Terwijl het Institute of International Finance, een wereldwijde organisatie van financiële organisaties en banken, waarschuwt voor de gevolgen van een enorme schuldencrisis, roepen ceo's van banken op tot meer bestedingsruimte. Maar volgens macro-econoom Arnoud Boot moeten banken vooral meer naar alternatieve financiering gaan kijken. ‘Banks are doing stupid things.’ 

Laten we bij het begin beginnen: waar waarschuwt dat instituut voor?

Het Institute for International Finance, onder leiding van Ana Botín, de CEO van de grote Spaanse bank Banco Santander, constateert twee dingen. Eén is dat de schulden weer zijn opgelopen, met name bij overheden die veel investeren op het gebied van defensie. Daarnaast zeggen ze dat het grote risico de oplopende rentes zijn, want die maken zo’n schuld onbetaalbaar.

Tegelijkertijd komt Jamie Dimon, CEO van JP Morgan Chase en een beetje de godfather van de Amerikaanse bankierswereld, ook met een bijzondere waarschuwing. Want tot nu toe zeggen bankiers tegen toezichthouders dat andere financiële spelers het grote risico vormen. Dat zijn bedrijven die zichzelf geen banken noemen, maar doen alsof ze een bank zijn en leningen verstrekken, terwijl ze nauwelijks onder toezicht staan.

Wat zegt Dimon nu dan?

Hij waarschuwt dat de oplopende aandelenkoersen leiden tot een gevoel van euforie, en dat dat weer tot onverantwoord gedrag kan leiden. Zijn grootste zorg is nu: Banks are doing stupid things. Banken die domme dingen doen. Een van de grootste en bekendste bankiers ter wereld waarschuwt dus voor het gedrag van banken zelf. Want bij die euforie op de markten zijn banken bang om achter te blijven: FOMO – Fear Of Missing Out. En dus rennen de banken er als gekken achteraan. Maar als er straks een correctie komt, zitten ze klem. 

Hoe kijk jij dan naar de oproep van Europese banken om meer bestedingsruimte te krijgen?

Bij die oproep ontbreekt het eerlijke verhaal. In een ingezonden stuk in veel Europese kranten zeggen de grootste Europese banken, inclusief ING, BNP Paribas en Société Générale, dat de Europese economie sterker moet worden en dat daarvoor meer financieringsmogelijkheden nodig zijn. Daar ben ik het mee eens: banken moeten meer ruimte krijgen. Als ze die ruimte niet krijgen, dan gaat Europa ten onder — zo luidt hun waarschuwing.

Maar in een tijd van oplopende risico’s zouden banken juist meer eigen vermogen moeten hebben om die risico’s aan te kunnen. Als ze meer eigen vermogen hebben, kunnen ze ook weer meer doen. Daarnaast moeten ze eerlijk kijken naar alternatieven voor bancaire financiering; die moeten veel belangrijker worden. Dat eerlijke verhaal ontbreekt bij deze Europese bankiers.