Als je de moeilijkste machine ooit hebt gebouwd, waar onze hele digitale samenleving van afhankelijk is, dan zou je denken dat niemand je meer wat aandoet. Toch duurde het niet lang voordat die droom van de ASML'ers verstoord werd. Zodra zij hun onmogelijke machine toch mogelijk hadden gemaakt, eisten wereldmachten er opeens de zeggenschap over op.

In deze aflevering hoor je over de echte opmars van ASML. Het tijdperk van de smartphone maakte hun belangrijkste klant én de Veldhovenaren tot de wereldspelers zoals we hen nu kennen. Des te pijnlijker was het toen het Witte Huis totaal onverwachts en radicaal ingreep in de chipsector.

We vertellen je ook waarom de Verenigde Staten zich daar zo genoodzaakt toe voelt. In Amerika groeit het wantrouwen richting China namelijk op rap tempo. Je hoort hoe die schok aan kwam bij de vrijbuiters uit Veldhoven. Want dat valt hen behoorlijk rauw op het dak. En laat het nou net Frits van Hout zijn die het dossier van geopolitiek in zijn portefeuille heeft.

Over Ons ASML

De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.

Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?

Je hoort:
Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.
Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.
Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.
Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.
En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans

Muziek: Gijs Friesen

Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML

Als je de moeilijkste machine ooit hebt gebouwd, waar onze hele digitale samenleving van afhankelijk is, dan zou je denken dat niemand je meer wat aandoet. Toch duurde het niet lang voordat die droom van de ASML'ers verstoord werd. Zodra zij hun onmogelijke machine toch mogelijk hadden gemaakt, eisten wereldmachten er opeens de zeggenschap over op.
In deze aflevering hoor je over de echte opmars van ASML. Het tijdperk van de smartphone maakte hun belangrijkste klant &eacute;n de Veldhovenaren tot de wereldspelers zoals we hen nu kennen. Des te pijnlijker was het toen het Witte Huis totaal onverwachts en radicaal ingreep in de chipsector.
We vertellen je ook waarom de Verenigde Staten zich daar zo genoodzaakt toe voelt. In Amerika groeit het wantrouwen richting China namelijk op rap tempo. Je hoort hoe die schok aan kwam bij de vrijbuiters uit Veldhoven. Want dat valt hen behoorlijk rauw op het dak. En laat het nou net Frits van Hout zijn die het dossier van geopolitiek in zijn portefeuille heeft.
Over Ons ASML
De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML&rsquo;ers hadden nooit gedacht dat juist d&iacute;e machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren.
In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld.
Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg priv&eacute;college over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen?
Je hoort:
<ul>
<li>Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken.</li>
<li>Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte.</li>
<li>Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt.</li>
<li>Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt.</li>
<li>En hoe het kabinet in het diepste geheim twee&euml;neenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden.</li>
</ul>
Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen.
Over de makers
<a href="https://nl.linkedin.com/in/maxim-van-mil">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://nl.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216">Dani&euml;l Mol</a> is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.
Eindredactie: <a href="https://nl.linkedin.com/in/annick-van-der-leeuw-nijland-73097724">Annick van der Leeuw</a> en <a href="https://www.linkedin.com/in/wschouwenaars?utm_source=share_via&amp;utm_content=profile&amp;utm_medium=member_android">Wesley Schouwenaars</a>
Eindmontage en mixage: <a href="https://nl.linkedin.com/in/jeanne-heeremans-48606012a">Jeanne Heeremans</a>
Muziek: <a href="https://nl.linkedin.com/in/gijsfriesen">Gijs Friesen</a>
Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML

Een machine uit Veldhoven bepaalt wie de kleinste en snelste microchips van de wereld kan maken. En dus willen Washington en Peking allebei iets te zeggen hebben over wat er op een Brabants bedrijventerrein van ASML gebeurt.

In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker. Het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien wel van de hele wereld. Twee jaar lang kreeg hij een unieke inkijk achter de schermen bij het bedrijf. Hij sprak medewerker 001, de allereerste directeur, de bedrijfskundige die twaalf jaar onderzoek deed naar het succes van ASML, de archivaris die de bedrijfsgeheimen bewaart, en analisten die de chipoorlog tussen China en de Verenigde Staten van dag tot dag volgen.

ASML is namelijk geen 'gewoon' bedrijf meer. De Veldhovenaren stopten 20 jaar en 12 miljard euro in de ontwikkeling van de EUV-machine, en werden er alleenheerser in hun hoek van de chipsector door. Elke geavanceerde halfgeleider in je telefoon, in de AI-chips van Nvidia en in de datacenters waar kunstmatige intelligentie op draait, begint bij een lithografiemachine uit Veldhoven. Het maakt 

ASML onmisbaar, maar juist ook kwetsbaar. Want opeens willen wereldmachten iets te zeggen hebben over ASML's machine. Amerika legde exportrestricties op richting China, Den Haag ging erin mee, en de vrijbuiters uit Veldhoven werden ongewild een pion op het schaakbord van de geopolitiek. Ondertussen werkt China met een vrijwel onbeperkt budget aan een eigen EUV-machine, en zit belangrijkste klant TSMC in Taiwan, het eiland waar China al jaren aanspraak op maakt.

Ons ASML vertelt het verhaal van de chipmachinemaker vanaf het begin. Maxim neemt je mee naar 1984, toen ASML als afdankertje van Philips begon in een lekkende bouwkeet in Eindhoven en niemand geloofde dat het iets zou worden. Hij vertelt je hoe ASML zichzelf los wist te vechten van oprichter Philips, en een beursgang waar wist te maken, allemaal door middel van een simpele videoband. Hoe het bedrijf zich door de dotcomcrash heen worstelde, en hoe ze met de inzet van hun eigen 'Drie Musketiers' een onmogelijke machine mogelijk wisten te maken. Je komt te weten hoe het bedrijf een geheime miljardenoperatie van het Nederlandse kabinet op gang wist te krijgen. En je wordt meegenomen door een uitgebreide reconstructie die je vertelt hoe de ASMLers om leerden gaan met Amerikaanse inmenging in hun bedrijfsvoering.

Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club rebelse uitvinders die uitgroeide tot technologische supermacht, en zich daar nu naar moet gaan gedragen. Uitvinden kunnen ze bij ASML als de beste. Maar wat als het bedrijf zichzelf opnieuw uit moet vinden?

Ons ASML is een podcast van BNR Nieuwsradio. Vanaf 16 oktober staat er elke week een nieuwe aflevering voor je klaar.

Over de makers

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.

Daniël Molis programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.

Een machine uit Veldhoven bepaalt wie de kleinste en snelste microchips van de wereld kan maken. En dus willen Washington en Peking allebei iets te zeggen hebben over wat er op een Brabants bedrijventerrein van ASML gebeurt. In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker. Het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien wel van de hele wereld. Twee jaar lang kreeg hij een unieke inkijk achter de schermen bij het bedrijf. Hij sprak medewerker 001, de allereerste directeur, de bedrijfskundige die twaalf jaar onderzoek deed naar het succes van ASML, de archivaris die de bedrijfsgeheimen bewaart, en analisten die de chipoorlog tussen China en de Verenigde Staten van dag tot dag volgen. ASML is namelijk geen 'gewoon' bedrijf meer. De Veldhovenaren stopten 20 jaar en 12 miljard euro in de ontwikkeling van de EUV-machine, en werden er alleenheerser in hun hoek van de chipsector door. Elke geavanceerde halfgeleider in je telefoon, in de AI-chips van Nvidia en in de datacenters waar kunstmatige intelligentie op draait, begint bij een lithografiemachine uit Veldhoven. Het maakt ASML onmisbaar, maar juist ook kwetsbaar. Want opeens willen wereldmachten iets te zeggen hebben over ASML's machine. Amerika legde exportrestricties op richting China, Den Haag ging erin mee, en de vrijbuiters uit Veldhoven werden ongewild een pion op het schaakbord van de geopolitiek. Ondertussen werkt China met een vrijwel onbeperkt budget aan een eigen EUV-machine, en zit belangrijkste klant TSMC in Taiwan, het eiland waar China al jaren aanspraak op maakt. Ons ASML vertelt het verhaal van de chipmachinemaker vanaf het begin. Maxim neemt je mee naar 1984, toen ASML als afdankertje van Philips begon in een lekkende bouwkeet in Eindhoven en niemand geloofde dat het iets zou worden. Hij vertelt je hoe ASML zichzelf los wist te vechten van oprichter Philips, en een beursgang waar wist te maken, allemaal door middel van een simpele videoband. Hoe het bedrijf zich door de dotcomcrash heen worstelde, en hoe ze met de inzet van hun eigen 'Drie Musketiers' een onmogelijke machine mogelijk wisten te maken. Je komt te weten hoe het bedrijf een geheime miljardenoperatie van het Nederlandse kabinet op gang wist te krijgen. En je wordt meegenomen door een uitgebreide reconstructie die je vertelt hoe de ASMLers om leerden gaan met Amerikaanse inmenging in hun bedrijfsvoering. Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club rebelse uitvinders die uitgroeide tot technologische supermacht, en zich daar nu naar moet gaan gedragen. Uitvinden kunnen ze bij ASML als de beste. Maar wat als het bedrijf zichzelf opnieuw uit moet vinden? Ons ASML is een podcast van BNR Nieuwsradio. Vanaf 16 oktober staat er elke week een nieuwe aflevering voor je klaar.
Over de makers
<a href="https://www.linkedin.com/in/maxim-van-mil/">Maxim van Mil</a> is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financi&euml;le markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht.
<a href="https://www.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216/">Dani&euml;l Mol </a>is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie.