu dzavho kha khetho dza mivhuso yapo dza nanwaha. Vho vha vha tshikhou amba ralini ya lihoro NASREC tshipembe ha Johannesburg musi wa fulo la lihoro la u kunga vhakhethi.

Phuresidennde wa lihoro la ANC vho-Cyril Ramaphosa vhari lihoro lavho li nga disa tshanduko ya khwine kha vhadzulapo vha Cape Town vunduni la Western Cape, arali vha nga khetha lihoro lavho. Vho-Ramaphosa vho rangaphanda fulo la u kunga vhakhethi masipalani wa Cape Town. Musi khetho dza mivhuso yapo dzi tshikhou sendela lihoro likati na mafulo a u kunga vhakhethi vunduni la Western Cape.

Vhatikedzi vha African Content Movement ACM vho kuvhangana stadium tsha Phuthaditjhaba vunduni la Free State hune lihoro la khou rwela tari zwipikwa zwa khetho zwa lihoro phanda ha khetho dza mivhuso yapo. Murangaphanda wa lihoro vho-Hlaudi Motsoeneng vha do amba na vhatikedzi vha lihoro. Vhado sedzesa kha ndisedzo ya tshumelo masipalani wa Maluti-a-Phofung 

Vha lihoro la DA namusi vha dovha na rali NASREC, tshipembe ha Johannesburg musi vha kati na mafulo a u kunga vhakhethi doroboni ya Johannesburg. Rali iyi i do thoma zwino nga awara ya vhufumi nahone i do vha yo rangwa phanda nga nkhetheni wa lihoro kha vhuimo ha nedorobo masipalani wa Johannesburg vho-Helen Zille vhane vha do ita na u amba na vhatikedzi vha lihoro fhasi ha thoho ine yari "now or never". Shango la Afurika Tshipembe likhou livha khethoni dza mivhuso yapo dza la ina la nwedzi wa Lara.

Vha khomishini ya zwa khetho vhari vha do tendela mahoro a furaru mbili u rumela madzina a vhonkhetheni vhao, musi hu tshi khou lugiselwa khetho dza mivhuso yapo dza ḽa ina la nwedzi wa Lara.  Vha khomishini vhari tsheo iyi yo dzhiiwa u itela u vhona uri mahoro oṱhe a politiki a farwe nga ndila i linganaho, nga murahu ha tsheo ya Khothe ya Ndayotewa ye ya ima na ANC. Vha IEC vhari mahoro a furaru mbili o swikisa mbilaelo uri vho badela masheleni kha IEC fhedzi vha kundelwa u swikisa mutevhe wa vho nkhetheni nga tshifhinga. Mudzulatshidulo wa IEC, vho-Mosotho Moepya, vha ri u sia mahoro are na khaedu i fanaho nga nnḓa zwi nga vusa mbilaelo nga ha u farwa nga ndila i linganaho kha maitele a khetho.

Lihoro la Al Jama-ah li do vha na mushumo wa u rwela zwipikwa zwa khetho zwa lihoro phanda ha khetho dza mivhuso yapo dza nanwaha holoni ya tshitshavha ya Orlando, Soweto namusi. Vha lihoro vhado sedzesa kha khaedu dzine vhadzulapo vha tangana na dzo, hu tshi katelwa ndisedzo ya madi na mudagasi, ikonomi ya mimasipala yapo na mavhusele. Phanda ha musi mushumo wa u rwela tari zwipikwa zwa lihoro, hu do ranga u vha na matshi wa u elelwa Hector Pieterson hune ha do vha hu khou farwa mushumo wa u vhea maluvha.. 

Phuresidennde wa lihoro la ANC vho-Cyril Ramaphosa vha do vha na fulo la u kunga vhakhethi mafhelo a ino vhege Cape Town. Vha khou lavhelelwa u thoma fulo ili Athlone nga u dzhena mudi nga mudi hune vha do fhedzisela nga u vha na khuvhangano Mfuleni. Matshelo vho-Ramaphosa vhado ya kerekeni Khayelitsha musi vha tshikhou bvelaphanda na fulo la u kunga vhakhethi hune nga murahu vha do bvelaphanda na u dzhena mudi nga mudi vha fhedzisela nga uvha na khuvhangano Monwabisi Park. Vhanwe mirado ya lihoro vha do rangaphanda ma fulo a u kunga vhakhethi u mona na lino. Uya nga ha tshitatamennde tsha lihoro, munwaleli muhulwane wa lihoro vho-Fikile Mbalula avhanga do dzhenela mafulo a u kunga vhakhethi. Vho-Mbalula vho wa nga lavhuna musi vha tshikhou amba na vhoramafhungo zwi tshi tevhela khathulo ya khothe ya ndayotewa malugana na mutevhe wa vhonkhetheni vha lihoro la ANC.