Als het haven- en industrieterrein in de gemeente Moerdijk echt werk wil maken van vergroening, dan is er zeker 450 hectare aan bruikbare grond nodig. En dat in een gebied waar die grond heel schaars is. De groeiende stroomvraag van industrie en huishoudens zal de strijd om de ruimte in het westen van Brabant doen verhevigen.

In deze aflevering zoeken we uit wat de industrie precies nodig heeft voor die vergroening. We gaan langs bij een hoogspanningsstation van Tennet, om zelf te bekijken wat voor energie-infrastructuur zij nog meer willen aanleggen in en rond Moerdijk. We spreken met VNO-NCW Brabant Zeeland, dat zich gestoord heeft aan het uitstel van de politiek in december vorig jaar. 

En we gaan langs bij oud-minister en VVD-leider Ed Nijpels, die al in 2013 een commissie voorzat die onderzoek deed naar de ligging van Moerdijk, en toen concludeerde: industrie en een dorp gaan niet samen, zo dichtbij elkaar. Hij vindt dat de gemeente Moerdijk veel te makkelijk naar de pijpen danst van het Rijk, dat volgens hem ‘schandelijk te werk is gegaan’ toen zij aankondigden nog geen besluit te kunnen nemen. 

Over de podcast: 

Moerdijk is zo’n plek waar mensen elkaar nog groeten op straat. Een klein dorp in West-Brabant, met zo’n 1.100 inwoners, gelegen aan het Hollands Diep. Maar de toekomst van het dorp staat op de tocht, voor een groter belang: de energietransitie.  

Nederland moet verduurzamen. Daar is nieuwe infrastructuur voor nodig, om woningen, bedrijven en industrie van stroom te voorzien. En daar is heel veel ruimte voor nodig. Ruimte die schaars is in Nederland. Zo schaars, dat daarvoor nu een heel dorp dreigt te worden opgeofferd.  

In november nam de gemeente Moerdijk een rigoureus besluit over de toekomst van het gelijknamige dorp: het moet verdwijnen. Maar Den Haag en de provincie Brabant wilden juist tot eind juni wachten met het doorhakken van de knoop. 

In aanloop naar dat besluit brengt BNR de situatie in kaart in de podcast Moerdijk: dorp van de rekening. Wat betekent het voor de inwoners van een dorp, als het moet plaatsmaken voor een groter belang? Hoe kwam dit plan tot stand? Waarom werd het besluit uitgesteld? Maar we kijken ook verder: want blijft het bij Moerdijk? 

Over de makers: 

Jorik Simonides is verslaggever, presentator en economieredacteur bij BNR Nieuwsradio. Hij maakt daar verhalen over energie, financiële markten en arbeidsmarkt. Je hoort hem ook in BNR Beurs.  

Lennaert Rooijakkers is redacteur en eindredacteur bij BNR Nieuwsradio. Hij maakte eerder verhalen over de impact van grote politieke besluiten, zoals de documentaire Een Oekraïens dorp in Vlaardingen voor BNNVARA en Rijnmond.  

Eindredactie: Annick van der Leeuw  

Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans  

Muziek: Gijs Friesen  

Wederhoor:

We hebben geprobeerd alle direct betrokkenen voor deze podcastserie te spreken. Dat is slechts ten dele gelukt. Met gedeputeerde Wilma Dirken van de provincie Noord-Brabant stond een interviewafspraak, maar die werd op het laatste moment door de provincie afgezegd. Op verschillende aanbiedingen voor een nieuwe afspraak werd niet ingegaan. Je leest de schriftelijke reactie van de provincie hier. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat geeft aan dat het niet wil reageren tot er een definitief besluit over Moerdijk is genomen.

Ook Port of Moerdijk houdt interviews af tot ten minste dat moment. 'Wij hebben geen rol in de besluitvorming. Dat is aan de gemeente, provincie en Rijksoverheid. We zijn belanghebbende en wachten de besluitvorming af.' De volledige reactie op onze schriftelijke vragen aan Port of Moerdijk lees je hier. 

Shell laat weten dat het aan de overheid is om hierop te reageren. Op schriftelijke vragen aan Shell kwam geen inhoudelijk antwoord.